Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Muslims on the Volga in the Viking Age. In the Footsteps of Ibn Fadlan, eds. J. Shepard, L. Treadwell, I.B. Tauris, London–New York–Oxford–New Delhi–Sydney 2023, pp. 404
Get PDFThis monograph attempts to address the latest research into relations between Muslims and other Eastern European nations, as conducted in both the West and Russia. This book is an excellent example of a well-prepared collective publication, in which the individual contributions complement each other to form a unified whole. This is not a common practice in the era of collective publications, such as those under the Brill label, where the thematic, geographical or chronological scope is often too broad. Thanks to the editors, however, the monograph includes the findings of researchers from influential Western centres, as well as Russian archaeologists and historians. Their contribution is significant, not least because they regularly conduct research on the sites of events depicted in Ibn Fadlan’s account, and it would be difficult to write on this topic without considering their perspective
Testing ChatGPT on Terminology Generation, Definitions: Translation, and Ontology Creation in German, English and Polish
No full textThe paper presents the generation process and analysis of Chat GPT-produced terminology, definitions, translation and ontology creation of content derived from a restricted domain of electrotechnology on the basis of German manufacturing instruction (Fertigungsvorschrift) for the assembly and functioning of thermal switches. The first part of the study presents a brief historical sketch of corpus linguistics towards the development of LLMs and their applications. Research steps include the generation of terminology and a basic restricted domain ontology in German and their equivalents in English and Polish as identified in general web resources, followed by the same tasks based on the analysed tool instructions. The tests were first performed on earlier ChatGPTPro, followed by its recent version ChatGPT4, also with regard to their English and Polish equivalents, for different tasks, i.a., relevant thesauri building. An Assistant called SLA (Special Language Assistant) was created for the purpose of analysing prompts, recognising context and intent, and processing data using language models.
The tests have been carried out in terms of 4 prompts. First, specialist terms typical of the product and its parts were identified in German and the translation of these terms and of other relevant specialist phrases into English and Polish was performed. Finally, the ontological categorisation and its visualisation were generated. Results indicate areas of fair correspondences with manual intervention needed for the term definition refinement and ontology specification. The presentation emphasizes in the conclusions the effects of AI tasks as a contribution to lexicography, translation and foreign language education. The study can also serve as a reference for NLP researchers to improve the functioning of LLM tools
Linguistically Packaging Opinion: A Quantitative Token-Based Analysis of Adjective Structures in English
No full textThis study examines the distribution and characteristics of three linguistic structures across three different semantic types of adjectives in English: opinion-based (evaluative), mixed (dimensional), and non-opinion (objective) adjectives. While previous research has explored the perception of subjective adjectives in varied linguistic environments through experimental methods, our research provides quantitative corpus-based evidence from Universal Dependencies English corpora. The analysis focuses on three syntactic structures: modification of a noun (Adj+Noun), predicative construction with nexus (Nexus+Cop+Adj), and predicative construction with noun subject (Noun+Cop+Adj). Results reveal significant patterns: opinion adjectives display greater structural flexibility, appearing with meaningful frequency in both attributive and predicative positions, while dimensional adjectives strongly favor attributive position. The study also identifies consistent positional patterns across all adjective types, with attributive structures typically appearing later in sentences than predicative constructions. Furthermore, register variations were observed, with web language showing distinctive distributional patterns for opinion adjectives compared to more varied texts
Krótka opowieść o castrum Chancin, które na metallum stało
No full textIn 2013–2014, rescue archaeological research was carried out at the castle and in the town of Chęciny prior to the commencement of revitalisation works. During the research, previously unknown remains were discovered: a free-standing brick tower surrounded by a wall (Wenceslaus II – Bishop Muskata). The existence of a keep with a hypocaustum furnace (Casimir the Great) was also confirmed, while the element of the castle complex preserved to this day – formerly considered the oldest (the Great House) – should, in light of the new findings, be reinterpreted as a late medieval building (the Jagiellonian era). These discoveries allow for a fresh perspective on the history and architectural development of the castle, particularly regarding its origins and functions.
Knowledge of local minerals was generally derived from a variety of sources. Information about research, exploration, and processing of mineral resources was recorded, among others, in royal grants and chronicles, as well as in the earliest historical and geographical descriptions of the country. Many economically important minerals were known before the formation of the Polish state. This applied mainly to brine in Bochnia and Wieliczka; flint, especially from the Ostrowiec Świętokrzyski region; iron ore, chiefly in the Świętokrzyskie area; natural dyeing raw materials; building stones; erratics in the north; and limestone and sandstone in the south.
In the twelfth century, deposits of precious metals and other natural resources were sought in Silesia, Bohemia, and Lesser Poland. This activity was undertaken primarily by newcomers from Germany and Flanders, organised under the so-called “mining freedom”, with strong support from local rulers and powerful ecclesiastical lords eager to increase their revenues. In terms of legal organisation, Jihlava initially set the standard (the Jihlava mining law was written around 1248, during the reign of the last great Přemyslids, Wenceslaus I and Ottokar II of Bohemia), but it was later surpassed by the chief centre of silver mining in Bohemia – Kutná Hora – with the mining law of Wenceslaus II (Constitutiones iuris metallici Venceslai II). The beginnings and development of mining in Poland are of fundamental importance for the history of the town and castle of Chęciny.
It may be argued that Wenceslaus II was the founder of the mining centre, relying on a royal economic and legal framework. In this context, the construction of the castle with its symbolic tower – an architectural dominant for those who managed and guarded the mining centre within the royal domain – is of particular significance. It is also reasonable to assume that the development of mining and metallurgy preceded the town’s formal foundation (the year 1325 is generally accepted, based on the privilege granted by Władysław Łokietek for the village of Rykoszyn, in distrctu civitatis nostre Chancin). The Chęciny mining centre likely operated from the late thirteenth or early fourteenth century until around 1660 (the Swedish Deluge), though activity diminished in the later phase.
According to geologists, in the early period the chief resource extracted was not copper or lead but rather small amounts of silver present as admixtures in those ores; only later was attention turned to coloured metals.
Mining was conducted by means of vertical shafts and by cutting longitudinal trenches into the slopes. Horizontal mine galleries (adits) were probably constructed along these trenches. One such crosscut can be seen on the northern slope of Castle Hill, extending from the castle ruins to the parish church.
The mystique of the mountain-mine shaped the religious life of the miners, traces of which can be found in mythology and historical mining literature. There are no historical records confirming Queen Bona’s presence at the castle in Chęciny, yet the “spirit of Bona” is said to haunt its walls to this day – a legend that remains the most famous in popular perception.
In the mythology of many cultures, regardless of time and place, there exists the belief that minerals belong to the sacred Mother Earth and that ores ripen within her like embryos. Miners extracting ores disrupt the natural prenatal process, assisting the mother (Earth) “to give birth prematurely,” while smelters and blacksmiths – the “lords of fire” – transform the “embryo” into another state by perfecting the “spiritualised” matter. The legend of Queen Bona thus becomes a kind of mimesis of the miner’s “Lady,” personifying a natural phenomenon. Mythic thinking, pictorial in essence, is characterised by its inherent metaphorical nature. Myth always conceals its meaning – for there is no myth without metaphor.
The town of Chęciny enjoyed the special protection of King Casimir the Great, to whom the parish church of St Bartholomew and St Hedwig and the Franciscan monastery are attributed. In its earliest phase, the castle served as a mining stronghold safeguarding the royal ore-mining regalia. Comparable mining castles existed elsewhere in Central and Eastern Europe: at Wieliczka, Olkusz–Rabsztyn, Złotoryja–Rokitnica; during the reign of Wenceslaus II at Kutná Hora; and at Zlaté Hory–Edelštein, Leuchenstein, Kremnica, and Banská Bystrica.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 21.07.2025 • ACCEPTED 25.07.2025
Funding Information: Not applicable
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: W.G. 100%
Declaration regarding the use of GAI tools: not used W latach 2013–2014 przeprowadzono ratownicze badania archeologiczne na zamku i w mieście Chęcinach przed wykonaniem prac budowlanych tzw. rewitalizacji.
W trakcie badań zamku odkryto dotychczas nieznane relikty architektoniczne samodzielnie stojącej murowanej wieży otoczonej murem (Wacław II – biskup Muskata). Kolejno stwierdzono funkcjonowanie pałacu donżonu z piecem typu hypocaustum (Kazimierz Wielki), a zachowany do dzisiaj element zespołu zamkowego, uznawany do tej pory za najstarszy (Dom Wielki), w świetle nowych badań należy interpretować jako budowlę z okresu późnego średniowiecza (doby Jagiellonów).
Odkrycia te pozwalają na nowe spojrzenie na historię i rozwój architektoniczny zamku w aspekcie jego genezy i funkcji.
Ogólnie rzecz traktując, należy stwierdzić, że na wiedzę o krajowych kopalinach złożyły się różne typy przekazów. Informacje o badaniach, eksploracji i przeróbce surowców mineralnych zapisywano m.in. w nadaniach monarszych oraz w kronikach, pierwszych opisach kraju w ujęciu historycznym i geograficznym. Wiele kopalin o znaczeniu gospodarczym znano przed ukształtowaniem się polskiej państwowości. Dotyczy to głównie solanek w Bochni i Wieliczce, krzemienia, zwłaszcza z okolic Ostrowca Świętokrzyskiego, rud żelaza, głównie w regionie świętokrzyskim, naturalnych surowców farbiarskich, kamieni budowlanych, na północy eratyków, a na południu wapieni i piaskowców.
W XII w. na Śląsku, w Czechach i Małopolsce poszukiwano złóż metali szlachetnych oraz innych bogactw naturalnych. Dokonywali tego głównie przybysze z Niemiec i Flandrii zorganizowani na tzw. „wolności górniczej”, przy energicznym poparciu miejscowych władców oraz wielkich panów duchownych dążących do podwyższenia swych dochodów.
W znaczeniu organizacji prawnej przodowała tu początkowo Jihlava (igławskie prawo górnicze spisane około 1248 r. za czasów ostatnich wielkich Przemyślidów, Wacława I i Przemysła Otokara II), która została wyprzedzona przez główny ośrodek wydobycia srebra w Czechach, a mianowicie Kutną Horę z kolejnym prawem górniczym Wacława II (Constitutiones iuris maetallici Venceslai II).
Początek i rozwój górnictwa w Polsce ma podstawowe znaczenie dla dziejów miasta i zamku Chęciny. Można postawić tezę, że założycielem ośrodka górniczego, w oparciu o królewską bazę ekonomiczną i prawną, był Wacław II. W tym kontekście niewątpliwe znaczenie ma budowa zamku o symbolicznej wymowie wieży, jako dominanty architektonicznej tych, którzy zarządzali i strzegli ośrodka górniczego w domenie królewskiej.
Zasadne jest twierdzenie, że rozwijające się górnictwo i hutnictwo wyprzedziły lokację miasta (przyjmuje się rok 1325, przywilej Władysława Łokietka wydany dla wsi Rykoszyn in districtu civitatis nostrae Chancin). Chęciński ośrodek górniczy mógł funkcjonować od przełomu XIII–XIV w. do około 1660 r. (potop szwedzki), pod koniec z mniejszym natężeniem eksploracji.
Według geologów w początkowym okresie wydobycia (górnictwa) głównym kruszcem nie była miedź i ołów, lecz domieszki srebra towarzyszące w niewielkich ilościach tym rudom, a dopiero później zwrócono się ku metalom kolorowym. Wydobycie odbywało się poprzez szyby eksploatacyjne oraz metodą wykopania podłużnego rowu, przekopu po stoku wzgórza. Wzdłuż niego zapewne budowano poziome chodniki kopalniane (sztolnie). Taki przekop czytelny jest na północnym zboczu Góry Zamkowej, który ciągnie się od ruin zamku aż do kościoła parafialnego.
Mistyka góry-kopalni kształtowała zachowania religijne górników, które można odnaleźć w mitologii i historycznej literaturze górniczej.
Brak jest źródeł historycznych potwierdzających obecność królowej Bony na zamku w Chęcinach, pomimo tego do dziś „duch Bony” wędruje po zamkowych murach. Legenda ta to najbardziej znane podanie w odbiorze społecznym.
W mitologii większości kultur, bez względu na czas i miejsce, panuje przekonanie, iż minerały należą do sakralnej Matki-Ziemi, a rudy dojrzewają w jej wnętrzu niczym embriony. Górnicy kopiący rudy naruszają naturalny proces okresu prenatalnego, pomagają matce (ziemi), „aby porodziła wcześniej”, zaś hutnik i kowal, „panowie ognia”, pozwalają na transmisję w inny stan „embriona” przez doskonalenie „uduchowionej” materii.
Legenda o królowej Bonie staje się swoistą mimesis górniczej „Damy” jako spersonifikowane zjawisko przyrodnicze. Myślenie mityczne, obrazowe w swej istocie, charakteryzuje się właściwą sobie metaforycznością. Mit stale skrywa swe znaczenie – nie ma mitu bez metafory.
Miasto cieszyło się szczególną opieką króla Kazimierza Wielkiego, albowiem jemu przypisuje się fundację kościoła farnego pod wezwaniem św. Bartłomieja i św. Jadwigi oraz klasztoru franciszkanów.
Zamek chęciński w swej najstarszej fazie spełniał funkcję zamku górniczego strzegącego regale królewskiego kopalnictwa kruszcowego. Analogicznie jak inne zamki górnicze w Europie Środkowo- wschodniej: Wieliczka, Olkusz – zamek Rabsztyn, Złotoryja – zamek Rokitnica, za czasów Wacława II – Kutna Hora, Zlaté Hory – zamek Edelštein i Leuchenstein, dalej Kremnica, Bańska Bystrzyca.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 21.07.2025 • ACCEPTED 25.07.2025
Funding Information: Not applicable
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: W.G. 100%
Declaration regarding the use of GAI tools: not used
Plastyka figuralna kultury łużyckiej ze stanowiska nr 9 w Markowicach, gm. Strzelno, woj. kujawsko-pomorskie
No full textThe article presents an analysis of figural art of the Lusatian culture discovered at site number 9 in Markowice, Strzelno commune, Kuyavian-Pomeranian Voivodeship during rescue excavations carried out in 2014–2015. Among the abundant ceramic material, fragments of vessels decorated with dendromorphic, zoomorphic and anthropomorphic motifs were identified, as well as two unique clay figural representations. Of particular significance are schematic depictions of birds, previously unrecorded in the ornamentation of Lusatian vessels, and a realistic representation of a human foot, which is a rarity within this cultural context. The findings from Markowice provide valuable comparative material and broaden our knowledge of the diversity and functions of figural art in the Lusatian culture.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 29.06.2025 • ACCEPTED 21.07.2025
Funding Information: University of Lodz
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: MB 50%, PZ 50%
Declaration regarding the use of GAI tools: not used Artykuł przedstawia analizę zabytków plastyki figuralnej kultury łużyckiej odkrytych na stanowisku nr 9 w Markowicach w gminie Strzelno w województwie kujawsko-pomorskim podczas badań ratowniczych prowadzonych w latach 2014–2015. Wśród licznego materiału ceramicznego wyróżniono fragmenty naczyń zdobione motywami dendromorficznymi, zoomorficznymi i antropomorficznymi oraz dwa unikatowe przedstawienia figuralne wykonane z gliny. Szczególną uwagę zwracają schematyczne wyobrażenia ptaków, które dotychczas nie były znane w ornamentyce naczyń kultury łużyckiej, a także realistyczne przedstawienie ludzkiej stopy, stanowiące rzadkość w tym kręgu kulturowym. Wyniki badań z Markowic dostarczają cennego materiału porównawczego i poszerzają wiedzę o zróżnicowaniu oraz funkcjach plastyki figuralnej ludności kultury łużyckiej.
RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 29.06.2025 • ACCEPTED 21.07.2025
Funding Information: University of Lodz
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: MB 50%, PZ 50%
Declaration regarding the use of GAI tools: not used
Zbrojne podziemie niepodległościowe w Pieszycach w latach 1945–1953. Działalność ppor. Tadeusza Szymonika i Polskiej Armii Krajowej
No full textThe article attempts to depict the organisation and functioning of the armed anti-communist underground in Pieszyce, a town of less than ten thousand inhabitants in Lower Silesia in the Dzierżoniów district. The author focuses on the activities of the group of second lieutenant Tadeusz Szymonik and the Polish Home Army, which existed in the years 1945–1951: its structure, forms of activity and achievements. The text presents the Security Office operations aimed at disintegrating the group and also the trials of its members, which resulted in severe sentences, sometimes involving several years in prison.Artykuł jest próbą pokazania organizacji i funkcjonowania zbrojnego podziemia niepodległościowego na terenie Pieszyc, niespełna dziesięciotysięcznej miejscowości na Dolnym Śląsku w powiecie dzierżoniowskim. Niniejsze rozważania skupiają się na aktywności grupy ppor. Tadeusza Szymonika oraz Polskiej Armii Krajowej, która istniała w latach 1945–1951, jej strukturze, formach działalności oraz dokonaniach. Tekst prezentuje operacje UB zmierzające do jej rozbicia, a także procesy sądowe członków tej grupy, które skończyły się wysokimi wyrokami, niekiedy kilkunastu lat więzienia
Rola instytucji publicznych w integracji imigrantów z Ukrainy: przypadek województw łódzkiego i śląskiego
No full textFor several years, Poland has been an area of intensified immigration—initially labor-related, and, following Russia’s aggression against Ukraine in February 2022, also forced migration. Increased immigration is also observed in the Lodz and Silesian voivodeships, which have for years struggled with depopulation. One way of addressing this demographic challenge is the attempt to retain immigrants who arrive in these regions. The aim of this article is to analyze the role of public institutions in the processes of economic integration (into the labor market) and social integration of immigrants from Ukraine, and thus in encouraging them to settle permanently. To this end, the study examines the actions taken by local governments in the Lodz and Silesian voivodeships to support the integration of foreigners, both before and after the intensification of Russia’s military operations against Ukraine. The empirical material consists of in-depth and group interviews with immigrants and experts representing public institutions, non-governmental organizations, and academic circles. The findings are compared with an analysis of statistical data and documents provided by public institutions. The study reveals significant differences in undertaken measures depending on the voivodeship, available resources, and the level of coordination between public institutions.Polska od kilku lat jest obszarem wzmożonej imigracji, początkowo zarobkowej, a po agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. także przymusowej. Nasilona imigracja obserwowana jest też w województwach łódzkim i śląskim, które jednocześnie od lat borykają się z problemem wyludniania. Jednym ze sposobów radzenia sobie z depopulacją jest próba zatrzymania przybyłych do tych regionów imigrantów. Celem artykułu jest analiza roli instytucji publicznych w procesie integracji ekonomicznej (włączania w rynek pracy) i społecznej imigrantów z Ukrainy, a zatem również zatrzymania ich na stałe. W tym celu badaniu poddano działania władz samorządowych w województwach łódzkim i śląskim na rzecz integracji cudzoziemców zarówno przed intensyfikacją działań wojennych Rosji przeciwko Ukrainie, jak i po niej. Źródło danych empirycznych stanowią wywiady pogłębione i grupowe z imigrantami i ekspertami reprezentującymi instytucje publiczne, organizacje pozarządowe czy środowiska akademickie. Wyniki badań zestawiono z analizą danych statystycznych i dokumentów udostępnionych przez instytucje publiczne. Analiza wykazała istotne różnice w zakresie podejmowanych działań w zależności od województwa, dostępnych zasobów oraz poziomu koordynacji między instytucjami publicznymi
Jak zrozumienie natury nauki wspiera uczenie się przez całe życie
No full textThis study examines Polish citizens’ understanding of the Nature of Science (NoS) (McComas 2020) through public consultations on science communication in four areas: climate change, GMOs, vaccinations, and alternative medicine. Qualitative analysis of group discussions revealed that while all NoS elements were addressed, tools, processes, and products of science were most frequently referenced, with human elements and limitations mentioned less often. NoS principles were most evident among participants with higher education. The authors suggest using these insights as a litmus test for Polish citizens’ scientific literacy and advocate for professional science communication that goes beyond reporting findings to include explanations of scientific processes. This approach, they argue, can effectively support citizens’ lifelong learning.Niniejsze badanie analizuje rozumienie przez polskich obywateli natury nauki (NoS) (McComas 2020) poprzez konsultacje społeczne dotyczące komunikacji naukowej w czterech obszarach: zmian klimatu, GMO, szczepień i medycyny alternatywnej. Jakościowa analiza dyskusji grupowych wykazała, że chociaż poruszono wszystkie elementy NoS, najczęściej wspominano o narzędziach, procesach i produktach nauki, a rzadziej o elementach ludzkich i ograniczeniach. Zasady NoS były najbardziej widoczne wśród uczestników z wyższym wykształceniem. Autorzy sugerują wykorzystanie tych spostrzeżeń jako papierka lakmusowego dla umiejętności naukowych Polaków i opowiadają się za profesjonalną komunikacją naukową, która wykracza poza raportowanie wyników i obejmuje wyjaśnienia procesów naukowych. Argumentują, że takie podejście może skutecznie wspierać uczenie się obywateli przez całe życie
Rytuały unikania i dystansu w aktywności internetowej nauczycieli
No full textThe article begins by exploring the concept of distance, particularly within the sociology of education as discussed by Émile Durkheim, Pierre Bourdieu, and François Dubet. The notion of distance is thus problematized, enabling an analysis of the strategies employed by teachers who, by having virtual profiles on social networks, protect their personal lives and visibility outside of the school environment. The article uses an online forum to gather empirical data, specifically identifying teachers who accept former students on their personal pages and those who accept current students in a restricted manner, allowing limited interaction. These individual approaches provide some evidence of the moral norms that weigh on teachers, who engage in these private spaces in a negative manner, through avoidance rituals, to maintain an idealized image of their professional role.L’article présente, tout d’abord, un bref repérage de la notion de distance, notamment dans la sociologie de l’éducation d’Émile Durkheim, Pierre Bourdieu et François Dubet. La notion de distance est donc problématisée, permettant une analyse des stratégies des enseignants qui, en ayant des profils virtuels sur les réseaux sociaux, protègent leur vie personnelle et leur visibilité hors de l’établissement scolaire. L’article utilise un forum en ligne pour procéder à la récolte des matériaux empiriques, en identifiant particulièrement des enseignants qui acceptent, d’une part, d’anciens élèves sur leurs pages personnelles et, d’autre part, ceux qui acceptent les élèves actuels de manière paramétrée, dans une condition restreinte d’interaction. Ces modes individuels de résolution offrent quelques preuves des normes morales qui pèsent sur les enseignants, s’impliquant sur ces espaces privés sous une forme négative, par des rites d’évitement, en essayant d’assurer une image idéalisée de leur rôle professionnel.W artykule przedstawiono w pierwszym rzędzie krótkie omówienie pojęcia „dystans”, zwłaszcza w rozumieniu socjologii wychowania Émile’a Durkheima, Pierre’a Bourdieu i François Dubeta. Problematyzacja tego pojęcia umożliwiła następnie analizę strategii podejmowanych przez posiadających wirtualne profile w sieciach społecznościowych nauczycieli w celu ochrony ich życia osobistego i aktywności pozaszkolnej. Do zebrania materiałów empirycznych wykorzystano forum internetowe, w szczególności dotyczących nauczycieli, którzy z jednej strony akceptują byłych uczniów na swoich prywatnych profilach, a z drugiej strony tych, którzy akceptują obecnych uczniów na z góry ustalonych i ograniczonych warunkach interakcji. Te indywidualne sposoby rozwiązywania problemów dostarczają pewnych dowodów na istnienie norm moralnych, które ciążą na nauczycielach aktywnych na forach społecznościowych i starających się poprzez rytuały unikania zapewnić wyidealizowany obraz swojej roli zawodowej
nie dotyczy
No full textnie dotyczy
nie dotyczyThe author of this article argues that it is possible to determine the communality of people with schizophrenia based on their language behaviour and refers to the language disorder in schizophrenia (schizophasia) as a biolect because schizophrenia is a disease of the brain and it is aberrations in its functioning that cause the symptoms typical of psychosis, including language. The article deals with the problem of descriptiveness of this biolect and identification in it of exponents of community of people with schizophrenia. A community is a group of people related to each other. It can be formed from the inside, when common factors determine a group of people, or from the outside, when certain characteristics of these people are the same and indicate their commonality. In the case of schizophrenic patients, this connection and commonality from within is due to the existence of the disease itself, as can be seen, for example, in the self-help groups formed by patients. From the outside, the determinant of commonality in this group of people will be, among other things, the speech disorder — schizophasia.nie dotyczynie dotyczyAutor artykułu postawił tezę, że możliwe jest określenie wspólnotowości osób chorujących na schizofrenię na podstawie ich zachowań językowych. Zaburzenia językowe w schizofrenii (schizofazja) określił jako biolekt, ponieważ schizofrenia jest chorobą mózgu i to właśnie aberracje w jego funkcjonowaniu wywołują typowe dla psychozy objawy, także językowe. Artykuł podejmuje problem deskrypcji tego biolektu oraz wskazania w nim wykładników wspólnotowości osób chorujących na schizofrenię. Wspólnota oznacza grupę ludzi powiązanych ze sobą. Może ona kształtować się od wewnątrz, gdzie wspólne czynniki determinują daną grupę osób, bądź od zewnątrz, kiedy pewne cechy tych osób są tożsame i wskazują na ich wspólnotowość. W przypadku osób chorujących na schizofrenię to powiązanie i wspólnotowość od wewnątrz wynika z zaistnienia samej choroby, widać to chociażby w tworzonych przez pacjentów grupach wsparcia. Od zewnątrz wyznacznikiem wspólnotowości w tej grupie osób będą między innymi zaburzenia mowy — schizofazja.nie dotycz