Omorika Digital repository of the Faculty of Forestry, University of Belgrad
Not a member yet
2577 research outputs found
Sort by
Emerging terms for reforestation forests
No full textNew terms have proliferated as international focus on forest condition surged
because of the role forests play in climate change mitigation and adaptation. From
umbrella concepts (e.g., forestation, nature-based solutions, and ecosystem
restoration) to specific methods (e.g., forest landscape restoration, rewilding, and
assisted migration), nuanced terms target different beginning conditions (non-forest,
harvested, deforested, or degraded forest) and desired future conditions (forest cover,
self-sustaining systems, ecological integrity). Human well-being may or may not be a
relevant objective. Quality forest reproductive material is critical for the success of
large-scale planting to meet current policy objectives and future needs as climate
warming and increased intensity and frequency of extreme events add to reforestation
backlogs embodied in the new terminology and attitudes toward forest management
Primena daljinske detekcije u inventuri mešovitih šuma hrasta lužnjaka
No full textU visokim, mešovitim, srednjedobnim i dozrevajućim sastojinama hrasta lužnjaka testirana je mogućnost primene aerofotogrametrije u inventuri, kako za određivanje informacija vezanih za opis staništa i sastojine, tako i za određivanje numeričkih elemenata (broja stabala, temeljnice i zapremine na hektaru) dobijenih na osnovu podataka očitanih sa snimka (prečnika krošnje, visine i procenjenog prsnog prečnika stabla na osnovu izabranog matematičkog modela). Većinu informacija iz domena opisa staništa i sastojine, a posebno one koje se odnose na njene prizemne delove (zastupljenost mrtvog pokrivača, prizemne vegetacije, žbunja, korova, podmlatka i stepena njegovog oštećenja, itd.) nije bilo moguće identifikovati na snimku. Kada su u pitanju prosečan broj stabala, temeljnica i zapremina sastojine na hektaru, dobijeni na bazi podataka očitanih sa avio snimka, konstatovana je značajna razlika u odnosu na vrednosti dobijene terestričkim premerom. U srednjedobnim sastojinama broj stabala određen na osnovu avio snimka veći je za 21,5%, a u dozrevajućim je manji za 9,5% u odnosu na vrednosti dobijene potpunim premerom. Kod srednjedobnih sastojina temeljnica AP-1 veća je za 13,5%, a AP-2 za 15,6% u odnosu na vrednosti ovog elementa dobijenog potpunim premerom. Kod dozrevajućih sastojina ova odstupanja iznose 13,1% i 3,7%. Zapremina sastojine je element kod kojeg su konstatovana najveća odstupanja u odnosu na potpuni premer. U srednjedobnim sastojinama razlika iznosi 31,0% i 28,1%, a u dozrevajućim 37,9% kod AP-1 i čak 67,1% kod AP-2. Uzroci nemogućnosti precizne interpretacije većine informacija vezanih za opis staništa i sastojine, kao i značajnih razlika numeričkih elemenata u odnosu na potpuni premer nalaze se u širokim i međusobno isprepletanim krošnjama (gustom sklopu) hrasta koji zauzima gornji sprat i vertikalnoj struktuiranosti ovih mešovitih sastojina. Dobijeni rezultati eliminišu mogućnost primene aerofotogrametrije u inventuri konkretnih šuma, jer ne obezbeđuje pouzdan informacioni osnov za izradu realnih planova gazdovanja šumama. Prostor za njenu primenu postoji u diferenciranju načina korišćenja zemljišta, lociranju požarišta, površina pogođenih orkanskim vetrovima i drugim nepogodama itd, pa i u inventuri čistih sastojina ređeg sklopa
Struktura travnjaka trim-staza na području SP „Bojčinska šuma”, Beograd, Srbija
No full textUrbane šume predstavljaju neprocenjivo bogatstvo gradova, iako se nemarno odnosimo prema njima. Cilj istraživanja je analiza strukture travnjaka trim-staza u urbanim šumama i odnosa među biljkama koje travnu površinu čine, prikupljanje novih podataka o rasprostranjenju biljnih vrsta, specifičnostima tipova travnjaka, odgovarajućim vrstama biljaka za zasnivanje ili obnovu travnjaka trim-staza. Istraživanja su sprovedena na području SP „Bojčinska šuma” na dve staze: postojećoj trim-stazi i duž kolskog puta koji se koristi kao šetna/trim staza. Terenska istraživanja flore i vegetacije rađena su tokom više vegetacionih perioda (2010.-2015. i 2020.-2021. godine) i ukupno je zabeleženo 136 biljnih vrsta. Na analiziranim površinama oko trim-staza u urbanoj šumi Bojčin najveći broj biljaka pripada grupi ostale zeljaste vrste (72,63%). Grupa loše trave je na drugom mestu po zastupljenosti (12,50%), gde se prema brojnosti i pokrovnosti izdvajaju vrste Dactylis glomerata, Brachypodium sylvaticum i Bromus sterillis. Grupa klijanci drvenastih vrsta je zastupljena sa 9,89% dok su ostale grupe biljaka zastupljene sa malim učešćem. Veća zastupljenost biljaka u okviru grupe klijanci drvenastih vrsta u odnosu na grupu kvalitetne trave i leptirnjače može se objasniti samim položajem trim-staze koja je trasirana kroz šumu, tako da je najvećom svojom površinom pod senkom tokom čitavog dana. Od ukupnog broja zabeleženih biljnih vrsta 11,02% su invazivne vrste, među kojima se brojnošću i pokrovnošću u pojedinim snimcima izdvajaju Erigeron annuus i Amorpha fruticosa. Među alergenim vrstama najzastupljenije su Taraxacum officinale, Dactylis glomerata, Plantago major i Urtica dioica. Na osnovu dobijenih rezultata strukturne analize travnjaka trim-staze može se zaključiti da mere nege i održavanja izostaju ili da se neadekvatno i nepravovremeno sprovode. Prostor oko trim-staza treba unaprediti formiranjem odgovarajućeg prizemnog pokrivača, a zatim pristupiti obnovi i unapređenju šumske vegetacije izvan staza. Treba pristupiti multidisciplinarnom radu gazdovanja ovim i sličnim prostorim
Prilog metodama i tehnikama naučno-istraživačkog rada: redosled pisanja delova strukture izveštaja o naučnom istraživanju
No full textПосле излагања структуре извештаја о научном истраживању, потребно је упознати се са редоследом писања тако дефинисаних делова. При томе, треба напоменути
да се делови пишу одвојено и по другачијем редоследу од оног по коме су они поређани у коначној форми извештаја. Није целисходно и ефикасно писати од почетка према
крају (од увода до прилога) или обрнуто. Посебан проблем је размена написаних делова
са ментором, текст се обично пише и предаје у деловима, тако да док ментор чита један део, кандидат пише други. То значајно убрзава процес састављања коначне верзије
извештаја. У том смислу, показало се у пракси да је најпрактичнији редослед писања
следећи: резултати, методе и технике, дискусија, закључци, увод и прилози. Листа коришћених литературних извора саставља се током оних фаза писања где су дозвољени
позиви на изворе и редовно се ажурира, у складу са променама које се дешавају у тексту тих делова. На самом крају се пишу извод и кључне речи, као и други додаци који се
захтевају од стране издавача или универзитета
Digital twin: application of modern technology in production
No full textU eri digitalizacije i sa razvojem Industrije 4.0, nastao je koncept digitalnogblizanca, koji čini ključnu komponentu „pametnih“ fabrika. Primena digitalnog blizancaje najčešća u proizvodnji, gde se koristi za razvoj i dizajn proizvoda, merenje, praćenje,nadzor, kao i kontrolu proizvodnih procesa. U ovom radu je predstavljen digitalniblizanac, koji predstavlja skup tehnologija koje prevode fizički u digitalni svet iomogućavaju njihovu komunikaciju i razmenu podataka. Svrha rada je da se predstavekarakteristike, funkcionalnosti, prednosti i nedostaci primene digitalnog blizanca uproizvodnji. Cilj rada je da se prikažu primeri primene digitalnog blizanca u proizvodnji.Namera ovog rada je da se, na osnovu primera dobre prakse, ukaže na značaj iunapređenja koja nastaju primenom digitalnog blizanca u proizvodnji. Primenadigitalnog blizanca unapređuje proizvodni proces, otklanja greške, smanjuje troškoveproizvodnje i optimizuje planiranje i realizaciju proizvodnje
Thermal Analysis of a Vertical Kiln Dryer for Drying Sunflower Seeds in the Oil Mill “Banat”, Nova Crnja, Serbia
No full textThe aim of the paper was the thermal balance control of vertical kiln dryer indirect type (VSU-36) for drying sunflower seed, produced by “Cer” - Cacak, capacity 39 [t/h]. The balance control was executed because the dryer was damaged by NATO bombing in 1999, and it was planned for its reconstruction. The structural and geometric characteristics of the dryer were known, and it was necessary to determine the parameters of wet air as a drying agent and the sunflower seeds. The thermal balance control was the basis for the replacement of damaged parts of the dryer during its reconstruction. After that, it was necessary to perform the subsequent calculation of strength. The accuracy of strength had a large influence on the cost-effectiveness and safety of a single drying chamber. Also, the work provides guidelines for the regimes of drying grain crops with an explanation of the specificity of drying sunflowers
New pests introduced to Serbia through ornamental plant nursery stock
No full textPodizanje zelenih površina je često povezano sa uvozom sadnica drvenastih biljaka. Uvoz
ukrasnih biljaka je jedan od najvažnijih puteva za unošenje stranih i invazivnih vrsta i nativnih
štetočina koje mogu da predstavljaju pretnju za lokalnu proizvodnju ukrasnih biljaka. Pregledom
biljaka u vrtnim centrima i rasadnicima koji se bave uvozom ukrasnih biljaka, utvrđene su sledeće
vrste: Stigmaeopsis nanjingensis (Ma et Yuan), Eurytetranychus latus(Canestrini & Fanzago), (Acari
Tetranychidae), Ctenarytaina eucalypti (Maskell) (Hemiptera: Aphalaridae), Aphis gossypii Glover,
Cinara cedri Mimeur, C. tujafilina (del Guercio), Illinoia liriodendri (Monell), Takecallis arundinariae
(Essig) (Hemiptera: Aphididae), Ceroplastes japonicus Green, C. ceriferus (F.) (Hemiptera: Coccidae),
Planococcus vovae (Nasonov) (Hemiptera: Pseudococcidae), Lamprodila festiva (L.), Callidiellum
rufipenne (Motschulsky) (Coleoptera: Cerambycidae), Phloeosinus aubei (Perris), P. thujae (Perris)
(Coleoptera: Curculionidae: Scolytinae), Phytomyza agromyzina Meigen, Phytomyza jucunda Frost
& Sasakawa (Diptera: Agromyzidae), Cydalima perspectalis (Walker) (Lepidoptera: Crambidae).
Sadni materijal iz uvoza je najčeće infestiran stranim vrstama i one čine 55,56% determinisanih
vrsta. Ukrasne biljke iz uvoza prate mediteranske vrste i to 16,67%, dok je novih štetočina koje
se javljaju u povećanoj brojnosti kao odgovor na klimatske promene, zabeleženo 27,78%. Vrste
reda Hemiptera preovlađuju sa 50% konstatovanih vrsta, Coleoptera obuhvataju 22.22%, muve
mineri (Diptera: Agromyzidae) 11,11% i leptiri (Lepidoptera) 5,56%. Bambusi (Phyllostachis spp.,
Pseudosasa spp.) se sve ćešće uvoze i sa sadnicama su uvezene dve invazivne vrste: grinja paučinar
S. nanjingensis poreklom iz Kine i biljna vaš T. arundinariae iz jugoistočne Azije. Zabeleženo je
još sedam stranih i invazivnih vrsta. Na sadnicama Eucalyptus gunni ’Azora’ evidentirana je
mala populacija lisne buve C. eucalypti, koja potiče iz Australije i sklona je prenamnoženjima.
Ovo je prvi nalaz u Srbiji. Biljna vaš A. gossipii je široka polifaga i aklimatizovana je u Srbiji. Na
tulipanovcu je zabeležena biljna vaš monofaga I. liriodendri. Štitaši C. japonicus i C. ceriferus su
ustanovljeni na sadnicama Acer palmatum, Ilex aquifolium i Laurus nobilis. Sadnice šimšira su bile
infestirane invazivnom vrstom C. perspectalis. Nativne vrste koje su konstatovane u vrtnom centru
su: šimširov paučinar (E. latus), biljna vaš (C. tujafilina), vunasta vaš (P. vovae) i potkornjak četinara
(P. thujae). Vrste koje potiču iz mediteranskog područja C. cedri, L. festiva i P. aubeirazvijaju velike
pupulacije i mogu da izazovu ekonomske štete
Examples of destructive mining practices and review of the project „Jadar“ in Serbia
No full textEvropska Komisija je u okviru Direktive o kritičnim mineralnim resursima (Critical Raw
Materials Act, EU, 2023/0079) usvojila predlog mera u cilјu sigurnog, diversifikovanog,
dostupnog i održivog snabdevanja kritičnim mineralnim resursima, sa prevashodnim cilјem
smanjenja zavisnosti od Kine. Nјihovo istraživanje i prerada dovode do teške destrukcije i
zagađenja svih medijuma životne sredine, često sa teškim posledicama po javno zdravlјe
lokalnih zajednica. Uprkos tome, Ministarstvo rudarstva i energetike Republike Srbije izdalo
je gotovo 200 istražnih prava stranim privatnim, rudarskim kompanijama, uglavnom iz Velike
Britanije, Australije i Kanade. Predmet istražnih prava je 535.966 ha, odnosno, 6% teritorije
Srbije, a aktivnosti na realizaciji ovih projekata su delimično ili potpuno skrivene od očiju
javnosti. Paradigma ovakvog pristupa jeste projekat „Jadar“ kompanije „Rio Tinto“, odnosno, lokalne filijala „Rio Sava Exploration“ d.o.o. Beograd, ali razvijaju se i brojni drugi
projekti poput „Potaj Čuka-Tisnica“ kompanije „Avala Resources“ d.o.o. Beograd, odnosno,
kompanije „Dundee Precious Metals“, te rudnika bakra i zlata „Kotlenik“ (grad Kralјevo i
opština Knić), preduzeća „Stara planina resources“, lokalne filijala kanadske kompanije
„Mundoro“, koja poseduje 13 istražnih prava u Centralnoj i Istočnoj Srbiji, na oko 864 km2
(86.400 ha). Naročito dosadašnji međunarodni renome kompanije „Rio Tinto” ne uliva poverenje po pitanju bezbednosti proizvodnih procesa, zaštite životne sredine i tretmana radnika.
Invazivni rudarski projekti nemaju ekonomsko, ekološko, socijalno niti moralno opravdanje,
jer odražavaju koncept neokolonijalnog tretmana Srbije i Bosne i Hercegovine. Nejasna je
korist koju država može imati od ovakvih projekata, pored tako masivne degradacije prostora
i trajnog rizika po zdravlјe i bezbednost stanovništv
A Correlation Relating the Residual Strength Parameters to the Proportions of Clay Fractions and Plasticity Characteristics of Overburden Sediments from the Open-Pit Mine Drmno
No full textOne of the prerequisites for the safe exploitation of surface mines is the stability of theworking and final slopes of the mine. In order to ensure this, it is necessary to carry out detailed fieldand laboratory geomechanical tests of the soil and, based on the obtained results, make calculationsrelated to stability analyses. The results obtained in this way are used for dimensioning the slope ofexploitation slopes (excavation). Landslides occur when the ultimate shear strength is reached, andtherefore, the adequate definition of shear strength parameters is one of the essential prerequisitesfor successfully solving the stability problem. Unlike earlier tests in Serbia, when the residualshear strength parameters were determined based on the usual conventional methods (direct shearapparatus, triaxial apparatus), this time, in addition to the direct shear apparatus, a ring shearapparatus was also chosen for testing. The paper shows the method of determining the residual shearstrength parameters of high plasticity gray clays and siltstones of roof sediments from open pit mineDrmno, using direct and ring shear apparatus. The results show that the residual angle of internalfriction for gray clays obtained with the ring shear apparatus is 9.9–10.8◦, and for the siltstone, itis 11.8–12.9◦, both of which are lower than the values obtained with the direct shear apparatus. Inaddition, correlations between the residual parameters of soil shear resistance and some physicalindicators (plasticity index, clay content) are provided, showing high correlation coefficients. Theproposed correlations should be used only when time and financial constraints prevent the executionof actual tests to determine residual shear strength, as concrete experimental procedures provide amuch more reliable assessment of the residual strength properties of the soil
Comparison of the remotely sensed and hydrological model soil moisture in the Jičinka river catchment in the Czech Republic
No full textPoznavanje stanja vlažnosti zemljišta u slivu je od velike važnosti sa stanovišta korišćenja voda, zaštite od voda i zaštite voda. U ovom radu izvršeno je poređenje vlažnosti zemljišta, dobijene na osnovu satelitskih osmatranja i primenom SHETRAN hidrološkog modela, na primeru sliva reke Jičinke (75.9 km2) u Češkoj Republici. Zbog grube prostorne rezolucije podataka o vlažnosti dobijenih satelitskim osmatranjima, redukovanjem razmere satelitskih snimaka, na osnovu poznatih vodno-fizičkih svojstava zemljišta, satelitski podaci su preuređeni na veličinu „ćelije grida” SHETRAN modela. Utvrđena je dobra korelacija između podataka o vlažnosti zemljišta, dobijenih na dva različita načina. Zaključuje se da zajednička upotreba satelitskih snimaka i hidroloških modela može doprineti dobijanju pouzdanijih i preciznijih informacija o promenama vlažnosti zemljišta unutar sliva.Understanding soil moisture conditions in a watershed is of great importance in terms of water use, water related hazard mitigation and water conservation. In this study the comparison between remotely sensed soil moisture and soil moisture estimated from the SHETRAN hydrological model was performed for the Jičinka River catchment (75.9 km2) in the Czech Republic. Due to a relatively coarse spatial resolution of the satellite-derived soil moisture data, the satellite soil moisture data were downscaled to the grid cell size ofthe SHETRAN model, according to the known soil hydraulic properties within the catchment. The good correlation between the remotely sensed and hydrological model soil moisture data was obtained. It was concluded that their joint use can contribute to obtaining more reliable and more precise information about changes in soil moisture within the catchment.ORGANIZATOR KONFERENCIJE (CONFERENCE ORGANISERS):Srpsko društvo za zaštitu voda (Beograd), uz podrškuMinistarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije i Inženjerske komore SrbijeKategorija rada: domaća konferencija M6