University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
Stracona/ocalona. O Stanisławie Przybyszewskiej
Get PDFThe article “Lost/Saved. On Stanisława Przybyszewska” attempts to elucidate the significance of trauma in the life and work of Stanisława Przybyszewska. The researcher, in a polemic with the assertions of Prof. Gabriela Matuszek-Stec (who does not perceive the negative role of the writer Stanisław Przybyszewski in the life of his daughter Stanisława Przybyszewska), first interprets the biographies Stanisława Przybyszewska’s parents — demonstrating how strongly and destructively they were constructed upon highly sexualized conceptions of life possibilities and gender roles. As a result of modernist patterns and practices, Stanisław Przybyszewski could exploit people, especially mistresses, as he pleased, while it was very difficult for his daughter (Stanisława Przybyszewska) and her mother (Aniela Pająkówna), to resist acts of symbolic and literal patriarchal violence. In the case of Stanisława Przybyszewska the author of the article also demonstrates the harmful influence of Helena Pawlikowska, the patron, on the fate of the artist. The article attempts to show how the experiences of the mother and father further influenced the life and work of Stanisława Przybyszewska. Especially the father, perhaps engaging in incestuous abuse, had a tremendous impact on both the self-destructive nature of his daughter's life decisions and the most important matters in her works - the problem of the character and scale of interdependence among people and the multi-faceted issue of power.The article “Lost/Saved. On Stanisława Przybyszewska” attempts to elucidate the significance of trauma in the life and work of Stanisława Przybyszewska. The researcher, in a polemic with the assertions of Prof. Gabriela Matuszek-Stec (who does not perceive the negative role of the writer Stanisław Przybyszewski in the life of his daughter Stanisława Przybyszewska), first interprets the biographies Stanisława Przybyszewska’s parents — demonstrating how strongly and destructively they were constructed upon highly sexualized conceptions of life possibilities and gender roles. As a result of modernist patterns and practices, Stanisław Przybyszewski could exploit people, especially mistresses, as he pleased, while it was very difficult for his daughter (Stanisława Przybyszewska) and her mother (Aniela Pająkówna), to resist acts of symbolic and literal patriarchal violence. In the case of Stanisława Przybyszewska the author of the article also demonstrates the harmful influence of Helena Pawlikowska, the patron, on the fate of the artist. The article attempts to show how the experiences of the mother and father further influenced the life and work of Stanisława Przybyszewska. Especially the father, perhaps engaging in incestuous abuse, had a tremendous impact on both the self-destructive nature of his daughter's life decisions and the most important matters in her works - the problem of the character and scale of interdependence among people and the multi-faceted issue of power
Włączenie kolekcji bursztynu TUI AG z do zbiorów Niemieckiego Muzeum Bursztynu
Get PDFThis communication concerns the collection of the German Amber Museum in Ribnitz-Damgarten. Thanks to the rearrangement of the exhibition in 2006, some of the extremely valuable collection of objects belonging to TUI AG in Hannover (formerly owned by the Preußische Bergwerks- und Hütten-Aktiengesellschaft in Königsberg) could be included in the exhibition. Works from the former Königsberg collection accounting for almost 70 per cent of the historical works in the exhibition. In autumn 2019, TUI AG offered to sell the entire collection to the German Amber Museum. A comprehensive catalogue in German and English with a critical appraisal of the sources will be available in September 2025.This communication concerns the collection of the German Amber Museum in Ribnitz-Damgarten. Thanks to the rearrangement of the exhibition in 2006, some of the extremely valuable collection of objects belonging to TUI AG in Hannover (formerly owned by the Preußische Bergwerks- und Hütten-Aktiengesellschaft in Königsberg) could be included in the exhibition. Works from the former Königsberg collection accounting for almost 70 per cent of the historical works in the exhibition. In autumn 2019, TUI AG offered to sell the entire collection to the German Amber Museum. A comprehensive catalogue in German and English with a critical appraisal of the sources will be available in September 2025.Niniejszy komunikat dotyczy kolekcji Niemieckiego Muzeum Bursztynu w Ribnitz-Damgarten. Po rearanżacji wystawy w 2006 roku do ekspozycji włączono część niezwykle cennej kolekcji przedmiotów należących do TUI AG w Hannowerze (wcześniej własność Preußische Bergwerks- und Hütten -Aktiengesellschaft w Królewcu). Dzieła z dawnych zbiorów królewieckich stanowiły prawie 70% historycznych bursztynowych eksponatów na wystawie. Jesienią 2019 roku TUI AG zaoferowało sprzedaż całej kolekcji Niemieckiemu Muzeum Bursztynu. Kompleksowy katalog w języku niemieckim i angielskim wraz z krytyczną oceną źródeł będzie dostępny we wrześniu 2025
Full throttle: are motorcyclists as risk-taking as we think?
Get PDFBackground:Motorcycling, whether thought of as a leisure activity, hobby, or social activity, can add quality to one’s life. Being a member of a motorcycle club may promote a sense of community, while motorcycling itself may increase feelings of awe and joy. When conceptualized as part of one’s social identity, motorcycling tends to be associated with an unfavourable image or stereotype, wherein motorcyclists’ personalities are characterized as rebellious, prone to risk-taking behaviour, and masculine (regardless of the motorcyclist’s gender). The accuracy of this stereotype is unclear, particularly as perceived by non-motorcyclists, such as car drivers. Accordingly, the overall purpose of this exploratory study was to describe the per-sonality profile of motorcyclists from a basic trait perspective (Big 5) and assess its congruence with non-motorcyclists’ perceptions of the “typical” motorcyclist’s personality.Participants and procedure:A cross-sectional online survey (N = 376) consisting of motorcyclists (n = 194) and car drivers (n = 182) collected information on personality traits (self-report or perceived), riding behaviour (motorcyclists only), and well-being.Results:The results show that car drivers perceive motorcyclists to be more disinhibited, less open, more neurotic, less agreeable, and less conscientious than motorcyclists self-report.Conclusions:Car drivers’ perceptions of motorcyclists seem to be more negative than their actual personalities, suggesting an unfavoura-ble judgement of that community.Background:Motorcycling, whether thought of as a leisure activity, hobby, or social activity, can add quality to one’s life. Being a member of a motorcycle club may promote a sense of community, while motorcycling itself may increase feelings of awe and joy. When conceptualized as part of one’s social identity, motorcycling tends to be associated with an unfavourable image or stereotype, wherein motorcyclists’ personalities are characterized as rebellious, prone to risk-taking behaviour, and masculine (regardless of the motorcyclist’s gender). The accuracy of this stereotype is unclear, particularly as perceived by non-motorcyclists, such as car drivers. Accordingly, the overall purpose of this exploratory study was to describe the per-sonality profile of motorcyclists from a basic trait perspective (Big 5) and assess its congruence with non-motorcyclists’ perceptions of the “typical” motorcyclist’s personality.Participants and procedure:A cross-sectional online survey (N = 376) consisting of motorcyclists (n = 194) and car drivers (n = 182) collected information on personality traits (self-report or perceived), riding behaviour (motorcyclists only), and well-being.Results:The results show that car drivers perceive motorcyclists to be more disinhibited, less open, more neurotic, less agreeable, and less conscientious than motorcyclists self-report.Conclusions:Car drivers’ perceptions of motorcyclists seem to be more negative than their actual personalities, suggesting an unfavoura-ble judgement of that community
Cancer patients’ sense of coherence – psycho-oncological consultations and therapeutic alliance as salutogenic factors
Get PDFBackground:Sense of coherence (SoC), a key concept in the theory of salutogenesis, influences the pathway to promote or maintain health. Utilising psycho-oncological care (PC) can be allocated to the dimension of ‘tension management’ within this theo-ry. We aimed to evaluate tension management and SoC in the context of PC by analysing whether PC consultations and therapeutic alliance influenced patients’ SoC over time.Participants and procedure:Patients who received PC were surveyed twice (after 3 and 12 months) about their care experiences, including therapeutic alliance and SoC. Survey data were matched to care documentation data, which contain consultation dates and sociodemo-graphics. Four stepwise regression analyses were conducted with overall SoC and its subscales of meaningfulness, compre-hensibility and manageability at T2 as outcome variables. The predictors are therapeutic alliance and the number of consul-tations (T1).Results:One hundred patients filled out all three SoC subscales at T1 and T2 and were treated by a psycho-oncologist. Therapeutic bond predicted the change in overall SoC (β = .34, t = 2.26, p = .026) and manageability (β = .47, t =3.02, p = .003). The num-ber of consultations predicted overall SoC (β = .16, t = 2.05, p = .043), meaningfulness (β = .21, t = 2.51, p = .014) and man-ageability (β = .17, t = 2.07, p = .041).Conclusions:Our results suggest that part of successful tension management in PC is a good therapeutic bond and the number of needs-oriented consultations utilised. These predictors affect SoC subdimensions differently.Background:Sense of coherence (SoC), a key concept in the theory of salutogenesis, influences the pathway to promote or maintain health. Utilising psycho-oncological care (PC) can be allocated to the dimension of ‘tension management’ within this theo-ry. We aimed to evaluate tension management and SoC in the context of PC by analysing whether PC consultations and therapeutic alliance influenced patients’ SoC over time.Participants and procedure:Patients who received PC were surveyed twice (after 3 and 12 months) about their care experiences, including therapeutic alliance and SoC. Survey data were matched to care documentation data, which contain consultation dates and sociodemo-graphics. Four stepwise regression analyses were conducted with overall SoC and its subscales of meaningfulness, compre-hensibility and manageability at T2 as outcome variables. The predictors are therapeutic alliance and the number of consul-tations (T1).Results:One hundred patients filled out all three SoC subscales at T1 and T2 and were treated by a psycho-oncologist. Therapeutic bond predicted the change in overall SoC (β = .34, t = 2.26, p = .026) and manageability (β = .47, t =3.02, p = .003). The num-ber of consultations predicted overall SoC (β = .16, t = 2.05, p = .043), meaningfulness (β = .21, t = 2.51, p = .014) and man-ageability (β = .17, t = 2.07, p = .041).Conclusions:Our results suggest that part of successful tension management in PC is a good therapeutic bond and the number of needs-oriented consultations utilised. These predictors affect SoC subdimensions differently
Trends and Challenges in E-Governance Development in Post-Soviet Countries: Comparative Analysis of Georgia and Estonia
Get PDFE-Governance has become a key research focus on public administration. Since 2015, Georgia’s civil service reform has aimed at creating effective, transparent, and citizen-oriented services. This article analyzes its trends and challenges, comparing them to Estonia’s best practices. Using desk research, document analysis, and indepth interviews with Georgian (5) and Estonian (3) public agency representatives, as well as local and international experts (9), the study identifies key preconditions for Estonia’s success and Georgia’s digital transformation challenges. The findings contribute to understanding the factors essential for effective e-governance development in post-Soviet contexts.E-Governance has become a key research focus on public administration. Since 2015, Georgia’s civil service reform has aimed at creating effective, transparent, and citizen-oriented services. This article analyzes its trends and challenges, comparing them to Estonia’s best practices. Using desk research, document analysis, and indepth interviews with Georgian (5) and Estonian (3) public agency representatives, as well as local and international experts (9), the study identifies key preconditions for Estonia’s success and Georgia’s digital transformation challenges. The findings contribute to understanding the factors essential for effective e-governance development in post-Soviet contexts
Zachowanie równowagi budżetowej jako argument uzasadniający przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zakres weryfikacji decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny
No full textThe author analyzes a ruling of the Voivodship Administrative Court in Lublin concerning the application of Article 67a of the Tax Ordinance. The judgment in question raises the issue of the extent to which an administrative court can review the actions of a tax authority when exercising administrative discretion. The author agrees with the court in Lublin that the authority’s decision in this regard should consider criteria that align with the recognized constitutional values in tax collection. In this regard, one hopes that the court’s ruling will be the prevailing line of jurisprudence that will significantly improve the taxpayer’s procedural position within the framework of the procedure for granting tax payment relief. Furthermore, the author examines the practical implications of arguments related to the preservation of budgetary balance for both the municipality (which applied for relief from the payment of a tax liability) and the State Treasury. In this respect, the author’s basic thesis is that the argument of the preservation of budgetary balance should be taken into account when reviewing the legality of the tax authority’s decision at hand. However, this cannot be an argument that once provided will exclude the possibility of granting of tax payment relief in every instance.Autor analizuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dotyczący stosowania art. 67a ordynacji podatkowej. Komentowany wyrok porusza kwestię zakresu, w jakim sąd administracyjny może kontrolować działania organu podatkowego w ramach uznania administracyjnego. Autor zgadza się z sądem w Lublinie, że decyzja organu w tym zakresie powinna uwzględniać kryteria zgodne z uznanymi wartościami konstytucyjnymi dotyczące poboru podatków. W tym zakresie można mieć nadzieję, że orzeczenie Sądu będzie dominującą linią orzeczniczą, która znacząco poprawi pozycję procesową podatnika w ramach postępowania o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Ponadto autor analizuje praktyczne implikacje argumentacji związanej z zachowaniem równowagi budżetowej zarówno dla gminy (która wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego), jak i Skarbu Państwa. W tym zakresie podstawową tezą Autora jest stwierdzenie, że argument zachowania równowagi budżetowej powinien być brany pod uwagę przy kontroli legalności przedmiotowej decyzji organu podatkowego. Nie może to być jednak argument, który raz podniesiony będzie każdorazowo wykluczał możliwość udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego
Jurysdykcja w sprawach o odszkodowanie przeciwko spółkom prawa prywatnego działającym w imieniu i na rachunek państwa trzeciego
No full textThis paper deals with the legal characteristic of the classification and certification of ships in the context of jurisdiction in actions for damages against private-law corporations acting on behalf of and upon delegation from a third state which is generally the ship’s flag state. The aim of the analysis was to determine whether the activities of ship classification and certification societies fall within acta iure imperii or acta iure gestionis. This is a key issue in determining the jurisdiction of courts in case of an action for damages against private-law corporations engaged in the classification and certification of ships on behalf of and upon delegation from a third state. Analysis showed that a private-law entity performing classification and certification activities does not act as a public authority. Thus, the activities of ship classification and certification corporations fall within acta iure gestionis. As a result, actions for damages against private-law corporations engaged in the classification and certification of ships on behalf of and upon delegation from a third state fall within the concept of “civil and commercial matters” and, consequently, are not excluded from the scope of Regulation (EC) No 44/2001 of 22 December 2000 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters and, consequently, of Regulation (EU) No 1215/2012 of 12 December 2012 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters.Niniejsza glosa zawiera charakterystykę prawną czynności klasyfikacji i certyfikacji statków dokonaną na potrzeby ustalenia jurysdykcji w zakresie powództw o odszkodowanie przeciwko spółkom prawa prywatnego działającym w imieniu i na rachunek państwa trzeciego, którym zazwyczaj jest państwo bandery statku. Celem analizy było ustalenie, czy działalność towarzystw klasyfikacyjnych i certyfikujących statki mieści się w zakresie acta iure imperii (działania władcze państwa) czy też acta iure gestionis (czynności cywilnoprawne). Kwestia ta stała się kluczowa dla ustalenia właściwości sądów w sprawach o odszkodowanie przeciwko spółkom prawa prywatnego zajmującym się klasyfikacją i certyfikacją statków w imieniu i na rachunek państwa trzeciego. Dogłębna analiza wykazała, że podmiot prawa prywatnego wykonujący działalność klasyfikacyjną i certyfikacyjną nie pełni funkcji władzy publicznej. Tym samym działalność instytucji zajmujących się klasyfikacją i certyfikacją statków ma charakter acta iure gestionis, czyli czynności cywilnoprawnych. W rezultacie pozwy o odszkodowanie przeciwko spółkom prawa prywatnego zajmującym się klasyfikacją i certyfikacją statków w imieniu i na rachunek państwa trzeciego wchodzą w zakres pojęcia „spraw cywilnych i handlowych” i tym samym nie są wyłączone z zakresu rozporządzenia 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych oraz w konsekwencji z rozporządzenia 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (przekształcenie)
Desygnat pojęciowy zwrotu „działalność twórcza” użytego w art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Get PDFIn the judgment discussed, it is pointed out that only a manifestation of an activity, which even minimally differs from other results of the same activity, is considered a work, and, therefore, that it has the feature of novelty, the degree of which, however, is irrelevant. It is further emphasized that a manifestation of creative activity must also have an individual character in order to be protected. This does not mean, however, that the work must reflect the characteristics of the creator’s individuality, but that, by itself, it must stand out from other identical manifestations of creative activity, in a way that testifies to its peculiarity, to its originality, and to those qualities that make it, to a greater or lesser degree, unique and without a counterpart in the past. The individual character of a work also means that the work is objectively distinguishable from other intellectual objects. The aforementioned principles suggest that the creative character of a work should be viewed in terms of subjective novelty, while the individuality of a work should be viewed in terms of objective novelty. At the same time, the judgment of the Court of Appeals under discussion is part of a desire that is emphasized in both case law and doctrinal discussions, a desire to objectivize the criteria for evaluating an intellectual creation as a subject of copyright (a work).W komentowanym wyroku wskazuje się, że za utwór uznaje się tylko przejaw takiego działania, które choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem że posiada cechę nowości, której stopień nie ma jednak znaczenia. Podkreślono ponadto, że przejaw działalności twórczej, aby podlegał ochronie, musi mieć indywidualny charakter. Nie oznacza to jednak, że utwór musi odzwierciedlać cechy indywidualności twórcy, ale że sam przez się musi wyróżniać się od innych takich samych przejawów działalności twórczej, w sposób świadczący o jego swoistości, oryginalności i tych właściwościach, które sprawiają, że w większym czy mniejszym stopniu jest on niepowtarzalny i nieposiadający swojego odpowiednika w przeszłości. Indywidualny charakter utworu oznacza również, iż utwór odróżnia się w sposób obiektywny od innych przedmiotów intelektualnych. Wspomniane tezy sugerują, że cechę twórczego charakteru utworu należy postrzegać w kategoriach nowości subiektywnej, zaś indywidualności dzieła – nowości obiektywnej. Omawiany wyrok Sądu Apelacyjnego wpisuje się zarazem w – akcentowane zarówno w orzecznictwie, jak i poglądach doktryny – dążenie do obiektywizacji kryteriów oceny wytworu intelektualnego jako przedmiotu praw autorskich (utworu)
Seksualność w sztuce. Gdzie kończy się wolność artystyczna, a zaczyna pornografia? Studium przypadku
No full textArtistic creation has accompanied people since the beginning of human history. The ancestors of modern people were undertaking this activity most often in terms of social or religious life, as well as describing everyday life. Art is considered a basic component of the culture, expressed by the manifestation of human creative abilities. In the past art was considered to have great importance in shaping social attitudes, often based on religious values. Nowadays art often arouses controversy and goes back to difficult and pinching topics. One of the taboo topics in art is the area that touches on sexuality and carnality. Artists often face accusations that their work is pornographic and not artistic. The freedom of artistic expression is subject to many legal restrictions resulting from international standards and national regulations.They make it possible to judge from the legal point of view what nature a given art product has. At the same time, the doctrine wonders whether such action does not kill artistic creativity, or at least does not significantly limit it. This study attempts to find the limits of shamelessness in art on the examples of photography, exhibitions, performances, painting and film, and to ascertain that art deserves the highest protection if it is accompanied by the right intentions of the creator.Twórczość artystyczna towarzyszy ludziom od początku dziejów. Przodkowie współczesnych ludzi podejmowali tę aktywność najczęściej w ujęciu związanym z życiem społecznym lub religijnym, a także opisując codzienność. Sztuka uchodzi za podstawowy składnik kultury, wyrażony przez uzewnętrznianie zdolności twórczych człowieka. W przeszłości przypisywano sztuce doniosłe znaczenie w kształtowaniu społecznych postaw, opartych także na wartościach religijnych, dzisiaj często wzbudza kontrowersje, sięga do tematów trudnych i uwierających.Jednym z tematów tabu w sztuce jest strefa dotykająca seksualności i cielesności. Artyści muszą mierzyć się z zarzutami, że ich twórczość ma charakter pornograficzny, a nie artystyczny. Wolność ekspresji artystycznej podlega wielu ograniczeniom o charakterze prawnym, wynikającym ze standardów międzynarodowych oraz krajowych regulacji. Pozwalają one od strony prawnej osądzić, jaki charakter ma dany wytwór. Przy czym doktryna zastanawia się, czy takie działanie nie zabija twórczości artystycznej, a przynajmniej w znacznym stopniu jej nie ogranicza. Niniejsze opracowanie stara się odnaleźć granice bezwstydu w sztuce, na przykładach fotografii, wystaw, performansu, malarstwa i filmu, oraz przekonać, że sztuka zasługuje na najwyższą ochronę, jeśli towarzyszą jej słuszne intencje twórcy
Eklektyczny charakter twórczości Rosalíi w kontekście zarzutów o przywłaszczenie kulturowe
Get PDFThe aim of this article is to analyze Rosalía’s musical work, with particular emphasis to its eclectic character. The Catalan artist uses a lot of musical styles in her songs, combining them in unexpected and experimental ways. The biggest subject of dispute in the public debate, however, is her second album, El mal querer, which is the main subject of the paper. It aroused controversy primarily due to the use of elements of flamenco, considered in certain cases as a traditional music of the Spanish Romani. For this reason, the article will raise the issue of cultural appropriation, of which the artist is accused by part of the Andalusian community.Celem artykułu jest analiza twórczości muzycznej Rosalíi, ze szczególnym zwróceniem uwagi na jej eklektyczny charakter. Katalońska artystka w swoich piosenkach wykorzystuje wiele stylów muzycznych, łącząc je najczęściej w niespodziewany i eksperymentalny sposób. Jej twórczość budzi kontrowersje, największe emocje w debacie publicznej wywołał jej drugi album El mal querer, który jest głównym przedmiotem niniejszego artykułu. Wzbudził kontrowersje przede wszystkim z uwagi na fakt wykorzystania w nim elementów flamenco, uważany przez niektórych za gatunek zarezerwowany dla południowohiszpańskich Romów. Z tego powodu w tekście zostanie poruszona kwestia przywłaszczenia kulturowego, o które artystka jest oskarżana przez część społecznościandaluzyjskiej