Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Importance-performance analysis of the Historic Centre of Krakow’s revitalisation plan through the lens of the Historic Urban Landscape approach
No full textSince 1978, when the Historic Centre of Krakow, Poland, was inscribed on the UNESCO World Heritage List, it has undergone various developments, largely driven by tourism. In 2008, the Krakow City Hall adopted the “Local Revitalization Program: The Old Town” to address such challenges as heritage management and preservation, gentrification, and tourism development in the area. The purpose of this study is to identify this plan’s proposed strategies based on the historic urban landscape (HUL) approach and to assess the gap between planning and implementation of the strategies. The HUL approach was introduced by UNESCO in 2011 to enable better management of World Heritage by integrating heritage conservation with a broad spectrum of urban development challenges. First, the content of the document was thematically analysed based on the HUL-proposed tools to clarify suggested strategies. Next, an Importance-Performance Analysis (IPA) was conducted, referring to 19 local experts. This study offers a framework to serve as a reference to evaluate urban plans. Using the plan as a case study, the paper revealed a general understanding of the current and desired status of the strategies’ implementation
Spatial and temporal dynamics of tourism development in the Lake Neusiedl region
No full textThe study analyses tourism in the Lake Neusiedl region, an important tourist area on the Austrian-Hungarian border. It analyses not only its long-term development but also the current state of accommodation capacities and visitor numbers in selected Austrian municipalities in the region. Emphasis is placed on identifying key trends and seasonal fluctuations. The work is based on data for the years 2000 to 2024, which have been processed using appropriate methods and subsequently visualised. The results indicate a concentration of tourism in a few central municipalities, persistent seasonality, and a slight decline in the region’s relative importance within Burgenland. At the same time, the potential for further sustainable tourism development in the area is identified
Edukacja i uczenie się w życiu ludzi starych – strategia rozwoju i adaptacji do starości
No full textThe article aims to present the educational activity of seniors not in terms of its outcomes but as a process that enables older adults to use it as a tool. This life strategy allows them to manage their potential. In doing so, they can familiarize themselves with reality and everyday life and acquire skills and competencies, not so much to adapt to changes but to be ready for them and respond appropriately. The article is theoretical; it concerns adult education, educational activity, and lifelong learning of older adults. In addition to explaining the theoretical framework determined by permanent education and lifelong learning theories, the background of social changes and civilizational development, treated as the socio-cultural context of the educational activity of contemporary seniors, will be indicated.Artykuł ma na celu pokazanie aktywności edukacyjnej emerytowanych nauczycieli, zarówno w sferze skutków, czyli funkcji, jak i w aspekcie sposobu oraz strategii działania, które wyposażają w nowe kompetencje i umiejętności pozwalające na zarządzanie własnym życiem w starości tak aby przebiegało pomyślnie. Artykuł ma charakter teoretyczny, dotyczy edukacji dorosłych, aktywności edukacyjnej i całożyciowego uczenia osób starszych. Poza wyjaśnieniem ram teoretycznych wyznaczanych teoriami edukacji ustawicznej i całożyciowego uczenia się, wskazane zostanie tło przemian społecznych i rozwoju cywilizacyjnego, traktowanych jako kontekst społeczno-kulturowy aktywności edukacyjnej współczesnych seniorów
Uniejów, którego już nie ma. Przyczynek do badań nad przemianami zabudowy miejskiej Uniejowa w XIX w.
No full textUniejów is a town with roots dating back to the medieval period. It was granted city rights in the 13th century. To this day, it has preserved its unique architecture and a clearly defined spatial layout, despite the absence of many significant buildings that had once existed within the town. One of the periods that brought the most substantial changes to Uniejów was the 19th century. Some of these transformations, as well as former buildings, can be traced through old photographs, engravings, and paintings.Uniejów jest miastem o korzeniach sięgających okresu średniowiecza. Prawa miejskie otrzymał w XIII w. Do dziś zachował swoją unikalną zabudowę i czytelny układ przestrzenny, mimo braku wielu ważnych budynków, które istniały niegdyś w przestrzeni miasta. Jednym z okresów, w którym w mieście wprowadzono największe zmiany, był wiek XIX. Część owych przemian i istniejących dawnych zabudowań możliwa jest do odnalezienia na dawnych fotografiach, rycinach i obrazach
Wpływ języka modlitw „De oratione communi seu fidelium” na język polskich modlitw powszechnych
No full textThe universal prayer as a text genre was introduced into the Mass liturgy in the 1970s. First, guidelines were produced in the Constitution on the Liturgy, followed by collections of model prayers in Latin and French. Later, texts of prayers in the national languages were produced. A comparison of the texts produced in Polish (edited by Franciszek Malaczynski) with the Latin-French matrix (De oratione communi seu fidelium) shows the scale of textual borrowings, the specificity of dynamic translation and the language used to express religious content. In the confessional Polish communicative community, the adoption of some texts from the matrix makes it possible to show the transfer and processing of textual patterns for the needs of the Catholic Church in Poland. Particular formulas are also present in the texts of subsequent collections of universal prayers: 1984, 1987, 2003.Modlitwa powszechna jako gatunek tekstu została wprowadzona do liturgii mszalnej w latach 70. XX w. Najpierw wytworzone zostały wytyczne w Konstytucji o liturgii, a następnie zbiory modlitw wzorcowych w języku łacińskim i francuskim. Później powstały teksty modlitw w językach narodowych. Porównanie tekstów wytworzonych w języku polskim (zredagowanych przez Franciszka Małaczyńskiego) z matrycą łacińsko-francuską (De oratione communi seu fidelium) ukazuje skalę zapożyczeń tekstowych, specyfikę przekładu dynamicznego oraz języka, użytego do wyrażenia treści o tematyce religijnej. W polskiej wspólnocie komunikatywnej o charakterze wyznaniowym przejęcie części tekstów z matrycy pozwala ukazać przenoszenie i przetwarzanie wzorów tekstowych na potrzeby Kościoła katolickiego w Polsce. Poszczególne formuły są także obecne w tekstach kolejnych zbiorów modlitw powszechnych: z lat 1984, 1987, 2003
Évolution des désignations neutres, positives et négatives dans les émissions de libre antenne de la radio Skyrock (2003-2023)
No full textThree call-in shows from the youth radio station Skyrock, recorded in 2003, 2013, and 2023, are analysed from an argotological point of view to discuss the circulation of lexemes describing people in neutral, positive, and negative ways. The results show that these broadcasts consist mainly of common slang and youth slang. Neologisms are rare, likely because Skyrock is a national radio station that caters to a larger audience without being overly cryptic. This article highlights the recurring presence of ten lexemes (mec, pote, balèze, meuf, daron/daronne, beau gosse, bonne, bonhomme, bâtard, and gros) and discusses the circulation of others. This circulation is maintained by the team of presenters (especially the younger ones) and, to a lesser extent, by the listeners. This study contributes to broader research on the dynamics of youth slang, contextualised with other sources such as large web corpora and rap song lyrics.Trois émissions de libre antenne de la radio jeune Skyrock, enregistrées en 2003, 2013 et 2023, sont analysées d’un point de vue argotologique pour discuter la circulation des lexèmes désignant des personnes de façon neutre, positive et négative. Les résultats montrent que ces émissions sont constituées essentiellement d’argot commun et d’argot commun des jeunes. Les néologismes sont rares, certainement parce que Skyrock est une radio nationale qui doit s’adresser à tous, sans être trop cryptique. Cet article met en évidence la présence récurrente de dix lexèmes (mec, pote, balèze, meuf, daron/daronne, beau gosse, bonne, bonhomme, bâtard et gros) et discute la circulation des autres. Cette circulation est maintenue par l’équipe d’animateurs (en particulier les plus jeunes) ainsi que, dans une moindre mesure, par les auditeurs. Ce travail s’inscrit dans une recherche plus large sur la dynamique de l’argot des jeunes, mise en perspective avec d’autres sources comme les grands corpus web et les textes des chansons de rap
Czy przepisywanie słowników ma sens? Artykuł polemiczny na temat książki Agnieszki Pieli pt. Literatura źródłem związków frazeologicznych. Słownik, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2024
No full textLe plus-que-parfait français et l’antepréteritum slovaque : une correspondance temporelle oubliée
No full textThis article examines the functional affinities between the French plus-que-parfait and the Slovak antepréteritum. Since this Slovak tense is considered by linguists as a peripheral tense, it is absent from contrastive studies concerning the expression of the past. However, recent studies and corpus analyses of antepréteritum show that this tense is not completely extinct. From this perspective, we look first at the grammatical terminology of the two tenses, which shows a certain formal and notional non-correspondence. We then focus on the aspect and temporal function, which is evaluated as identical for both tenses, and on the importance of this fact for translation into Slovak. Finally, in relation to the plus-que-parfait the specific aspects of the antepréteritum in modern Slovak, which would assign it the role of a functional equivalent in the translation process, are highlighted.Dans cet article sont examinées les affinités fonctionnelles qui existent entre le plus-que-parfait français et l’antepréteritum slovaque. Puisque ce temps slovaque est considéré par les linguistes comme un temps périphérique, il est absent des études contrastives concernant l’expression du passé. Or, les récentes études et les analyses de corpus sur l’antepréteritum montrent que ce temps n’est pas tout à fait éteint. Dans cette perspective, on s’intéresse d’abord à la terminologie grammaticale concernant les deux temps qui témoigne d’une certaine non-correspondance formelle ainsi que notionnelle. Ensuite, le propos se focalise sur la fonction aspecto-temporelle évaluée comme identique pour les deux temps et sur l’importance de ce fait pour la traduction vers le slovaque. Face au plus-que-parfait sont, enfin, mis en exergue les aspects spécifiques de l’antepréteritum en slovaque actuel qui lui assigneraient le rôle d’un équivalent fonctionnel dans le processus de traduction
Biblioteka miejska jako instytucja rezylientna
No full textUrban libraries play a key role in the development of societies, being not only places for storing and sharing knowledge, but also institutions that shape the social, educational and cultural capital of the city. In the context of the challenges of the modern world, such as urbanization, climate change, social inequality and pandemic crises, urban libraries are becoming an important example of a resilient institution, i.e. one that can effectively adapt to dynamic change while preserving core values. The purpose of this article is, first: to try to understand the transformations of the contemporary urban library interpreted as a “third place”; and second: to identify its activities as a resilient institution. From the research objective thus outlined, basic research questions arise: What current (additional) roles do public libraries play?, and How are libraries perceived by librarians and students as meaningful places? The author seeks to answer these questions by drawing on the results of her own research, conducted using qualitative and quantitative methods among librarians and students at the University of Lodz.Biblioteki miejskie odgrywają istotną rolę w rozwoju społeczeństw, będąc nie tylko miejscami przechowywania i udostępniania wiedzy, ale także instytucjami kształtującymi kapitał społeczny, edukacyjny i kulturowy miasta. W kontekście wyzwań współczesnego świata, takich jak: urbanizacja, zmiany klimatyczne, nierówności społeczne czy kryzysy związane z pandemią, biblioteki miejskie stają się dobrym przykładem instytucji rezylientnych – to znaczy potrafią skutecznie adaptować się do dynamicznych zmian, zachowując przy tym kluczowe wartości. Celem niniejszego artykułu jest po pierwsze: próba zrozumienia przemian, jakim podlega współczesna biblioteka miejska oceniana jako tzw. trzecie miejsce, a po drugie: identyfikacja jej działań jako instytucji rezylientnej. Z tak nakreślonego celu badawczego wynikają podstawowe pytania badawcze: jakie funkcje (dodatkowe) aktualnie pełnią biblioteki publiczne oraz w jaki sposób biblioteki są postrzegane przez bibliotekarzy oraz studentów jako miejsca znaczące. Na te pytania autorka tekstu stara się odpowiedzieć, sięgając do wyników badań własnych przeprowadzonych metodą jakościową oraz ilościową wśród bibliotekarzy i studentów Uniwersytetu Łódzkiego
Rozwój mowy chłopca z zespołem Klinefeltera – studium przypadku
No full textKlinefelter’s syndrome, which is a rare disease, is the most common genetic cause of infertility and hypergonadotropic hypogonadism in men. It belongs to numerical chromosomal aberrations (deviations in the number of chromosomes) with at least one additional X chromosome (47XXY). One of the symptoms involves delayed speech development and numerous speech disorders in boys. The aim of the article is to describe the speech therapy diagnosis of a four-year-old boy diagnosed with Klinefelter’s syndrome. During the communication skills test, the author analysed the boy’s understanding and production of speech, his auditory reactions and physiological functions within the articulatory apparatus, the efficiency of the speech organs, articulation, prosody and narrative skills.Zespół Klinefeltera, który należy do chorób rzadkich, jest najpowszechniejszą uwarunkowaną genetycznie przyczyną niepłodności oraz hipogonadyzmu hipergonadotropowego u mężczyzn. To choroba należąca do aberracji chromosomalnych liczbowych (odchyleń w liczbie chromosomów) z co najmniej jednym dodatkowym chromosomem X (47XXY). Jednym z objawów jest opóźniony rozwój mowy oraz licznie występujące zaburzenia mowy u chłopców. Celem artykułu jest opis przeprowadzonej diagnozy logopedycznej 4-letniego chłopca ze zdiagnozowanym zespołem Klinefeltera. Podczas analizy sprawności komunikacyjnej zbadano rozumienie i nadawanie mowy, reakcje słuchowe, czynności fizjologiczne w obrębie aparatu artykulacyjnego, sprawność narządów mowy, artykulację, prozodię oraz sprawność narracyjną