Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Dyskurs nabożeństwa drogi krzyżowej wobec wojny
No full textA number of religious texts have recently appeared that adress the war in Ukraine. The aim of the study is to check whether such experiences were presented in a similar way in the earlier religious discourse. This study is a part of the research on the evolution of the Stations of the Cross as a genre of religious discourse and, because of that, it uses the methods of linguistic genology. The source database consists of 504 texts in Polish published from 1743 to 2024; 18 of them approach the topic of war.
It can be noticed that newer texts published after the World War I more often refer to specific historical events. War is gradually no longer considered a God’s punishment, but is rather treated as a call to action, sometimes to very specific help for the victims, which is particularly visible in texts devoted to the war in Ukraine. Contemporary texts on the World War II also serve to commemorate the victims. It seems that, especially after the Second Vatican Council, there has been a certain shift in attention from the Passion events to the contemporary problems. The modern Way of the Cross responds very vividly to all important events and trends, such as the coronavirus pandemic or the war in Ukraine. The authors of the texts of this service intend to accompany modern people in difficult experiences, interpret them and give encouragement.
The impulse for dynamic changes in the service was certainly given by the Council’s concept of aggiornamento, i.e. updating, adapting the Church to new times, but these phenomena can also be associated with the trends present in the so-called new evangelization, as well as with the appreciation of originality and creativity visible in contemporary culture.W ostatnich czasach pojawiła się pewna liczba tekstów religijnych poruszających temat wojny w Ukrainie. Celem studium jest sprawdzenie, czy podobnie podchodzono do tego typu doświadczeń w dawnym dyskursie religijnym. Niniejsze opracowanie jest częścią badań nad ewolucją drogi krzyżowej jako gatunku dyskursu religijnego, dlatego wykorzystuje metody genologii lingwistycznej. Materiał badawczy to 504 teksty w języku polskim opublikowane od 1743 do 2024 r., z czego w 18 tekstach porusza się temat wojny.
Można zauważyć, że nowsze teksty od czasu I wojny światowej częściej mówią o konkretnych wydarzeniach historycznych. Wojna stopniowo przestaje być uważana za karę boską, a jest traktowana raczej jako wezwanie do działania, niekiedy do bardzo konkretnej pomocy poszkodowanym, co widać szczególnie w tekstach poświęconych wojnie w Ukrainie. Współczesne teksty o II wojnie światowej służą też upamiętnianiu ofiar. Wydaje się, że szczególnie po soborze watykańskim II w pewnym stopniu następuje przesuwanie uwagi z wydarzeń pasyjnych na problemy współczesności. Współczesna droga krzyżowa bardzo żywo reaguje na wszystkie istotne wydarzenia i tendencje, jak np. pandemia koronawirusa czy wojna w Ukrainie. Twórcy tekstów tego nabożeństwa mają ambicje towarzyszenia współczesnemu człowiekowi w trudnych doświadczeniach, interpretowania ich i dodawania otuchy.
Impuls do dynamicznych zmian nabożeństwa z pewnością dało soborowe hasło aggiornamento, czyli aktualizacja, dostosowanie Kościoła do nowych czasów, ale też można te zjawiska wiązać z tendencjami obecnymi w nurcie tzw. nowej ewangelizacji, a także z dowartościowaniem oryginalności i kreatywności widocznym we współczesnej kulturze
Strategie konwersacyjne w transmisjach meczów piłki nożnej kobiet i piłki nożnej mężczyzn
No full textProfessional sport, and football in particular, is traditionally dominated by men, but for several years efforts have been made to increase the participation of women in this area, both in terms of actively practicing this sport and participating in accompanying activities, e.g. commenting on sport events. The subject of the study is the specificity of commenting in terms of the conversational strategies used. The study, embedded in the methodology of communicative grammar, aims to identify communication activities appropriate for the conversational strategies used by the commentary duo in television broadcasts of women’s and men’s football matches. The research material consists of broadcasts of selected matches played in 2021, obtained from (sport.tvp. pl/retransmisje).Zawodowy sport, a szczególnie piłka nożna, jest tradycyjnie zdominowany przez mężczyzn, mimo iż od wielu lat czynione są starania o zwiększenie udziału kobiet zarówno czynnie uprawiających tę dyscyplinę sportu, jak i partycypujących w czynnościach towarzyszących, np. w komentowaniu wydarzeń sportowych. Przedmiotem badania jest specyfika komentowania w zakresie stosowanych strategii konwersacyjnych. Badanie, osadzone w metodologii gramatyki komunikacyjnej, ma na celu wskazanie działań komunikacyjnych właściwych dla strategii konwersacyjnych stosowanych przez duet komentujący w telewizyjnych transmisjach meczów piłki nożnej kobiet i mężczyzn. Materiał badawczy stanowią transmisje wybranych meczów rozegranych w 2021 r. pobrane z archiwum TVP Sport (sport.tvp.pl/retransmisje)
Jaka wspólnota: „komunikacyjna” czy „komunikatywna”? — rozważania leksykograficzne
No full textThe aim of this article is to present the dictionary history of the adjectives komunikacyjny and komunikatywny. The presentation of the history of both adjectives in Polish lexicography is used to answer the question of which of them can be used to define a language community. The data contained in general dictionaries of the Polish language, both historical and contemporary, allow us to consider both lexemes as synonyms in the context of a community, although none of the lexicons records the connections wspólnota komunikacyjna / wspólnota komunikatywna.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie słownikowej historii przymiotników komunikacyjny i komunikatywny. Ukazanie dziejów obu przymiotników w polskiej leksykografii służy odpowiedzi na pytanie, którym z nich można określić wspólnotę językową. Dane zawarte w słownikach ogólnych języka polskiego, zarówno historycznych, jak i współczesnych pozwalają w kontekście wspólnoty uznać oba leksemy za synonimy, chociaż żaden z leksykonów nie odnotowuje połączeń wspólnota komunikacyjna / wspólnota komunikatywna
Komu przeszkadzała „magistra”? O pewnym typie żeńskich derywatów paradygmatycznych na „-a” w dziejach języka polskiego
No full textThe subject of the article is female names created from masculine bases by a paradigm shift, such as magistra or ministra. First, diverse opinions on the productivity of this type of feminine derivation in Polish and its compliance with the linguistic norm were presented. Polemicising with the position of the Polish Language Council, which considers the feminine ending in -a to be unusual and without any tradition in the Polish language, the author cites, following researchers of Old Polish word formation, about 15 examples from the oldest Polish language, e.g. gościa, teścia, wnuka, etc. Then, based on job offers published in the pharmaceutical magazine “Wiadomości Farmaceutyczne” from the 1930s, she presents the practice of awarding magistra degrees to women who had a pharmaceutical education. Despite common practice, dictionaries that take into account the vocabulary of the interwar period do not record the title of magistra in its feminine form. The cessation of calling female pharmacists by the word magistra after World War II is part of a more general trend of eliminating female titles, which was accepted by linguists and interpreted as a sign of gender equality.Tematem artykułu są nazwy żeńskie utworzone od podstaw męskich przez zmianę paradygmatu, takie jak magistra czy ministra. W pierwszej kolejności zreferowane zostały zróżnicowane opinie na temat produktywności tego typu derywacji żeńskiej w polszczyźnie oraz jej zgodności z normą językową. Polemizując ze stanowiskiem Rady Języka Polskiego, uznającej feminatywa na -a za nietypowe i niemające tradycji w języku polskim, autorka przywołuje za badaczkami słowotwórstwa doby staropolskiej ok. 15 przykładów z najdawniejszej polszczyzny, np. gościa, teścia, wnuka itp. Następnie na podstawie ofert pracy zamieszczanych w farmaceutycznym periodyku branżowym „Wiadomości Farmaceutyczne” z lat 30. XX w. ukazuje praktykę stosowania wobec wykształconych farmaceutek tytułu żeńskiego magistra. Pomimo powszechności tego zwyczaju feminatywum magistra nie zostało zarejestrowane przez słowniki włączające do swoich zasobów leksykę międzywojenną. Zanik praktyki stosowania wobec pracownic aptek formacji magistra po II wojnie światowej wpisuje się w ogólniejszą tendencję do eliminowania nazw żeńskich tytułów i stanowisk, co zyskało aprobatę językoznawców i było interpretowane jako przejaw równouprawnienia płci
Dire du bien, dire du mal dans l’argot commun des jeunes Hongrois
No full textThis article analyses words and expressions used to say good things and bad things in Hungarian youth slang and is based on Dávid Szabó’s doctoral dissertation entitled L’argot des étudiants budapestois, published in 2004, which contains in its appendix a Hungarian-French bilingual dictionary of youth slang. Based on the corpus of this dictionary, we conducted an online questionnaire survey with three main objectives: 1) to verify the extent of the use of words and expressions to say good things and bad things as attested in Szabó’s dictionary, 2) to compile a new corpus composed of words and expressions representing the current usage, and 3) to analyse some concrete communicative situations in which these words and expressions are used. Our article concludes that Hungarian youth slang is a good example of the dynamism and stability that characterise together slang varieties and a fine illustration of neology in action.Le présent article se propose d’analyser des mots et expressions utilisés pour dire du bien et du mal dans l’argot commun des jeunes Hongrois et est basé sur la thèse de doctorat de Dávid Szabó intitulée L’argot des étudiants budapestois, publiée en 2004, qui contient en annexe un dictionnaire bilingue hongrois-français de l’argot des jeunes. À partir du corpus contenu dans ce dictionnaire, nous avons mené une enquête par questionnaires en ligne qui avait trois principaux objectifs : 1) vérifier le degré d’utilisation des mots et expressions pour dire du bien et du mal et attestés dans le dictionnaire de D. Szabó, 2) rassembler un nouveau corpus constitué de mots et expressions présentant l’usage actuel, 3) analyser quelques situations de communication concrètes dans lesquelles ces mots et expressions sont utilisés. Notre article conclut que l’argot des jeunes Hongrois est un bel exemple du dynamisme et de la stabilité caractérisant ensemble les langages argotiques et une belle illustration de la néologie en action
Les correspondances entre le texte original et la traduction polonaise de La Légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs de Charles De Coster
No full textCharles De Coster’s La Légende d’Ulenspiegel was deemed by Young Belgians a national epic. The novel has been translated into many languages, including Polish. The first Polish translation was published in 1914. The article aims to present how Przecław Smolik, the Polish translator of the novel, translated cultural references to Belgium and particularly to Flanders. The research concerns the strategies and techniques adopted for translating cultural references and Dutch loanwords, but also para-texts such as footnotes and the preface. The analysis reveals the omission of several chapters in the Polish translation and the non-preservation of certain Dutch loanwords in the translated text. However, the historical context of the novel has been well described in the preface.La Légende d’Ulenspiegel de Charles De Coster a été considérée par les Jeunes Belges comme une épopée nationale. Le roman a été traduit en plusieurs langues, entre autres en polonais. La première traduction a été publiée en 1914. L’objectif de l’article est d’examiner comment le traducteur du roman, Przecław Smolik, a traduit les référents culturels renvoyant à la Belgique et particulièrement à la Flandre. Cette étude porte sur les stratégies et techniques utilisées pour traduire les référents culturels et emprunts au néerlandais et aussi les paratextes, dont les notes en bas de pages et la préface. L’analyse a montré que l’édition polonaise a été amputée de plusieurs chapitres et que certains emprunts au néerlandais n’ont pas été gardés dans la traduction. Néanmoins, le contexte historique du roman a été bien décrit dans la préface
Les stratégies mises en place par les apprenant(e)s pour développer leur compétence plurilingue dans une lecture intercompréhensive
No full textThe purpose of this article is to identify the cross-linguistic transfer strategies employed by learners in intercomprehension reading, thereby contributing to the development of their plurilingual competence. Specifically, we aim to analyse how Polish students of Romance philology draw on their metalinguistic and linguistic skills from their linguistic repertoire to understand a topical text written in Spanish/Italian. Although unknown to the students, these Romance languages share affinities with French, the language they are learning as part of their course. The results of this analysis will be examined through the lens of the ‘Seven Sieves’ method, a set of cross-linguistic transfer strategies developed by the EuroCom team.L’objectif de cet article est d’identifier les stratégies de transfert interlinguistique utilisées par les apprenants dans la lecture intercompréhensive contribuant ainsi au développement de leur compétence plurilingue. Nous chercherons à analyser comment les étudiant(e)s polonais(es) en philologie romane mobilisent leurs compétences métalinguistiques et linguistiques issues de leur répertoire linguistique pour tenter de comprendre un texte d’actualité rédigé en espagnol et italien. Ces langues romanes, bien qu’inconnues des étudiants, partagent des affinités avec le français, la langue qu’ils apprennent dans le cadre de leur cursus. Nous examinerons les résultats obtenus de cette analyse en nous appuyant sur la méthode des « sept tamis », un ensemble de stratégies de transfert interlinguistique développé par l’équipe EuroCom
Przestrzenne zróżnicowanie oferty noclegowej udostępnianej za pośrednictwem platformy Airbnb w mieście poprzemysłowym na przykładzie Łodzi
No full textFor over a decade, research into the Airbnb platform has been gaining widespread attention, including in urban studies. However, few of them concern post-industrial cities. The aim of this article is to present the dynamics of the development and distribution of short-term rental offers in the city of Łódź. The basic source materials were obtained through an extended investigation of Airbnb resources using a proprietary research tool.Od ponad dekady badania nad platformą Airbnb przyciągają coraz większą uwagę, w tym w studiach miejskich. Niewiele z nich jednak dotyczy miast poprzemysłowych. Celem artykułu jest przedstawienie dynamiki rozwoju i rozmieszczenia oferty najmu krótkoterminowego w przestrzeni Łodzi. Podstawowe materiały źródłowe uzyskano drogą rozszerzonej kwerendy zasobów Airbnb z wykorzystaniem autorskiego narzędzia badawczego
Odczuwanie zapachów, identyfikacja węchowa oraz zaburzenia węchu u osób z neuroróżnorodnością na przykładzie osób ze spektrum autyzmu – analiza jakościowa
No full textSmell perception, olfactory identification, and olfactory dysfunction in individuals with autism spectrum disorder (ASD) are still under-researched areas. Smell plays a significant role in emotions, social relationships, and cognitive function, making it worthwhile to explore this topic from the perspective of individuals with neurodiversity. Reviewing the literature on olfactory function in individuals with ASD can lay the foundation for developing a therapeutic space in which olfactory abilities play a key role.Odczuwanie zapachów, identyfikacja węchowa oraz zaburzenia węchu u osób ze spektrum autyzmu to obszar badań nadal niewystarczająco głęboko przebadany. Węch odgrywa istotną rolę w obszarach emocji, tworzenia relacji społecznych i funkcji kognitywnych, dlatego też warto eksplorować ten temat z perspektywy osób z neuroróżnorodnością. Dokonanie przeglądu literatury związanej z kondycją węchową u osób ze spektrum autyzmu może stworzyć podwaliny do formowania przestrzeni terapeutycznej, w której zdolności węchowe będą odgrywać kluczową rolę