Karabük University Institutional Repository
Not a member yet
14676 research outputs found
Sort by
The Contract of Exception and Application Problems in Islamic Law. An Analytical Fiqh Study "Al Baraka Turk Bank as a Model
No full textيعد عقد الاستصناع من العقود التي تلبي الكثير من الاحتياجات في زماننا هذا، لا سيما مع توسع الصناعات الثقيلة، مثل صناعة السفن والطائرات والمعدات والعقارات، ومع هذا التقدم والتطور ظهرت مشكلات شرعية صاحبت تطبيق عقد الاستصناع من قبل البنوك والمؤسسات المالية الإسلامية، ومن تلك المؤسسات بنك البركة التركي، لذا جاء البحث لدراسة نموذج عقد الاستصناع الذي يقدمه بنك البركة لعملائه، بغرض تقييمه في ضوء معيار الاستصناع الصادر عن هيئة المحاسبة والمراجعة لمؤسسات المالية الإسلامية، فكان من أبرز أهداف هذه الدراسة: بيان مفهوم الاستصناع وحكمه الشرعي، إضافة لذلك أهم الشروط والضوابط التي وضعها الفقهاء له، في سبيل تحقيق المقاصد الشرعية منه. مع تسليط الضوء على أبرز المشكلات الشرعية التي تظهر مع تطبيق الاستصناع والتعامل به. ولتحقيق هذا الأهداف استخدم البحث مجموعة من المناهج العلمية، هي: المنهج الاستقرائي لجمع واستقراء أقوال العلماء في الاستصناع ومشروعيته وتوضيح التكيف الفقهي للعقد واستقراء للمشكلات التي تواجه العقد عند التطبيق. إضافة إلى المنهج الوصفي لوصف طبيعة المشكلات الشرعية التي تظهر عند تطبيق عقد الاستصناع وصف أثارها على طرفي العقد. وأخيراً كان المنهج التحليلي لتحليل الأحكام والضوابط الواردة في نموذج عقد الاستصناع لدى بنك البركة التركي في ضوء كل من النصوص الفقهية ومعيار الأيوفي بهدف تقييم نموذج عقد البركة التركي ومعرفة جوانب القصور فيه. وفي الختام توصلت الدراسة إلى نتيجة رئيسية مفادها أنه بالمقارنة بين كل من الأحكام والضوابط الواردة في عقد الاستصناع لدى بنك البركة التركي والأخرى الواردة في معيار الاستصناع الصادر عن الأيوفي تبين أن هناك توافق بينهما في معظم الأحكام والضوابط مع وجود اختلاف في بعض النقاط التفصيلية؛ كعدم النص على خيار العيب وخيار الرؤية، وعدم النص على آلية تعديل العقد في حالة الظروف الطارئة وغيرها من النقاط التي بينها في صلب البحث.İstisna akdi, özellikle gemi, uçak, ekipman ve gayrimenkul gibi ağır sanayi alanlarında yaşanan gelişmelerle birlikte günümüzde birçok ihtiyacı karşılayan önemli bir sözleşme türüdür. Ancak bu gelişmelerin beraberinde, İslamî bankalar ve finans kuruluşları tarafından bu sözleşmenin uygulanmasında bazı şer‘î sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, Albaraka Türk Katılım Bankası'nın sunduğu istisna akdi modeli araştırmaya konu edilmiştir. Çalışmanın amacı, söz konusu modelin, İslami Finansal Kuruluşlar için Muhasebe ve Denetim Kurumu (AAOIFI) tarafından yayımlanan istisna standardı doğrultusunda değerlendirilmesidir.
Bu çalışmanın temel hedeflerinden biri, istisna sözleşmesinin fıkhî tanımını ve şer‘î hükmünü ortaya koymak; ayrıca fıkıh âlimlerinin bu sözleşmeye ilişkin belirlediği temel şart ve kuralları açıklayarak sözleşmenin dinî amaçlarını değerlendirmektir. Bunun yanı sıra, uygulama esnasında karşılaşılan başlıca fıkhî sorunlar ve bu sorunların taraflar üzerindeki etkileri detaylı olarak ele alınmıştır. araştırmada, üç temel bilimsel yöntem kullanılmıştır: Tümevarım yöntemi ile istisna sözleşmesine dair fıkhî görüşler ve uygulamada karşılaşılan sorunlar tespit edilmiştir. Tanımlayıcı yöntem ile söz konusu sorunların mahiyeti ve etkileri açıklanmıştır. Analitik yöntemle ise, Albaraka Türk Katılım Bankası'nın istisna sözleşmesinde yer alan hükümler, hem klasik fıkıh metinleri hem de AAOIFI standartları ışığında değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda ulaşılan temel bulgu, Albaraka Türk Katılım Bankası tarafından sunulan istisna sözleşmesinin genel olarak AAOIFI tarafından belirlenen kurallar ve standartlarla uyumlu olduğudur. Ancak sözleşmede, ayıp muhayyerliği ve görme muhayyerliği gibi bazı ayrıntılı hükümlerin yer almaması, olağanüstü durumlarda sözleşmenin tadiline ilişkin açık bir mekanizmanın belirtilmemesi gibi bazı ayrıntılı noktalarda farklılıklar tespit edilmiştir. Bu farklılıklar, çalışmanın ilgili bölümlerinde ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir.The istisna’ contract is one of the contracts that meets many of today’s needs, especially with the expansion of heavy industries such as shipbuilding, aircraft manufacturing, equipment, and real estate development. However, with this progress, several Sharia-related issues have emerged in the implementation of the istisna’ contract by Islamic banks and other financial institutions. Among these institutions is Albaraka Türk Participation Bank. Therefore, this study aims to examine the istisna’ contract model offered by Albaraka Bank to its clients in order to assess its compliance with the Istisna’ Standard issued by the Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI).
One of the primary objectives of this study is to clarify the concept of istisna’ and its ruling in Islamic jurisprudence, as well as to highlight the main conditions and rules established by jurists to fulfill its Sharia objectives. The study also sheds light on the key Sharia-related issues that arise in the practical application of the istisna’ contract. To achieve these aims, the research employs several methodologies: the inductive method to collect and review scholarly opinions on istisna’ and its legitimacy, and to identify the practical challenges facing the contract; the descriptive method to describe the nature of the legal issues and their effects on both parties; and the analytical method to assess the rulings and stipulations found in Albaraka Türk’s istisna’ contract in light of both jurisprudential texts and the AAOIFI standard, with the goal of evaluating the Albaraka model and identifying its shortcomings.
The study concludes with a key finding: that the istisna’ contract applied by Albaraka Türk is generally consistent with the AAOIFI standard in most of its rulings and stipulations. However, some differences were identified in specific detailed aspects, such as the absence of explicit clauses for the option of defect (khiyar al-’ayb) and the option of inspection (khiyar al-ru’ya), and the lack of a clear mechanism for amending the contract in cases of exceptional circumstances. These differences are discussed in detail in the body of the study
Innovatıve cluster–based smart approaches to enhance informatıon retrieval
No full textThis thesis suggests novel approaches to improve information retrieval (IR) and text summarization using centrality-driven and clustering techniques. By combining transformer-based model with clustering-based sentence selection, the first section optimizes text summarization. Representative sentences are found by using TF-IDF for feature extraction and K-means clustering. These sentences are then fed into the BART model to provide succinct and logical summaries. The method shows notable improvements in summarization quality based on ROUGE criteria when tested on benchmark datasets like CNN/Daily Mail and XSum. By combining the PageRank algorithm with centrality measurements, the second approach presents a unique centrality-driven clustering technique for IR and question-answering systems. Real-world datasets like Quora questions are used to validate this methodology, which outperforms techniques like BM25, LocalRank, and LeaderRank in terms of of precision and recall. The research contributes to the fields of NLP and IR by
addressing challenges in scalability, context-awareness, and user satisfaction. It emphasizes the growing importance of hybrid models that blend extractive and abstractive techniques, as well as advanced retrieval algorithms for efficient knowledge discovery. Future work includes exploring multimedia content and incorporating user feedback for further optimization.Bu tez, gelişmiş kümeleme ve merkezilik odaklı teknikler aracılığıyla metin özetleme ve bilgi erişimini geliştirmek için yenilikçi metodolojiler önermektedir. İlk bölüm, kümeleme tabanlı cümle seçimini transformer tabanlı modellerle entegre ederek metin özetlemeyi optimize etmeye odaklanmaktadır. Özellik çıkarma ve K-means kümelemesi için TF-IDF'den yararlanılarak temsili cümleler belirlenir ve bunlar daha sonra özlü ve tutarlı özetler oluşturmak için BART modelinin girdisi olur. Yaklaşım, CNN/DailyMail ve XSum gibi örnek veri kümeleri üzerinde değerlendirilmiş ve ROUGE metriklerine dayalı özetlemede önemli gelişmeler göstermiştir. İkinci bölümde, PageRank algoritmasını merkezilik ölçütleriyle birleştirerek bilgi erişimi ve soru cevaplama sistemleri için yeni bir merkezilik odaklı kümeleme algoritması tanıtılmaktadır. Bu metodoloji, Quora Soruları gibi gerçek dünya veri kümeleri kullanılarak doğrulanmış, BM25, LocalRank ve LeaderRank gibi yöntemlere kıyasla hassasiyet ve geri çağırma ölçütleri açısından daha iyi performans göstermiştir.
Araştırma, ölçeklenebilirlik, bağlam farkındalığı ve kullanıcı memnuniyeti konularındaki zorlukları ele alarak ve alanlarına katkıda bulunmaktadır. Etkili bilgi keşfi için gelişmiş erişim algoritmalarının yanı sıra, çıkarımcı ve soyutlayıcı teknikleri harmanlayan hibrit modellerin artan önemini vurgulamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, multimedya içeriğini keşfetmeyi ve daha fazla optimizasyon için kullanıcı geri bildirimini hesaba katmayı içermektedir
The effects of the february 6 Kahramanmaraş centered earthquakes on patients with end-stage renal disease: Experiences of healthcare workers and patients
No full textBu araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden yoğun şekilde etkilenen Hatay ili ve ilçelerinde yaşayan Son Dönem Böbrek Yetmezliği (SDBY) tanılı hemodiyaliz hastalarının afet sürecinde yaşadıkları deneyimleri ve bu hastalara sağlık hizmeti sunan profesyonellerin gözlemlerini inceleyerek, afetlerin söz konusu hasta grubundaki biyopsikososyal etkilerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışma, Antakya’daki 2 diyaliz merkezinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, hemodiyaliz tedavisi gören hastalar ile doktor, hemşire ve sosyal hizmet uzmanlarıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, depremlerin temel ihtiyaçlara erişim ve sağlık hizmetlerinin sürekliliğinde ciddi aksaklıklara neden olduğunu göstermiştir. Depremler, hastaların yalnızca fiziksel sağlık durumlarını değil, psikososyal iyilik hallerini de olumsuz etkilemiş; onları daha kırılgan ve savunmasız hale getirmiştir. Ayrıca, sağlık çalışanlarının da afet koşullarında mesleki ve duygusal zorluklar yaşadığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak, afet yönetiminin tüm aşamalarında SDBY tanılı bireylerin sağlık ihtiyaçları bütüncül bir yaklaşımla ele alınmalı; psikososyal destek gereksinimleri karşılanabilir hale getirilmelidir.The aim of this study is to explore the experiences of hemodialysis patients diagnosed with End-Stage Renal Disease (ESRD) living in Hatay province and its districts, which were severely affected by the Kahramanmaraş-centered earthquakes on February 6, 2023, and to examine the observations of healthcare professionals who provided services to these patients. The study aims to reveal the biopsychosocial impacts of the disaster on this vulnerable patient group. A qualitative research design was employed, and the study was conducted in two dialysis centers in Antakya. Data were collected through semi-structured interviews with ESRD patients receiving hemodialysis treatment, as well as physicians, nurses, and social workers. The data were analyzed using content analysis. The findings indicated that the earthquakes caused significant disruptions in access to basic needs and continuity of healthcare services. Earthquakes have negatively impacted not only the physical health of patients but also their psychosocial well-being, rendering them more vulnerable and fragile. Furthermore, it has been identified that healthcare professionals also experience professional and emotional challenges under disaster conditions.
In conclusion, the healthcare needs of ESRD patients should be addressed through a holistic approach at all stages of disaster management, and psychosocial support requirements should be made accessible
Postkolonyal Bağlamlarda Kimliğin Oluşumu ve Yeniden Şekillendirilmesi: Candice Carty-Williams'ın Queenie ve Bernardine Evaristo'nun Girl, Woman, Other Romanlarının Karşılaştırmalı İncelemesi
No full textDeveloping identity is a fundamental domain for all aliens, who suffer from living in host communities that reject others. Many writers have depicted the suffering of the others in the British community that have a burdened life because of their attempts to accomplish their integration in the community. Accordingly, this study aims to shed light on the perspectives of developing identity in the British community as depicted in Bernardine Evaristo Girl, Woman, Other and Candice Carty-Williams' Queenie, examining the perspectives of the aliens' reduction and marginalization, identity as a crisis, the third space, liminality, and hybridity. The main argument of the study is that due the perspectives of the colonial racism and rejection of others, immigrants into the British community suffer from lacking their cultural identity. The result of that lack of cultural identity is the life as a hybrid group that lives in in-between two distinguished cultures. This third space is the result of achieving the new form of identity that immigrants into the British community reshape. The findings show that Amma, Yazz, Carol, and Queenie have become different women after developing their new liminal identities that have led them to be satisfied and self-accepted women despite the rejection of the British community. The narratives of the two novels show how these female characters live in a third space, which is the result of their own experiences in the British community.Kimlik geliştirme, ev sahibi topluluklar tarafından reddedilen yabancılar için temel bir alandır. Pek çok yazar, topluma entegrasyon çabaları nedeniyle yük altında bir hayat süren İngiliz topluluğundaki yabancıların çektiği acıları tasvir etmiştir. Buna göre, bu çalışma, Bernardine Evaristo'nun Girl, Woman, Other ve Candice Carty-Williams'ın Queenie adlı eserlerinde İngiliz topluluğunda kimlik geliştirme perspektiflerini, yabancıların dışlanması ve marjinalleştirilmesi, kimlik krizleri, üçüncü mekân, eşik durumu ve melezlik gibi bakış açılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel savı, sömürgeci ırkçılık ve diğerlerinin reddi perspektifleri nedeniyle, İngiliz toplumuna göç edenlerin kültürel kimliklerini yitirdikleri için acı çektikleridir. Bu kültürel kimlik eksikliğinin sonucu, iki farklı kültür arasında bir ara alanda yaşayan bir melez grup olarak hayat sürmektir. Bu üçüncü alan, İngiliz topluluğuna göç edenlerin yeniden şekillendirdiği yeni kimlik formunun bir sonucudur. Bulgular, Amma, Yazz, Carol ve Queenie'nin, İngiliz topluluğunun reddine rağmen memnun ve kendini kabul etmiş kadınlar haline gelmelerine yol açan yeni eşik kimliklerini geliştirdikten sonra farklı kadınlar olduklarını göstermektedir. İki romanın anlatıları, bu kadın karakterlerin İngiliz topluluğundaki deneyimlerinin bir sonucu olan üçüncü bir mekânda nasıl yaşadıklarını ortaya koymaktadır
Prioritization of activities in disaster management with fuzzy multi-criteria decision making methods
No full textBu çalışmada, afet’in insanlar ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenmesi veya azaltılması amacı ile yürütülen faaliyetleri kapsayan “Afet Yönetimi Sürecine” odaklanılmıştır. Afet yönetimi süreci; zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme evrelerinden oluşmaktadır. Bu evrelerde olası afetlerin önlenmesi veya zararlarının azaltılması, afetlere hazırlıklı olunması, afet durumunda müdahale ve afet sonrasında yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik birçok faaliyet gerçekleştirilmektedir. Bu faaliyetlerin sistematik bir şekilde önceliklendirilmesi; hızlı kararlar alınmasını ve en yüksek faydayı sağlayan faaliyete odaklanılarak etkin bir afet yönetim süreci gerçekleştirilmesine olanak tanır. Genel olarak literatüre bakıldığında sıralama ve önceliklendirme çalışmaların da çok kriterli karar verme yöntemlerinin başarılı bir şekilde uygulandığı görülmüştür.
Bu tezde, afet yönetim sürecinin müdahale ve iyileştirme evrelerinde, afetlerin etkileri kapsamında gerçekleştirilen eylemler baz alınarak 11 kriter belirlenmiştir. Belirlenen kriterler doğrultusunda zarar azaltma ve hazırlık evrelerinde gerçekleştirilen ve çalışma çerçevesinde ele alınan 18 faaliyet için çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak öncelik sırası oluşturulmuştur. Uygulama aşamasında çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan bulanık SWARA, bulanık COPRAS ve bulanık ARAS yöntemleri kullanılmıştır.
Yapılan çalışma sonucunda en yüksek faydayı, risk altındaki hayati öneme sahip hastane, otoyol, köprü gibi yapıların güçlendirilmesi faaliyetinin sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sayede olası bir afete karşı sağlık hizmetlerinin, ulaşımın kesintiye uğramasının önüne geçilerek etkin bir müdahale sağlanmış olacaktır. İkinci yüksek faydayı sağlayan faaliyet ise; sel, taşkın ve kuraklık gibi meteorolojik afetler için erken uyarı alt yapısının kurulması gerektiği ortaya çıkmıştır. Son olarak, faaliyetler önem derecelerine göre sıralandığında, tarihi ve kültürel yapıları korumaya yönelik çalışmaları içeren faaliyetlerin son sırada yer aldığı görülmüştür.
Yapılan çalışma ile olası afetlere karşı önlem alınması, zararlarının azaltılması veya hazırlıklı olunması kapsamında yürütülecek olan çalışmalarda; nereden başlanması gerektiği, hangi faaliyetlere öncelik verilirse daha fazla fayda sağlayacağı noktasında karar vericilere yardımcı olunması amaçlanmaktadır.This study focuses on the “Disaster Management Process”, which includes activities carried out to prevent or reduce the adverse effects of disasters on people and the environment. The disaster management process includes damage reduction, preparation, intervention and recovery stages. In these stages, many activities are carried out to prevent possible disasters or reduce their damage, to be prepared for disasters, to intervene in the event of a disaster and to improve living conditions after a disaster. Systematic prioritisation of these activities allows for quick decisions and an effective disaster management process to be carried out by focusing on the activity that provides the highest benefit. When the literature is examined in general, it is seen that multi-criteria decision-making methods are successfully applied in ranking and prioritisation studies.
In this thesis, 11 criteria were determined based on the actions taken within the scope
of the effects of disasters in the intervention and recovery phases of the disaster management process. In line with the determined criteria, a priority order was created using multi-criteria decision-making methods for 18 activities carried out in the mitigation and preparation phases and addressed within the framework of the study. In the application phase, fuzzy SWARA, fuzzy COPRAS and fuzzy ARAS, multi-criteria decision-making methods were used.
As a result of the study, it was concluded that the highest benefit was provided by the reinforcement of vital structures such as hospitals, highways and bridges at risk. In this way, an effective intervention will be provided to prevent the interruption of health services and transportation in case of a possible disaster. The second highest benefit activity was the establishment of an early warning infrastructure for meteorological disasters such as floods, inundations and droughts. Finally, when the activities were ranked according to their importance, it was seen that activities that included efforts to protect historical and cultural structures were in the last place.
The study aims to assist decision-makers in determining where to start and which activities will provide more benefit if prioritised in studies to be carried out within the scope of taking precautions against possible disasters, reducing their damage or being prepared
Improvement of tribological properties of inconel 601 alloy with pack boronizing process and different cooling/lubrication environment
No full textYüksek sıcaklıklar ve oksitleyici ortamlar için vazgeçilmez bir malzeme türü olan Inconel alaşımları, yüksek sıcaklıklarda mekanik özelliklerini ve korozyon direncini koruyabilmeleri nedeniyle birçok mühendislik uygulamasında tercih edilmektedir. Öte yandan, Inconel alaşımlarının yüksek sıcaklıklardaki mekanik kararlılığına ve oksidasyona karşı dirençlerine rağmen, düşük sertlikleri nedeniyle aşındırıcı ortamlarda kullanıldığında yüzeylerinin sert bir tabaka ile kaplanması büyük önem taşımaktadır. Buna dayanarak, bu çalışmada, mikro yapısını ve tribolojik özelliklerini iyileştirmek için Inconel 601'e kutu borlama uygulanmıştır. Ancak yüksek sertlik, kuru koşullarda işlemeyi zor ve verimsiz hale getirdiğinden, soğutma ve yağlama performansını arttırmak için minimum miktarda yağlama (MMY), nanoparçacıklarla (TiO2 ve CuO) desteklenmiş MMY (Nano-MMY), MMY destekli kriyojenik (Kriyo) soğutma (Kriyo-MMY) ve Nano-MMY destekli Kriyo gibi farklı yağlama/soğutma
ortamları tercih edilmiştir. Araştırma sonuçları en düşük aşınma derinliği, sürtünme kuvveti, sürtünme katsayısı ve hacim kaybı değerlerinin paket borlanmış Inconel 601 ile Kriyo + Nano MMY ortamında elde edildiğini ortaya koymaktadır. Ortam şartlarına bağlı olarak hem kutu borlanmış Inconel 601'de hem de kaplamasız Inconel 601'de sıralamalar; Kuru > MMY > Nano-MMY1 > Nano-MMY2 > Nano-MMY-Karışım > Kriyo-MMY > Kriyo-Nano-MMY karışım şeklinde ortaya çıkmıştır.
Kuru ortamda aşınma derinliği Inconel 601'in bor kaplanması ile 15, 30 ve 45 N yüklerde sırasıyla %14,86 (141,554 µm'den 120,518 µm'ye), %28,22 (175,319 µm'den 125,836 µm'ye) ve %28,40 (181,097 µm'den 129,674 µm'ye) oranlarında azalma sağlanmıştır. Inconel 601'in bor kaplı hali dikkate alındığında, 15 N yükte kuru (en yüksek aşınma değeri) ve kriyo nano MMY karışım (en düşük aşınma değeri) ortamları için aşınma derinliği değerleri sırasıyla 120,518 ve 6,5458 µm olarak belirlenmiştir. Kriyo nano MMY karışım ortamının kullanımı ile aşınma derinliği kuru ortama göre %94,57 oranında azalmıştır. Kuru ortamda kutu borlama ile 15 N, 30 N ve 45 N yüklerde sürtünme kuvveti değerleri sırasıyla %12,92 (14,34 N'dan 12,49 N'a), %29,08 (23,26 N'dan 16,50 N'a) ve %38,33 (34,10 N'dan 21,03 N'a) oranlarında azalmıştır. Kuru ortamdan kriyo nano MMY karışım ortamına geçişle kaplamasız ve bor kaplı Inconel 601'in ortalama sürtünme kuvveti değerleri sırasıyla %84,55 ve %79,65 oranlarında azalmıştır. Kuru ortamda tüm yüklerin ortalaması dikkate alındığında Inconel 601'in kutu borlanması ile sürtünme katsayısı %25,64 (0,830'dan 0,617'ye) azalmıştır. Kriyo nano MMY karışım ortamında bu azalma %4,76 (0,129'dan 0,123'e) olmuştur. Kuru ortamdan kriyo nano MMY karışım'a geçişle kaplamasız ve bor kaplı Inconel 601'de sürtünme katsayısı azalmaları sırasıyla %84,44 ve %80,08'dir. Kuru ortamda tüm yüklerin ortalaması dikkate alındığında Inconel 601'in kutu borlanması ile hacim kaybı %34,17 (2.132'den 1.403'e) azalmıştır. Kriyo nano MMY karışım ortamında bu azalma %43,27 (0.104'ten 0.059'a) olmuştur. Kuru ortamdan kriyo nano MMY karışım'a geçişle kaplamasız ve bor kaplı Inconel 601'de sürtünme katsayısı azalmaları sırasıyla %95,14 ve %95,83'tür. SEM görüntülerinde çatlaklar ve aşınma göstergeleri, kuru ortamda iş parçası yüzeyinden kaybedilen malzeme miktarının fazla olduğu ve yağlama koşullarının değiştirilmesiyle büyük ölçüde azaldığını göstermektedir. Kriyo-nano-MMY karışım ortamında aşınma testi sırasında kırık oluşumunun azalmasıyla daha kaliteli bir yüzey sağlanmıştır.
Bu araştırmanın sonuçları, Inconel 601 alaşımlarının tribolojik özelliklerinin kutu borlama ile iyileştirildiğini ve ayrıca Kriyo, MMY ve nanopartikül ilavesinin Inconel alaşımlarının işleme performanslarında önemli bir iyileşme sağladığını göstermektedir.Inconel alloys, which are an indispensable material type for high temperatures and oxidizing environments, are preferred in many engineering applications due to their ability to maintain their mechanical properties and corrosion resistance at high temperatures. On the other hand, despite the mechanical stability of Inconel alloys at high temperatures and their resistance to oxidation, it is of great importance to coat their surfaces with a hard layer when used in corrosive environments due to their low hardness. Based on this, in this study, box boronizing was applied to Inconel 601 to improve its microstructure and tribological properties. However, since high hardness makes machining difficult and inefficient in dry conditions, different lubrication/cooling environments such as minimum amount lubrication (MQL), MQL supported with nanoparticles (TiO2 and CuO) (Nano-MQL), MQL supported cryogenic (Cryo) cooling (Cryo-MQL) and Nano-MQL supported Cryo were preferred
to increase cooling and lubrication performance. The research results show that the lowest wear depth, friction force, friction coefficient and volume loss values are obtained with package boronized Inconel 601 in Cryo + Nano MQL environment. Depending on the environmental conditions, the rankings for both box boronized Inconel 601 and uncoated Inconel 601 are as follows; Dry > MQL > Nano- MQL1 > Nano- MQL2 > Nano- MQL -Mixture > Cryo- MQL > Cryo-Nano- MQL.
In dry environment, wear depth was reduced by 14.86% (from 141.554 µm to 120.518 µm), 28.22% (from 175.319 µm to 125.836 µm) and 28.40% (from 181.097 µm to 129.674 µm) at 15, 30 and 45 N loads, respectively, with boron coating of Inconel 601. Considering the boron-coated form of Inconel 601, the wear depth values for dry (highest wear value) and cryo nano MQL (lowest wear value) environments were determined as 120.518 and 6.5458 µm, respectively, at 15 N load. With the use of cryo nano MQL environment, wear depth decreased by 94.57% compared to dry environment. With box boronizing in dry environment, the friction force values at 15 N, 30 N and 45 N loads decreased by 12.92% (from 14.34 N to 12.49 N), 29.08% (from 23.26 N to 16.50 N) and 38.33% (from 34.10 N to 21.03 N), respectively. With the transition from dry environment to cryo nano MQL environment, the average friction force values of uncoated and boron-coated Inconel 601 decreased by 84.55% and 79.65%, respectively. When the average of all loads in dry environment is considered, the friction coefficient of Inconel 601 with box boronizing decreased by 25.64% (from 0.830 to 0.617). This decrease was 4.76% (from 0.129 to 0.123) in cryo nano MQL environment. With the transition from dry environment to cryo nano MQL, the decreases in the coefficient of friction in uncoated and boron-coated Inconel 601 are 84.44% and 80.08%, respectively. When the average of all loads in dry environment is considered, the volume loss with box boronized Inconel 601 is reduced by 34.17% (from 2.132 to 1.403). This decrease is 43.27% (from 0.104 to 0.059) in cryo nano MQL environment. With the transition from dry environment to cryo nano MQL, the decreases in the coefficient of friction in uncoated and boron-coated Inconel 601 are 95.14% and 95.83%, respectively. Cracks and wear indicators in SEM images show that the amount of material lost from the workpiece surface in dry environment is high and it is greatly reduced by changing the lubrication conditions. A better-quality surface is provided by reducing the fracture formation during the wear test in cryo-nano- MQL environment.
The results of this research show that the tribological properties of Inconel 601 alloys are improved with package boronizing and that the addition of Cryo, MQL and nanoparticles provides a significant improvement in the machining performances of Inconel alloys
Enhancing hydrogen storage efficiency in LaNi4.75Al0.25-based metal hydride reactors using advanced machine learning techniques
No full textThis study investigates the hydrogen storage efficiency of LaNi4.75Al0.25-based metal hydride reactors, incorporating advanced machine learning (ML) techniques to optimize design and performance. The research introduces scientific novelties by integrating ML algorithms such as AdaBoost, ANN, and Random Forest to predict hydrogen storage outcomes, classify reactor designs, and reduce experimental dependencies. Two reactor configurations—finned and un-finned—were experimentally evaluated, with finned designs demonstrating enhanced heat dissipation and hydrogen absorption rates due to increased thermal conductivity. Experimental findings revealed a fivefold improvement in heat transfer efficiency with fins, leading to faster absorption and greater storage capacity under high pressure. AdaBoost emerged as the most effective predictive model, achieving the lowest error metrics (MSE = 0.001, R2 = 0.983), underscoring ML's potential in reducing reliance on resource-intensive physical testing. The aluminum-modified LaNi5 alloy played a pivotal role in enhancing thermal management, ensuring sustainable and scalable hydrogen storage solutions. Comparative analysis validated the reactor's design superiority over conventional configurations, aligning with prior findings on advanced thermal management strategies. This study bridges existing gaps by combining ML-driven predictive analytics and innovative reactor designs, advancing theoretical knowledge and practical applications. Future work should focus on real-time data analytics, exploring additional ML techniques, and assessing industrial scalability to achieve robust, sustainable hydrogen storage systems. This integrated approach sets a new benchmark in hydrogen storage research, offering cost-effective, high-performance solutions for renewable energy systems
Effect of reduced graphene oxide (rGO) on wear properties of Al7075 alloy produced via stir casting
No full textIn this study, aluminum 7075 series alloy was used as matrix material, and composite production was carried out with an innovative method by adding 0.5 % reduced graphene oxide (rGO) by weight. Microstructure analysis was performed on the produced composite with a scanning electron microscope, and phase analysis was conducted with the X-ray diffraction technique. Wear tests were performed under different loads and temperatures. When the results are considered, the addition of very low amounts of rGO by weight increased the hardness of the alloy by 1/5 and improved the wear performance. Once 0.5 wt% reduced graphene oxide was added to the aluminum alloy, the wear rate decreased by 15.5 % under 5 N load, and when this value was increased to 10 N and 20 N, an improvement of 21.46 % and 26.66 % was observed, respectively. This decrease in wear rate at room temperature exhibited the same performance at high temperatures, and a 20 % improvement in wear performance was recorded at 275 °C under 20 N load. Abrasive and oxidative wear mechanisms constituted the basic wear characteristics
Investigation of an alternative defrost method in air source heat pump system
No full textBu tez çalışmasında, artan dünya nüfusu ve iklim değişikliğinin etkileri sonucu enerji tüketiminin azaltılmasına yönelik olarak soğutma sistemlerinde yapılan çalışmalar incelenmiştir. Küresel ısınmanın ve çevresel tehditlerin arttığı bu dönemde, enerji tasarrufu sağlayan ve çevreye duyarlı ısıtma-soğutma sistemlerinin geliştirilmesi kritik bir gereklilik haline gelmiştir. Özellikle hava kaynaklı ısı pompalarının verimliliğini düşüren en önemli sorunlardan biri, evaporatör yüzeyinde oluşan buzlanmadır. Bu buzlanma, ısı transferini yavaşlatarak enerji tüketimini artırır ve sistemin performansını düşürür.
Çalışmada, literatürde yaygın olarak kullanılan çeşitli defrost yöntemleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Geleneksel yöntemlerin enerji tüketiminde ve verimlilikte yeterli iyileşmeyi sağlayamaması nedeniyle, alternatif bir defrost yöntemi geliştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla, mikrodalga ışınları kullanılarak
evaporatör yüzeyinde oluşan buzlanmayı gidermeye yönelik yeni bir sistem tasarlanmış ve bu sistem üzerinde deneysel analizler gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalar kapsamında, evaporatör yüzeyinde oluşan buzun çözülme hızını artırmak amacıyla mikrodalga ve su püskürtme kombinasyonu kullanılmıştır. Mikrodalga destekli deneyler kıyaslanarak, sistemin enerji tüketimi ve buz çözme süreleri karşılaştırılmıştır. Mikrodalga 600-Watt gücünde çalıştığında alınan deneyde sistemin uzun bir süre stabil kaldığı, buzun kısmen eridiği tam çözünme gerçekleşmediği kaydedilmiştir. 800-Watt gücünde alınan deney ile 600-Watt gücünde alınan deney kıyaslandığında, evaporatör yüzeyinde buzlanma %228 oranında ve kompresör yüzeyinde buzlanma ise %3 oranında arttırılmış olmakla beraber erime süresi ise 900 saniyeden 360 saniyeye düşürülerek %150 oranında daha hızlı çözünme gerçekleştirilmiş ve kesintisiz ısıtma sağlanmıştır.
Yapılan deneysel çalışmalar, mikrodalga ışınlarıyla defrost işleminin, sistem durdurulmadan uygulanabildiğini ve enerji tüketimini düşürerek verimliliği artırdığını göstermiştir. Mikrodalga destekli defrost yönteminin geleneksel yöntemlere kıyasla daha hızlı ve enerji açısından daha verimli olduğunu göstermektedir. Bu yöntem, buz çözme işleminin süresini kısaltarak ve enerji tüketimini azaltarak ev tipi buzdolabı evaporatörlerinde önemli bir potansiyele sahiptir. Elde edilen bulgular, bu yöntemin hava kaynaklı ısı pompalarında kullanım potansiyelini ortaya koymakta ve enerji verimliliği yüksek sistem tasarımı için yenilikçi bir çözüm sunduğunu göstermektedir. Mikrodalga destekli defrost yöntemi, sadece enerji tasarrufu sağlamakla kalmamış, aynı zamanda sistemin kesintisiz çalışmasına da olanak tanımıştır. Bu durum, özellikle soğuk iklimlerde çalışan hava kaynaklı ısı pompalarının performansını önemli ölçüde iyileştirme potansiyeli taşımaktadır.This thesis investigates studies conducted on cooling systems to reduce energy consumption due to the increasing world population and the effects of climate change. In this era of global warming and increasing environmental threats, developing energy-efficient and environmentally friendly heating and cooling systems has become a critical necessity. One of the most significant issues that reduce the efficiency of air-source heat pumps is the formation of frost on the evaporator surface. This frost slows down heat transfer, increasing energy consumption and reducing system performance.
The study has conducted a detailed examination of various defrost methods commonly used in the literature. Due to the inability of traditional methods to provide sufficient improvement in energy consumption and efficiency, the need for
an alternative defrost method has arisen. For this purpose, a new system has been designed to remove frost formed on the evaporator surface using microwave radiation, and experimental analyses have been carried out on this system. Within the scope of experimental studies, a combination of microwaves and water spraying has been used to increase the melting rate of the ice formed on the evaporator surface. The effect of relative humidity on frosting has been investigated. By comparing microwave-assisted experiments, the energy consumption and defrost times of the system have been compared. In the experiment conducted at 600 Watts, it was observed that the system remained stable for a long time, the ice partially melted, and complete melting did not occur. When comparing the experiment conducted at 800 Watts with the experiment conducted at 600 Watts, it was observed that the frosting on the evaporator surface increased by 228% and the frosting on the compressor surface increased by 3%, while the melting time was reduced from 900 seconds to 360 seconds, resulting in a 150% faster melting and uninterrupted heating.
The experimental studies conducted have shown that the defrost process with microwave radiation can be applied without stopping the system and increases efficiency by reducing energy consumption. The microwave-assisted defrost method has been shown to be faster and more energy-efficient compared to traditional methods. This method has significant potential in household refrigerator evaporators by reducing the defrosting time and energy consumption. The findings reveal the potential of this method for use in air-source heat pumps and provide an innovative solution for designing highly energy-efficient systems. The microwave-assisted defrost method not only provides energy savings but also enables the continuous operation of the system. This has the potential to significantly improve the performance of air-source heat pumps, especially those operating in cold climates
Hydrothermal carbonization of citrus peels and their electrochemical efficacy in double-layer supercapacitors
No full textThe authors express gratitude to Karabuk University, BAP Office for financial assistance under project number KBUBAP-23-YL-039.
Yazarlar, KBUBAP-23-YL-039 proje numarası kapsamında verdikleri mali destek için Karabük Üniversitesi BAP Ofisi’ne şükranlarını sunarlar.This work involved the fabrication of supercapacitors with rapid charge/discharge rates using waste biomass. Initially, hydrochars were produced using the hydrothermal carbonization of four distinct citrus peels. Subsequently, physical, acidic, and basic activation was employed to enhance surface area and induce porosity. They were analyzed using elemental analysis, FTIR spectroscopy, and SEM examination. The electrochemical performance of the electrodes was assessed using galvanostatic charge-discharge and cyclic voltammetry techniques. The maximum specific capacity recorded was 65.1 mF/cm2 at a current rate of 0.50 mA for the electrode produced through potassium hydroxide activation and calcination. Consequently, it was demonstrated that supercapacitors with comparable specific capacity values may be fabricated from these waste orange peels.Funding agency : Karabuk University BAP Office
Grant number : KBUBAP-23-YL-03