UKLO Repository (University St. Kliment Ohridski)
Not a member yet
9083 research outputs found
Sort by
РЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ МЕТОДОТ НА ПРИГОТВУВАЊЕ НА ХРАНА И НИВНИОТ АНТИ- НУТРИТИВЕН СТАТУС КАЈ СЕЛЕКТИРАНИ ЗЕЛЕНИ ЗЕЛЕНЧУЦИ ОД ТЕРИТОРИЈАТА НА КОСОВО
ЗАШТИТА НА ДЕЦАТА ОД НЕЧОВЕЧКО ИЛИ ПОНИЖУВАЧКО ПОСТАПУВАЊЕ ИЛИ КАЗНУВАЊЕ ВО МЕСТА НА ЛИШУВАЊЕ ОД СЛОБОДА СО ОСВРТ НА ЗАТВОР ЗА ДЕЦА ОХРИД И ВОСПИТНО-ПОПРАВЕН ДОМ ТЕТОВО
Општата цел на докторскиот труд е да се зајакне заштитата на правата на децата
лишени од слобода. Имајќи ги предвид стандардите за постапување со деца лишени од
слобода во бројни меѓународни и домашни акти од една страна, а праксата или степенот на
нивно спроведување од друга страна, конкретната цел на оваа докторска дисертација е
јакнење на заштитата на децата лишени од слобода од каква било форма на нечовечко или
понижувачко постапување или казнување. Токму почитувањата на правата на децата
лишени од слобода се главниот предуслов за нивна заштита од несоодветно постапување
кон нив.
Докторскиот труд е составен од шест дела, и тоа теоретски дел, наоди од спроведено
истражување, компаративна анализа со земјите од регионот, Србија, Црна Гора, Хрватска и
Словенија, осврт на новелите, измените и дополнувањата во Законот за извршување на
санкциите и Законот за правда за децата, заклучоци и препораки.
Па така, теоретскиот дел дава преглед на формите на делинквенто или антисоцијално
поведение, причините или ризик факторите коишто доведуваат до тоа, дефинирање и
толкување на поимите нечовечко и понижувачко постапување или казнување, како и
манифестациите и појавите кои може да се подведат под нив. Се дава преглед и на
стандардите за постапување со децата лишени од слобода.
Истражувачкиот дел ги презентира наодите од спроведеното истражување и дава
сеопфатен приказ на затечените состојби во местата на лишување од слобода за деца
лишени од слобода, односно Затвор за деца Охрид и Воспитно-поправен дом Тетово.
Рамката на истражувањето спроведено за потребите на докторатот опфати анализа
на документи, како и собирање на податоци преку прашалници, интервјуа и групни
разговори, но и набљудување на материјалните и други услови во местата на лишување од
слобода. Истражувањето ги опфати двете установи за лишување од слобода на деца во
судир со закон во земјава, и тоа Затвор за деца Охрид и Воспитно-поправниот дом Тетово.
Дополнително се спроведоа разговори со судии за деца и се собраа квантитативни податоци
од судовите со проширена надлежност.
Компаративната анализа опфати преглед на законодавството во однос на децата во
судир со закон како и праксите од местата за лишување од слобода на деца на земјите од
регионот (Србија, Црна Гора, Хрватска и Словенија).
Докторскиот труд даде осврт и на новелите, измените и дополнувањата на Законот
за извршување на санкциите и Законот за правда за децата.
Заклучоците на истражувањето заземаат посебен дел од докторскиот труд, и
посочија на низа предизвици со кои се соочува пенитенцијарниот систем во Македонија1,
особено кога се во прашање децата. Имено, освен материјалните услови, кога е во прашање
Затворот за деца Охрид, наодите од истражувањето укажуваат и на недостатоци во начинот
на кој се постапува со децата лишени од слобода, односно недоволно третмани, активности,
а пред сè образование како клучно во процесот на ресоцијализација. Понатаму се
забележува и недостаток на професионален кадар, па следствено и активности за градење
вештини и стручна наобразба на децата, како и недоволно ефикасна комуникација и
координација помеѓу засегнатите чинители во овој процес. Истражувањето нотира и
отсуство на надзор од страна на судиите за деца.
Согласно изведените заклучоци, докторатот во својот последен, шести дел содржи
препораки, односно можни решенија за затечените состојби, а со цел надминување на
детектираните слабости и овозможување ефикасен и одржлив процес на ресоцијализација
и социјална адаптација на децата во судир со закон и лишени од слобода.
Клучни зборови: детско престапништво, деца во судир со закон, деца лишени од
слобода, места на лишување од слобода, нечовечко или понижувачко постапување или
казнување
Sustainable biodegradable tapioca starch films enhanced with basil oil, carboxymethyl cellulose, and citric acid for functional food packaging applications
GLUTEN AND GLUTEN-FREE BISCUITS WITH FUNCTIONAL COMPONENTS: PHYSICOCHEMICAL, NUTRITIONAL AND ANTIOXIDANT PROPERTIES.
ЕКОНОМСКИТЕ ДИМЕНЗИИ НА НЕРЕШЕНИОТ СУВЕРЕНИЕТ НА КОСОВО: ПОМЕЃУ КОНФЛИКТОТ И ИНТЕГРАЦИЈАТА
Оваа студија ги истражува економските аспекти на нерешениот суверенитет на Косово, со особен фокус на неговиот оспоруван политички статус, пречките во економската дипломатија и изгледите за интеграција во Европската Унија. Анализата се насочува кон тоа како делумното меѓународно признавање влијае врз странските директни инвестиции (СДИ), пристапот до глобалните пазари и развојот на клучни стратешки сектори, вклучително и енергетиката, земјоделството и производството. Истражувањето се темели на методолошка триангулација, омбинирајќи академска литература и квантитативни податоци од релевантни извори како Светската банка, Меѓународниот
монетарен фонд, Евростат и Европската комисија. Дополнително, се применува компаративна анализа преку споредбени студии на случаи како Палестина, Северен Кипар и Транснистрија, со цел да се расветлат економските последици од делумната или оспорена државност. Резултатите укажуваат дека правната и политичката неизвесност претставува значителна пречка за економскиот развој на Косово. Ограничените странски директни инвестиции, редуцираниот пристап до меѓународните пазари и неможноста за воспоставување долгорочни економски политики како
резултат на недостатокот од целосно меѓународно признавање, го ограничуваат потенцијалот за одржлив раст. Бавниот напредок во процесот на ЕУ-интеграција, во комбинација со високата зависност од дознаките на дијаспората, дополнително ги потенцира структурните ограничувања произлезени од нерешениот државно-правен статус.
Сепак, Косово демонстрира институционална отпорност преку механизми кои делумно ги амортизираат надворешните ограничувања. Студијата заклучува дека понатамошниот економски напредок и ефективната регионална интеграција ќе зависат од континуирана институционална трансформација, правна консолидација, проактивна меѓународна дипломатија и оптимизирано искористување на меѓународните фондови за развој. Преку обезбедување емпириска и компаративна
анализа, ова истражување придонесува кон продлабочено разбирање на начините на кои нерешениот суверенитет ги моделира економските резултати, нудејќи релевантни политички увиди за Косово, како и за други територии со оспорен статус кои се стремат кон развој под ограничени услови.
Клучни зборови: Суверенитет, Политички статус, Странски директни инвестиции (СДИ), Интеграција во ЕУ, Спорни територии
NUTRIENTS AND ANTI-NUTRIENTS ANALYSIS OF GREEN CABBAGE (BRASSICA OLERACEA VAR. CAPITATA)
Background. Green cabbage (Brassica oleracea var. capitata) is a highly nutritious vegetable, offering a wide array of vitamins, minerals, antioxidants and fiber. While it does contain some anti-nutrients,
such as goitrogens and oxalates, these compounds generally pose a minimal risk when the vegetable is
eaten as part of a balanced diet and consumed in normal amounts. Assessing the content of minerals,
vitamin C, β-carotene and anti-nutrient content of green cabbage originating from the Kosovo region was
the aim of this study.
Results and conclusions. The majority of nutritional indicators had an inverse or no link with antinutrients, according to Pearson correlation data. Significantly positive correlations were found between
crude protein and carbohydrates (0.90**), while cyanogenic glycosides (-0.90**) indicated a negative
Pearson correlation data. Moreover, cyanogenic glycosides exhibited significant negative relationships
with carbohydrates (-0.44*), calcium (-0.66**) and potassium (-0.63**). The vitamins content did not
significantly correlate with oxalate and tannin, while tannins and phytate did not significantly correlate
with the corresponding mineral content. The results demonstrated the nutrient-dense nature of green cabbage, which may lessen the impact of micronutrient deficits. In addition, the results indicated that green
cabbage has a low fat and anti-nutrient content, but it is high in potassium, magnesium and calcium content, which are beneficial to human health.
Key words: green cabbage (Brassica oleracea var. capitata), minerals, vitamins, anti-nutrient
Time-Based Preventive Maintenance Without Time Shifts: A Petri Net Approach to Availability Evaluation
This paper focuses on the evaluation of a DSPN-based model for time-based preventive maintenance cycles occurring at fixed intervals, integrating failure-repair dynamics and scheduled maintenance. Steady-state analysis reveals that system availability is highly influenced by the interplay of MTTF, MTTR, MTPM, and TTPM, affecting both low- and high-available systems
EPOICOCLADIUS FLAVENS (MALLOCH, 1915)(DIPTERA: CHIRONOMIDAE): A NEW RECORD FROM REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA
Aim: The aim of the study is to report the novel finding of the phoretic midge Epoicocladius flavens (Malloch, 1915) on its mayfly host Ephemera danica Müller, 1764 (Ephemeroptera: Ephemeridae) for the entomofauna of North Macedonia.
Material and methods: The sampling was conducted during spring 2022 at the upstream region of Golema reka River watershed, Republic of North Macedonia. The species were collected with hydrobiological hand net (mesh size 500 μm), applying kick&sweep multihabitat procedure.
Results: The chironomid species Epoicocladius flavenswas found in upper stretch of Golema reka River (North Macedonia) on its host the mayfly species Ephemera danica. This finding contributes to the enrichment of the entomofauna of Republic of North Macedonia, but also adds new data on the distribution of the midge E. flavens from Balkan Peninsula. According to the published data the species is distributed in Europe, North America and Asia. Usually found in greater numbers, in our case only one midge of E. flavens was noted on a single specimen of E. danica.
Conclusion: This study contributes to the knowledge about the diversity and distribution of the Chironomidae family in the Republic of North Macedonia
Application of Software Tool for Pedestrian Flow Simulation, Case Study
The process of urbanization and motorization is in steady growth. A large number of people are
moving to the cities, and as a result, the cities are constantly expanding. We are witnessing different types of
means of mobility (car, bus, railway, bicycle, motorcycle, walking), ie movement from one point to another.
Pedestrians play an important role in the movement of traffic. Walking for short distances, on previously
arranged and marked areas. Every movement in traffic can be displayed, edited, controlled, organized, solved
with the help of simulation software. Traffic simulation software is essential in traffic engineering for modeling
and analyzing traffic flows, evaluating the impact of infrastructure changes, and optimizing traffic management
strategies. Key software includes PTV Vissim, SUMO, Aimsun, and TSIS-CORSIM, each of which offers
unique capabilities for microscopic, mesoscopic, and macroscopic traffic simulations. The AnyLogic software
tool is also of crucial importance for engineering. In this research we will show the steps and power of the
AnyLogic software tool, to conduct a comprehensive simulation analysis aimed at improving the performance of
pedestrian flows in the city of Bitola
Metodologies for reducing the mass of paper and cardboard packaging: Environmental and economic benefits
This paper examines methods and the importance of reducing paper and cardboard packaging mass. It analyzes packaging waste by material, focusing on paper and cardboard's role. The significance of packaging mass is explored, and strategies for its reduction are developed. Lowering paper and cardboard packaging mass yields essential economic and environmental benefits