Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
La différence sexuelle et l’utérus chez Luis Mercado, Rodrigo de Castro et Zacuto Lusitano
No full textMany treatises on gynaecology of the sixteenth and seventeenth centuries describe the uterus as the cause of women’s diseases, according to a perspective inherited from the Hippocratic Corpus and Aretaeus. Simultaneously, however, and in a more positive view much indebted to Galen, its position, form and functions were presented as the admirable work of a wise nature that does nothing at random. In this paper, I aim to analyse the tension resulting from the coexistence of these two perspectives in Luis Mercado’s, Rodrigo de Castro’s, and Zacuto Lusitano’s treatises on women’s diseases and how the tension between the two is articulated with these authors’ views on sexual difference. Common to the three is an evident effort to aggrandise the subject of their treatises and to present women’s medical care as a particularly challenging area of expertise in which the medical author is a key authoritative character.Dans les traités de gynécologie des XVIe et XVIIe siècles, l’utérus est considéré comme la cause des maladies des femmes, selon des perspectives héritées des textes hippocratiques et d’Aretée, mais simultanément et dans une vision plus positive très redevable à Galien, sa position, sa forme et ses fonctions sont présentées comme l’œuvre admirable d’une nature sage qui ne fait rien au hasard. Dans cet article, je vise à analyser la tension résultant de la coexistence de ces deux perspectives dans les traités de Luís Mercado, Rodrigo de Castro et Zacuto Lusitano sur les maladies des femmes et comment la tension entre les deux s’articule avec les vues de ces auteurs sur la différence sexuelle. Ces trois auteurs ont en commun un effort évident pour magnifier le sujet de leurs traités et pour présenter les soins médicaux aux femmes comme un domaine d’expertise particulièrement exigeant, dans lequel l’auteur médical est un personnage clé qui fait autorité
Le « Moment Kobelt » ou l’hétérosexualité fondée organiquement
No full textKobelt is credited with advancing the anatomy and physiology of the organs of genital pleasure. His knowledge is based on dry natural anatomical parts and the observation of mammalian copulation. But he is also the author of the highly debatable assertion that the glans of the clitoris is stimulated by the penis during coitus. This conclusion stems not only from the scientific methods he employs, but also from the rise of the love marriage ideal.Kobelt est connu pour avoir fait avancer l’anatomie et la physiologie des organes du plaisir génital. Ses connaissances se basent sur des pièces naturelles sèches et l’observation de la copulation de mammifères. Mais il est aussi l’auteur d’une affirmation très discutable selon laquelle le gland du clitoris est stimulé par le pénis lors du coït. Cette conclusion provient des méthodes scientifiques qu’il emploie, mais aussi de la montée de l’idéal du mariage d’amour
« Comment a nom » : nommer et représenter le sexe féminin chez les poètes de la première Renaissance
No full textUsing wordplay, Clément Marot expressed his difficulty in describing the female sex. Around the same period, successful attempts were made in the “blasons du con”, composed at a time when medicine brought a finer knowledge of female anatomy. The wordplay gives a glimpse of this anatomy, but transposes it into an imaginary world without breaking from the Middle Ages. Behind the pleasure of the description is a kind of eroticism of language, supported by recurring style figures. But this poetic game can be dangerous: the poet is exposed to censorship, more or less consciously, because the notion of obscenity is relative. Political issues may explain why the reception of images of the female sex oscillates between shadow and light.« Un con n’est pas tout ce qu’on pense » : sous couvert de jeu de mots à partir de la syllabe « con », Clément Marot dit sa difficulté à décrire le sexe féminin. Des essais fructueux sont tentés à la même époque dans les « blasons du con », composés au moment même où la médecine permet une connaissance plus fine de l’anatomie féminine. Le jeu poétique nous fait entrevoir cette anatomie, mais pour la transposer dans un imaginaire sans rupture avec le Moyen Âge. Derrière le plaisir de la description surgit une forme d’érotique de la langue soutenue par des figures de style récurrentes. Mais ce jeu poétique peut s’avérer dangereux : le poète s’expose à la censure, plus ou moins consciemment, car la notion d’obscénité est relative. Des enjeux politiques peuvent expliquer que la réception des images du sexe féminin évolue entre ombre et lumière
Le pouvoir du végétal. Sexe et corail dans l’illustration anatomique moderne
No full textIn medieval tradition, the uterus was represented as an empty vessel meant to be filled by the phallus or the embryo. In the mid-16th century, however, Andreas Vesalius renewed scientific illustration by presenting naturalistic internal views of the female reproductive system. Yet some of the visual motifs used by engravers to give form to the ‘matrix’ were not based on direct observation. This article traces the history of botanical motifs taken from art history and reinterpreted in early modern anatomical treatises between the 16th and 18th centuries. An analysis of the plants, flowers, and corals integrated in a scientific context reveals that the underlying discourse of these images is less about the biological inferiority of the feminine compared to the masculine, and more about the shared power of life between humans and non-humans.Dans la tradition médiévale, l’utérus était représenté comme un contenant vide fait pour être rempli par le phallus ou l’embryon. Puis, dès le milieu du XVIe siècle, André Vésale renouvelle l’illustration scientifique en présentant des vues internes naturalistes de l’appareil génital féminin. Or, certains motifs utilisés par les graveurs pour donner corps à la « matrice » ne relèvent pas de l’observation. Cet article retrace l’histoire de motifs végétaux empruntés à l’histoire de l’art et actualisés dans les premiers traités d’anatomie moderne entre le XVIe et le XVIIIe siècles. L’analyse des plantes, fleurs et coraux actualisés dans le contexte scientifique montre que le discours sous-jacent à ces images relève moins d’une idée d’infériorité biologique du féminin sur le masculin mais au contraire du pouvoir de la vie qu’ont en commun les humains et les non-humains
Découvrir la forme féminine dans la bibliothèque Osler de l’histoire de la médecine
No full textTo William Osler, a firm grasp of the history of medicine was integral to the formation of a good doctor. This conviction drove his decision to amass a history of medicine library for the McGill Medical Faculty. Osler’s purpose was to create a library that reflected the intellectual foundations of the medical profession, yet he also realized that the act of collecting a library was subjective. This chapter examines the biases inherent in Osler’s Library with respect to women: biases in their representation as authors and subjects, and biases present within the pages of books Osler selected. Through its holdings and internal organization, the library unconsciously reinforced dominant society’s notions of female sexuality. The Osler Library today preserves a broad range of literature available to researchers who are interested in the female body and sexuality, a development that reflects changes in the dominant social and cultural fabric.Pour William Osler, bien saisir l’histoire de la médecine était cruciale à la formation d’un bon médecin. C’est cette conviction qui était derrière sa décision d’amasser une bibliothèque dédiée à l’histoire de la médecine pour la Faculté de médecine de McGill. Le but d’Osler était de créer une bibliothèque qui reflétait les fondements intellectuels de la profession médicale, mais il était aussi conscient de la subjectivité dans l’acte de collectionner une bibliothèque. Ce chapitre examine les biais inhérents dans la bibliothèque d’Osler en ce qui à trait aux femmes : des biais dans leur représentation comme autrices et comme sujets, et des biais présents dans les pages des livres qu’il a sélectionnés. À travers ses livres et son organisation interne, la bibliothèque a renforcé de manière inconsciente les notions de la sexualité féminine de la société dominante. Aujourd’hui, la bibliothèque Osler conserve une large étendue de littérature disponible aux chercheurs intéressés par le corps et la sexualité féminins, un développement qui reflète les changements survenus dans le tissu social et culturel dominant
Nōmin [農民], czyli Chłopi. O japońskim wydaniu powieści Władysława Stanisława Reymonta (rekonesans)
No full textThe article outlines the issues related to the Japanese edition of Władysław Reymont’s novel The Peasants, published in 1925 (volumes Autumn and Winter) and 1926 (volumes Spring and Summer) by the Tokyo-based Shunjusha Publishing House. The primary aim of this study is to reconstruct the origins of the translation, prepared by the Japanese author Asadori Katō in collaboration with the Polish author Stefan Łubieński, as well as to outline the work’s reception in Japan. The source material for this article includes the prefaces to the Japanese edition of the novel Chłopi [En. The Peasants] (Nōmin – 農民) translated into Polish, Władysław Reymont’s correspondence from the Witold Kotowski Archive, and press materials. The article also discusses the publishing characteristics of the translation, which, on the centenary of its creation (as well as on the centenary of Reymont’s death in 2025), remains a little-known, difficult-to-access, and undeveloped publication.Artykuł przedstawia w zarysie historię japońskiej edycji Chłopów Władysława Reymonta, która ukazała się w latach: 1925 (tomy Jesień, Zima) i 1926 (tomy Wiosna, Lato) w tokijskim Wydawnictwie Shunjusha. Celem niniejszego opracowania jest przede wszystkim próba odtworzenia genezy przekładu dokonanego przez Japończyka – Asadoriego Katō, we współpracy z Polakiem – Stefanem Łubieńskim, a także zarys recepcji dzieła w Japonii. Podstawę źródłową niniejszego artykułu stanowią: przedmowy do japońskiego wydania powieści Chłopi (Nōmin – 農民) korespondencja Reymonta pochodząca z tzw. Archiwum mecenasa Witolda Kotowskiego, a także polskie materiały prasowe. Artykuł omawia również cechy edycji, która w stulecie ukazania się w Japonii (jak i w przypadające w 2025 roku stulecie śmierci Reymonta) wciąż jest mało znana i trudno dostępna
Wywrotowa lekcja metodologii – punkowy musical pogo-krytyczny
No full textThis article is an experimental form of critique of the dominant (neo)positivist tendency inherent in Polish pedagogical research methodology, but it can also refer to other disciplines within the field of social sciences, e.g. sociology or economy. Referring to the esthetics of punk and arts-based research, we present critique in the spirit of postmodernism. We trigger emotions and arouse emotions. We trigger bodies bound by methodological procedures. We free the imagination. We want to unleash a war of paradigms in pedagogical research, because only this can bring about the revolution that is blocked by “classical” methodological books.Tekst stanowi eksperymentalną formę krytyki dominującej (neo)pozytywistycznej tendencji tkwiącej w polskiej metodologii badań pedagogicznych, ale może także odnosić się do innych dyscyplin w ramach dziedziny nauk społecznych, np. socjologii, ekonomii. Odwołując się do estetyki punk i badań opartych na sztuce, autorzy prezentują krytykę w duchu postmodernistycznym. Uruchamiają emocje i wzbudzają emocje. Uruchamiają ciała skrępowane metodologicznymi procedurami. Uwalniają wyobraźnię. Chcą rozpętać wojnę paradygmatów w badaniach pedagogicznych, bo tylko ona może dokonać rewolucji, którą blokują „klasyczne” podręczniki do metodologii
Dzieje grzechu Stefana Żeromskiego w zwierciadle dyskursu maladycznego
No full textThis article is devoted to an attempt to read the fate of Ewa Pobratyńska from the maladic perspective. The story of the heroine of History of Sin is in many respects similar to the Adele syndrome, defined by psychologists as a delusional-obsessive disorder. Its name is closely related to a historical figure – Adele Hugo, the daughter of a famous writer, who was abandoned by her beloved man, as a result of which she became obsessed with him. In the novel, Żeromski records the stages of the development of the disease, drawing attention to somatic complaints that are a consequence of extreme emotions (from euphoria to depression). Along with her lost love, Pobratyńska idealises the man. Like people with Adele syndrome, she follows in the footsteps of her beloved, falling into self-destruction. The heroine loses control over her own life, which becomes the beginning of the disintegration of her identity.Artykuł ten poświęcony jest próbie odczytania losów Ewy Pobratyńskiej z perspektywy maladycznej. Historia bohaterki Dziejów grzechu w wielu punktach zbieżna jest z syndromem Adèle, określanym przez psychologów jako zaburzenie o charakterze urojeniowo-obsesyjnym. Jego nazwa ściśle wiąże się z postacią historyczną – Adèle Hugo, córką słynnego pisarza, która została porzucona przez ukochanego mężczyznę, czego skutkiem była obsesja na jego punkcie. W powieści Żeromski rejestruje stadia rozwoju choroby, zwracając uwagę na dolegliwości somatyczne, będące konsekwencją skrajnych emocji (od euforii do depresji). Po utracie ukochanego Pobratyńska idealizuje jego postać. Tak jak osoby z syndromem Adèle, podąża za śladami ukochanego, popadając w autodestrukcję. Bohaterka traci kontrolę nad własnym życiem, co staje się początkiem rozpadu jej tożsamości
Topole, wierzby i wiśnie, czyli o symbolice drzew w Chłopach Władysława Stanisława Reymonta. Zarys problemu
No full textThe author analyses the symbolic meaning of selected trees such as the birch, the willow, the pine, and the aspen. These trees not only convey the symbolic meaning of the ongoing action The Peasants by W.S. Reymont, but also reflect the emotional states of the characters and become carriers of information about their inner world. In addition, Reymont assigns symbolic tree features to some characters (Boryna – the oak; Jagna – the apple tree). Poplars deserve special attention, because these trees are silent witnesses to Jagna’s torment and become spiritual confidants of the wrong that befell her at the hands of the cruel crowd.Autorka analizuje symboliczne znaczenie wybranych drzew, takich jak: brzoza, wierzba, sosna, osika, topola i wiśnia. Drzewa te bowiem oddają nie tylko sens toczącej się w powieści akcji, lecz także odzwierciedlają stany emocjonalne bohaterów i stają się nośnikami informacji o ich wewnętrznym świecie. Poza tym Reymont przypisuje niektórym bohaterom symboliczne cechy drzew (Boryna – dąb, Jagna – jabłoń). Na szczególna uwagę zasługują topole, bowiem drzewa te są niemymi świadkami kaźni Jagny oraz stają się duchowymi powiernikami krzywdy, jaka ją spotkała z rąk okrutnej gromady
Kultura Łodzi w tekstach publicystycznych Mariana Piechala
No full textThe article aims to present the multifaceted picture of cultural life in Łódź, which emerges from the hitherto unexplored journalistic work of Marian Piechal – a Łódź poet, essayist, and translator, as well as an active participant and organiser of local literary life. The source material includes several dozen articles published in the local press. Texts from the 1930s and 1960s proved to be particularly important for the research. In order to organise the argument, the extensive source material has been divided into several dominant thematic areas (the Łódź literature, the Łódź literary community, the city’s cultural life, the Łódź literary award, and the Łódź theatre). The texts by Piechal – a direct witness and participant of the events described – are a valuable source of knowledge about the Łódź literary community and the cultural life of the city over several decades. They reveal the author’s attitude towards Łódź and its literature. Highlighting the themes present in them may be an interesting addition to the intensive research on the history and literature of Łódź that has been ongoing for several years.Artykuł ma na celu ukazanie wieloaspektowego obrazu łódzkiego życia kulturalnego, wyłaniającego się z niezbadanej dotychczas twórczości publicystycznej Mariana Piechala – łódzkiego poety, eseisty i tłumacza, aktywnego uczestnika i organizatora lokalnego życia literackiego. Materiał źródłowy obejmuje kilkadziesiąt artykułów opublikowanych na łamach prasy lokalnej. Szczególnie istotne dla badań okazały się teksty z lat 30. i 60. Dla uporządkowania rozważań szeroki materiał źródłowy został zaprezentowany z podziałem na kilka dominujących kręgów tematycznych (literaturę łódzką, łódzkie środowisko literackie, życie kulturalne miasta, łódzką nagrodę literacką i teatr łódzki). Teksty Piechala, bezpośredniego świadka i uczestnika opisywanych zdarzeń, są cennym źródłem wiedzy o łódzkim środowisku literackim i życiu kulturalnym miasta na przestrzeni kilku dekad. Ukazują stosunek autora do Łodzi i związanej z nią literatury. Wyeksponowanie obecnych w nich wątków może stanowić interesujące dopełnienie trwających od kilku lat intensywnych badań nad historią i literaturą Łodzi