RIPEST - Repository of the Institute of Pesticides and Environmental Protection
Not a member yet
1022 research outputs found
Sort by
Aktinobakterije u biološkoj zaštiti šampinjona od prouzrokovača oboljenja
No full textŠampinjon (Agaricus biosporus) je jedna od najviše gajenih jestivih gljiva u svetu. Na početku 21.
veka svetska proizvodnja iznosila je preko 2 miliona tona. Evropske zemlje učestvuju sa 50% od ukupne
svetske proizvodnje, od kojih 87,5% pripada zemljama Evropske unije. U našoj zemlji dominiraju
gajilišta manjih kapaciteta, do 100 m2, i zanemarljiv je broj gajilišta većih od 1000 m2.
Proizvođači šampinjona u celom svetu se suočavaju sa problemom pojave patogenih mikroorganizama
u gajilištima, koji mogu da nanesu velike štete i značajno smanje prinose. Poslednjih
decenija, zelena plesan, koju izaziva gljiva Trichoderma aggressivum, je najvažnija bolest ove gajene
gljive. Epidemijske razmere zelene plesni smanjile su proizvodnju šampinjona za oko 20-50%. Uobičajeni
metod suzbijanja patogena u gajlištima šampinjona je primena nekoliko fungicida: prohloraz
i metrafenon u Evropskoj uniji; hlorotalonil, tiabendazol i tiofanat-metil u SAD i Kanadi. Razvoj rezistentnosti
patogena na fungicide nakon česte primene i toksičnosti fungicida na domaćina koji
takođe pripada carstvu gljiva sužava izbor preparata. Prednosti primene biopesticida su prirodno
poreklo, zaštita životne sredine, neugrožavanje neciljanih organizama, manje su fitotoksični i kraćih
su karenci.
Biopesticidi se mogu svrstati u više grupa: mikrobiološke preparate, (mikroorganizmi), biljno-integrisane
protektante (genetički modifikovane biljke), biohemijske pesticide (prirodne supstance
dobijene iz živih organizama). Upotreba korisnih mikroorganizama smatra se jednom od najznačajnijih
alternativa sintetičkim fungicidima. Način delovanja antagonističkih mikroorganizama podrazumeva
konkurenciju sa patogenom za prostor i hranljive materije, proizvodnju antibiotika i enzima,
smanjenje prisustva patogena hiperparazitizmom i stimulisanje rasta i otpornosti domaćina.
Danas na tržištu postoji niz različitih preparata biopesticida koji se koriste za suzbijanje određenih
patogena. Međutim, za rešavanje problema patogena u gajilištima šampinjona do sada su u
primeni bili samo komercijalni preparati na bazi Bacillus subtilis. Oni su se primenjivali za tretiranje
semena pečuraka i pokrivke za gajenje šampinjona.
U cilju pronalaženja drugih vrsta mikroorganizama koji imaju sposobnost da inhibiraju patogene
organizme u gajilištima šampinjona, rađeni su ogledi i sa aktinobakterijama. One spadaju u
grupu prokariota i široko su zastupljene u prirodi, a najvećim delom u zemljištu. Sposobnost aktinobakterija
da kolonizuju biljne površine, produkuju antibiotike protiv biljnih patogena, sintetišu
veliki broj enzima i vrše degradaciju fitotoksina svrstava ih u red mogućih biopesticida. Više naučnih radova ukazuje da su neke vrste aktinobakterija sposobne da efikasno suzbijaju patogene gljive i
bakterije, pa mogu pružiti alternativu ili komplementarnost hemijskim pesticidima. Najznačajniji rod
iz ove grupe mikroorganizama je Streptomyces. Različiti pripadnici ovog roda i njihovi sojevi poput
S. griseoviridis, S. lydicus WYEC 08, su aktivni sastojci komercijalnih biofungicida ali nisu registrovani i
ne koriste se u gajilištima šampinjona.
U cilju testiranja aktinobakterija sa antaganostičkim svojstvima, iz kompostnog materijala prikupili
smo veći broj izolata. Izolat A06 u in vitro uslovima je značajno inhibirao porast Trichoderma
harzianum i Trichoderma aggressivum. Ovaj soj je identifikovan na osnovu mikroskopskih, makroskopskih
osobina i analizom sekvence 16S rDNA i određen je kao Streptomyces flavovirens A06. U
ogledu u eksperimentalnom gajilištu, ovaj soj je ispoljio zadovoljavajuću efikasnost u suzbijanju T.
aggressivum i povećao prinos šampinjona. Sve ove karakteristike ukazuju da soj Streptomyces flavovirens
A06 može biti osnova za dalja ispitivana u razvoju novog biofungicida u primeni protiv zelene
plesni komposta u gajenju šampinjona.27. novembar – 1. decembar 2017, Zlatibo
Uticaj viline kosice (Cuscuta campestris Yunk.) na fiziološke i anatomske parametre šećerne repe
No full textUticaj viline kosice na anatomske i fiziološke promene kod šećerne repe ispitivan je u kontrolisanim
uslovima. Praćene su sledeće varijante: N – nezaražene biljke šećerne repe (kontrola); Z –
zaražene biljke šećerne repe i zaražene biljke šećerne repe tretirane propizamidom. Propizamid je
primenjen u količinama od 1500 (T1) i 2000 (T2) g a.i. ha-1. Mereni su sledeći parametri: fiziološki –
sadržaj pigmenata (hlorofil a, hlorofil b i ukupni karotenoidi); anatomski – list: debljina epidermalnih
ćelija lica i naličja lista, debljina parenhimskog i sunđerastog tkiva, debljina mezofila i prečnik ćelija
omotača provodnih snopića; lisna drška: prečnik traheja i ćelija floema, površina ksilema i floema
provodnih snopića. Sadržaj pigmenata i anatomski parametri su mereni: pre primene herbicida (0
ocena), potom 7, 14, 21, 35 dana nakon primene herbicida.
Vilina kosica je prouzrokovala značajnu redukciju sadržaja pigmenata kod netretiranih biljaka
šećerne repe. Nasuprot ovome, kod tretiranih biljaka šećerne repe procenat redukcije se smanjivao
od 27% do 4% za hlorofil a, od 21% do 5% za hlorofil b i od 28% do 5% za karotenoide (T1). Takođe,
u tretmanu T2, redukcija pigmenata kod tretiranih biljaka se kretala od 19% do 2% za hlorofil a, od
21% do 2% za hlorifil b, od 23% do 3% za karotenoide, dok je za karotenoide 28 i 35 dana nakon primene
herbicida zabeležen stimulativni efekat od 1%, odnosno 2%. Biljke zaražene vilinom kosicom
(netretirane) su imale značajno manje vrednosti za sve merene anatomske parametare u odnosu
na tretirane. Naime, mereni anatomski parametri lista i lisne drške su značajno veći kod kontrolnih
biljaka i tretiranih propizamidom u odnosu na netretirane.27. novembar – 1. decembar 2017, Zlatibo
Let biljnih vaši, potencionalnih vektora virusa, u usevu lucerke u Srbiji
No full textFlight activity of aphids as potential vectors of viral infection of alfalfa plants were
monitored in Serbia for the first time in Europe. Research was conducted at the location
Progar (Srem) for two years using six yellow water traps. A total of 1626 individual winged
aphids were collected. The collected specimens were classified into 49 different taxa. During
the two-year study, maximum population density of aphids and maximum potential vector
activity were noted at the beginning of June, during the second alfalfa intercut. More
than 65% of the collected specimens were potential vectors of the most important alfalfa
viruses, Alfalfa mosaic virus (AMV) and Cucumber mosaic virus (CMV). The most numerous
winged aphid species on alfalfa were Aphis craccivora, Aphis fabae, Aphis gossypii, Aphis pomi/
spiraecola and Therioaphis trifolii. The Morisita-Horn similarity index was used to calculate
similarities in species composition among the traps. High values of this index showed no
significant differences among the aphids in traps. It indicates that one trap alone could
provide good insight into the abundance, aphid diversity and number of potential vector
species in small alfalfa fields.Praćenje leta biljnih vaši, potencijalnih vektora virusa, na lucerki istraživano je na teritoriji
Srbije po prvi put u Evropi. Let biljnih vaši na lucerki praćen je na lokalitetu Progar (Srem)
tokom dve godine korišćenjem šest žutih lovnih klopki. Sakupljeno je ukupno 1626 krilatih
jedinki biljnih vaši. Prikupljene jedinke su klasifikovane u 49 različitih taksona. Tokom dve
godine praćenja leta, najveća brojnost biljnih vaši, kao i najveća aktivnost potencijalnih
vektora, registrovana je početkom juna, u drugom otkosu lucerke. Više od 65% prikupljenih
jedinki su potencijalni vektori dva najvažnija virusa lucerke: virusa mozaika lucerke – Alfalfa
mosaic virus (AMV) i virusa mozaika krastavca – Cucumber mosaic virus (CMV). Najbrojnije
biljne vaši u klopkama na lucerki bile su: Aphis craccivora, Aphis fabae, Aphis gossypii, Aphis
pomi/spiraecola i Therioaphis trifolii. U cilju poređenja sličnosti sastava biljnih vaši u lovnim
klopkama, izračunat je Morisita-Horn indeks sličnosti. Visoke vrednosti ovog indeksa ukazuju
da nema značajnih razlika u sastavu afidofaune poređenih klopki. Dovoljna je samo jedna
lovna klopka radi uvida u brojnost i diverzitet biljnih vaši potencijalnih vektora virusa u lucerki
Let biljnih vašiju (Hemiptera: Aphididae) u usevu mrkve
No full textMrkva (Daucus carota subsp. sativus) je najznačajnija gajena biljka iz familije Apiaceae. Više vrsta
biljnih vašiju se hrani i razvija na mrkvi ne pričinjavajući značajne štete. Međutim, probnu ishranu
obavljaju i krilate forme mnogih vrsta biljnih vašiju kojima mrkva nije biljka domaćin. Biljne vaši koje
doleću na mrkvu su potencijalni vektori biljnih virusa. Stoga je značajno pratiti prisustvo, diverzitet,
dinamiku i brojnost krilatih formi biljnih vašiju kao potencijalnih vektora virusa.
Praćenje leta vašiju na mrkvi obavljeno je pomoću obojenih lovnih klopki tokom 2017. godine
na lokalitetu Opovo, u usevu površine 4,5 ha. Postavljeno je 12 lovnih klopki veličine 27x25x10 cm
(6 žutih i 6 zelenih). Klopke su bile ispunjene do dve trećine vodom uz dodatak tečnog deterdženta.
Uzorci iz klopki su uzimani na svakih sedam dana od nicanja do vađenja mrkve (maj-septembar).
Tečnost iz klopki je ceđena, a insekti su u polju pakovani u kutije sa 75% etanolom. Biljne vaši su u
laboratoriji odvojene od drugih insekata, sačuvane u 75% etanolu i determinisane na osnovu morfoloških
kataktera pomoću odgovarajućih ključeva za identifikaciju vrsta.
Tokom istraživanja, iz 12 lovnih klopki, prikupljeno je ukupno 2030 jedinki biljnih vašiju. Sve
prikupljene jedinke svrstane su u 43 različita taksona. Brojnost biljnih vašiju i faunistički sastav u
klopkama se nije statistički značajno razlikovao, što je potvrđeno t-testom. Najbrojnije vrste biljnih
vašiju u lovnim klopkama bile su: Myzus persicae (Sulzer, 1776) (58% prikupljenih jedinki), Therioaphis
trifolii (Monell, 1882) (13%), vrste roda Aphis (10%) i Acyrthosiphon pisum (Harris, 1776) (9%). U usevu
mrkve na istraživanom lokalitetu je utvrđena visoka brojnost potencijalnih vektorskih vrsta biljnih
vašiju. Iz literature je poznato da su najefikasniji vektori značajnijih virusa mrkve vrste: M. persice,
rodovi Aphis i Cavariella. Upravo ove vrste su činile oko 70% prikupljenih jedinki u lovnim klopkama.
Brojnost krilatih vašiju u usevu mrkve se menjala tokom sezone. Prve jedinke su prikupljene početkom
juna u periodu nicanja mrkve. Brojnost biljnih vašiju u klopkama se postepeno povećavala
tokom juna. Najveći broj biljnih vašiju u žutim i zelenim lovnim klopkama prikupljen je 22. juna (732
jedinke u 12 lovnih klopki). Tokom jula i avgusta brojnost jedinki u lovnim klopkama je bila izuzetno
niska. Neke vrste biljnih vašiju su se češće javljale u određenom periodu vegetacije. Primer je vrsta M.
persice koja je bila izuzetno brojna tokom juna, dok u julu i avgustu nije prikupljena nijedna jedinka
ove vrste
Fitness competitiveness and sensitivity to fungicides of Monilinia laxa and Monilinia fructicola isolates from Serbia
No full textBrown rot is one of the most severe pre- and postharvest diseases with a worldwide distribution.
Since M. fructico/a, the most destructive pathogen of the genus Monilinia, has recently been
introduced into Serbia and many other European countries, many studies were conducted to
evaluate differences in characteristics of Monilinia species that could have an impact on
establishment and survival of the pathogen in new areas. The aim of this study was to assess the
capacity of M. fructico/a to repress and replace M. laxa in Serbia, based on the comparison of the
isolates in terms of fungicide sensitivity (iprodione, tebucanozole, prochloraz, chlorothaloni,
azoxystrobin, fluopyram, and boscalid}, growth rate and virulence at different temperatures. The
results showed that the isolates of M. fructicola were significantly less sensitive than M. laxa to the
following fungicides: iprodione, tebucanozole, chlorothalonil, azoxystrobin, fluopyram, and boscalid.
Moreover, M. fructicola isolates displayed a wide range of sensitivity, whereas M. laxa isolates
exhibited little variation in sensitivity to all the tested fungicides. In addition, growth rate and
virulence of both species were significantly affected by the temperature. The lowest tested
tem perature (S 0 C) was favorable for M. laxa growth rate and virulence, whereas at 30°C M. fructicola
grew faster and had higher lesion expansion rate. These results provide an additional explanation for
sign ificant changes in the population structure of Monilinia spp. in Serbia after the introduction of M.
fruc ticola, esspecially in peaches and nectarines that are ready for harvest during hot summer time
A method for reducing environmental pollution by using essential oils in rodent pest management program
No full textStrong-smelling plant extracts, such as essential oils, have a variety of feeding effects on mammals. Considering current concerns over long-term health issues and environmental effects of chemicals, plant-based products with repellent or antifungal activities may represent good solutions for improvement of rodent pest control programs. The present study was therefore focused on examining the effects of bergamot, lavender, and thyme essential oils as additional bait components on daily intakes of cereal-based baits by wild house mice. Lavender essential oil, containing linalool and linalyl acetate as main components, and thyme essential oil with a prevailing thymol component had no effects on house mice diet. Bergamot essential oil, whose main components were linalool, limonene, and linalyl acetate, showed a repellent effect on house mouse diet
Acaricidal and sublethal effects of a Chenopodium-based biopesticide on the two-spotted spider mite (Acari: Tetranychidae)
No full textAcaricidal and sublethal effects of the biopesticide Requiem(A (R))EC (containing an essential oil extract of Chenopodium ambrosioides near ambrosioides) on the two-spotted spider mite, Tetranychus urticae Koch, were evaluated in laboratory bioassays. The biopesticide was applied to bean leaves or leaf discs using a Potter spray tower. Acaricidal activity against eggs and immatures was evaluated in successive acute toxicity bioassays. Concentration-mortality data were subjected to probit analysis and the following LC50 values (ml/l) were calculated: 2.47 (eggs), 0.71 (larvae), 1.13 (protonymphs), 2.23 (female deutonymphs), and 6.02 (female teleiochrysalises). In adult bioassay, in which pre-ovipositional females were treated with a series of concentrations (0.31-10 ml/l), a run-off effect ranging 4-80% (after 24 h) and 8-93% (after 72 h) was observed. In two-choice bioassay, T. urticae females preferred the untreated halves of leaves over the halves treated with 1.25-10 ml/l biopesticide and they laid significantly more eggs on the untreated halves in the first 24 h and summed over 72 h. The indices of repellency and oviposition deterence ranged 11.2-77.3 and 14.8-87.9%, respectively. In age-stage two-sex life table bioassay, the females that hatched from eggs treated with 2.5 ml/l biopesticide and reached adulthood on treated leaf surface showed a significantly reduced the intrinsic rate of increase (r = 0.222), compared to the control (r = 0.317). The reduction of population growth was mainly due to a reduced preadult survival rate (0.42 +/- 0.04) and extended juvenile developmental time (9.27 +/- 0.11 days), compared to the control (0.93 +/- 0.03 and 7.70 +/- 0.06 days, respectively)
Velvetleaf (Abutilon theophrasti Medik.) productivity in competitive conditions
No full textVelvetleaf (Abutilon theophrasti Medik.) is an invasive alien species in many countries and one of the major weeds in summer row crops worldwide. Weed-management techniques that reduce weed production need to be investigated to provide new approaches. The first step in this process is the determination of weed productivity in different competitive conditions. Field experiments were conducted in 2006 and 2008 in an experimental field in Padinska Skela to quantify growth and seed production of velvetleaf in maize, as well as in a velvetleaf monoculture. A density of velvetleaf ranging from 1 to 8 plants m-1 was artificially created. In a mixture with maize, velvetleaf was sown in crop rows. The growth of velvetleaf was estimated based on plant height, fresh aboveground biomass and leaf area index (LAI). Velvetleaf fecundity was determined as seed mass plant-1 and seed mass m-2. Differences between years in plant production were very prominent. In general, velvetleaf productivity in maize depended on its density. Intraspecific competition had a major influence on growth and seed production when velvetleaf density was from 4 to 8 plants m-1 in maize rows. This information indicates that environmental conditions and weed density can promote/reduce inter- and intraspecific competition and help in the construction of population dynamics models to predict population density, seed bank and competitiveness of weeds and reduce inputs for weed management
Biološka karakterizacija I osetljivost na pesticide autohtonih populacija Encarsia formosa Gahan (Hymenoptera:Aphelinidae.Coccophaginae)
No full textOgledi biološke karakterizacije obuhvatali su ispitivanje dužine života,
trajanja juvenilnog razvića, dnevnog i ukupnog parazitizma i ukupne eklozije ženki
parazitoida iz šest autohtonih populacija Encarsia formosa (Hymenoptera.
Aphelinidae), parazitoida značajne štetočine Trialeurodes vaporariorum Westwood
(Hemiptera. Aleyrodidae), prikupljenih sa povrća i ukrasnih biljaka gajenih u
plastenicima i staklenicima i okolnih korova, sa više lokaliteta Srbije, i jedne
komercijalizovane, holandske „the Dutch― rase parazitoida (E. formosa D), normalne
osetljivosti na pesticide. Svi ogledi su izvedeni na temperaturi 27±1°C i
relativnoj vlažnosti vazduha od 60±10%, uz fotoperiod 16:8h, u četiri ponavljanja.
Ženke parazitoida introdukovane su u Petri posude sa otvorima za ventilaciju (osim
ogleda komparacije vremena razvića izvedenom na biljkama duvana) u kojima se na
sloju agara nalaze listovi duvana zaraženi sa larvama/nimfama štetočine, da polažu
jaja tokom 24 h (dužina života) ili 48 h (parazitizam i fertilitet). Na kraju ovog
perioda, utvrđivan je broj živih ženki parazitoida, koje su nakon toga premeštane na
nove listove sa larvama/nimfama i tako sve do smrti i poslednje jedinke. Dobijeni
rezultati su pokazali su da su ženke lokalne populacije Bujanovca (E. formosa B)
ispoljile najveći potencijal u suzbijanju štetočine, dok se vrednosti svih
posmatranih parametara parametara nisu značajno razlikovali u poređenju sa ženkama
E. formosa D. Kao najmanje perspektivna u suzbijanju ove štetočine pokazala se lokalna populacija iz Negotina (E. formosa N). Letalni i subletalni efekti
komercijalnih preparata sintetskih pesticida na bazi buprofezina, imidakloprida,
pimetrozina, spirotetramata, i biopesticida na bazi azadirahtina i entomopatogene
gljive Beauveria bassiana na odabrane lokalne populacije E. formosa B i N, u odnosu
komercijalizovanu E. formosa D, izvedeni su u cilju kompletiranja profila njihove
biološke efikasnosti, kao osnove za definisanje održive strategije komplementarne
primene parazitoida i pesticida u okviru integralnog koncepta zaštite biljaka od T.
vaporariorum. Biotestovi sa pesticidima su izvedeni u istim uslovima opisanom u
delu biološke karakterizacije. Pesticidi su aplicirani prskanjem celih listova
duvana, postavljanih adaksijalno u Petri sudove, pomoću aparata Potter Tower.
Toksičnost pesticida za životne stadijume parazitoida ocenjena je izvođenjem
biotestova u kojima su juvenilni stadijum (lutke) ili odrasli stadijumi (adulti
ženki) parazitoida tretirane serijom simetrično raspoređenih koncentracija, a
dobijeni podaci obrađeni postupkom probit-analize. U svim biotestovima, odrasle
ženke izlagane dejstvu svežih rezidua pesticida bile su znatno osetljiviji životni
stadijum u odnosu na direktno tretirane lutke parazitoida. Osim u slučaju za
preparate na bazi pimetrozina i spirotetramata (kod oba tretirana stadijuma),
preparata na bazi buprofezina (za lutke svih populacija) i preparata na bazi
azadirahtina (za adulte N), letalne koncentracije svih ostalih ispitivanih
preparata su bile ispod njihovih maksimalnih preporučenih koncentracije za
primenu u poljskim uslovima. Ovipoziciona deterentnost pesticida ocenjena je
izvođenjem biotesta sa mogućnošću izbora, u kojem su odrasle ženke ubacivane u
Petri sudove sa listom duvana čija je samo jedna polovina tretirana; broj
parazitiranih nimfi štetočine utvrđivani su posebno na tretiranoj i netretiranoj
polovini lista duvana. Značajne deterentne efekte posle 24 h uzrokovale su dve
najviše primenjene koncentracije buprofezinam i spirotetramata, tri najviše
primenjene koncentracije pimetrozina, serije koncentracija preparata na bazi
imidakloprida, azadirahtina i B. bassiana. Subletalni efekti pesticida na rast i
razviće ispitivanih populacija ocenjeni su izvođenjem dve varijante biotesta u
kojima su odrasle ženke koje su preživele izloženost reziduima (prva varijanta) i
eklodirane ženke koje su preživele tretiranje tokom juvenilnog razvića (u stadijumu
lutke), prebacivane na netretiranu površinu na kojoj su do kraja života dvodnevno
praćeni isti parametri kao i u delu biološke karakterizacije. U biotestu sa adultima, značajna redukcija parametara rasta i razvića, kod gotovo svih ispitivanih
populacija, zabeležena je sa svim ispitivanim preparatima. Primenjeni direktno na
lutke parazitoida svi ispitivani preparati redukovali su značajno, ali u znatno
manjoj meri (do 10 %) populacioni rast nekih od ispitivanih populacija parazitoida,
značajno usporavajući razviće juvenila u tretiranim lutkama, redukujući ekloziju,
preživljavanje i dužinu života preživelih ženki. Dobijeni podaci su pokazali da je
najmanja redukcija svih posmatranih parametara (u obe varijante biotestova)
zabeležena za preparate na bazi pimetrozina i spirotetramata, tako da se oni od svih
ispitivanih preparata mogu smatrati kao najkomplementarniji za integralnu primenu
sa parazitoidom. Pored toga, parazitoidni potencijal ženki lokalne populacije B, i
u uslovima tretmana (osim za imidakloprid), bio je značajno veći u odnosu na ženke
komercijalizovane populacije D. Dobijeni rezultati razmatrani su u kontekstu
mogućnosti zajedničke (integralne) primene ispitivanih preparata sa biološkim
agensom E. formosa, u uslovima praktične primene.Biological characterization bioassays were performed to investigate the longevity,
duration of juvenile development, daily and total parasitism and total eclosion of females
from six autochthonous populations of Encarsia formosa (Hymenoptera. Aphelinidae), a
parasitoid of the important pest Trialeurodes vaporariorum Westwood (Hemiptera.
Aleyrodidae). Autochthonous populations, normal susceptibility to pesticides, were collected
from vegetable plants and ornamentals grown in plastic tunnel greenhouses and glasshouses,
as well as surrounding weeds, at several locations in Serbia, and the commercial ―the Dutch
strain‖ of the parasitoid (E. formosa D) was added to the investigation for comparison. All
trials were carried out at 27±1°C temperature and 60±10% relative humidity, while
photoperiod was 16:8 h daylight/darkness. Parasitoid females were released into Petri dishes
that had ventilation openings (in all except the bioassay comparing development duration on
tobacco plants) and tobacco leaves laid upon agar layer which contained pest larvae/nymphs.
The parasitoid females were allowed to lay eggs for 24 h (longevity) and 48 h (parasitism and
fertility). At the end of that period, females alive were counted and then transferred to new
leaves with larvae/nymphs until the last female died. The results showed that females from the
local population Bujanovac (E. formosa B) had the greatest potential for controlling the pest,
and data for all its measured parameters were not significantly different from those of E.
formosa D females. The local population from Negotin (E. formosa N) was found to have the
weakest potential for controlling the pest. Lethal and sublethal effects of commercial products
of chemical pesticides based on buprofezin, imidacloprid, pymetrozine and spirotetramat, and biopesticides based on azadirachtin and the entomopathogenic fungus Beauveria bassiana, on
the selected local E. formosa populations B and N, as compared to the commercial strain D,
were performed in order to round off a profile of their biological efficacy and thus provide a
basis for defining a sustainable strategy of complementary use of that parasitoid with
pesticides within the concept of integrated plant protection from T. vaporariorum. The
bioassays with pesticides were performed under the same conditions as those described for
biological characterization. The pesticides were applied by spraying adaxially the entire
tobacco leaves in Petri dishes using the Potter Tower device. Pesticide toxicity to different life
stages of the parasitoid was assessed in bioassays in which the juvenile stage (pupae) and
adults (females) of the parasitoid were treated with a series of symetrical concentrations, and
the resulting data were processed by probit analysis. In all bioassays, adult females exposed to
fresh pesticide residues were significantly more susceptible than directly treated pupae.
Excepting pymetrozine and spirotetramat (for both treated stages), buprofezin (for pupae of
all populations) and azadirachtin (for adults N), lethal concentrations of all the other tested
products were below their maximum recommended concentrations for field application.
Oviposition deterrence of the pesticides was assessed in choice bioassays in which adult
females were released into Petri dishes containing tobacco leaves and only one half of which
was treated. The parasitized pest nymphs were counted on the treated and untreated halves
separately. Significant deterrent effects after 24 h were noted after the application of the
highest concentrations of buprofenzin and spirotetramat, three highest concentrations of
pymetrozine, and a series of concentrations of imidacloprid, azadirachtin and B. bassiana.
Sublethal effects of the pesticides on growth and development of the tested populations were
assessed in two variants of bioassay in which adult females that survived exposure to residues
(first variant) and eclosed females that survived treatment during juvenile development in
pupae (second variant) were transferred to untreated surface, and the same parameters as in
the biological characterization bioassay were quantified until the end of their lives at two-day
intervals. In the bioassay with adults, significant reduction in growth and development
parameters was found in almost all tested populations and for all applied pesticides. All
pesticides applied directly to parasitoid pupae showed significant, only lower (up to 10%),
reduction in population growth of some test populations, significantly slowing down juvenile
development within treated pupae, and reducing eclosion, survival and longevity of the
surviving females. The data showed the lowest reduction in all parameters (in both variants of
bioassay) for the pymetrozine and spirotetramat products, so that they may be considered the most complementary for use with the parasitoid in whitefly integrated management. Besides,
the parasitoidal potential of females from the local population B, in treated dishes (except
with imidacloprid), was significantly higher compared to females of the commercial
population D. The results are discussed from the aspect of potential integrated use of the
tested products with the biological agent E. formosa in practical conditionsDoktorska disertacij
Bacterial wilt and canker of tomato: Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis
No full textBakteriozni rak i uvelost paradajza (Solanum lycopersicum) koji prouzrokuje Gram-pozitivna fitopatogena bakterija Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis je jedna od najštetnijih bakterioza paradajza u svetu. Ova bakterija može značajno da smanji prinos i kvalitet useva pričinjavajući znatne ekonomske štete kako u zaštićenom prostoru tako i u polju. Patogen se prenosi semenom, te se ono smatra glavnim izvorom inokuluma i odgovornim za iznenadne pojave ove bolesti u epidemijskim razmerama. Takođe, bakterija se može održati u biljnim ostacima nekoliko godina, kao i na plasteničkim/stakleničkim konstrukcijama. Sekundarne infekcije se javljaju u toku obavljanja redovnih agrotehničkih mera (zalivanje, tretiranje pesticidima, zakidanje zaperaka i sl.). Mere suzbijanja u cilju sprečavanja pojave bakterioznog raka i uvelosti paradajza uključuju, pre svega, upotrebu sertifikovanog semena, zdravog rasada paradajza, dezinfekciju plastenika i staklenika, zaoravanje biljnih ostataka i najmanje dvogodišnji plodored sa biljkama koje nisu iz familije Solanaceae. Hemijske mere zaštite paradajza od ovog patogena uglavnom se svode na višekratnu primenu bakarnih jedinjenja. Osim toga, u suzbijanju C. michiganensis subsp. michiganensis se koriste i antibiotici (streptomicin i kasugamicin) u zemljama u kojima je njihova primena dozvoljena. Međutim, upotreba baktericida sintetičkog porekla ne samo što ne daje zadovoljavajuće rezultate, već prouzrokuje i ozbiljne probleme u životnoj sredini. Takođe, stvaranje sorata i hibrida paradajza otpornih na C. michiganensis subsp. michiganensis još uvek nije dalo zadovoljavajuće rezultate. Izvori otpornosti otkriveni su u nekoliko divljih srodnika paradajza, ali i pored brojnih delimično otpornih na tržištu nema dostupnih visokootpornih sorata paradajza. Zbog svega navedenog, higijenske i fitosanitarne mere ostaju najbolji način za izbegavanje infekcije useva ovom bakterijom. Pored toga, najvažnije je korišćenje zdravog semena i rasada paradajza pogotovo zato što je u pitanju karantinski organizam.Bacterial wilt and canker of tomato (Solanum lycopersicum) caused by a Gram-positive bacterium Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis is one of the most destructive bacterial diseseas of this crop worldwide. The bacterium is able to significantly decrease the crop yield and quality causing substantial economic losses both in greenhouse and field tomato crops. The pathogen is seedborne and thus the seed is considered to be the main source of inoculum and responsible for sudden outbreaks of the disease in epidemic proportions. Furthermore, bacterium can survive in plant debris for several years, as well as on greenhouse constructions. Secondary infections occur during conducting regular cultural practices (irrigation, chemical spraying, clipping, etc.). Control measures in order to prevent occurence of tomato bacterial wilt and canker include, firstly, use of pathogen-free certified seeds, healthy transplants, desinfection of greenhouse facilities, plant debris removal and at least two-year crop rotation with nonsolanaceous plants. Chemical control of the pathogen mainly includes multiple application of copper compounds. Moreover, antibiotics (streptomycin and kasugamycin) are being also used to control C. michiganensis subsp. michiganensis in some countries where their use is alowed. However, application of sintetic bactericides is not only unsatisfactory, but also causes serious problems in the environment. In addition, selection for tomato cultivars and hybrids resistant to C. michiganensis subsp. michiganensis is still not satisfactory. Sources of resistance have been found only in several wild species of tomato, although there are still no commercially available highly resistant tomato cultivars. Therefore, hygienic and phytosanitary measures remain the best way to avoid crop infection with this bacterium. Besides, pathogen-free seeds and healthy transplants are of great importance, especially considering the quarantine status of the organism