Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Impact of Costs on Legal Risk of CHF Foreign Currency Mortgage Loans in Shaping Financial Performance of Selected Banks
Get PDFThe purpose of the article. Costs associated with legal risks, including those arising from the need to carry out loan conversions, compensate borrowers, and court or settlement costs, are an element that affects the profitability of banks that have granted such loans. The purpose of this article is to indicate the impact of costs associated with the legal risk of foreign currency mortgage loans in CHF in the context of the financial performance of selected banks in Poland. Particular attention was paid to the impact of costs related to litigation, the settlement process and loan conversions on the financial performance of banks. The article uses an analysis of studies and data published by financial safety net institutions and an analysis of the financial results of banks operating in the Polish banking sector. Due to the provisions made, banks are more prepared for the challenge of the materialization of legal risks related to foreign currency housing loans. However, it should be emphasized that this risk will be one of the main factors affecting the situation of banks in the coming years. The article complements the existing body of research on legal risk provisions with the impact of the level of provisions on the financial performance of banks operating in the Polish banking sector.
Methodology. The article uses an analysis of studies and data published by financial security network institutions, as well as an analysis of the financial results of banks operating in the Polish banking sector that have the largest share of foreign currency loans in their portfolios: PKO BP S.A., Millennium S.A., Santander S.A. and mBank S.A.
Results of the research. The analysis of the role of costs related to the legal risk of foreign currency mortgages in CHF in shaping the financial performance of selected banks in the Polish banking sector, indicates that this risk has a significant impact on the financial performance of the studied institutions. Due to the provisions made, banks are more prepared for the challenge of materialization of legal risk related to foreign currency housing loans. However, it should be emphasized that this risk will be one of the main factors influencing the situation of banks in the coming years. Based on the analysis, it is shown that the level of provisions made by banks related to the legal risk of foreign currency housing loans is increasing
Wypowiedź ustna na egzaminie certyfikatowym z języka polskiego jako obcego – w stronę podejścia działaniowego i mediacji językowej
Get PDFThe aim of the article is to show, in the context of changes in the development of European foreign language didactics and the standards developed in this area, the need to change the tasks testing the oral expression of candidates at the Polish as a foreign language certificate examination. Against the background of an analysis of the currently used examination sets and the oral skills assessed by them (at B1, B2 and C2 levels), it is proposed to apply elements of an action-media approach to Polish language testing.Celem artykułu jest ukazanie – w kontekście zmian rozwoju europejskiej dydaktyki językowej i wypracowanych w jej obszarze standardów – potrzeby zmiany zadań testujących wypowiedzi ustne zdających na egzaminie certyfikatowym z języka polskiego jako obcego. Na tle analizy obecnie stosowanych zestawów egzaminacyjnych oraz ocenianych za ich pomocą umiejętności ustnych (na poziomach B1, B2 oraz C2) zaproponowano zastosowanie elementów podejścia działaniowo-mediacyjnego do testowania polszczyzny
Osiągnięcia Chińczyków na egzaminach certyfikatowych z języka polskiego jako obcego
Get PDFThe article presents the results achieved by the Chinese at the certificate exams in Polish as a foreign language under the new, the so-called “open” certification system. Mastering Polish for Chinese-speaking students involves understanding the specifics of Polish at the articulatory, lexical and grammatical levels. The study examined 40 randomly selected tests of the state certification exam written by Chinese in 2020–2024 at the B1, B2 and C1 levels in the adult-adapted group. Detailed attention was paid to the “grammatical correctness” module, the primary purpose of which is to test the degree of mastery of the grammatical rules of Polish. The study shows that the Chinese do well in solving tasks in all modules of the certificate exam. The analysis of the “grammatical correctness” module shows that despite the differences in the systemic features of the two languages, the Chinese can cope well with the grammatical intricacies of Polish. This demonstrates, among other things, the high position of study and work in the value system of the Chinese-speaking communityʼs culture, as well as the linguistic abilities, high motivation and full commitment of the Chinese exploring the secrets of Polish.Artykuł przedstawia wyniki osiągane przez Chińczyków na egzaminach certyfikatowych z języka polskiego jako obcego w ramach nowego, tzw. „otwartego” systemu certyfikacji. Opanowanie języka polskiego dla zdających chińskojęzycznych wiąże się ze zrozumieniem specyfiki polszczyzny na poziomie artykulacyjnym, leksykalnym i gramatycznym. Badaniu poddano 40 losowo wybranych testów państwowego egzaminu certyfikatowego, napisanych przez Chińczyków w latach 2020–2024 na poziomach B1, B2 i C1 w grupie dostosowanej do potrzeb osób dorosłych. Szczegółowa uwaga została zwrócona na moduł Poprawność gramatyczna, którego prymarnym celem jest sprawdzenie stopnia opanowania zasad gramatycznych polszczyzny. Z przeprowadzonych badań wynika, że Chińczycy osiągają dobre wyniki we wszystkich modułach egzaminu certyfikatowego. Analiza modułu Poprawność gramatyczna pokazuje, że mimo odmienności cech systemowych obu języków Chińczycy dobrze radzą sobie z zawiłościami gramatycznymi polszczyzny. Świadczy to m.in. o wysokiej pozycji nauki i pracy w systemie wartości kultury chińskojęzycznej wspólnoty oraz zdolnościach lingwistycznych, wysokiej motywacji i pełnym zaangażowaniu Chińczyków zgłębiających tajniki polszczyzny
Continua of Logics Related to Intuitionistic and Minimal Logics
Get PDFWe analyze the relationship between logics around intuitionistic logic and minimal logic. We characterize the intersection of minimal logic and co-minimal logic introduced by Vakarelov, and reformulate logics given in the previous studies by Vakarelov, Bezhanishvili, Colacito, de Jongh, Vargas, and Niki in a uniform language. We also compare the new logic with other known logics in terms of the cardinalities of logics between them. Specifically, we apply Wronski’s algebraic semantics, instead of neighborhood semantics used in the previous studies, to show the existence of continua of logics between known logics and the new logic. This result is an extension of the conventional results, and the proof is given in a simpler way
Organizacja i narodowy aspekt działalności Związku Wyzwolenia Ukrainy w obozach jeńców ukraińskich z armii carskiej w Niemczech w latach 1914–1918
Get PDFThe article aims to analyse selected aspects of organisational and national activities of the Union for the Liberation of Ukraine (ULU) in the Prisoner-of-War Camps of Captured Ukrainians from the Tsarist Army during the First World War. To accomplish this task, the ULU involved a number of Galician and Bukovyna intellectuals (educators and writers), whose actions initially provided for a selection of captured Ukrainians in multinational camps and who were transferred to the future Ukrainian camps in Rastatt, Wetzlar and Salzwedel between May and November 1915. In each of these camps, the ULU educational departments were established and their members were engaged in uniting prisoners in Ukrainian communities and acted as mediators between camp commandants and camp residents in addition to conducting various educational presentations and courses. They were in direct contact with the Heads of the Ukrainian communities of the camps, seeing them daily for joint meetings. The free course of Ukrainian life in the camps caused the development of a national worldview among the vast majority of prisoners of these camps. Soon after, the elected representative bodies of Ukrainian prisoners took over not only the functions of educational departments, but also the general leadership of Ukrainian communities. Due to this, it became possible to raise among the prisoners nationally conscious citizens for the future Ukrainian state, ready to come forward with weapons in their hands to defend Ukraine against the Bolshevik attacks.W artykule przeprowadzono analizę wybranych aspektów działalności organizacyjnej i narodowościowej Związku Wyzwolenia Ukrainy (ZWU) w obozach jeńców ukraińskich z armii rosyjskiej w Niemczech w latach 1915–1918. W celu jej utworzenia ZWU zaangażowało szereg galicyjskich i bukowińskich pedagogów i pisarzy, których działania początkowo polegały na selekcji jeńców ukraińskich w wielonarodowych obozach, którzy w okresie maj–listopad 1915 r. zostali przeniesieni do przyszłych obozów ukraińskich (Rastatt, Wetzlar, Salzwedel). W każdym z tych obozów utworzono wydziały edukacyjne ZWU, których członkowie oprócz prowadzenia różnorodnych kursów edukacyjnych zajmowali się także jednoczeniem jeńców ukraińskich w organizacjach narodowych oraz pełnili funkcję mediatorów pomiędzy komendantami obozu a mieszkańcami obozu. Swobodny rozwój życia ukraińskiego w obozach spowodował rozwój narodowego światopoglądu wśród zdecydowanej większości więźniów tych obozów. Niedługo potem wybierane samorządne organy jeńców ukraińskich przejęły nie tylko funkcje wydziałów oświatowych, ale także ogólne kierownictwo gmin ukraińskich. Dzięki temu wśród jeńców ukraińskich możliwe stało się wychowanie świadomych narodowo kadr przyszłego państwa ukraińskiego, gotowych wystąpić z bronią w rękach, aby bronić Ukrainy przed najazdem bolszewików
Francusko-belgijska myśl techniczna początków produkcji pierwszych włókien sztucznych i Tomaszowska Fabryka Sztucznego Jedwabiu
Get PDFThe article concerns the beginnings of the development of factory production of the first artificial fibers. Attention is focused on the factory of the inventor of artificial silk Hilary de Chardonnet in Besançon, France. The focus is also on the Belgian artificial silk factory in Tubize. The first company indirectly, and the second company directly contributed to the creation of the first artificial fiber factory in Poland - the Tomaszów Artificial Silk Factory (acronym in Polish: TFSJ).
The article analyses the beginnings of the development of factory production of first artificial fibers. It discusses the factory of the inventor of artificial silk, Hilaire de Chardonnet in Besançon, France. The focus is also on the Belgian artificial silk factory in Tubize. Both companies, the former one indirectly and the latterdirectly, contributed to the creation of the first artificial fiber factory in Poland, namely the Tomaszów Artificial Silk Factory. The beginnings of the development of artificial fiber production included many attempts to improve artificial fibers. It was a time of many technical difficulties in obtaining good mechanical strength of new fibers. Intensive work was carried out on technical and marketing issues. All this was to provide an optimal technology for producing artificial silk and promoting it around the world. The article also includes brief information from family memories of working in the Tomaszów factory.Artykuł dotyczy początków rozwoju fabrycznej produkcji pierwszych włókien sztucznych. Uwagę skupiono na francuskiej fabryce wynalazcy sztucznego jedwabiu hrabiego Hilaire’go de Chardonnet mieszczącej się w Besançon oraz belgijskim zakładzie w Tubize. Pierwsza firma odegrała pośrednią, a druga bezpośrednią rolę w powołaniu na ziemiach polskich pierwszego zakładu włókien sztucznych – Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu (TFSJ).
Początki rozwoju produkcji włókien sztucznych były nacechowane walką z czasem, licznymi patentami, wieloma próbami udoskonalania tych wyrobów, trudnościami z uzyskaniem odpowiedniej ich wytrzymałości mechanicznej oraz szeregiem zabiegów techniczno-marketingowych, które miały przynieść optymalną technologię wytwarzania sztucznego jedwabiu i rozpropagowania go na całym świecie. W artykule zawarto także akcent związany z rodzinnymi wspomnieniami dotyczącymi pracy w TFSJ
Starosta lubelski Zbigniew Firlej (zm. 1649) i jego testament z dnia 31 grudnia 1648 roku. Karta z dziejów rodziny Firlejów herbu Lewart od połowy XVI do połowy XVII wieku
Get PDFThe paper focuses primarily on Zbigniew of Dąbrowica Firlej, Lewart coat of arms (1611–1649), son of the Sandomierz voivode Mikołaj (d. 1636) and the daughter of Lublin voivode Regina Oleśnicka, Dębno coat of arms. It also briefly presents the people who made up the family circle of the eponymous character, i.e. both of his grandfathers, Mikołaj Firlej (d. 1600) and Mikołaj Oleśnicki (d. 1629), his parents and their siblings, as well as the siblings of Zbigniew himself. The article discusses their family situation, property status and public activity. Much attention is paid, in particular, to the grandfather and father of the Lublin starost. Zbigniew Firlej was undoubtedly one of the last representatives of the Firlej family to play an important role on the political scene of the Polish- -Lithuanian Commonwealth. He was an educated man who spent several years studying abroad. In 1633, he became the starost of Lublin. After he had returned to Poland in 1636, he was very active politically. He participated in the sessions of the Lublin regional assembly (sejmik), served as a deputy to the Sejm many times, and was also a deputy to the Crown Tribunal. In 1638, he married Princess Anna Wiśniowiecka, Korybut coat of arms. Along with her hand, he received a huge dowry. He also became related to the leading families of the Crown magnates. In 1648, after the outbreak of Bohdan Khmelnytsky’s uprising, he headed a cavalry regiment raised at the expense of the nobility of the Lublin voivodeship. He was an envoy to the convocation. He took part in the battle of Piławce, which was lost by the Crown Army. After arriving in Warsaw, he took part in the election and cast his vote for Jan Kazimierz. The author thoroughly traces both Zbigniew Firlej’s achievements in the public sphere as well as his financial situation and activities in private life. The article contains many new findings. Several misleading or inaccurate findings concerning the closest family of the Lublin starost were also corrected. It is also worth noting that after the death of his first wife, Zbigniew Firlej remarried Katarzyna Opalińska of Bnin, the daughter of the Grand Marshal of the Crown Łukasz, who was only 10 years old at the time of the wedding. From his first marriage he left an only son Mikołaj (d. 1678). On 31 December 1648, Zbigniew Firlej, who was terminally ill at that time, made in Warsaw a very interesting will attached as an annex to this work. He died before 27 January 1649.Bohaterem prezentowanego tu tekstu jest Zbigniew z Dąbrowicy Firlej h. Lewart (1611–1649), syn wojewody sandomierskiego Mikołaja (zm. 1636) i wojewodzianki lubelskiej Reginy Oleśnickiej h. Dębno. W artykule przedstawiono też pokrótce osoby tworzące krąg rodzinny tytułowego bohatera, a więc obu jego dziadków, Mikołaja Firleja (zm. 1600) i Mikołaja Oleśnickiego (zm. 1629), jego rodziców i ich rodzeństwo, jak również rodzeństwo samego Zbigniewa. Omówiono ich sytuację rodzinną, stan posiadania oraz działalność publiczną. Sporo uwagi poświęcono zwłaszcza dziadkowi i ojcu starosty lubelskiego. Najwięcej miejsca zajęło jednak opisanie osiągnięć tytułowego bohatera tego tekstu. Był on bez wątpienia jednym z ostatnich przedstawicieli rodziny Firlejów odgrywających istotną rolę na scenie politycznej Rzeczypospolitej. Zbigniew Firlej był człowiekiem wykształconym. Kilka lat spędził na studiach zagranicznych. W 1633 r. został starostą lubelskim. Od chwili powrotu do kraju w 1636 r. był bardzo aktywnym politycznie. Uczestniczył w obradach sejmiku lubelskiego, wielokrotnie pełnił funkcję posła na sejm, był też deputatem do Trybunału Koronnego. W 1638 r. ożenił się z księżniczką Anną Wiśniowiecką h. Korybut. Wraz z jej ręką otrzymał ogromny posag. Skoligacił się też z czołowymi rodami magnaterii koronnej. W 1648 r., po wybuchu powstania Bohdana Chmielnickiego, stanął na czele pułku jazdy wystawionego na koszt szlachty województwa lubelskiego. Był posłem na konwokację. Uczestniczył w przegranej przez wojsko koronne bitwie pod Piławcami. Po przyjeździe do Warszawy wziął udział w elekcji i oddał swój głos na Jana Kazimierza. Autorowi udało się dokładnie prześledzić zarówno dokonania Zbigniewa Firleja w sferze publicznej, jak też jego sytuację majątkową i poczynania w życiu prywatnym. W artykule znalazło się wiele nowych ustaleń. Dokonano też korekty kilku bałamutnych lub też niedokładnych ustaleń dotyczących najbliższej rodziny starosty lubelskiego. Warto też odnotować, że po śmierci pierwszej żony Zbigniew Firlej ożenił się ponownie z liczącą w chwili ślubu zaledwie 10 lat Katarzyną z Bnina Opalińską, córką marszałka wielkiego koronnego Łukasza. Z pierwszego małżeństwa pozostawił jedynego syna Mikołaja (zm. 1678). W dniu 31 grudnia 1648 r. Zbigniew Firlej sporządził w Warszawie bardzo interesujący testament, który został załączony jako aneks do niniejszego opracowania. Był już wówczas śmiertelnie chory. Zmarł przed 27 stycznia 1649 r
Społeczne i przestrzenne determinanty wyboru przez uczniów miejsc nauki na poziomie ponadpodstawowym w Polsce
No full textPolish regulations impose an obligation on youth to attend school until they reach the age of 18, and the running education institutions is the responsibility of county governments. At the same time, the lack of secondary schools’ regionalization and the existing diversity of educational offer lead to students’ commuting from outside the counties in which their schools are located. Therefore, examining the group of students attending secondary schools and their decisions regarding the location and nature of their education is a compelling area of study, especially in the context of cities on regional level, which functions extend beyond the county level in terms of secondary education. The article analyzes the impact of social and spatial factors on the choice of the place of education at the secondary level on plans after completing education at this stage and on plans after completing education at this stage. Authors also examined students\u27 perceptions of the impact of the administrative status of city on the quality of educational offer. The analysis was based on a questionnaire survey of a group of high school, technical school and trade school students from ten Polish cities. Among the examined cities there were both voivodships’ capitals and non-voivodship cities on the regional level. Obtained results indicate that youth’s educational choices are primarily influenced by parents’ education status and the type of secondary educational institution, while the development of a city’s educational functions did not result in more frequent commutes from greater distances. Similarly, plans after completing school were primarily influenced by the type of attended school and parents’ educational status. There were also observed students\u27 differing perceptions of cities in terms of their favoritism or marginalization. This article thus provides a multifaceted analysis that enhances the understanding of the reasons behind young people\u27s specific spatial choices concerning their place of education.Polskie regulacje nakładają na młodzież obowiązek kształcenia do ukończenia 18. roku życia, a prowadzenie szkolnictwa na poziomie ponadpodstawowym stanowi zadanie własne samorządu powiatowego. Jednocześnie, brak rejonizacji oraz zróżnicowanie oferty kształcenia na tym etapie edukacyjnym przekładają się na dojazdy uczniów spoza powiatów do położonych na ich terenie szkół. Dlatego też badanie uczniów uczęszczających do szkół średnich oraz podejmowanych przez nich decyzji odnośnie do miejsca i charakteru pobierania nauki stanowi interesujący przedmiot rozważań, zwłaszcza w kontekście ośrodków regionalnych pełniących funkcje ponadpowiatowe w zakresie edukacji na tym etapie. Artykuł podnosi kwestię wpływu czynników społecznych i przestrzennych na wybór miejsca edukacji na poziomie średnim oraz na plany po zakończeniu pobierania nauki na tym etapie. Zespół autorski zbadał również postrzeganie przez uczniów wpływu statusu administracyjnego miasta pobierania nauki na jakość oferty edukacyjnej. Analizy dokonano m.in. na podstawie badania ankietowego, które objęło grupę młodzieży z liceów ogólnokształcących, techników i szkół branżowych z dziesięciu polskich miast. Wśród branych pod uwagę miast znalazły się zarówno stolice województw, jak i miasta niewojewódzkie w randze ośrodków regionalnych. Uzyskane przez zespół autorski wyniki wskazują na to, że na wybory edukacyjne młodzieży wpływają przede wszystkim wykształcenie rodziców i typ placówki edukacyjnej, natomiast rozwinięcie funkcji edukacyjnej miasta nie przekładało się na częstsze dojazdy uczniów z dalszych odległości. Podobnie na plany po zakończeniu nauki szkolnej wpływ miały przede wszystkim typ szkoły oraz wykształcenie matki i ojca. Zauważono również zróżnicowane postrzeganie przez uczniów ośrodków pobierania nauki pod względem ich faworyzacji bądź marginalizacji. Artykuł dostarcza wieloaspektowej analizy pozwalającej lepiej zrozumieć przyczyny dokonywania przez młodzież konkretnych wyborów przestrzennych odnośnie do miejsca ich obecnej edukacji i przyszłych wyborów życiowych
Ścieżkami debat i dyskusji o badaniach edukacyjnych i społecznych oraz zagadnieniach diagnozy i pomiaru. Przegląd wydarzeń naukowych z przełomu lat 2024 i 2025
No full textIn 2024 and2025, important academic events on the methodology of educational and social research took place in Poland. The 9th and 10th PTP Pedagogical Methodology Seminar, the 11th Transdisciplinary Symposium of Qualitative Research, and the V International Symposium on Autoethnography and Narrative 2025 devoted to autoethnography showed a shift in interest towards participation, affectivity, and crossing the boundaries set by tradition and applicable standards. Reflections on the role of the researcher, research ethics, and the embodied and dialogical approach to cognition also played a special role. Another significant event was the XXX PTDE Conference, devoted to the diagnosis of educational needs, measurement methods, and analysis of examination results, whose next edition will take place in 2025 in Krakow.W latach 2024–2025 w Polsce odbyły się ważne środowiskowo wydarzenia naukowe dotyczące metodologii badań edukacyjnych i społecznych. IX i X Seminarium Metodologii Pedagogiki PTP, XI Transdyscyplinarne Sympozjum Badań Jakościowych oraz Międzynarodowe Sympozjum ISAN 2025 poświęcone autoetnografii, ukazały zwrot zainteresowań ku partycypacyjności, afektywności i przekraczania granic wyznaczanych przez tradycję i obowiązujące standardy. Szczególną rolę odegrały także refleksje nad rolą badacza, etyką badań, oraz ucieleśnionym i dialogicznym podejściem do poznania. Znaczącym wydarzeniem była również XXX. Konferencja PTDE, poświęcona diagnozie potrzeb edukacyjnych, metodom pomiaru i analizie wyników egzaminacyjnych, której kolejna edycja odbędzie się w 2025 roku w Krakowie
Analiza morfometryczna stożka napływowego Kouris (południowy Cypr) – studium porównawcze metody wizualnej i GIS
No full textThe aim of the study was to test and compare two methods: visual (manual) and computer GIS (automated) for the separation of flat areas within the monotonous plain of the Kouris alluvial fan in the southern part of Cyprus. Both methods are based on the analysis of the Digital Elevation Model (DEM). At the available resolution (90 and 25 m), the areas determined manually are more precise than those determined automatically. The average compliance of the results for most of the divisions (⅔) made with both methods is in the range of 35–47%. Both methods showed internal differentiation of the morphology of the Kouris alluvial fan. The shape of the alluvial fan means that the widest zones with the greatest number of flat areas are those closest to the sea. However, there are more flat areas on the west of the river and they are larger than in the eastern part. This may be the result of the evolution of this form and the variability of accumulation on different sides of the fan, as well as the overlap of this main Kouris form with smaller stream fans dissecting the carbonate plateau.Celem opracowania było przetestowanie i porównanie dwóch metod: wizualnej (manualnej) i komputerowej GIS (zautomatyzowanej) przy wydzielaniu spłaszczeń w obrębie monotonnej równiny stożka napływowego Kouris w południowej części Cypru. Obie metody bazują na analizie Numerycznego Modelu Terenu (NMT). Przy dostępnej rozdzielczości (90 i 25 m), powierzchnie wyznaczone manualnie są bardziej precyzyjne niż te wytyczone automatycznie. Średnia zgodność dla większości wydzieleń (⅔), wykonanych obiema metodami zamyka się w przedziale 35–47%. Obie metody wykazały wewnętrzne zróżnicowanie morfologii stożka napływowego Kouris. Kształt stożka powoduje, że najszerszymi strefami i jednocześnie z najwyższą liczbą spłaszczeń są te położone najbliżej morza. Jednak na zachód od rzeki znajduje się więcej powierzchni płaskich i są one większe niż we wschodniej części. Może to być wynikiem ewolucji tej formy i zmienności akumulacji na różnych pobocznicach stożka, a także zazębianiem się tej głównej formy Kouris z mniejszymi stożkami cieków rozcinających węglanowy płaskowyż