Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Prevalence of Undernutrition and its Socio-Demographic Determinants among Rural Bengalee Muslim Preschool Children of Bankura District, West Bengal, India
Get PDFDespite recent global economic growth, the high prevalence of child undernutrition is an urgent public health issue in low and middle-income countries, including India. Moreover, one-third of infant mortality is associated with undernutrition. The present cross-sectional study aims to report the burden of undernutrition and to explore its association with socio-demographic variables among the Bengalee Muslim preschool children of Bankura district, West Bengal, India. This present study was conducted among 800 preschool children (400 males and 400 females) aged 12 to 59 months. The children were selected using a systematic random sampling method, and the sample size was estimated using standard formula. Descriptive, parametric, non-parametric, and inferential statistical analyses were performed accordingly. Males were taller and heavier than females. Significant age variations in mean height and weight were found among the study participants. The overall prevalence of stunting, wasting, and underweight was 23.0%, 30.5%, and 36.0%, respectively. The results of the chi-square test showed that all the socio-demographic variables were significantly associated with the nutritional status of these children. A multivariate logistic regression revealed that non-exclusive breastfeeding, higher birth order, and the lower mothers’ age at childbirth were the significant predictors of stunting. Low family income, large family size, and low maternal educational status were the significant predictors of wasting. Moreover, low family income, non-exclusive breastfeeding, and mothers’ age at childbirth were significant predictors of underweight. The findings of the present study revealed that there were numerous determinants of undernutrition among the Bengalee Muslim preschool children. Therefore, the appropriate government and non-government agencies should adopt the policy for an income-generating scheme to enhance household income, awareness of exclusive breastfeeding, family planning, adult education programmes, and surveillance against child marriage
Chemical Characterization of Archaeological Pulp Stones from 18th–19th Century Radom, Poland: A Pilot Study
Get PDFThe purpose of this study was to evaluate the calcium (Ca) and phosphorus (P) contents of pulp stones in a historical population (18th–19th centuries) from Radom, Poland. Ten molars from adults from the Radom cemetery (18th–19th centuries) were used in the study. The crowns of the teeth were mechanically opened, and visible pulp stones were examined with a scanning electron microscope equipped with a Si(Li) energy dispersive detector (energy dispersive X-ray spectrometry detector, which uses a lithium (Li)- doped silicon (Si) single-crystal semiconductor as a detector element). Enamel presented higher values of Ca/P ratio compared with the dentine and/or pulp stones. Moreover, in one case, the external layer of the pulp stone had significantly lower Ca and P contents compared with the internal layer (Ca: 13.97±0.31 vs. 34.2±0.37 [wt%]; P: 6.13±0.21 vs. 16.5±0.34 [wt%]). Evaluation of the Ca and P composition of the analyzed enamel and dentine in the Radom samples from the 18th–19th centuries produced findings that are consistent with studies conducted on teeth from contemporary populations. In the case of one individual, two chemically distinct layers were diagnosed in the pulp stone. It is difficult to interpret this finding based on a single case, but it may be due to the fact that the outer layer is characterized by higher organic structure
Sprawozdanie z konferencji „Wolność sumienia i wyznania w państwie demokratycznym” zorganizowanej 24 września 2024 roku przez Senat RP
Get PDFSpór kredytobiorców z bankami z powodu stosowania zmiennej stawki WIBOR w złotowych kredytach hipotecznych
No full textThe article investigates the escalating legal conflicts between mortgage borrowers and financial institutions regarding the application of the variable WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) reference rate in mortgage agreements. The variability in judicial decisions thus far has heightened the likelihood of an increased number of lawsuits. The research examines the legal, economic and regulatory foundations underpinning borrower claims, as well as the potential repercussions for the mortgage market in the event that WIBOR-based contracts are effectively contested. It delves into macroeconomic determinants such as the escalation of inflation and interest rates, along with the role of monetary policy communication in shaping borrower behaviour. Systemic challenges, including constraints within the mortgage market and efforts to reform the national benchmark, are also examined. The analysis assesses assertions that banks intentionally neglected to offer fixed rate options and investigates similarities with previous judgments regarding foreign currency mortgages. Employing case law analysis and statistical techniques, the article rigorously contrasts the arguments of borrowers with the defences of banks, ultimately upholding the validity of WIBOR within both national and EU legal frameworks. The results illuminate systemic deficiencies in mortgage regulation and emphasise the pressing need for reforms in practices related to variable-rate lending.Niniejszy artykuł poświęcony jest problemowi eskalacji sporów prawnych pomiędzy kredytobiorcami hipotecznymi a bankami w związku z zastosowaniem w wiążących obie strony umowach zmiennej stopy referencyjnej WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate). Dotychczasowe orzeczenia sądów wskazują na niejednorodne stanowiska, co wzmacnia potencjalne ryzyko dalszego wzrostu liczby wnoszonych spraw. W szczególności analizie poddano kwestie prawne, ekonomiczne i regulacyjne dotyczące podstawy pozwów wytaczanych przez kredytobiorców kwestionujących umowy kredytów hipotecznych oparte na WIBOR. Określony został również prawdopodobny scenariusz rynkowy i gospodarczy na wypadek prawomocnego zakwestionowania prawidłowości kolejnych umów.
W pierwszej kolejności podjęto próbę usystematyzowania głównych przyczyn stojących za rosnącą falą pozwów, poprzez ocenę czynników makroekonomicznych, takich jak wyższe odczyty i prognozy inflacji oraz w ich konsekwencji wzrost poziomu stóp procentowych. Zweryfikowano kwestię komunikacji działań podejmowanych w ramach polityki monetarnej oraz gospodarczej, które okazały się nie bez znaczenia dla decyzji części kredytobiorców wybierających moment zawarcia umowy kredytu hipotecznego oraz decydujących o wariancie oprocentowania. Analizę rozszerzono o czynniki systemowe, w tym ograniczenia związane z funkcjonowaniem rynku kredytów hipotecznych. Dodatkowo zbadano, czy i w jakim stopniu próba reformy krajowego wskaźnika referencyjnego miała znaczenie dla wzrostu skali pozwów. Ponadto dokonano oceny innych czynników mających potencjalny wpływ na przedmiotową kwestię, w tym doświadczeń płynących z licznych wyroków unieważniających walutowe kredyty hipoteczne oraz powszechnie zawierane ugody w tym zakresie.
Poprzez krytyczną analizę ostatnich spraw sądowych, precedensów prawnych i ram regulacyjnych zbadano przesłanki stojące za roszczeniami kredytobiorców. Omówione zostały przyczyny, dla których przedmiotowy problem stał się jednym z głównych potencjalnych zagrożeń dla stabilności polskiego sektora bankowego. Następnie dokonano krytycznej analizy argumentów przedstawianych w kontekście zarówno obowiązujących aktów prawnych, działań nadzorcy rynkowego, jak i kluczowych praktyk stosowanych na krajowym rynku finansowym.
W procesie badawczym przeanalizowano istotne elementy umów kredytów hipotecznych opartych na zmiennym oprocentowaniu, które stały się zasadniczym przedmiotem składanych pozwów sądowych. Dodatkowo zbadano podnoszony w części pozwów zarzut dotyczący braku należycie rozwiniętej oferty kredytów hipotecznych o stałym oprocentowaniu, które – zdaniem części powodów – było celowym działania kredytodawców na szkodę swoich klientów. W pracy zastosowano wielowymiarową analizę przypadków publicznie dostępny orzeczeń i dokonano syntezy w zakresie trendów w orzecznictwie. Całość została wsparta metodą statystyczną.
W artykule podjęto polemikę z głównymi argumentami prezentowanymi w pozwach sądowych dotyczących złotowych kredytów hipotecznych. Argumenty wskazywane przez stronę powodową zostały skonfrontowane z przyjętą linią obrony banków. W tym świetle pozytywnie zweryfikowana została teza wskazująca na bezzasadne kwestionowania wskaźnika WIBOR zarówno w zakresie krajowego, jak i wspólnotowego porządku prawnego.
Niniejszy artykuł wnosi wkład w dyskurs na temat regulacji finansowych, przedstawiając kompleksową analizę wyzwań stojących przed kredytobiorcami i bankami w związku z kredytami hipotecznymi opartymi na WIBOR. Podkreśla potrzebę reform finansowych i uwypukla krytyczne luki w istniejących strukturach prawnych i regulacyjnych dotyczących produktów hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu
Związek między emisją CO2 a wydatkami na zdrowie – analiza krajów Europy Środkowo-Wschodniej
No full textGreenhouse gas emissions, primarily carbon dioxide (CO2), influence climate change and have a significant impact on public health. The relationship is a subject of interest to many researchers. However, the situation of Central and Eastern European (CEE) countries is not sufficiently explored in this context. Thus, this study examines the linkages between CO2 emissions and health expenditures in 11 CEE countries. The empirical findings obtained using Kónya’s bootstrap panel Granger causality test show that CO2 emissions and health expenditures are related in most CEE countries. Notably, a bidirectional relationship in the bootstrap panel Granger causality test is found for Croatia, Romania, and Slovakia. In contrast, the relationship was revealed to be insignificant in Bulgaria, Lithuania, Poland, and Slovenia. The results are significant and contribute to the existing literature. The findings allow us to issue policy recommendations to intensify efforts to control pollution, particularly CO2 emissions, especially in Croatia, Romania, and Slovakia, as well as in the countries where at least unidirectional effects from CO2 emissions to health expenditures were observed (e.g., Estonia, Hungary, and Latvia).Emisje gazów cieplarnianych (głównie dwutlenku węgla – CO2) wpływają na zmiany klimatyczne, co oddziałuje na zdrowie publiczne. Celem artykułu jest zbadanie powiązań między emisją CO2 a wydatkami na zdrowie w 11 krajach Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) z wykorzystaniem wariantu testu przyczynowości Grangera, opracowanego przez Kónya. Próba czasowa obejmuje dane roczne od 2000 do 2020 roku. Badania empiryczne dostarczają zróżnicowanych wyników. Dwukierunkową zależność stwierdzono w przypadku Chorwacji, Rumunii i Słowacji, podczas gdy na przykład w Bułgarii, na Litwie, w Polsce i Słowenii powiązanie było nieistotne. Zalecenia polityczne obejmują podjęcie wysiłków w zakresie kontroli zanieczyszczeń, w szczególności emisji CO2 w Chorwacji, Rumunii, Słowacji, jak również w Estonii, na Węgrzech i Łotwie, a więc w krajach, gdzie oszacowano przynajmniej jednokierunkowy wpływ emisji CO2 na wydatki na zdrowie
Wpływ sektora bankowego na wzrost gospodarczy. Studium przypadku wybranych krajów Europy Środkowo-Wschodniej
No full textThis study explores the complex relationship between banking sector performance and economic growth in Central and Eastern European (CEE) countries. Given the banking sector’s prominent role within the CEE financial system, our research examines its potential as a driver of economic growth using a fixed-effects panel regression model, focusing on four key variables: non-performing loans, total capital ratio, return on assets, and the ratio of bank assets to GDP. Granger causality tests further assess the directional nature of this relationship. Contrary to prevailing assumptions, the findings reveal no significant direct impact of banking sector performance on economic growth across the CEE region. Instead, the results of the Granger causality indicate that economic growth significantly bolsters the banking sector’s development, suggesting an inverse causality. These results offer valuable insights for policymakers, indicating that efforts to stimulate banking sector growth may benefit from prioritising economic development. The study contributes to a nuanced understanding of the CEE context, emphasizing the unique interplay between economic growth and banking sector development in post-transition economies.Niniejsze badanie opisuje i wyjaśnia złożony związek między funkcjonowaniem sektora bankowego a wzrostem gospodarczym w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (CEE). Mając na uwadze kluczową rolę sektora bankowego w systemie finansowym regionu CEE, autorzy badają potencjał tego sektora jako czynnika napędzającego wzrost gospodarczy, wykorzystując model regresji panelowej z efektami stałymi. W badaniu skoncentrowano się na czterech kluczowych zmiennych: kredytach zagrożonych (NPL), łącznym współczynniku kapitałowym (TCR), stopie zwrotu z aktywów (ROA) oraz relacji aktywów bankowych do PKB. Testy przyczynowości Grangera dodatkowo oceniają kierunkowy charakter tej relacji. Wbrew powszechnym założeniom wyniki nie potwierdzają istotnego bezpośredniego wpływu sektora bankowego na wzrost gospodarczy w regionie CEE. Zamiast tego wyniki testu przyczynowości Grangera wskazują, że to wzrost gospodarczy znacząco wspiera rozwój sektora bankowego, sugerując odwrotną przyczynowość. Wyniki te dostarczają cennych wskazówek dla decydentów politycznych, sugerując, że działania na rzecz rozwoju sektora bankowego mogą odnieść większy sukces przy priorytetowym traktowaniu rozwoju gospodarczego. Badanie to wnosi istotne zrozumienie specyfiki regionu CEE, podkreślając unikalną interakcję między wzrostem gospodarczym a rozwojem sektora bankowego w gospodarkach posttransformacyjnych
O ewolucji i problemach definiowania pedagogiki ogólnej w leksykografii pedagogicznej
No full textThe article addresses the issue of the evolution of the status of pedagogy in the Polish context. Historically, the boundaries between general pedagogy and its subdisciplines, such as the theory of education, have become blurred, reflecting changes in research dynamics and socio-political transformations. After 1989, discussions on the identity and methodology of general pedagogy were replaced by broader debates on the identity of pedagogy as a discipline. The article highlights the challenges in analyzing contemporary and historical literature on general pedagogy, particularly in the context of hidden ideological influences or undisclosed worldviews of authors. General pedagogy, as a foundation for empirical and theoretical research, is aimed at understanding education. This knowledge contributes to identifying the relationship between scientific and everyday conceptualizations of education, especially in the context of systemic transformation and cultural changes. It thus calls for the revision and enhancement of the framework of general pedagogy to address contemporary challenges and developmental barriers effectively.Artykuł celuje w zagadnienie ewolucji statusu pedagogiki w kontekście polskim. Historycznie granice między pedagogiką ogólną a subdyscyplinami, takimi jak teoria wychowania, uległy zatarciu, co odzwierciedla zmiany w dynamice badań oraz transformacje społeczno-polityczne. Po 1989 roku dyskusje na temat tożsamości i metodologii pedagogiki ogólnej ustąpiły miejsca szerszym debatom o tożsamości pedagogiki jako dyscypliny. W artykule podkreślono trudności w analizie współczesnej i historycznej literatury poświęconej zagadnieniu pedagogiki ogólnej, zwłaszcza w kontekście ukrytych wpływów ideologicznych lub nieujawnionych światopoglądów autorów. Pedagogika ogólna, jako podstawa badań empirycznych i teoretycznych, ukierunkowana jest na poznanie wychowania. Wiedza ta przyczynia się do identyfikacji relacji między naukowym a potocznym pojmowaniem wychowania, szczególnie w kontekście transformacji systemowej i zmian kulturowych. Wnosi tym samym postulat rewizji i doskonalenia ram pedagogiki ogólnej, aby sprostać współczesnym wyzwaniom i barierom rozwojowym
Osady denne cieku źródliskowego jako filtr dla mikroplastiku – na przykładzie Młynówki w Starym Imielniku (gmina Stryków) – badania wstępne
No full textMicroplastic (MP) are currently one of the most serious and emerging environmental problems that involve rivers and streams with particular clarity. In the present study of the spring-fed watercourse bed sediments, the presence of microplastic particles was demonstrated and the pathway of their penetration into this environment was identified. The presence of microplastic in the form of fine plastic particles, taking the shape of fibres and fragments in dark and light colours within the hyporheic zone was found. This occurs directly beneath the lowland watercourses with sandy bottoms. There, groundwater is in contact with surface water and mixing takes place. This is an important ecological zone, where chemical and physical processes are crucial to the river environment. In the hyporheic zone there is an exchange of nutrients and oxygen between river water and groundwater, which is crucial to the ecological health of the river and its surroundings. This zone can play an important role in the processes of microplastic transport and retention, as it is where microplastic is washed into the channel infiltration (downwelling) zones and sediment is deposited on the sand filter penetrated by the mixture of river water and groundwater.Mikroplastik (MP) jest obecnie jednym z najpoważniejszych i nowych problemów środowiskowych, który obejmuje ze szczególną wyrazistością rzeki i strumienie. W niniejszej pracy, dotyczącej badań osadów dennych cieku źródliskowego, wykazano obecność mikrocząstek tworzyw sztucznych oraz wskazano drogę ich przenikania do tego środowiska. Stwierdzono obecność mikroplastiku w postaci drobnych cząstek tworzyw sztucznych, przybierających kształt włókien i fragmentów w ciemnych i jasnych barwach w obrębie strefy hyporeicznej. Występuje ona bezpośrednio pod ciekami nizinnymi o piaszczystym dnie. Woda podziemna ma tam kontakt z wodą powierzchniową i dochodzi do ich mieszania. Jest to ważna strefa ekologiczna, gdzie procesy chemiczne i fizyczne mają kluczowe znaczenie dla środowiska rzecznego. W strefie hyporeicznej zachodzi wymiana substancji odżywczych i tlenu pomiędzy wodą rzeczną a podziemną, która jest kluczowa dla zachowania dobrej kondycji ekologicznej cieku i jego otoczenia. Strefa ta może odgrywać istotną rolę w procesach transportu mikroplastiku i jego retencji, gdyż dochodzi tam do wmywania mikroplastiku w strefach infiltracji korytowej (downwelling) i osadzania na filtrze piaszczystym osadów penetrowanych przez mieszaninę wód rzecznych z podziemnymi
Charakterystyka morfologiczno-hydrologiczna Bzury w Lesie Łagiewnickim i ocena stanu jej naturalności
No full textThe article presents the results of the hydromorphological studies of a section of the upper Bzura river in the Las Łagiewncki area. Synthetic hydromorphological coefficients indicate a moderately good state of the river channel naturalness. The bottom of the river channel is composed of sandy deposits with admixtures of organic material. Physicochemical parameters of the bottom deposits allow us to confirm a slight degree of eutrophication of the riverbed. The fieldwork was carried out to order to verify the good state of preservation of this section of the river running through the forest area, in relation to the neighbouring, more heavily transformed ones as a result of human activity.W artykule przedstawiono wyniki oceny hydromorfologicznej fragmentu koryta górnej Bzury w obszarze Lasu Łagiewnickiego. Syntetyczne wskaźniki hydromorfologiczne wskazują na umiarkowanie dobry stan naturalności koryta. Dno koryta zbudowane jest z osadów piaszczystych, z domieszkami materiału organicznego. Parametry fizykochemiczne osadów dennych pozwalają potwierdzić nieznaczny stopień eutrofizacji koryta. Prace wykonano w celu zweryfikowania dobrego stanu zachowania tego odcinka rzeki przebiegającej przez teren leśny, w stosunku do sąsiednich, silniej przekształconych w wyniku działalności antropogenicznej
O polskim zbiorowym prawie pracy (zatrudnienia) refleksji kilka
No full textThe aim of this article is to assess the Polish collective labor (employment) law regulations thirty-five years after the introduction of trade union pluralism. This is a sufficiently long period to venture generalized conclusions about the functioning of this subdiscipline. In this paper, I will strive to present, sine ira et studio, that is, in an impartial and objective manner, the most significant dimensions of the normative functioning of collective labor relations in a market-based economy.Celem artykułu jest próba oceny regulacji polskiego zbiorowego prawa pracy (zatrudnienia) w 35-lecie wprowadzenia pluralizmu związkowego. Jest to wystarczająco długi okres, żeby pokusić się o sformułowanie zgeneralizowanych konstatacji na temat funkcjonowania tej subdyscypliny w stosunkach przemysłowych. W tym opracowaniu postaram się sine ira et studio, a zatem w sposób bezstronny i obiektywny, wskazać najistotniejsze wymiary normatywnego funkcjonowania zbiorowych stosunków pracy w gospodarce opartej o mechanizmy rynkowe