Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Rozumienie srebrnej gospodarki: perspektywa teoretyczna i empiryczna
No full textThe phenomenon of population ageing represents a global occurrence characterised by intricate social and economic ramifications, proffering both challenges and opportunities for the realms of innovation and economic growth. The aim of this paper is to explore the awareness and understanding of the silver economy and its associated products from the perspective of individuals in the pre-retirement age group and silver economy entities in Poland. This study employed a mixed-methods approach. The qualitative phase involved suppliers of silver economy products and services, while the quantitative phase surveyed consumers and potential consumers of such goods and services – Poles in pre-retirement age. Consequently, the contemporary perception of the Polish silver economy was examined from both demand and supply perspectives.
In Poland, the phenomenon of long-term retirement preparation is not prevalent, a situation that can be attributed to systemic instability, economic constraints, and a general lack of trust in financial institutions. It is widely acknowledged that awareness of retirement needs typically emerges around age 50; however, only a minority of individuals take proactive steps to secure future income. Moreover, widespread concerns regarding the cost of living, financial security, and global instability have the potential to inhibit future-oriented thinking. The findings of this study underscore the pressing necessity to cultivate a culture of preparedness, financial literacy, and the provision of readily accessible planning instruments, thereby facilitating informed decision-making processes as individuals transition into their senior years.Zjawisko starzenia się ludności jest zjawiskiem globalnym, charakteryzującym się złożonymi konsekwencjami społecznymi i gospodarczymi, stwarzającym zarówno wyzwania, jak i możliwości w dziedzinie innowacji i wzrostu gospodarczego. Celem badania jest ocena poziomu świadomości i rozumienia srebrnej gospodarki oraz jej produktów z perspektywy osób w wieku przedemerytalnym i podmiotów srebrnej gospodarki w Polsce. W badaniu tym zastosowano podejście oparte na metodach mieszanych. Faza jakościowa objęła dostawców produktów i usług związanych ze srebrną gospodarką, natomiast faza ilościowa ankietę przeprowadzoną wśród konsumentów i potencjalnych konsumentów takich towarów i usług. W rezultacie zbadano współczesne postrzeganie polskiej srebrnej gospodarki zarówno z perspektywy popytu, jak i podaży.
Wyniki wskazują na niewielką świadomość srebrnej gospodarki i zaangażowanie konsumentów, które wynika przede wszystkim z bieżących potrzeb funkcjonalnych, a nie z długoterminowego planowania. W Polsce zjawisko długoterminowego przygotowywania się do emerytury nie jest powszechne, co można przypisać niestabilności systemowej, ograniczeniom ekonomicznym i ogólnemu brakowi zaufania do instytucji finansowych. Powszechnie uznaje się, że świadomość potrzeb emerytalnych pojawia się zazwyczaj w wieku około 50 lat, jednak tylko niewielka część osób podejmuje proaktywne działania w celu zabezpieczenia przyszłych dochodów. Co więcej, powszechne obawy dotyczące kosztów utrzymania, bezpieczeństwa finansowego i globalnej niestabilności mogą hamować myślenie zorientowane na przyszłość. Wyniki niniejszego badania podkreślają pilną potrzebę kultywowania kultury gotowości, wiedzy finansowej i zapewnienia łatwo dostępnych narzędzi planowania, ułatwiających podejmowanie świadomych decyzji w okresie przejścia do wieku senioralnego
Rytuały ofiarne w starożytnym Rzymie na podstawie „Nocy attyckich” Aulusa Gelliusza. Wybrane zagadnienia
Get PDFThe article discusses selected issues related to sacrificial rituals in ancient Rome based on Aulus Gellius’ Attic Nights. The work focuses primarily on information related to the circumstances and reasons for making some sacrifices, the age of sacrificial animals, as well as linguistic curiosities related to sacrificial rituals. The antiquarian characterizes, among other things, what hostiae maiores, succidaneae, praecidaneae and bidentes were, and also explains that it is not clear to which deity a sacrifice should be made in connection with the occurrence of an earthquake
Virgilian Reception in the „Sulpiciae Conquestio”
Get PDFThe Sulpiciae Conquestio that has been transmitted as part of the Epigrammata Bobiensia is a curious work, one that is replete with intertextual allusions to Virgil’s Aeneid in particular. Close examination of the course of its argument will reveal that its author offers reflections on Virgil’s depiction of the place of war and peace in Roman history, with emphasis on the point that peace can be enervating and corrosive to the Roman polity. The Conquestio thus stands forth as a late Flavian Age commentary on the problems that may result from such seemingly successful initiatives as the implementation of the Pax Augusta
Greek μάρις — a Forgotten Name for Long Pepper
Get PDFThe Greek word μάρις ‘long pepper (Piper longum L.)’ that is attested in the lexicon of Hesychius (μ 289) has not been the subject of any research to date. The author’s hypothesis is that it is ultimately of Indo-Aryan origin (cf. Sanskrit marī̆ca- m. ‘pepper shrub’, marī̆ca- n. ‘black pepper’, Pali marica- n. ‘id.’, Prakrit maria-, miria- m./n. ‘id.’, etc.). However, it is difficult to say whether the Greeks borrowed μάρις directly from a language spoken in India or via another Oriental language (perhaps Iranian; cf. Modern Persian marič (mareč, murč) ‘pepper’)
Wpływ Kroniki Sarmacyey Europskiey Aleksandra Gwagnina na kroniki ukraińskie XVII–XVIII wieku
Get PDFThis article explores which parts of Guagnini’s Chronicle were of interest to Ukrainian authors in the 17th and 18th centuries and how they incorporated these materials into their works.
Alessandro Guagnini’s book written in Latin, Sarmatiae Europeae Descriptio, gained attention in Western and Central Europe as early as the late 16th century. However, in Eastern Europe, it was the Polish-language edition of 1611, Kronika Sarmacyey Europskiey, that became widely known. Ukrainian authors of the 17th and 18th centuries used this edition as a primary source, with its content and influence evident in more than twenty-five historical records. Ukrainian chroniclers were interested in the past of their own land, as well as the histories of Lithuania and Poland, and the legacy of the Zaporizhzhian Cossacks. By the 18th century, however, Ukrainian authors focused primarily on the information about the Cossacks in Guagnini’s work.
The Kronika Sarmacyey Europskiey was used most thoroughly by the anonymous author of the Hustyn Chronicle and by F. Sofonovych, both of whom engaged critically with its content. For S. Lukomsky’s work, Guagnini’s Chronicle served as the main source. By the 18th century, not all Ukrainian authors referred directly to the 1611 edition; in some cases, its content was adopted as part of an established historiographical tradition.W artykule wskazano, jakie treści z Kroniki Aleksandra Gwagnina interesowały autorów ukraińskich w wiekach XVII–XVIII i jak wykorzystywali je w swoich dziełach.
Już pod koniec XVI wieku w krajach Europy Zachodniej i Środkowej zaczęto zwracać uwagę na dzieło Gwagnina napisane w języku łacińskim pt. Sarmatiae Europeae Descriptio. W Europie Wschodniej bardziej popularne było wydanie polskojęzyczne z 1611 roku pt. Kronika Sarmacyey Europskiey. Z tego ostatniego źródła korzystali ukraińscy autorzy działający w XVII–XVIII wiekach. Zapożyczenia z niego i jego oddziaływanie można prześledzić w ponad dwudziestu pięciu zabytkach. Ukraińscy kronikarze XVII wieku interesowali się przeszłością swojego kraju, a także Litwy i Polski, historią Kozaków zaporoskich. Autorów osiemnastowiecznych w dziele Gwagnina interesowała jedynie informacja o Kozakach.
W najszerszym zakresie wykorzystali Kronikę Sarmacyey Europskiey nieznany autor Latopisu hustyńskiego i Fieodosij Sofonowycz, którzy krytycznie odnosili się do podanych w niej treści. Głównym źródłem dzieła Stepana Łukomskiego była Kronika Gwagnina. W XVIII wieku nie wszyscy autorzy ukraińscy nawiązywali bezpośrednio do wydania z 1611 roku, w niektórych dziełach pozyskane z niej treści zajęły już wcześniej trwale miejsce w tradycji historiograficznej
Kronika Gwagnina na tle polskojęzycznych kronik końca XVI i początku XVII wieku – dostępność i czynniki wpływające na kształtowanie się ceny na polskim rynku antykwarycznym
Get PDFThis article reviews historical Polish-language chronicles of the late 16th and early 17th centuries that have been available since 1989 at nationwide antiquarian auctions in Poland. Eighty-seven copies were identified. The complete (or nearly complete) positions of Gwagnin’s Polish-language chronicle were described in more detail. On the basis of selected characteristics (e.g. state of preservation, language, time of composition), the article identifies factors that may influence the prices achieved for specific copies.W artykule dokonano przeglądu ogólnohistorycznych kronik polskojęzycznych końca XVI i początku XVII wieku, które były dostępne od 1989 roku na ogólnokrajowych aukcjach antykwarycznych w Polsce. Zidentyfikowano 87 egzemplarzy. Dokładniejszemu opisowi podlegały pozycje kompletne (lub prawie kompletne) polskojęzycznej kroniki Gwagnina. W artykule, na podstawie wybranych cech (m.in. stan zachowania, język, czas powstania), wskazano na czynniki mogące wpływać na wysokość osiąganych cen za konkretne egzemplarze
Najpierw Polska, później prawa człowieka. Infrapolityka a narodotwórczość w Chłopach Władysława Reymonta
Get PDFThe text explores the relationship between the nation-building function of Władysław Reymont’s Chłopi and the ways in which the infrapolitical activities are depicted in it. The theoretical framework is provided by the works of James C. Scott and Michał Rauszer. In this perspective, infrapolitics is understood as a “weapon of the weak”: actions that transcend politics as conceived by ruling groups, but which have political consequences nonetheless. The text offers a close reading of excerpts from Chłopi that represent the use of covert protocol, anonymous resistance and open rebellion. Particular attention is given to the battle of the forest. The article identifies and discusses two ways in which Reymont presents infrapolitical actions: their hostile appropriation for the myth of national unity and the nation-building invalidation of the peasants’ emancipatory actions. The text puts in a new light the question of whether Chłopi can be considered a peasant emancipatory epic or a national epic.Artykuł bada związki między funkcją narodotwórczą Chłopów Władysława Reymonta a sposobem przedstawienia w nich działań infrapolitycznych lipieckiej gromady. Ramy teoretycznej dostarczają prace Jamesa C. Scotta i Michała Rauszera. W tej optyce infrapolityka rozumiana jest jako „broń podporządkowanych”: działania, które wykraczają poza politykę w pojęciu grup rządzących, ale które mają polityczne skutki. Analizie poddane zostają fragmenty Chłopów reprezentujące użycie ukrytego protokołu, anonimowego oporu i otwartego buntu. Szczególna uwaga poświęcona jest wątkowi bitwy o las. Artykuł wskazuje i omawia dwa sposoby prezentacji działań infrapolitycznych, które można wyróżnić w Chłopach: wrogie przejęcie na potrzeby mitu jedności narodowej oraz narodotwórcze unieważnienie emancypacyjnych działań chłopskich. Tekst przedstawia potencjał powieści Reymonta jako chłopskiej epopei emancypacyjnej
Komediantka – powieść o emancypacji?
Get PDFThe text presents an analysis of Władysław Reymont’s novel Komediantka, treating it as a psychological study of a young woman and a commentary on the situation of women in Poland at that time, who were striving for emancipation. I present various earlier interpretations of the work, including those focusing on the environment of actors and philistines, as well as those describing the character of Janka Orłowska (Sztachelska, Zacharska, Nasiłowska, Legutko, Gruchała). Moreover, I discuss the autobiographical context of the novel and Reymont’s innovative use of personal narrative and seemingly indirect speech (Głowiński’s findings), which makes Komediantka not only a work that is an image of the realities of the time, but also an interventionist voice in the issue of female independence. Finally, the article aims to conclude that this novel is rather a study of the “impossibility of emancipation” and a moving story about female ambitions that are blocked and annihilated at various levels of the novel and social narrative.W tekście zaprezentowano analizę powieści Władysława Reymonta Komediantka, traktując ją jako studium psychologiczne młodej kobiety i komentarz do ówczesnej sytuacji kobiet w Polsce dążących do emancypacji. Przedstawiam różne wcześniejsze interpretacje utworu, w tym te koncentrujące się na środowisku aktorów i filistrów, a także te charakteryzujące postać Janki Orłowskiej (Sztachelska, Zacharska, Nasiłowska, Legutko, Gruchała). Ponadto omawiam kontekst autobiograficzny powieści i nowatorskie zastosowanie narracji personalnej oraz mowy pozornie zależnej (ustalenia Głowińskiego) przez Reymonta, co czyni z Komediantki nie tylko utwór będący obrazem ówczesnych realiów, ale również interwencyjnym głosem w kwestii kobiecej niezależności. Ostatecznie w artykule zmierzam do wniosków, że powieść ta jest raczej studium „niemożności emancypacji” i przejmującą opowieścią o kobiecych ambicjach, które są blokowane i anihilowane na różnych poziomach powieściowej i społecznej narracji
Życie i twórczość Reymonta w refleksji Adama Grzymały-Siedleckiego
Get PDFThe article examines the statements of literary critic Adam Grzymała-Siedlecki on the work of Władysław Stanisław Reymont. The analyzed materials include primarily press columns, reviews, Grzymała-Siedlecki’s forewords to the works of the author of Chłopi, as well as correspondence. On their basis, three elements of Reymont’s writing are distinguished and discussed, which, according to the critic, were characteristic of him: the plasticity of image, the theatricality of creating characters, and a sense of observing reality. The work also uses biographical sources in order to trace the development of Reymont’s writing talent.W artykule prześledzono wypowiedzi krytyka literackiego Adama Grzymały-Siedleckiego na temat twórczości Władysława Stanisława Reymonta. Wśród analizowanych materiałów znalazły się przede wszystkim felietony prasowe, recenzje, przedmowy Grzymały-Siedleckiego do dzieł autora Chłopów, a także korespondencja. Na ich podstawie wyszczególniono i omówiono trzy elementy pisarstwa Reymonta, które zdaniem krytyka były dla niego charakterystyczne: plastyczność obrazowania, teatralność kreowania bohaterów oraz zmysł obserwacji rzeczywistości. W pracy wykorzystano także źródła biograficzne celem prześledzenia kształtowania się talentu pisarskiego Reymonta
Reymont i magia teatru
Get PDFThis article examines various aspects of Władysław Reymont’s references to the world of theatre. His personal experience of the stage that was extracted, based in part on diary notes, grew out of his youthful fascination as an “amateur of theatrical impressions”, getting to know the art of theatre in a variety of dramatic and theatrical conventions and repertoire performed by professional and amateur stage artists, from renowned centres and from the provinces, from the perspective of the spectator and from behind the scenes of the actor’s profession. The theatrical Reymont can be discussed from the myth-making perspective, which we will demonstrate by recalling the memories of contemporaries that commemorate the legend, as well as through the creative strategies of the author known for his penchant for theatricalising his own experiences, in the description of reality referring to the relationship between the stage and the audience. Finally, we look at Reymont’s contacts in the environment of theatre artists, and in particular his attitude to the work of Stanisław Wyspiański.Artykuł przybliża różne aspekty odniesień Władysława Reymonta do świata teatru. Jego osobiste doświadczanie sceny, odczytywane między innymi na podstawie diariuszowych notatek, wyrastało z młodzieńczej fascynacji „amatora teatralnych wrażeń”, poznającego sztukę teatru w rozmaitości konwencji dramatyczno-teatralnych i repertuaru w wykonaniu artystów scen zawodowych i amatorskich, z renomowanych ośrodków i z prowincji, od strony widowni i kulis zawodu aktora. O „Reymoncie teatralnym” można mówić w perspektywie mitotwórczej, co pokażemy, przywołując utrwalające legendę wspomnienia współczesnych, jak też poprzez kreacyjne strategie autora znanego z predylekcji do teatralizowania własnych przeżyć, w opisie rzeczywistości odnoszącego się do relacji między sceną a widownią. Na koniec zwrócimy uwagę na kontakty Reymonta w środowisku artystów teatru, w szczególności na jego stosunek do twórczości Stanisława Wyspiańskiego