University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
Pokolenie Z a media społecznościowe – badania pilotażowe
Full text linkThe aim of this article was to examine how young people use social media and what emotions accompany their interactions with these platforms. The theoretical part of the paper characterizes Generation Z, outlining its key features such as proficiency in using new technologies, multitasking abilities, and strong engagement in online life. The subsequent section analyzes the nature and functions of social media in the context of how Generation Z utilizes them – including for identity building, entertainment purposes, and information seeking. The empirical part presents the results of the author’s own research, aimed at identifying the ways in which Generation Z engages with social media, as well as the emotions associated with the use of social platforms in their everyday lives.Celem artykułu było zbadanie, w jaki sposób młodzież korzysta z mediów społecznościowych oraz jakie emocje towarzyszą im podczas interakcji z tymi platformami. W części teoretycznej dokonano charakterystyki pokolenia Z, określając jego główne cechy, takie jak biegłość w obsłudze nowych technologii, wielozadaniowość czy zaangażowanie w życie internetowe. W dalszej części artykułu przeanalizowano specyfikę i funkcje mediów społecznościowych w kontekście wykorzystania ich przez pokolenie Z, między innymi do budowania tożsamości, w celach rozrywkowych czy do wyszukiwania informacji. W części empirycznej przedstawiono wyniki badań własnych, których celem było określenie sposobu używania mediów społecznościowych przez pokolenie Z, a także identyfikacja emocji związanych z wykorzystywaniem platform społecznościowych w codziennym życiu
Ukraina – Rosja: wojna światów w ujęciu kulturowym i filozoficznym. Cykl wykładów zorganizowany przez Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne oraz rocznik „Studia Rossica Gedanensia” w ramach Gdańskich Wykładów Filozoficznych : (15 maja – 17 czerwca 2025 r., Gdańsk, PAN Biblioteka Gdańska, ul. Wałowa 24)
Full text linkThe article presents a report on the lecture series titled Ukraine–Russia: The War of Worlds in a Cultural and Philosophical Perspective, organized by the Pomeranian Philosophical and Theological Society and the editorial board of the Studia Rossica Gedanensia journal in Gdańsk, in May and June 2025. The project included four lectures: Dostoevsky in the Context of Russia’s War with Ukraine (Siarhei Padsasonny), The Recent History of Russia in the Light of the Tartu School of Cultural Semiotics and the Ukrainian Question (Bogusław Żyłko), Ukraine of Polish Romantics and Taras Shevchenko – Cultural Similarities and Differences (Zbigniew Kaźmierczyk), and Between the Metaphysics of War and Political Utility: Propaganda and the Rhetoric of Patriarch Kirill (Marcin Składanowski).Artykuł zawiera relację z cyklu wykładów Ukraina–Rosja: wojna światów w ujęciu kulturowym i filozoficznym, zorganizowanego przez Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne oraz redakcję rocznika Studia Rossica Gedanensia w Gdańsku w maju i czerwcu 2025 roku. Projekt obejmował cztery wykłady: Dostojewski w kontekście wojny Rosji z Ukrainą (Siarhei Padsasonny), Najnowsze dzieje Rosji w świetle tartuskiej semiotyki kultury a kwestia ukraińska (Bogusław Żyłko), Ukraina romantyków polskich i Tarasa Szewczenki – podobieństwa i różnice kulturowe (Zbigniew Kaźmierczyk), Pomiędzy metafizyką wojny a polityczną użytecznością. Propaganda i retoryka patriarchy Cyryla (Marcin Składanowski)
What’s in a (hand)bag? Moominmamma’s handbag in The Moomins and the Great Flood as an assemblage ‘bundle’
Full text linkThis article argues that Moominmamma’s handbag serves as a prime example of a bundle, a collection of items for medicinal, personal, or ceremonial use commonly associated with the archaeology of Indigenous peoples of a range of cultures. Here, I draw together examinations of archaeological bundles and Ursula K. Le Guin’s Carrier Bag Theory of Fiction (Le Guin 1988 [2016]) to demonstrate the importance of the handbag as a participant in the Moomins’ first literary appearance. The bag holds the keys to the Moomins’ progress, a repository for healing and thriving in dark times, and plays a vital role as both a personal and medicinal bundle in The Moomins and the Great Flood. Using examples drawn from the new English translation of The Moomins and the Great Flood, I show how Moominmamma’s handbag contributes to the journey undertaken through the flooded valley, and how it acts as a critical example of Le Guin’s conception of the bag as an essential tool for survival against the dangers of a hostile fictional world
Nettsiden til Polske filmdager i Norge som multimodalt samspill
Full text linkThe article examines the website of the festival Polske filmdager i Norge [Polish Film Days in Norway] as a multifaceted text. The multimodal analysis of the front page, its composition and forms of expression as meaning resources, is further interpreted in light of information posted about the festival. This leads to conclusions about whether the interaction of the website’s various modalities contributes to expressing the festival’s identity and promoting the concept of cross-cultural dialogue that is crucial for Polske filmdager
Trauma sprawcy w powieści Strzała czasu autorstwa Martina Amisa
Full text linkThis paper addresses a fictional representation of the perpetrator trauma phenomenon, as distinct from moral injury and PTSD, in Martin Amis’s novel Time’s Arrow. It connects the notion of perpetrator trauma with the “ethics of violence” in the context of postmemory. The article identifies artistic techniques of trauma narrativization, such as “doubling” (re-enacted through recreation of historical prototypes, the internal and external perspectives in one narrative voice, character splitting, darkly ironic antitheses, and play on words reflecting the perversion of ethical norms); a reverse narrative structure mirroring moral inversion; the character’s identity metamorphosis; psychosomatic details; and recurrent oneiric imagery. The paper also highlights the novel’s purpose as a warning against historical amnesia and possible future atrocities, and outlines the social, psychological, and ideological conditions that enable genocide. W artykule tym omówiono fikcyjną reprezentację zjawiska traumy sprawcy, w odróżnieniu od urazu moralnego i PTSD, w powieści Martina Amisa Strzała czasu. Łączy on pojęcie traumy sprawcy z „etyką przemocy” w kontekście postpamięci. W artykule zidentyfikowano artystyczne techniki narracji traumy, takie jak „podwajanie” (odtwarza-nie historycznych prototypów, perspektyw wewnętrznych i zewnętrznych w jednym głosie narracyjnym, rozszczepianie postaci, mrocznie ironiczne antytezy i grę słów odzwierciedlającą perwersję norm etycznych); odwróconą strukturę narracyjną odzwierciedlającą inwersję moralną; metamorfozę tożsamości postaci; szczegóły psychosomatyczne; i powtarzające się oniryczne obrazy. W artykule podkreślono również cel powieści jako ostrzeżenia przed historyczną amnezją i możliwymi przyszłymi okrucieństwami oraz opisano warunki społeczne, psychologiczne i ideologiczne, które umożliwiają ludobójstwo. 
Historia sportu wojskowego w Polsce – analiza instytucjonalna
Full text linkThis article explores the history of military sports in Poland, examining its significance from 1918, when Poland regained independence, to the present. From the outset, military sports served to build national identity and defense preparedness. Strongly tied to the military during the interwar period, sports were later transformed during the socialist era (PRL) into propaganda and ideological tools. Following the political transformation of 1989, military sports lost financial backing as the state restructured. Subsequent reforms led to the establishment of centralized structures, such as the Central Military Sports Team, which enhanced the status of soldier-athletes. Today, military sports focus on supporting dual ca¬reers, combining sports with military service. The authors emphasize the role of military sports in promoting patriotic and identity values while fostering a friendly yet strong im¬age of the armed forces. Changing social contexts, from political to ideological, influence the operation of military sports, and its pro-defense function gain importance in light of contemporary geopolitical threats. This article highlights the enduring link between sports and the military, as well as the growing interest in the military within public discourse. The theoretical framework used by the authors is Douglas North’s institutional concept. W artykule przedstawiono historię sportu wojskowego w Polsce, analizując jego znaczenie w okresie od momentu odzyskania niepodległości w 1918 r. po współczesność. Sport wojskowy od zawsze służył budowaniu tożsamości narodowej i przygotowaniu obronnemu. W Międzywojniu silnie związany z wojskiem, sport przechodził kolejne transformacje w czasie PRL, gdy stał się elementem propagandowym i instrumentem ideologicznym. Po 1989 r., w okresie transformacji ustrojowej, powiązania te osłabły, a wojskowe kluby sportowe utraciły wsparcie finansowe. Kolejne reformy pozwoliły na powstanie centralnych struktur, takich jak Centralny Wojskowy Zespół Sportowy, które wzmocniły status żołnierzy sportowców. Obecnie sport wojskowy ma na celu wspieranie karier dwutorowych, tj. łączenia sportu z karierą wojskową. Autorzy podkreślają również rolę, jaką sport wojskowy odgrywa w promowaniu wartości patriotycznych i tożsamościowych oraz tworzeniu wizerunku przyjaznej, ale silnej armii. Zmieniające się konteksty społeczne, od politycznych po ideologiczne, mają wpływ na sposób funkcjonowania sportu wojskowego, a jego proobronna funkcja nabiera znaczenia w obliczu współczesnych zagrożeń geopolitycznych. Artykuł wskazuje na trwałość relacji między sportem a wojskiem oraz na wzrastające zainteresowanie wojskiem w debacie publicznej. Ramę teoretyczną rozważań wyznacza koncepcja instytucjonalna Douglasa Northa
Krajowy System e-Faktur – innowacja w polskim systemie podatkowym
Full text linkThe National e-Invoicing System (KSeF) is one of the newest and most important tools in the digitalization of the tax administration in Poland. The introduction of KSeF aims to simplify the process of issuing and receiving invoices, increase transparency, and improve the efficiency of tax data management. This system enables the automation of many accounting processes, leading to savings in time and resources.
The paper will discuss the mechanisms of KSeF’s operation, its impact on the daily functioning of businesses, and the benefits resulting from its implementation. KSeF significantly contributes to reducing errors and abuses related to invoicing, which enhances the financial security of enterprises. The prospects for the system’s development will also be discussed, both in the national and European contexts, particularly in relation to the VAT in the Digital Age initiative, which aims to harmonize and modernize tax systems within the European Union.
The main conclusions highlight the significant potential of KSeF in transforming the Polish tax system, emphasizing the need for further support and development of this innovative tool.
Krajowy System e-Faktur (KSeF) stanowi jedno z najnowszych i najważniejszych narzędzi w ramach cyfryzacji administracji podatkowej w Polsce. Wprowadzenie KSeF ma na celu uproszczenie procesu wystawiania i odbierania faktur, zwiększenie przejrzystości oraz poprawę efektywności zarządzania danymi podatkowymi. System ten umożliwia automatyzację wielu procesów księgowych, co przekłada się na oszczędność czasu i zasobów.
W artykule omówione zostaną mechanizmy działania KSeF, jego wpływ na codzienne funkcjonowanie firm oraz korzyści płynące z jego wdrożenia. KSeF znacząco przyczynia się do redukcji błędów i nadużyć związanych z fakturowaniem, co zwiększa bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstw. Przedstawione zostaną również perspektywy rozwoju systemu, zarówno w kontekście krajowym, jak i europejskim, szczególnie w kontekście inicjatywy VAT in the Digital Age, która dąży do ujednolicenia i unowocześnienia systemów podatkowych w Unii Europejskiej.
Główne wnioski wskazują na znaczący potencjał KSeF w transformacji polskiego systemu podatkowego, a także potrzebę dalszego wsparcia i rozwijania tego innowacyjnego narzędzia.
 
Między Berlinem a Królewcem. Uwagi na marginesie historii rezydencji Prus Wschodnich na początku XVIII wieku
Full text linkThe article analyzes the inaccuracy of the term “royal palaces” as applied to four residences located in former East Prussia – namely in Schlobitten, Finckenstein, Friedrichstein, and Dönhofstädt. It critically assesses a concept rooted in the literature since the 1960s, primarily due to Carl Grommelt, who, without providing evidence, suggested a “requirement imposed on the Prussian nobility” to establish these residences as exalted foundations used by the king during his travels. The author points out that the known sources merely reiterate this thesis without referring to documents – an assumption already challenged in German scholarly literature.
The author argues that the terminology of “royal palace” imposes semantic boundaries that marginalize the agency of the Prussian noble elite – the actual patrons of these residences – and their political, religious, and artistic aspirations. He observes that, in light of geographical and organizational facts (such as the 1701 coronation route and the structure of the royal court), the four selected sites constituted only a fragment of a much broader network of places hosting the monarch. Their royal significance was often symbolic and representative rather than administrative or ceremonial.
In conclusion, the author calls for a departure from categorical classifications unsupported by sources and recommends the exercise of semantic vigilance. Instead of referring to “royal palaces,” he proposes analyzing each site within its local context – dynastic, spatial, and symbolic. Particular emphasis is placed on the Polish reception of this term, which may lead to a distorted perception of East Prussian heritage by categorically assigning it a “royal” status derived from inherited narrative frameworks.W artykule jest analizowane określenie „pałace królewskie” stosowane wobec czterech rezydencji znajdujących się na terenie dawnych Prus Wschodnich – w Słobitach, Kamieńcu, Friedrichstein i Drogoszach. Poddano krytycznej ocenie pojęcie ugruntowane w literaturze od lat sześćdziesiątych XX w., głównie za sprawą Carla Grommelta, który bez wyraźnych dowodów sugerował „zobowiązanie szlachty pruskiej” do wznoszenia tych rezydencji, aby mogły być wykorzystywane przez króla podczas jego podróży. Autor niniejszego artykułu wskazuje, że znane źródła powtarzają tę tezę bez odwołań do dokumentów, co zostało już zakwestionowane w niemieckiej literaturze naukowej. Argumentuje także, że terminologia „pałac królewski” wprowadza semantyczne ramy, które marginalizują wpływ pruskiej elity szlacheckiej – fundatorów rezydencji – oraz ich polityczne, wyznaniowe i artystyczne aspiracje. Zwraca uwagę, że w świetle faktów geograficznych i organizacyjnych (trasa koronacyjna 1701 r., struktura dworu królewskiego) cztery wybrane obiekty były jedynie fragmentem znacznie szerszego spektrum miejsc goszczących władcę, a ich monarsze znaczenie miało często charakter symboliczno-reprezentacyjny, a nie administracyjno-ceremonialny.
W podsumowaniu autor postuluje odejście od kategorycznych klasyfikacji niepopartych źródłami oraz rekomenduje stosowanie semantycznej czujności: zamiast „pałaców królewskich” woli analizować każde miejsce w jego lokalnym kontekście – rodowym, przestrzennym i symbolicznym. Zwraca szczególną uwagę na polską recepcję tego terminu, która może prowadzić do zniekształconego postrzegania dziedzictwa Prus Wschodnich poprzez kategoryczne przypisywanie im „królewskiej” rangi na skutek przyjęcia uprzednich schematów narracyjnych
Antropologia lokomocji i transportu – między etno- a technografią
Full text linkThe article provides a theoretical grounding for the anthropology of locomotion (understood here as the linguistically justified use of the Polish term ‘lokomocja’, denoting human movement facilitated by mechanical or motorized means of transport) and transport within the framework of the mobility turn. The author briefly recapitulates key concepts and methodologies characteristic of this paradigm, clarifying its significance and scope. She also emphasizes the purpose of introducing the categories of ‘locomotion’ and ‘transport’ as important concepts in mobility analysis, justifying their use from an anthropological perspective. The article also concisely surveys research fields concerned with mobility and outlines a set of useful analytical contexts, including the anthropology of technology, technography, and imagineering. These perspectives enable a deeper exploration of the anthropological dimensions of the technological aspects of movement, revealing the complexity and multidimensionality of transport processes along with their cultural, social, and material conditions.The article provides a theoretical grounding for the anthropology of locomotion (understood here as the linguistically justified use of the Polish term ‘lokomocja’, denoting human movement facilitated by mechanical or motorized means of transport) and transport within the framework of the mobility turn. The author briefly recapitulates key concepts and methodologies characteristic of this paradigm, clarifying its significance and scope. She also emphasizes the purpose of introducing the categories of ‘locomotion’ and ‘transport’ as important concepts in mobility analysis, justifying their use from an anthropological perspective. The article also concisely surveys research fields concerned with mobility and outlines a set of useful analytical contexts, including the anthropology of technology, technography, and imagineering. These perspectives enable a deeper exploration of the anthropological dimensions of the technological aspects of movement, revealing the complexity and multidimensionality of transport processes along with their cultural, social, and material conditions.The article provides a theoretical grounding for the anthropology of locomotion (understood here as the linguistically justified use of the Polish term ‘lokomocja’, denoting human movement facilitated by mechanical or motorized means of transport) and transport within the framework of the mobility turn. The author briefly recapitulates key concepts and methodologies characteristic of this paradigm, clarifying its significance and scope. She also emphasizes the purpose of introducing the categories of ‘locomotion’ and ‘transport’ as important concepts in mobility analysis, justifying their use from an anthropological perspective. The article also concisely surveys research fields concerned with mobility and outlines a set of useful analytical contexts, including the anthropology of technology, technography, and imagineering. These perspectives enable a deeper exploration of the anthropological dimensions of the technological aspects of movement, revealing the complexity and multidimensionality of transport processes along with their cultural, social, and material conditions