REPFF - Repository of Faculty of Philology, University of Belgrade
Not a member yet
1887 research outputs found
Sort by
Comparison and other ways of comparing adjectives in Serbian language teaching
No full textNa primeru komparacije prideva, u radu se ukazuje na činjenicu da se u udžbenicima posvećenim gramatici srpskog jezika iznose samo osnovne tendencije i tipični slučajevi manifestacije jezičkih pojava, a da brojni izuzeci ostaju neobrađeni. Navodi se repertoar podataka u vezi sa komparacijom prideva u udžbenicima, a zatim se ukazuje na to da se za svaki podatak koji se iznosi u udžbenicima može navesti izuzetak. Nastavnici se podstiču da razvijaju kritičko mišljenje učenika tako što će im (bar povremeno) ukazivati na izuzetke. Upoznavanjem sa izuzecima, učenici će bolje savladati i tipične slučajeve, a razviće i sposobnost kritičkog iščitavanja udžbenika. U drugom delu rada iznose se razlozi za odstupanja od uobičajenih rezultata komparacije prideva i navode se neki tvorbeni i sintaksički načini za izražavanje stepena osobine.Focusing on the discussion of the comparison of adjectives, this paper emphasizes the fact that Serbian grammar handbooks mostly list the basic tendencies and typical cases of grammar subjects, but fail to include the exceptions. Analyzing the comparison of adjectives, it is suggested that almost every case has its own exceptions. Teachers are encouraged to develop critical thinking in students by pointing out the exceptions. Being better acquainted with exceptions, the students will learn typical cases more easily and also will develop a critical way of reading handbooks. The second part of this paper elaborates on those exceptions of comparison of adjectives, and some word-formation and syntactical ways of denoting the comparisons are given
Prosodic and paralinguistic markers of direct quotations in spontaneous speech
No full textOvaj rad nastoji da ukaže na neke pojave na prozodijskom planu, kao i na paralingvističke fenomene, koji se javljaju prilikom citiranja. Naime, u fokusu su promene koje se tiču tempa govora, intenziteta glasa (glasnoće), visine glasa i auditivne i vizuelne paralingvističke pojave karakteristične za citiranje u razgovornim diskursu. Pored osnovne funkcije obeležavanja citiranog segmenta, tj. uokviravanja, izdvajanja segmenta kao deo 'tuđeg' govora, i pored 'imitiranja' prozodijskih i paralingvističkih obeležja 'originalnog' iskaza ili segmenta iskaza, ove pojave imaju i ulogu davanja 'komentara' na segment koji je citiran. Uz to, ovaj rad će dotaći i situacije citiranja nerealizovanog govora, tj. 'unutrašnjeg govora' ili 'neizgovorenih misli' i prozodijske i paralingvističke pojave koje ih prate.This paper shows some prosodic and paralinguistic phenomena that accompany the verbal code during quoting in spontaneous conversations. Namely, the focus of this research are changes in speech rate, intensity, pitch and visual and auditory paralinguistic elements that are found in quoting. These changes have delimitative and illustrative function, but they also very often function as actual speaker's 'comments' of the segment he/she is quoting. This paper also shows the cases where the speaker quotes 'inner speech' or thoughts, and presents an analysis of the accompanying prosodic and paralinguistic features
Cognitive sociolinguistics and theories of speech modification
No full textU radu se govori o jednoj potpuno novoj oblasti - kognitivnoj sociolingvistici - nastaloj tek sredinom prve decenije XXI veka. U prvom delu rada pravi se teorijski pregled osnovne teorije iz ove oblasti i predlažu ekvivalenti termina na srpskom jeziku. U drugom delu rada se predstavljaju ideje o mogućem proširenju ove teorije i kombinovanju sa sociolingvističkim teorijama o modifikaciji govora, uz veliki broj praktičnih primera. Rad se može posmatrati i kao uvod u kognitivnu sociolingvistiku na srpskom jeziku.The theme of this paper is a relatively new field - that of cognitive sociolinguistics - established in the first decade of the 21st century. The first part of the paper offers an overview of the basic theory of this field and suggests Serbian equivalents regarding the terminology. The second part presents ideas about possible widening of this theory and combining with sociolinguistic theories on speech modification, with a number of practical examples
Fricativa sorda /h/ en Español y Serbio: Una aportación a la teoría general del cambio lingüístico
No full textCilj ovog rada je da pokaže kako razvoj i status bezvučnog frikativa [h] u dva tipološki udaljena jezika, španskom i srpskom, potvrđuje postojanje univerzalnih ruta fonološke promene, zasnovanih na slabljenju artikulacione jačine glasa kao nemarkiranog, univerzalnog mehanizma jezičke promene. Naime, istorija brojnih jezika pokazuje kako utvrđene rute fonološke promene, koje su rezultat slabljenja artikulacione jačine, dovode do pojave bezvučnog frikativa [h] u njihovim sistemima, a i sam taj glas je nestabilne artikulacije i sklon gubljenju, naročito u finalnoj poziciji. Poređenje njegovog dijahronijskog i sinhronijskog statusa u španskom i srpskom jeziku dovodi u pitanje tradicionalna objašnjenja pojave i gubitka ove foneme u španskom, koja su se tradicionalno oslanjala na navodno revolucionarni karakter kastiljanskog varijeteta u najranijim fazama njegovog razvoja, odnosno uticaj baskijskog supstrata.El comportamiento de la fricativa aspirada [h] desde la época del latín vulgar hasta el español moderno, es un ejemplo ilustrativo de la importancia que ha tenido y sigue teniendo la reducción de la fuerza articulatoria para la historia del español. Este sonido ha aparecido en castellano a través de diferentes procesos de la reducción de la fuerza articulatoria, tal como f > h > ^ y s > h > ^. El mismo mecanismo, sin embargo, actúa en todas las lenguas del mundo. Además de diferentes varidedades de la familia románica, se ha dado también en la historia de una lengua tipológicamente alejada, el serbio. Tal como en español, la fricativa [h] desaparece en la mayoría de las variedades serbias. Una explicación posible para este comportamiento de la fricativa [h] está en la existencia de unas rutas generales de cambio fonológico que, principalmente, llevan al debilitamiento y la reducción. En otras palabras, los procesos que han llevado a la aparición y la posterior pérdida de este sonido en los idiomas observados, son naturales, no marcados y, por lo tanto, universales. Ello hace que las explicaciones tradicionales del comportamiento de la aspirada [h] en castellano, basadas en el carácter supuestamente revolucionario de esa variedad lingüística, sean ya obsoletos. Sin embargo, el cambio lingüístico es un proceso complejo que depende de la específica interacción de los factores estructurales y los socio-culturales dentro de una comunidad lingüística. Por lo tanto, es importante dar cuenta de todos y cada uno de los factores y mecanismos implicados en un cambio, pero sin nunca perder de vista el conjunto de las interacciones posibles entre ellos, que es lo que hace que el cambio lingüístico sea, por excelencia, difícilmente predecible
Digital world and the phenomenon of information surplus
No full textU radu se preispituju uzroci i posledice fenomena suviška informacija u svetu digitalnih medijskih tehnologija, sa posebnim osvrtom na funkcije biblioteka u odabiru i vrednovanju informacionih sadržaja. Kao što je pokazao Bodrijar, živimo u svetu u kojem je sve više informacija, a sve manje smisla. Preobilje informacija urušava samu komunikaciju, a time i suštinu društvenosti. Očigledno je da informacione mreže i digitalne tehnologije iz osnova menjaju naše navike i iskustva, proizvodeći novu kulturu i nove institucionalne modele i društvene paradigme. Ipak moramo sačuvati meru opreznosti i zdravog skepticizma pre nego što poverujemo da su nove tehnologije same po sebi rešena zagonetka ljudske istorije. I u digitalnom svetu moramo se upitati: Gde je znanje koje smo izgubili sa informacijama? Gde je mudrost koju smo izgubili sa znanjem?.This paper examines the causes and consequences of the phenomenon of information surplus in the world of digital media technologies, with particular emphasis on the functions of libraries in the selection and evaluation of information content. As Baudrillard showed, we lived in a world with more and more information and less and less sense. The excess of information undermines the very communication, and thus the essence of sociability. Obviously, information networks and digital technologies are fundamentally changing our habits and experience, producing a new culture and new institutional models and social paradigm. However, we must keep a measure of caution and healthy skepticism before we start believing that new technologies automatically solve the puzzle of human history. In the digital world, we must ask: Where is the knowledge we lost with information? Where is the wisdom we have lost with the knowledge? The authors remind us of the Jose Ortega y Gaset's opening lecture at the Paris International Congress of Librarians and Bibliographers (1934) entitled Mission of the Librarian, and his statement that librarians have to leave the neutral position in the procurement, processing and organization of the records of human knowledge and take responsibility for producing and using knowledge.One could have rightly expected that the concept of redundant books and the necessity to control the flow of ideas and knowledge would trigger unanimous disapproval of expert circles. However, although Ortega's speech sparked numerous debates and controversies, it has had a significant impact on defining the structure, function and mission of contemporary libraries and other information institutions. The fundamental issue in these controversies is: how to ensure a high quality selection of information and publications and, at the same time, avoid the dangers of censorship?
Grammatical and intonation structure of the M. Crnjanski's prose expression in Seobe (first book)
No full textU radu autori iznose izvesna zapažanja o intonacijskoj strukturi narativnog diskursa Miloša Crnjanskog u prvoj knjizi njegovih Seoba. Autori se pri tom oslanjaju na tekst R. Simića o istoj temi, ali ovdašnji tekst ne samo da je znatno izmenjen, već donosi nove zaključke o jezičkoj strani proznog kazivanja M. Crnjanskog. Oni tu na neki način polemišu sa pomenutim Simićevim radom kada je reč o najbitnijim konstitutivnim elementima poetsko-narativnog kazivanja u Seobama, a ta nesaglasnost u izlaganjima o istoj temi u dva različita teksta (sa izraženom vremenskom distantnošću) - proističe, s jedne strane, sa novog sintaksičko-stilističkog pristupa građi, a s druge strane, uslovljeno je i činjenicom što i sam Crnjanski nije u potpunosti na liniji razvoja srpske proze, već u nekim pravcima predstavlja specifičnu pojavu.The authors determine that for Crnjanski the linguistic material in the first book Seobe is not just the instrument of artistic shaping but it is also the specific artistic motif. They point out that the novel Seobe has the branched and unique linguistic structure: its micro-composition is brought to the coherent co-relationship with the inner extended story line and with the dept of life truths that are carried out by that story line. The authors conclude that the novel is characterized by the original method of building textual structures: the formal structures are developed by their own regulations, in that sense we may notice that Crnjanski mostly use complex expression formats with the integral parts and beside grammatical means, the author of the novel, inserts comas into the text without taking into consideration the syntactical relationships
Modern Greek language and its standardization in 18th and 19th centuries
No full textU radu autori nastoje da pruže sinoptički uvid u opšte pokušaje standardizacije grčkog jezika u periodu prosvetiteljstva. Ovo razdoblje novije grčke istorije bilo je veoma osetljivo, budući da su se u tom ključnom trenutku prvi put postavila i važna pitanja u vezi za normiranjem i standardizacijom grčkog jezika. Na prelazu iz XVIII u XIX vek postojale su tri struje (norme): jedna je težila da se grčki jezik vrati klasičnim (antičkim) uzorima - arhaistička; druga je tražila afirmaciju živog narodnog jezika, dimotike - dimotikistička; treća je zagovarala pomirenje između ove dve isključivosti - koraistička.The question of the national language was one of the most important issues for the Greek nation at the end of the 18th and the beginning of the 19th century. Its complex nature, due to both intricate tradition patterns and the mentality of Greek people, led the country to a language dichotomy which occupied the Greek intellectuals for centuries, sometimes with tragic consequences. This paper presents and comments on the most important stages and turning-points of the struggle for the standardization of the Greek language and its codification. These issues appeared for the first time as a crucial problem of Modern Greek society. The paper suggests that by focusing entirely on the question of language and exhausting all its intellectual strength exclusively on this matter, Greece was not able to fully engage in other cultural activities as the rest of Europe, although it had the means to do so
Le temps et l'espace dans les propositions relatives postposées et temporelles antéposées
No full textArgumentska struktura složene rečenice koja sadrži narativnu odnosnu rečenicu uključuje imenske i glagolske morfosintaksičke kategorije koje iskazuju kako napredovanje (progresiju) u prostoru, tako i u vremenu. Anteponirane vremenske rečenice uvedene veznicima quand/lorsque na eksplicitan način određuju vremenski okvir radnje označene predikatom glavne rečenice. S druge strane, mada informacija o prostornom okviru radnje glavne rečenice svakako nije obavezni deo anteponiranih vremenskih rečenica, na prostorni okvir mogu upućivati imenske grupe u funkciji subjekta glavne i vremenske rečenice (bilo da su subjekti koreferentni ili ne), kao i glagoli u funkciji predikata glavne ili vremenske rečenice i, na eksplicitan način, priloške odredbe za mesto. Na nivou pripovednog teksta, naprotiv, pokazuje se da anteponirana vremenska rečenica poseduje ne samo već poznatu kohezivnu sposobnost organizacije pripovesti u etape, već, kao što u ovom radu pokazujemo, upravo sposobnost anteponirane rečenice da sažme sadržaj nekoliko prethodnih rečenica i da naznači vremensku progresiju do koje je prethodni sadržaj doveo - implicira i kontinuitet u kretanju entiteta i procesa u prostoru.L’article analyse la présence implicite et explicite des dimensions spatiale et temporelle dans deux types de subordonnées - les relatives dites narratives et les temporelles antéposées en quand/lorsque - et ce en tant que segments du texte narratif. Les restrictions surgissant au cours de leurs transformations dans les deux sens mettent au jour les formes différentes que revêtent l’espace et le temps dans la phrase et au-delà de la phrase
'I generally don't give a toss about space, but I have a problem with time': Space, place and time in Erlend Loes novel Naive. Super
No full textJedan od velikih problema sa kojima se glavni lik romana Naivan. Super. susreće jeste njegova nemogućnost da pojmi modernu koncepciju vremena. Veliki delovi teksta posvećeni su njegovim pokušajima da izađe na kraj s tim problemom, a budući da je moderna koncepcija vremena neraskidivo vezana za samu modernost, čini se da ta tematska nit teksta pruža ključ za njegovo čitanje, razumevanje i tumačenje. Ovaj rad polazi od stava da su kategorije prostora i mesta plodotvornije polazište za tumačenje ovog teksta, zato što se unutar njih jasnije očituju osnovni tematski kompleksi teksta - kriza identiteta i strategija prevazilaženja krize. Između kategorije vremena, sa jedne strane, i kategorija prostora i mesta, sa druge strane, postoji opozicija koja se u krajnjoj instanci može primeniti na tumačenje dve suprotstavljene koncepcije čovekovog postojanja u svetu. Shvatanje kategorija prostora i mesta koje će u ovom radu biti izloženo zasniva se na uvidima humanističke geografije, prevashodno Yi-Fu Tuana i E. C. Relpha, a u analizu će biti uključene i neke od teorijskih koncepcija H. U. Gumbrechta. Kratko ću se osvrnuti i na kategoriju prostora kao formacijski element strukture bildungsromana ovog teksta.One of the biggest problems that the main character of the novel Naive. Super. encounters is his impossibility to grasp the modern concept of time. Large chunks of the text deal with his attempts to surmount this problem. Due to the fact that the modern concept of time is inextricably intertwined with the modernity itself, it seems that this thematic thread offers a key to reading, understanding and interpretation of the text. This paper departs from the point of view that the categories of space and place are a more appropriate starting point for the interpretation of this text, because basic thematic complexes of the text - identity crisis and strategy for surmounting the crisis - are more clearly manifested within them. The category of time on the one hand, and the categories of space and place on the other, form an antagonism which ultimately can be applied to the interpretation of the two opposite concepts of human being in the world. The concept of the categories of space and time exposed in this paper is based on the insights of human geography, primarely those of Yi-Fu Tuan and E. C. Relph. Included in the analysis are some theoretical concepts of H. U. Gumbrecht
Accompanying nonverbal elements in informal discourse in Serbian public media
No full textOvaj rad je fokusiran na lingvistički relevantne neverbalne elemente koji se javljaju u razgovornom diskursu na srpskim javnim medijima (televiziji). Neverbalni elementi, samostalno ili u kombinaciji sa verbalnim kanalom komunikacije, imaju vrlo izraženu ulogu diskursnih markera, pa tako mogu biti markeri citiranog govora, markeri promene teme, tj. uvođenja nove teme u razgovor, signali namere da se preuzme reč u razgovoru, signali isticanja, itd. Pored funkcije koju imaju u organizovanju diskursa, neverbalni elementi imaju i vrlo značajnu ulogu ne samo kada je unošenje raznih nijansi značenja u pitanju, već i u iskazivanju ličnog stava učesnika u konverzaciji. Korpus za ovo istraživanje sačinjavaju transkripti emisija razgovornog tipa (tzv. talk show emisije) na srpskoj televiziji u kojima su anotirani neverbalni elementi koji imaju lingvističku vrednost.This research is focused on linguistically relevant nonverbal elements that accompany informal speech in Serbian public media (television). Nonverbal elements, alone or in combination with verbal level of communication, can act as discourse markers, namely quotative markers, topic change (shift) markers, turn-taking signals, emphatic markers, etc. Apart from their role in discourse organization, nonverbal elements have as well very important role in revealing interlocutors’ personal attitudes in conversation. The aim of this paper is to present and analyze nonverbal elements that accompany spontaneous conversations and that have certain linguistic relevance, such as illustrators (deictic and iconic), conversational regulators and rhythmic gestures, and to show their linguistic functions: lexical, modal, emphatic and delimitative function. The corpus for this research consists of transcribed and annotated TV talk shows that were broadcast on Serbian television. Only nonverbal features that have the linguistic value were annotated and analysed