Journals University of Lodz
Not a member yet
21192 research outputs found
Sort by
Ustawa o sygnalistach a problematyka ochrony pracy
No full textIn the article, the author tries to justify the thesis that the Whistleblower Act should not cover the issue of reporting breaches of labor law. Justifying his position, the author presents the following arguments. First of all, the Directive on the protection of persons who report breaches of EU law does not impose such an obligation on the Member States. This is because it concerns strictly defined provisions that do not include labour law. Secondly, the Directive provides for the possibility of extending its scope to other branches of law, but this is optional. In the author’s opinion, there are already relevant regulations in Poland in this area, which have been presented in detail. Thirdly, the introduction of the whistleblower into labour law may have serious practical consequences in terms of personnel management.W artykule autor stara się uzasadnić tezę, że ustawa o sygnalistach nie powinna obejmować problematyki zgłaszania naruszeń prawa pracy. Uzasadniając swoje stanowisko, autor przedstawia następujące argumenty. Po pierwsze, dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii nie nakłada na państwa członkowskie takiego obowiązku. Dotyczy ona bowiem ściśle określonych przepisów, do których nie zaliczono prawa pracy. Po drugie, dyrektywa przewiduje możliwość rozszerzenia zakresu jej stosowania na inne gałęzie prawa, ale jest to fakultatywne. Zdaniem autora w tym zakresie istnieją już w Polsce odpowiednie przepisy, które zostały szczegółowo zaprezentowane. Po trzecie, wprowadzenie instytucji sygnalisty do prawa pracy może spowodować poważne konsekwencje praktyczne w zakresie zarządzania personelem
Zakres autonomii informacyjnej pracownika w przedmiocie danych dotyczących religii lub wyznania
No full textThe aim of the article is to attempt to assess the scope of an employee’s informational autonomy regarding data concerning religion, taking into account the legal conditions resulting from both European law and national regulations. The author analyses the admissibility of the employer processing information on the employee’s religion as a circumstance determining the scope of the employee’s freedom to disclose the above data. He considers this issue in particular in the context of granting employees a day off to celebrate religious holidays, noting that the regulations concerning this issue do not provide the authorisation for the employer to process data on religion, and therefore do not meet the requirements specified in art. 9 par. 2 let. b of GDPR.Celem artykułu jest podjęcie próby oceny zakresu autonomii informacyjnej pracownika w przedmiocie danych dotyczących religii lub wyznania pracownika przy uwzględnieniu uwarunkowań prawnych wynikających zarówno z przepisów prawa europejskiego, jak i regulacji krajowych. Autor poddaje analizie dopuszczalność przetwarzania przez pracodawcę informacji nt. religii lub wyznania pracownika jako okoliczność determinującą zakres swobody pracownika odnośnie do ujawniania ww. danych. Zagadnienie to rozważa w szczególności w kontekście udzielania pracownikom zwolnień od pracy w celu obchodzenia świąt religijnych, zauważając, że regulacje dotyczące tej kwestii nie przewidują jednocześnie upoważnienia dla pracodawcy do przetwarzania danych nt. religii lub wyznania, a zatem nie czynią zadość wymogom określonym w art. 9 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2016/679
Recenzja książki Krzysztofa Łęckiego (2024), Wariant Gombrowicza (repetycje, marginesy, dygresje), Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
No full textMiędzy przyjemnością tekstu a obrazu. Przypadek Alberto Fugueta
No full textIn 1988, a referendum was held in which Chileans decided to remove General Pinochet’s regime from power. A year later, the first free elections since 1970 were held and the political transition began, making room for new cultural currents to manifest themselves more freely in the changed reality. One of the first high-profile proposals at the time was made by the Chilean writer and director Alberto Fuguet, who made his debut in 1990, sharply attacking magical realism in Latin American literature (which he saw as an outdated) and proclaiming the need for a culture better suited to a Chile at the time of globalization.
The aim of the paper is to show how Fuguet fills his literary works with popular culture, above all with film, which is transcribed or perhaps rather transformed into text, but also how he places text in his films – not through adaptation strategies, not only in dialogues or songs, but also in a typographic sense. Investigating the tension between the pleasure of the text and the pleasure of the image in the work of Fuguet, who is active in both fields, should also allow for a better understanding of the cultural changes taking place in the Chilean landscape (and beyond) in recent decades.W 1988 roku odbyło się referendum, w którym Chilijczycy zadecydowali o odsunięciu reżimu gen. Pinocheta od władzy. Rok później odbyły się pierwsze od 1970 roku wolne wybory, rozpoczęła się transformacja ustrojowa, stwarzająca miejsce na nowe prądy kulturowe, które w odmienionej rzeczywistości swobodniej mogły się manifestować. Jedną z pierwszych głośnych wówczas propozycji, nazwaną McOndo, stworzył debiutujący w 1990 roku chilijski pisarz i reżyser Alberto Fuguet, ostro atakujący przebrzmiały, jego zdaniem, realizm magiczny w literaturze latynoamerykańskiej i głoszący potrzebę kultury lepiej odpowiadającej otwierającemu się wówczas na świat Chile.
Celem artykułu jest ukazanie, jak Fuguet napełnia swe literackie dzieła kulturą popularną, przede wszystkim filmem, który zostaje zapisany, czy może raczej przerobiony na tekst, ale też, jak umieszcza tekst w swych filmach – nie poprzez strategie adaptacyjne, nie tylko w dialogach czy piosenkach, ale także w sensie typograficznym. Zbadanie napięcia między przyjemnością tekstu a przyjemnością obrazu w twórczości działającego na obu tych polach Fugueta, pozwolić ma przy tym na lepsze zrozumienie zmian kulturowych zachodzących w pejzażu chilijskim (i nie tylko) ostatnich dekad
Lojalność klientów bankowości elektronicznej w ujęciu pokoleniowym
No full textThis article aims to identify the differences in customer loyalty among generational groups in the context of electronic banking. The study is based on a survey that was conducted among 321 Polish respondents. Using correspondence analysis and chi-square tests, we confirmed statistically significant generational differences in loyalty; Generation Z showed the lowest loyalty levels, while Baby Boomers displayed the highest.
By applying correspondence analysis – a rarely used method in this context – we revealed distinct loyalty patterns that were linked to generational traits. The findings suggest that banks should adopt age-differentiated loyalty strategies. For younger customers (particularly Millennials and Generation Z), personalised digital experiences, alignments with brand values, and emotional engagement may be key to improving their loyalty. In contrast, emphasising service reliability, long-term trust, and security is likely to be more effective for older generations such as Generation X and Baby Boomers. This study enhances both a theoretical understanding and practical strategies for customer retention in e-banking.Celem artykułu jest zidentyfikowanie różnic w poziomie lojalności klientów pomiędzy grupami pokoleniowymi w kontekście bankowości elektronicznej. Badanie opiera się na ankiecie przeprowadzonej wśród 321 respondentów pochodzących z Polski. Z wykorzystaniem analizy korespondencji oraz testu chi-kwadrat potwierdzone zostały statystycznie istotne różnice w poziomie lojalności między pokoleniami. Pokolenie Z wykazało najniższy poziom lojalności, podczas gdy najwyższy odnotowano wśród Baby Boomers.
Stosując analizę korespondencji – rzadko używaną metodę w tym kontekście – autorzy ukazują wyraźne wzorce lojalności powiązane z cechami pokoleniowymi. Wyniki sugerują, że banki powinny przyjąć zróżnicowane strategie, dostosowane do różnych grup wiekowych. Dla młodszych klientów, zwłaszcza milenialsów i pokolenia Z, spersonalizowane doświadczenia cyfrowe, identyfikacja z wartościami marki i zaangażowanie emocjonalne mogą być kluczem do zwiększenia poziomu ich lojalności. Natomiast dla starszych pokoleń, takich jak pokolenie X oraz Baby Boomers, nacisk na niezawodność usług, długoterminowe zaufanie i bezpieczeństwo prawdopodobnie będzie skuteczniejszy. Niniejsze badanie poszerza zarówno wiedzę teoretyczną, jak i praktyczne strategie utrzymania klientów w bankowości elektronicznej
Wokół osiemnastowiecznej edycji Kroniki Sarmacyi Europskiej Aleksandra hrabi Gwagnina rycerza pasowanego rotmistrza J[ego] K[rólewskiej] M[oś]ci niegdyś w Krakowie drukowanej (1768) Franciszka Bohomolca
Get PDFThe article raises issues of cultural and worldview changes that occurred in the circles of intellectuals and reformers in the capital city of Poland which led Franciszek Bohomolec to taking up editing of the four-volume Collection of Polish historiographers. Special attention is paid to the need of using reliable historical sources and demythologising native history presented quite frequently as a field of god’s activity or that of legendary rulers.
The text tries to show reasons why Bohomolec took up reprinting old chronicles. It also shows editorial intention of offering work to the family members of the newly crowned king Stanislaw August Poniatowski.Artykuł porusza problematykę przemian światopoglądowych i kulturowych, widocznych w środowisku stołecznych intelektualistów i reformatorów, które doprowadziły Franciszka Bohomolca do podjęcia pracy nad edycją czterotomowego dzieła Zbiór dziejopisów polskich. Na szczególną uwagę zasługuje potrzeba posługiwania się rzetelnymi i wiarygodnymi źródłami historycznymi oraz odmitologizowania dziejów ojczystych przedstawianych nierzadko jako pole działalności Boga czy legendarnych władców.
Autorka próbuje również wskazać powody, dla których Bohomolec podjął się wznowienia edycji dawnych kronik. Pokazuje również zamysł edytorski ofiarowania pracy przedstawicielom rodziny nowo wybranego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego
Chłopi. Jedna powieść – dwie opery. Studium porównawcze librett
Get PDFAfter Władysław Reymont was awarded the Nobel Prize for his novel Chłopi [The Peasants], the idea of staging it in America in the form of an opera was conceived. The libretto was written by Jan Sroka, while the music was composed by Eugeniusz Walkiewicz. The premiere failed to happen, though. In 1972, Witold Rudziński composed the opera Chłopi based on a libretto by Krystyna Berwińska and Wanda Wróblewska. The scores cannot be compared as the first one has been lost, but my intention is to compare the libretti. Sroka’s libretto is in verse form, while Berwińska’s and Wróblewska’s work is basically a text crafted from intricately cut fragments of Reymont’s novel. Although both stem from the same source, they differ not only in form, but also in their fidelity and dedication to the nature of the original, both ideologically and linguistically. Sroka’s libretto is a kind of stylization, while Berwinska’s and Wróblewska’s is a multi-layered interpretation of the Nobel Prize winner’s work.Po przyznaniu Nagrody Nobla Reymontowi w Ameryce powstała idea wystawienia Chłopów w postaci opery. Libretto jest dziełem Jana Sroki, zaś muzykę skomponował Eugeniusz Walkiewicz. Do premiery nie doszło. W 1972 roku Witold Rudziński skomponował operę Chłopi na podstawie libretta Krystyny Berwińskiej i Wandy Wróblewskiej. Nie można porównać partytur, ponieważ pierwsza zaginęła, można natomiast porównać libretta, co jest moim zamiarem. Libretto Sroki ma postać wierszowaną, Berwińskiej i Wróblewskiej to w gruncie rzeczy tekst spreparowany z misternie powycinanych fragmentów powieści Reymonta. Chociaż oba wyrastają z tego samego źródła, różnią się nie tylko formą, ale także wiernością i oddaniem charakteru pierwowzoru zarówno pod względem ideowym, jak i językowym. Libretto Sroki jest rodzajem stylizacji, Berwińskiej i Wróblewskiej – wielowarstwową interpretacją dzieła noblisty
Rosyjskie konstrukcje wyrażające stan w konfrontacji z językiem polskim
Get PDFThis article examines constructions expressing state in Russian and Polish. In Russian grammar, predicates denoting state are recognized as a distinct part of speech, which makes the use of such lexemes much broader than in Polish. Such predicates also show a notable ease of formation in both literary and colloquial speech. It is therefore worthwhile to consider how Polish equivalents render Russian predicates of state. Constructions with such predicates as совестно, обидно, досадно, любопытно, смешно, славно, and others often pose difficulties in translation into Polish. The study demonstrates that Russian exhibits a stronger tendency to synthesize state and evaluative meanings, whereas Polish more often keeps these two types of meanings separate. Polish also tends to employ different syntactic constructions, owing to the morphological specificity of lexemes that function as predicates. The author’s analysis draws on excerpts from Russian literary works included in the National Corpus of the Russian Language and their translations from the Polish Parallel Corpus.Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie konfrontatywnej konstrukcji wyrażających stan w języku rosyjskim i polskim. W związku z tym, że predykatywy ze znaczeniem stanu w gramatyce rosyjskiej zostały wyodrębnione jako odrębna część mowy, zakres użycia tych leksemów jest o wiele szerszy niż w języku polskim i zauważalna jest większa frekwencja ich tworzenia zarówno w literaturze pięknej, jak i w mowie potocznej. Dlatego też aktualny wydaje się problem opisu ekwiwalencji rosyjskich predykatów stanu w języku polskim. Problematycznymi przy przekładzie na język polski mogą być konstrukcje z takimi predykatami jak совестно, обидно, досадно, любопытно, смешно, славно, itp. Przeprowadzone badania pokazują, że język rosyjski odznacza się większą tendencją do syntetyzowania znaczeń stanowych i oceniających, podczas gdy w języku polskim można zaobserwować częstsze rozgraniczanie tych dwóch znaczeń i stosowanie odmiennych konstrukcji składniowych, wynikających ze specyfiki morfologicznej leksemów, pełniących funkcję predykatu. Przykłady do analizy zostały wyekscerpowane z rosyjskich utworów literackich na podstawie narodowego korpusu języka rosyjskiego oraz ich przekładu w równoległym korpusie języka polskiego
Хронотоп как созидающая модель художественной антропологии старения в пьесе «Елена и Штурман» и рассказе «Незнакомец» Дмитрия Липскерова
Get PDFThe present article seeks to interpret the artistic construction of the chronotope in selected works by Dmitry Lipskerov. The chronotope is examined as a structural and semantic layer that not only performs the function of organizing the narrative but also acquires the qualities of a closed and fluid continuum in which the past and the present merge into an indivisible whole, while the subjective perception of reality becomes fragmented and elusive. The spatiotemporal structure in Lipskerov’s texts is built as a reflection of the inner state of the characters who lose their sense of stability and the logical continuity of being. Within such an artistic model, time ceases to be linear, turning into a metaphor for aging, where memories and real events intertwine, creating an effect of cyclicality and enclosure of existence. This kind of spatiotemporal composition of the artistic world allows old age to be perceived as a process of losing ontological grounding and the disintegration of identity, in which corporeality takes on traits of alienation and simulation. The aging body in Lipskerov’s fictional world is seen as a sign of a disintegrating self rather than as a physical reality. The chronotope in the play Elena i Shturman and the short story Neznakomets is regarded as an instrument of philosophical reflection on old age, revealing the existential dimension of human experience and showing how the breakdown of temporal and spatial integrity in the artistic world reflects the crisis of personal being.Artykuł jest próbą analizy struktury chronotopu w twórczości Dmitrija Lipskerowa. Chronotop jest postrzegany jako warstwa strukturalno-semantyczna, która nie tylko pełni funkcję porządkującą zdarzeniowość, lecz także zyskuje właściwości zamkniętego i płynnego kontinuum, w którym przeszłość i teraźniejszość stapiają się w całość, a subiektywna percepcja rzeczywistości staje się fragmentaryczna i ulotna. Tak skonstruowana czasoprzestrzenna kompozycja świata przedstawionego umożliwia postrzeganie starości jako procesu utraty fundamentu ontologicznego oraz dezintegracji tożsamości, w którym cielesność nabiera cech wyobcowania i symulakrum.Настоящая статья является попыткой осмысления художественной конструкции хронотопа в произведениях Дмитрия Липскерова. Хронотоп рассматривается как структурно-смысловой пласт, который не только выполняет функцию организующего начала событийности, но и обретает свойства замкнутого и зыбкого континуума, в котором прошлое и настоящее срастаются в единое неделимое целое, а субъективное восприятие реальности становится фрагментарным и ускользающим. Подобная пространственно-временная композиция художественного мира позволяет воспринимать старость как процесс утраты онтологической опоры и распада целостной идентичности, при котором сама телесность приобретает черты отчуждения и симулятивности