Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
NATO's policy towards Ukraine and Russia after the annexation of the Crimea
Full text linkZmiana władzy na Ukrainie oznaczała dla Federacji Rosyjskiej możliwość utraty wpływu w jednym z najistotniejszych
państw byłego bloku wschodniego. Rosja nie mogła sobie pozwolić na dołączenie Ukrainy do euroatlantyckich struktur
bezpieczeństwa, gdyż oznaczałoby to faktycznie fiasko budowanych przez Kreml porozumień gospodarczych oraz utratę
wpływów w basenie Morza Czarnego. Dlatego też wobec Ukrainy użyto siły militarnej, dokonując zaboru terytorium i
wywołując konflikt poniżej progu wojny we wschodnich obwodach. Sytuacja blisko flanki wschodniej NATO postawiła Pakt
w nowej sytuacji. Sojusz Północnoatlantycki został zmuszony do udzielenia gwarancji członkom z flanki wschodniej
m.in. poprzez wzmocnienie obecności wojskowej w tym regionie, zwiększanie zdolności obronnych armii narodowych
kosztem ich zdolności ekspedycyjnych oraz przeprowadzaniem manewrów na dużą skalę celem demonstracji sojuszniczej
jedności i determinacji do obrony. Ponadto, wydarzenia te istotnie zmieniły podejście zarówno do Rosji, jak i
Ukrainy. Rosję zaczęto postrzegać jako agresora, z którym – nawet wykazując wiele dobrej woli – nie można dość do
porozumienia i efektywnie współpracować. Z kolei Ukraina jako strona zaatakowana, stała się podmiotem, któremu NATO
udziela wsparcia w wojnie we wschodnich obwodach. Polityka NATO spotyka się jednak z pewnymi istotnymi problemami, z
których najpoważniejszym pozostaje przedkładanie przez niektórych członków NATO doraźnych interesów narodowych nad
strategiczne interesy Sojuszu Północnoatlantyckiego.The change of government in Ukraine meant for the Russian Federation the possibility of losing influence in one of
the most important states in the post-Soviet area. Russia could not allow Ukraine to join to Euro-Atlantic security
structures because it would mean the failure of the Kremlin’s economic agreements and the loss of influence in the
Black Sea area. That is why Russia used military forces against Ukraine in the eastern districts (the hybrid war).
The situation near the Eastern flank of NATO changed security environment of the Alliance. NATO must provide
guarantees to members of the Eastern flank by strengthening of the military forces in the region, increasing defence
capabilities of the national armies and organizing large manoeuvres to demonstrate allied unity and determination.
Furthermore, because of the events in Eastern Europe NATO has changed its policy both towards Russia and Ukraine.
Russia has been an aggressor, with whom – even with a lot of goodwill – NATO cannot cooperate effectively. Whereas
Ukraine, as a victim, has received NATO support in the war this kind of NATO policy raises some problems. The most
serious is the fact that for some members of NATO, the national interests are more important than the strategic
interest of the North Atlantic Treaty Organization
Localization of QTL regions associated with powdery mildew (Blumeria graminis) resistance/tolerance in triticale (xTriticosecale Wittm.)
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut Biologii. Zakład Biologii Komórki i Genetyki. Praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Marii Wędzony przy udziale pomocniczym dr Gabrieli Gołębiowskiej-Pikania.Pszenżyto, syntetyczny mieszaniec uzyskany przez człowieka poprzez skrzyżowanie żyta i pszenicy, jest młodym
gatunkiem o niestabilnym genomie, skomercjalizowanym pod koniec lat 60. XX wieku. Jest zbożem o wysokim znaczeniu
gospodarczym, jednakże wraz ze wzrostem areału upraw tego zboża w Polsce jest coraz częściej infekowane przez
patogen grzybowy Blumeria graminis (DC.) Speer, powodujący chorobę zwaną mączniakiem prawdziwym. Rozwój metod
biologii molekularnej, a w szczególności technik bazujących na markerach molekularnych DNA, stał się narzędziem
wykorzystywanym w nowoczesnej hodowli roślin do monitorowania introgresji i kumulacji pożądanych genów w
materiałach hodowlanych, a same markery molekularne mogą być wykorzystane w procesie selekcji wspartej markerami
molekularnymi (MAS).
Głównym celem badań była lokalizacja rejonów QTL (ang. Quantitative Trait Loci) pszenżyta (xTriticosecale Wittm.) w
oparciu o dane fenotypowe poziomu odporności badanych linii DH na mączniaka prawdziwego (Blumeria graminis (DC.)
Speer) oraz wskazanie potencjalnych markerów alleli tej odporności. Dla dokładnej lokalizacji rejonów QTL
skonstruowano wysoko wysyconą mapę genetyczną dla 168 linii DH populacji DH ‘Grenado’ x ‘Zorro’. Dodatkowo
wykorzystano opisaną już mapę 89 linii DH populacji ‘Hewo’ x ‘Magnat’. Analizę rejonów QTL przeprowadzono metodą
regresji liniowej (SMA) i złożonego mapowania interwałowego (CIM) wykorzystując program Windows QTLCartographer
version 2.5. Obserwacje stopnia porażenia obu populacji mapujących przeprowadzono w warunkach polowych w trzech
lokalizacjach należących do firmy DANKO - Choryń, Laski i Modzurów, w trzech sezonach wegetacyjnych - 2012/2013,
2013/2014 i 2014/2015. Ocenę stopnia porażenia wykonano w oparciu o 9-cio stopniową skalę, gdzie 9 oznacza roślinę
całkowicie zdrową, a 1 całkowicie porażoną. Dane fenotypowe posłużyły do lokalizacji rejonów QTL związanych z
odpornością / tolerancją pszenżyta na porażenie mączniakiem prawdziwym.
W oparciu o genotypowanie populacji mapującej DH ‘Grenado’ x ‘Zorro’, złożonej z 168 linii, opracowano mapę
genetyczną o całkowitej długości 7527,1 cM, składającą się z 1891 markerów (w tym 326 DArT, 1443 DArTseq i 122
SNP). W wyniku analizy QTL dla linii populacji DH ‘Grenado’ x ‘Zorro’ zidentyfikowano 40 rejonów QTL (11 QTL na
chromosomach z grupy sprzężeń A, 15 dla grupy B i 14 dla grupy R), wyjaśniających 1,1 - 23,7% zmienności
fenotypowej. Dla linii populacji DH ‘Hewo’ x ‘Magnat’ zidentyfikowano 25 rejony QTL (8 QTL na chromosomach z grupy
sprzężeń A, 7 dla grupy B i 10 dla grupy R) wspólnych dla obserwacji z trzech lokalizacji i trzech sezonów
wegetacyjnych, wyjaśniających 2,3 - 30,1% zmienności fenotypowej. W obrębie tych rejonów wytypowano 9 loci
wspólnych dla obu populacji mapujących na chromosomach 1A, 5A, 1B, 3B, 4B, 3R i 5R, wyjaśniających 1,16 - 22,60%
zmienności fenotypowej. W rejonach tych, z dużym prawdopodobieństwem wskazano obecność dotychczas opisanych i
scharakteryzowanych genów odporności na mączniaka prawdziwego: Pm3a, Pm4b, Pm5, Pm6 i Pm41 pochodzących od pszenicy
i Pm3 oraz Pm4 pochodzących od żyta. Dodatkowo wytypowano 57 markerów molekularnych, które po dokładnej ich
weryfikacji mogą zostać wykorzystane w selekcji materiałów hodowlanych pszenżyta pod kątem odporności na porażenie
mączniakiem prawdziwym.Triticale, a synthetic hybrid obtained by a man by a crossing between rye and wheat, is a young species with
unstable genome, commercialized in the late 60s. It is a cereal of high economic importance however, with the
increase of cultivation this cereal in Poland its increasingly infested by a fungal pathogen Blumeria graminis
(DC.) Speer caused powdery mildew disease. The development of molecular biology methods, in particular techniques
based on molecular markers of DNA, has become a tool used in modern plant breeding to monitor the introgression and
accumulation of desired genes in breeding materials and also molecular markers can be used in the selection process
assisted by a molecular markers (MAS).
The main aim of this study was to localize QTL (Quantitative Trait Loci) regions of triticale (xTriticosecale
Wittm.) based on phenotypic data, associated with powdery mildew (Blumeria graminis (DC.) Speer) and indication of
potential allele markers of this resistance. To localize QTL, high-density genetic map was constructed for 168 DH
lines of population ‘Grenado’ x ‘Zorro’. Additionally, the previously described genetic map of 89 DH lines of
population ‘Hewo’ x ‘Magnat’ has been used. QTLs for evaluated traits were identified by a single-marker analysis
(SMA) and composite interval mapping (CIM) using Windows QTLCartographer version 2.5 software.
Observations of the degree of infection for both mapping populations were conducted in field conditions in three
localizations belonging to DANKO Plant Breeders Ltd. - Choryń, Laski and Modzurów during three growing seasons -
2012/2013, 2013/2014 and 2014/2015. The evaluation of the degree of infection was based on a 9-point scale, where 9
means a completely healthy plant and 1, completely infected. Phenotypic data were use to localize QTL regions
associated with triticale resistance / tolerance to powdery mildew infection.
Based on the mapping of DH ‘Grenado’ x ‘Zorro’ population genotyping, composed of 168 lines, the genetic map was
developed with total length 7527,1 cM, consisting 1891 markers (including 326 DArT, 1443 DArTseq and 122 SNP). As
a result, 40 QTL regions (11 QTLs on A group chromosomes, 15 on B group and 14 on R group) were identified and
explained 1.1 - 23.7% of phenotypic variation for DH ‘Grenado’ x ‘Zorro’ population. Furthermore, for DH ‘Hewo’ x
‘Magnat’ population, 25 QTL regions were identified (eight QTLs on A group chromosomes, seven on B group and ten on
R group) common for observations from three different locations carried out in three growing seasons which
explained 2.3 - 30.1% of phenotypic variation. Among that regions, nine loci common for both mapping populations
were identified on chromosomes 1A, 5A, 1B, 3B, 4B, 3R and 5R, which explained 1.16 - 22.60% of phenotypic
variation. In these regions, the presence of previously described and characterized powdery mildew resistance
genes: Pm3a, Pm4b, Pm5, Pm6 and Pm41 from wheat and Pm3 and Pm4 from rye were very likely indicated. Additionally,
57 molecular markers were selected and those markers can be used in triticale breeding programs to select powdery
mildew resistance plants
HORIZON Cognitive dissonance between the object and its image
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Sztuki. Rozprawa doktorska - promotor: prof. dr hab. Marek Sajduk.Horyzont to linia dzieląca niebo i ziemię, granica tego, co możemy dostrzec. Horyzont określa też granice znaczeń
otaczających nas obiektów. „Horizon 202" to nazwa aparatu, którym wykonane zostały fotografie będące bazą tej
pracy. Zdjęcia, które stanowią materiał wyjściowy do projektu wykonane zostały panoramiczną, radziecką kamerą
„Horizon 202". Ze względu na specyfikę tego urządzenia zapis przebiega liniowo w czasie i nie jest równoczesny na
całej powierzchni. Ta właściwość determinuje powstanie charakterystycznych zdjęć, w których odwzorowanie
przestrzeni odbiega od tego widzianych w rzeczywistości.
Prace zrealizowane w ramach rozprawy doktorskiej rozpoczyna instalacja-projekcja prezentująca Kolumnadę Berniniego
(Plac św. Piotra w Watykanie) poddaną osobliwemu zabiegowi wykorzystującemu elastyczność ekranu, na którym jest
wyświetlana. Główny zestaw prac to 9 czarno-białych wydruków wykonanych z analogowych negatywów. Obraz
przedstawionych obiektów architektonicznych jest wiarygodny, choć odbiega od stanu faktycznego. Prawdziwy układ
budowli obejrzeć można na dołączonych do zdjęć, odręcznie narysowanych planach obiektów, z zaznaczonym na czerwono
obszarem pokazanym na zdjęciu. Ostatnim elementem są 3 widoki morskiego horyzontu: wypukły, dla wiedzących, że
Ziemia jest okrągła; płaski, dla widzących, że Ziemia jest płaska; wklęsły, dla wierzących, że Ziemia jest wklęsłaFor the photographs which are the starting point of my work 1 used the panoramic, Russian camera Horizon 202. The
idiosyncrasy of this camera means that the image is recorded in a linear way in time and is not simultaneous on the
whole surface. This technical peculiarity creates specific photographs, where the mapped space is different from
what we see in reality.
The opening work of my doctoral dissertation is an installation-projection presenting (an image of) Bernini's
colonnades (St.Peter's Squarp in the Vatican) which uses the flexibility of the screen on which it is projected . 9
black-and-white prints made out of analogue negatives constitute the main body of my work. The image of
architectural objects presented is credible, even though it differs from the actual state.
One can see the real composition of the buildings on the drafts attached to the photographs. The part shown in the
photographs is marked in red. The last part of my work consists of three images of see horizons: the convex one for
those who know that the Earth is round; the flat one for those who see that the Earth is flat and the concave for
those who believe that the Earth is concave
The principle of subsidiarity. From idea to implementation
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Nauk Humanistycznych. Instytut Filozofii i Socjologii. Praca pisana pod kierunkiem Dr hab. Pawła Kłoczowskiego.Zasada subsydiarności nazywana jest także ideą pomocniczości. Zamienność stosowania tych terminów wynika
najczęściej z aspektu ich używania a także odmienności języków nauki, i ich translacją. Subsydiarność pochodzi z
łaciny subsidiare i oznacza wsparcie, pomoc. Szeroka literatura podaje, że termin subsydiarność dotyczy kwestii
filozoficzno-moralnych, socjologicznych i polityczno-prawnych zarazem.
Celem pracy jest badanie idei pomocniczości i jej realizacji. Idee bowiem chcą się realizować i po to powstają. W
pracy zamierza się, w oparciu o wybrane wymierne fragmenty przestrzeni i realnych przesłanek, wskazać na punkty
przejścia idei ze świata idei do świata struktur wymiernych. Hipoteza pracy brzmi, iż idea pomocniczości uzyskuje
właśnie taką możliwość realizacji w strukturach społecznych, gospodarczych i politycznych. Metoda pracy to analiza
prac. dokumentów i źródeł. Plan pracy to jej podział na dwie części.
Cześć I to obraz wymiaru teoretycznego idei pomocniczości. Część II to przedstawienie obrazu wymiaru praktycznego
tej idei. Część końcowa to podsumowanie i próba propozycji dalszych badań.The principle of subsidiarity is also called the idea of subsidiarity.
Subsidiarity comes from Latin subsidiare and means support, help.
Scientific literature states that the term subsidiarity concerns philosophical-moral, sociological and political-
legal issues at the same time. The aim of the work is to study the idea of subsidiarity and its implementation.
Ideas want to be realized and they are created for that.
At this work we intend to led to the points of transition of ideas from the world of ideas going to the world of
rational structures.
The hypothesis of work is that the idea of subsidiarity acquires such an opportunity for implementation in social,
economic and political structures.
The method of work is the analysis of works, documents and sources. The work plan is its division into two parts.
Part I is an image of the theoretical dimension of the idea of subsidiarity.
Part II is a field of the practical dimension of this idea. The final part is a summary and an attempt to propose
further research
The role and importance of the сhurch as an institution of civil society in Ukraine
Full text linkW artykule tym przeanalizowane zostały przyczyny, możliwości, charakterystyka i cechy procesu formowania się
Kościoła jako skutecznej instytucji społeczeństwa obywatelskiego w okresie niepodległości na Ukrainie. Zdaniem
autora, stosunek statusu i poziom praw obywatelskich do wolności sumienia, natura relacji państwo-kościół i
wykorzystanie znacznego potencjału gminy jako instytucji społecznej w dużej mierze zależy od stanowiska rządu.
Udowodniono, że obecność jasnej i zrozumiałej polityki struktur władzy w odniesieniu do religii i organizacji
religijnych, a także gotowość do konstruktywnego dialogu ze wspólnotą religijną, jest gwarancją pokoju i wzajemnego
zrozumienia w społeczeństwie.The following article describes the reasons, opportunities and characteristics of the process of becoming a church
as an effective and full-fledged civil society institution in Ukraine during the period of independence. The author
emphasizes that the state and level of ensuring the right of citizens to freedom of conscience, the nature of
state-church relations and the use of significant church potential as a social institution depend on the position of
the government. It is proved that the presence of a clear and understandable policy of power structures in relation
to religion and religious organizations, as well as the readiness for a constructive dialogue with the religious
community are a guarantee of public peace and mutual understanding in society
Identity of Lemkos on the Polish and Slovakian side of the Carpathian Mountains
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut
Geografii. Zakład Dydaktyki Geografii. Praca doktorska napisana pod kierunkiem dr hab. Wiktora Osucha, prof. UP.Łemkowie, zwani również Rusinami bądź Rusnakami, zamieszkują teren współczesnego pogranicza polsko-słowackiego od
XIV w.. Obszar ten przez lata narażony był na: zmiany granic administracyjnych, przejścia wojsk i frontów,
ścieranie się wpływów religijnych i kulturowych, przesiedlenia i inne zawirowania historyczne, co mogło
doprowadzić do utraty tożsamości i poczucia wspólnoty zamieszkującej go ludności. Autorka w niniejszej pracy,
odpowie na pytania: Czy Łemkowie - Rusini zamieszkujący północną część Karpat posiadają wspólną tożsamość? Jakie
czynniki mają wpływ na poczucie ich odrębności? Który z elementów tożsamości jest dla nich najważniejszy? Z jakimi
symbolami utożsamia się grupa? Jak przestrzennie rozkłada się poczucie ich samoświadomości? Odpowiedzi na powyższe
pytania dostarcza literatura dotycząca: Łemków i Rusnaków oraz terminologia związana z tożsamością szeroko
rozumianą. Sporządzono także badania pilotażowe służące do wyłonienia obszarów najistotniejszych z punktu widzenia
badanej zbiorowości, tak by można było zająć się jej tożsamością. Następnie przeprowadzono badania metodą sondażu
diagnostycznego: wywiady oraz obserwacje zgodnie z teorią ugruntowaną, która dała podwaliny do zrealizowania
kwestionariusza ankiet. One natomiast pomogły uzyskać dane empiryczne i ostatecznie potwierdziły badanie.
Dodatkowo autorka, sama będąc członkiem omawianej społeczności, od najmłodszych lat zna jej specyfikę, wpływające
na nią zjawiska społeczne oraz ich wewnętrzne oddziaływania. W ocenie autorki wiedza połączona z zastosowaną
metodologią badań, ich organizacją i przebiegiem pozwoliły na zachowanie dystansu pomiędzy subiektywną oceną
badaczki, a obiektywizmem naukowym.Lemkos, likewise known as Ruthenians or Rusnaks, have been inhabiting the area of the contemporary Polish-Slovak
borderland since the 14th century. This area has been exposed for many years to: changes in administrative
borders, passage of troops and war fronts, clash of religious and cultural influences, displacement and other
historical turmoil. In consequence, the people living there could lose their self-awareness, and thus identity and
a sense of community. In this article the author will try to answer the following questions: Do Lemkos /
Ruthenians inhabiting the northern part of the Carpathian Mountains have a common identity? What factors affect a
sense of their separateness? Which of the elements of identity is the most important to them? What symbols does
the group identify with? How is a sense of their identity spatially distributed? In order to answer the above
questions, the literature on Lemkos and Ruthenians, the notion of identity and identity issues of the group was
reviewed. Pilot studies were made to identify the most salient areas from the point of view of the surveyed group,
so that its identity could be addressed. The interviews and observations were conducted according to the well-
established theory providing thus the author with the most important points of reference. A questionnaire was
carried out giving empirical data and finally confirming the study. In addition, the author being a member of the
discussed community from an early age is cognizant with its specificity, the social phenomena affecting it and
their internal influences. Knowledge combined with the applied research methodology, their organization and course
allowed the author to maintain the distance between the subjective assessment of the researcher and scientific
objectivity
Zastosowanie eyetrackingu w procesie rozwiązywania zadań problemowych z przyrody
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Pedagogiczny. Praca doktorska wykonana pod kierunkiem dr hab. prof. MWSE Jana Rajmunda Paśki
Deconstruction
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Sztuki. Rozprawa doktorska - promotor: dr hab. Jan Bujnowski prof. UP.W literaturze termin dekonstrukcja kojarzony jest przede wszystkim z osobą
francuskiego filozofa Jacques’a Derridy, który wprowadził to pojęcie pod koniec lat
sześćdziesiątych XX wieku.
Tematem tej pracy nie jest analiza podejścia filozoficznego stworzonego przez
J. Derridę, ale próba wyjaśnienia, jakie znaczenie w mojej twórczości ma pojęcie
dekonstrukcji. Przedrostek de- wprowadza odwrotność, przeciwieństwo, zaprzeczenie konstrukcji.
Konstrukcja natomiast, jak podaje Słownik wyrazów obcych PWN, to: budowa,
struktura, konfiguracja. Konstrukcja kojarzy się z uporządkowaniem, dopasowaniem,
harmonią. Tak więc, w moim pojęciu, dekonstrukcja jako zaprzeczenie konstrukcji, jest rozkładem,
rozwarstwieniem, demontażem, rozbiórką. W precyzyjnej konstrukcji poszczególne
elementy tworzą spójną całość – układ. Przestawienie lub usunięcie choćby jednego z jej
elementów powoduje, że przestaje być tym, czym była.
Czy konstrukcja decyduje jednak o istocie?
Dzisiejszy świat dowodzi, że niekoniecznie. Inżynieria genetyczna, biotechnologia,
praktyki transgeniczne i inne bioeksperymenty, obecne w dobie transhumanizmu
i posthumanizmu, negują postrzeganie istot żywych, w tym człowieka, jako jednolitych,
niezmiennych konstrukcji. W mojej twórczości dekonstruowanie to ciągłe stawianie pytań o istotę człowieczeństwa.In literature, the term deconstruction is associated primarily with the French philosopher Jacques Derrida, who
introduced this concept in the late 1960s. The subject of this dissertation is not to analyse J. Derrida’s
philosophical approach but rather to attempt to explain what meaning the concept of deconstruction has in my work.
The prefix de- introduces the antonym, the opposite of construction. The word construction according to Słownik
wyrazów obcych PWN, means a building, structure, configuration. The term construction is associated with order,
perfect match, harmony.
So, in my opinion, deconstruction is the reverse of construction, it is a decomposition, stratification,
disassembly, demolition. In a complex construction individual elements form a coherent whole – an arrangement.
Moving or removing even one of its elements means that it ceases to be what it was.
But does construction decide about the essence?
Today's world proves that it is not necessarily so. Genetic engineering, biotechnology, transgenic practice and
other bioexperiments present in the era of transhumanism and post-humanism negate the perception of living beings,
including human beings, as uniform, unchanging structures.
In my work, deconstructing means constantly asking questions about the essence of humanity
The functioning of gravel-bed the Lower Skawa river in 19th-21st century
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut Geografii. Zakład Geoinformacji i Badań Geośrodowiskowych. Praca doktorska napisana pod kierunkiem dr hab. Józefa Szmańdy, prof. UP.Zagadnieniem badawczym mojej dysertacji było funkcjonowanie żwirodennego koryta, w dolnym biegu rzeki Skawy, w
okresie XIX-XXI w. W toku przygotowań do opracowania problemów badawczych postawiłem trzy hipotezy: 1. W
przeciwieństwie do innych karpackich dopływów Wisły dolna Skawa w XIX wieku posiadała odcinki wielokorytowe; 2.
Współczesny jednonurtowy układ rzeki jest determinowany przez zabudowę hydrotechniczną; bez zabudowy regulacyjnej,
w całym okresie badawczym, dolna Skawa funkcjonowałaby jako rzeka o układzie wielonurtowym lub wielokorytowym; 3.
Przyczyną powstawania współczesnych odcinków wielonurtowych lub wielokorytowych jest dążenie Skawy do uformowania
koryta naturalnego, nawiązującego do przedregulacyjnego.
Problem badawczy rozwiązałem wykorzystujące metody terenowe kameralne. Sklasyfikowałem koryta Skawy w różnych
okresach, wykorzystując metody Brice'a i Blodgett'a (1978), Nanson’a i Knighton’a (1996), oraz Rinaldi'ego i in.
(2016). Analizy ortograficzne wykonałem na 12 mapach i zdjęciach, począwszy od ,Pierwszego zdjęcia wojskowego
Imperium Habsburskiego" (tzw. mapa Miega) z lat 1779-1783 po zobrazowania satelitarne Google Earth z 2016 roku.
Przeprowadziłem analizę źródeł historycznych, m.in. dokumentacji technicznej regulacji, ustaw sejmu galicyjskiego i
czasopism technicznych z początku XX wieku. W ramach prac terenowych zinwentaryzowałem istniejące budowle
hydrotechniczne oraz przeanalizowałem budowę dawnych form śródkorytowych. Teren moich badań stanowiło dno doliny
rzeki Skawy, w dolnym biegu (województwo małopolskie). Najważniejsze wnioski mojej dysertacji:
1. Koryta roztokowe w Karpatach istniały przed XIX w. jednak źródła historyczne potwierdzają istnienie koryta
roztokowego Skawy już w XVII w.
2. W II połowie XIX w. w korycie dolnej Skawy znajdowały się odcinki kręte, roztokowe oraz anastomozujące
wysokoenergetyczne. Odcinki roztokowe znajdowały się w miejscach depozycji rumowiska dennego, wymuszonego nadmierną
dostawą z dopływów lub wzrostem spadku podłużnego. Odcinki anastomozujące dolnej Skawy powstały prawdopodobnie na
skutek awulsji podczas jednej z największych historycznych powodzi w 1580 r.
3. Bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia regulacji karpackich dopływów Wisły na początku XX w. była budowa Kanału
Galicyjskiego. Ochrona przed powodzią stała się oficjalnym uzasadnieniem regulacji rzek dopiero w latach 30., gdy
zaniechano budowy dróg wodnych w Polsce.
4. Zainicjowanie erozji dennej koryt karpackich było zamierzonym i pożądanym efektem budowy tras regulacyjnych na
początku XX w., który miał spowodować koncentrację przepływu w jednym korycie, zabezpieczonym tamami podłużnymi.
5. Rozpoczęcie piętrzenia przez zaporę zbiornika Jezioro Mucharskie spowodowało zatrzymanie dostawy rumowiska do
dolnej Skawy, co razem z ograniczeniem dostawy przez regulacje poprzeczne z dopływów i przez regulacje podłużne z
koryta Skawy, spowodowało niedociążenie cieku i znaczne ograniczenie przepływów wezbraniowych.
6. Funkcjonowanie koryta dolnej Skawy po rozpoczęciu piętrzenia na zaporze Świnna Poręba sprzyja stabilizacji
obszarów międzykorytowych w odcinkach anastomozujących i rozwojowi odcinków meandrujących. W odcinkach
jednonurtowych obustronnie uregulowanych postępuje wcinanie koryta.The research theme of my PhD dissertation is the functioning of gravel-bed of the Lower Skawa River in 19-21
century. I had three hypotheses: 1. The Lower Skawa River had sections of anabranching in contrast with other
Vistula tributaries; 2. The hydrotechnical construction determines contemporary single thread of the Skawa River;
Without a hydrotechnical construction, the Skawa would be multiple channels; 3. The sections of braided or
anabranching river develop because the Skawa River aims at natural channel pattern from before training. The
research problem was solved by me using field and office methods. I classified the channels in the period from 1779
to 2016. I used methods of Brice and Blodgett (1978), Nanson and Knighton (1996), and Rinaldi et al. (2016). My
analysis was based on cartographic materials, which allowed for the comparison of the river channel in the XVIII-XXI century. The basic source was the first military mapping survey of Austria-Hungary created in the years 1779-1783. As a representation of the current channel state, I used a Google Satellite photo from 2016. I used a total of 12 maps. I realized an analysis of hydrotechnical documentation, acts of Galicia parliament and technical journals from the beginning of 20 century. During the field works, I inventoried hydrotechnical constructions in a river bed and I analyzed the forms of a channel. The research area was localized in the bottom of Lower Skawa valley (Lesser Poland voivodship). The main results of my PhD dissertation:
1. The braided channel in the Carpathians Mountains existed before the 19 century. The historical sources confirmed that the Skawa River was braided in XVII century already.
2. In the XIX century, sections of a river bed were sinuosity, braided or anastomosing (high energy). The braided sections were in the place of gravel deposits. Gravel transported form Skawa tributaries and high slope enforced this deposition. Probably, during one of biggest floods in history, in 1580, the avulsion created anastomosing sections of the Skawa River.
3. The immediate cause of the training tributaries of the Vistula was the construction of Galicia Channel. The
flood protection became the official cause of regulation in 1930 when it the building of Galicia Channel discontinued.
4. The channel incision at the beginning of the XX century was the intended purpose of channelization. This
activity was supposed to concentrate the flow in the single thread with riprap.
5. The water damming in Mucharskie Lake brings limitation on gravel transport. The gravel transport is limited from
the Skawa tributaries and Skawa banks too.
6. The Świnna Poręba dam aids stabilization of interchannel areas in anastomosis section, and development of meandering section, n the single thread section with riprap, the channel cuts off
Towards West, East or (in)stability? Poland and Ukraine: 1991-2016
Full text linkArtykuł porównuje wyniki 25-letniego procesu transformacji w Polsce i na Ukrainie. Analizy dokonano za pomocą
wybranych wskaźników ekonomicznych, społecznych oraz związanych z polityką, a także na podstawie faktów związanych
z procesem budowania sprawnego państwa, demokracji i gospodarki wolnorynkowej, z którymi zmagają się oba kraje. Za
pomocą wskaźników takich jak: PKB, PKB na mieszkańca, stopy wzrostu gospodarczego, Wskaźnika Rozwoju Społecznego i
innych, praca stara się rzucić nieco światła na proces transformacji zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie.The article compares the effect of the 25-year transition process in Poland and Ukraine. It shows selected economic,
social and political indicators and facts connected with the process building an efficient state, a democracy and a
free-market economy which faced both countries. With the help of indicators like GDP, GDP per capita, economic
growth rate, Human Development Index and other, the paper tries to throw some light on the transition process in
both Poland and Ukraine