Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
Ludzie prasy i czasopiśmiennictwo ziemi ropczyckiej od schyłku XIX wieku do 1939 roku
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Krzysztofa Woźniakowskiego
Guidance-related recommendations of The Commission of National Education in the light of school reports of Galician gymnasiums during 1860–1918
Get PDFThe article is a review of discussions contained in reports of Galician gymnasiums
during 1860–1918. The analysis focused on guidance-related demands proposed in the
times of The Commission of National Education which were evoked by the authors of
these discussions. It was shown that in their discussions S. Stodolak, T. Czapczyński,
S. Koprowicz and F. Bizoń referred to reforms introduced in the Polish educational system
in the 1700s; they focused on issues related to moral education, emphasized the necessity
for teaching youngsters to be kind and generous, so that they could act as models for other
people. They recognized the need to continue conduct-related guidance in intellectual,
moral and physical education. By pointing out the main assumptions proposed by
S. Konarski, H. Kołłątaj, G. Piramowicz and The Commission of National Education,
they emphasized the need to improve conduct-related guidance in Galician gymnasiums
Viatoris : między wschodem a zachodem
No full textViatoris szuka Domu i oczekuje ważnych dla siebie odpowiedzi. Ma w swoim ręku ważny atut. Posiada własny uniwersalny źródłowy język. Jest malarzem. Viatoris jest formułą pytania, nieskończoną liczbą pytań bez odpowiedzi. Szuka Domu, a właściwie Domów. Przyznaje się do posiadania licznych. Domem Viatorisa jest też on sam, jego
doświadczenie, jego pamięć. Jego Domem są wartości, które wyznaje; chciałby być sumieniem swoich wyborów. Zamieszkuje w Domu swojego języka. Domem Viatorisa jest też Polska. Wierzący, ufa Bogu, a czasem nawet za Nim tęskni. Polska, ojczyzna Viatorisa, leży między Wschodem a Zachodem. Zachód i Wschód są dla niego niesłychanie ważne. Dwa lustra, bez których nie pojmie istoty
swojej tożsamości. Nie pojmie istoty swojej duchowości. Viatoris myśli na sposób zachodni, ale czuje na sposób wschodni. Wie, że kultura wynikająca z doświadczenia jest bezcenna. Pragnie chronić to
swoje dziedzictwo, ocalić siebie przed komercjalizacją i przed polityczną poprawnością. Viatoris w drodze do nowej rzeczywistości woli dzielić niepokój Odysa niż Reisefieber konsumenta. Pamięć i tożsamość woli postrzegać jako skrzydła niż garb.Projekt sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/01/B/HS2/0184
Drabiny doskonałości : postacie mistyków : w poszukiwaniu równowagi między treścią i formalnymi środkami wyrazu
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej. Instytut Malarstwa i Edukacji Artystycznej. Wydział Sztuki. Promotor: prof. Romuald Oramus
Recenzenci: prof. UP Grażyna Borowik, Kraków; prof. ASP Zbigniew Cebula, Kraków
W służbie społeczeństwa czy władzy? : upowszechnianie wyników sondaży opinii publicznej a koncepcje dyskursu politycznego
Get PDFCelami niniejszej pracy są przedstawienie analizy sposobów prezentacji wyników sondaży opinii publicznej przez
wiodące dzienniki opiniotwórcze z czasu przedwyborczych kampanii prezydenckich i parlamentarnych z lat 1995–2010
oraz próba odpowiedzi na pytanie: czy media (tutaj prasa), uzurpując sobie pozycję „czwartej władzy”, próbują
manipulować polskim społeczeństwem i stają się zręcznym twórcą medialnej pseudorzeczywistości, zamiast służyć
wiarygodną informacją przeciętnemu ich użytkownikowi. Dlatego na wstępie przytoczę kilka teorii przybliżających
pole relacji między mediami, polityką a współczesnym zmedializowanym społeczeństwem.
Chciałam jednak podkreślić w tym miejscu, że moja książka nie jest pozycją o sondażach opinii publicznej, a tym
bardziej pracą metodologiczną. Moim celem jest bowiem zajęcie się sferą przedstawiania wyników sondaży, czyli tak
naprawdę będzie mnie interesować: perswazyjność (o ile taka będzie występować) komunikatów prezentujących wyniki
sondaży, czyli tych wykorzystywanych w politycznym (publicznym) dyskursie z udziałem dziennikarzy/mediów
– dyskursie traktowanym jako element kształtowania współczesnej kultury politycznej w Polsce.
W tym celu w pierwszej części – teoretycznej – przybliżam czytelnikowi koncepcje traktujące o powstawaniu
społeczeństwa medialnego, w którym to głównie media narzucają odbiorcom obraz świata oraz podają gotowe sposoby
rozumienia procesów w nim zachodzących. Współcześni aktorzy społeczni, właśnie poprzez środki masowego przekazu,
jednocześnie przyswajają i wyjaśniają rzeczywistość społeczną, mniemając, że uzyskują z nich rzetelne i wiarygodne
informacje. Jednak ta tzw. czwarta władza nie do końca pełni rolę służebną wobec społeczeństwa, często bowiem
wykorzystuje posiadane informacje w celach perswazyjnych i manipulacyjnych, zamiast traktować je jako ważny
składnik dyskursu politycznego, postulowanego m.in. przez Jürgena Habermasa czy Marka Czyżewskiego. Ponadto
wyjaśniam genezę terminu „opinia publiczna”, opisuję jej cechy i funkcje we współczesnym społeczeństwie oraz
zwracam uwagę na możliwości manipulowania wynikami sondaży w prasie w celu wpływania na sposoby myślenia, czy wręcz
decyzje zarówno jednostek, jak i całych grup społecznych.
Baza empiryczna jest wykładnią drugiej części pracy, w której analizuję sposoby wykorzystania przez prasę
opiniotwórczą („Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Trybuna” i „Życie”) sondaży przedwyborczych (trzech ośrodków
badawczych: OBOP, CBOS i PBS) – w latach 1995–2010 w odniesieniu do wyborów prezydenckich i parlamentarnych z tego
okresu. Korzystam przy tym z dróg przetartych przez wielkich metodologów: Bernarda Berelsona, George’a Gerbnera,
Zygmunta Gostkowskiego i Antoniego Sułka, wykorzystując analizę zawartości i analizę treści do badania ukrytych
przekazów w artykułach przytaczających wyniki sondaży opinii publicznej.
W końcowej partii książki odnoszę się do dwóch przykładów: rządów Jerzego Buzka i Leszka Millera, starając się
dowieść, że to głównie doniesienia medialne wykorzystujące wyniki sondaży dotyczących oceny pracy obu rządów
(często robione wręcz na zlecenie analizowanych gazet) przyczyniły się do przetrwania i upadku tych rządów, a
jednocześnie, że sprawcza moc mediów w dzisiejszym zmedializowanym świecie może być ogromna i często decydująca.
Całość zamyka podsumowanie wraz z wnioskami z przeprowadzonej analizy i próba usytuowania ich w proponowanym
paradygmacie teoretyczno-metodologicznym
Kształtowanie się idei narodowej Łemków w XX wieku
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Humanistyczny. Instytut Politologii. Kierunek: nauki o polityce. Praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Michała Śliwy.Kształtowanie się idei narodowej Łemków w XX w. to praca będąca podsumowaniem badań autorskich, prowadzonych od kilku lat w ramach projektu badawczego pod roboczym tytułem: Ideologia jako narzędzie kształtujące świadomość narodową małych narodów. Badania wychodzące z paradygmatu modernistycznego, mają na celu wskazanie wpływu ideologii i działalności elit na kształtowanie się świadomości narodowej grup etnicznych zarówno w początkach tzw. „rewolucji nacjonalistycznej”, czyli ogólnie rzecz biorąc w XIX w., jak i w czasach współczesnych, określanych mianem późnej nowoczesności czy już ponowoczesności. Przyczyn wyboru tematyki łemkowskiej jest wiele, m. in:
1. Jest to grupa typowa dla pogranicza, etnicznego, wyznaniowego i politycznego, takie natężenie różnic z natury musi być intrygująca dla badacza;
2. Procesy narodowotwórcze w tej grupie rozpoczęły się prawie równolegle do grup sąsiednich, choćby Ukraińców, opóźnienie czasowe jest nieznaczne, natomiast dynamika już inna;
3. Nie doszło do wytworzenie jednej tożsamości narodowej;
4. Charakterystyczne jest występowanie nawet kilku tożsamości, w tym o charakterze narodowym, a nawet ewolucji w przeciągu jednego pokolenia;
5.Istotnym jest wpływ ideologii i polityki narodowej innych grup: Polaków, Ukraińców;
6. Wreszcie proces narodowotwórczy trwa nadal jest to grupa poszukująca swojej tożsamości, podzielona, a jednocześnie dochodzi do bardzo istotnych zmian społecznych w których grupa ta się znajduje, choćby szanse i zagrożenia wynikające z integracji europejskiej czy szerzej globalizmu;
7. Łemkowie są grupą w swoistym stanie zagrożenia, interesujące są ich działania w celu umocnienia poczucia narodowego i przeciwdziałania zagrożeniom.
Głównym przedmiotem badań jest łemkowska idea narodowa, przez którą rozumiane są treści zawarte w utworach pisanych, autorów uważających się za Łemków, a które podejmują problematykę tożsamości tej grupy. Zwłaszcza te, które mogą mieć wpływ na jej kształtowanie. Tak rozumiana idea narodowa jest uważana za jedno z narzędzi kształtowania świadomości narodowej, jak i jej przejaw, wskaźnik.
Praca oparta jest na paradygmacie modernistycznym narodu. Wykorzystano kilka teorii, po pierwsze A.D. Smitha w kwestii przekonania o konieczności istnienia pewnej „bazy” etnicznej czyli smithowskiej etni, na której dopiero można prowadzić pracę narodową prowadzoną przez elity. Ten element zaczerpnięty jest z teorii Miroslava Hrocha, nieco inaczej widzącego pracę ideologów narodowych, niż zwolennicy teorii kreacjonistycznej jak Benedict Anderson, a zwłaszcza Eric Hobsawm. Wreszcie, szczególnie istotna jest teoria nacjonalizmu Ernesta Gellnera i wykazana przez niego zależność powstawania modernistycznych narodów od zmian społeczno-ekonomicznych.
Praca podzielona jest na III rozdziały. Pierwszy jest zasadniczo różny i ma charakter przede wszystkim teoretyczny w zakresie pojęć narodu, nacjonalizmu, globalizmu czy glokalizmu. Dużo miejsca i uwagi poświęcono teorią modernistycznym, zwłaszcza, że na ich podstawie w dalszej części pracy został opracowany model dla zbadania przebiegu procesu narodowotwórczego wśród Łemków i zrozumienia wpływu innych nacjonalizmów na tożsamość. Zdecydowano się także na krótki opis nacjonalizmu ukraińskiego, ze szczególnym uwzględnieniem ideologii Dmytro Doncowa, jako mającej znaczący wpływ na działaczy OUN (Organizacja Ukraińskich Nacjonalisytów) i UPA (Ukraińska Powstańcza Armia).
Na koniec rozdziału przedstawiono, w sposób dalece ogólny, koncepcje globalizmu i późnej nowoczesności, miało to na celu zrelacjonowanie obecnych zjawisk społecznych i tożsamościowych oraz zafundowanie podstaw do późniejszego rozważenia zagrożeń i szans współczesnych Łemków.
Rozdział drugi ma charakter głównie historyczny. Zaczyna się od zoperacjonalizowania pojęć Łemko, Rusin, Łemkowszczyzna. Sporo miejsca poświecono problemowi zasiedlenia Karpat we wczesnym średniowieczu i następnie problemu migracji wołoskich.
Zrelacjonowano początki działalności narodowej Łemków i wokół Łemków w XIX w. Szczególną uwagę zwrócono na fenomen nurtu rusofilskiego i staroruskiego, dla jego zrozumienia wykorzystano teorię elit i wykazano, że zablokowanie możliwości powstawania nowych, modernistycznych elit przy jednoczesnym zapóźnieniem gospodarczym utrudniło zarówno rozwój własnej nowoczesnej narodowości, jak i uchroniło przed ukrainizacją czy polonizacją. Przy wykorzystaniu modelu skonstruowanego na podstawie teorii modernistycznej wykazano sposoby oddziaływania Polaków i Ukraińców na poczucie narodowe Łemków. Wreszcie dokonano analizy historycznej rzeczywistości powstałej w wyniku II wojny światowej, zwłaszcza celu i zasadności akcji „Wisła”. Przy zachowaniu pełnej ostrożności, udało się wykazać, że po pierwsze Łemkowie byli w strukturach OUN i UPA, ale jednocześnie, że poparcie to było proporcjonalnie mniejsze niż na pozostałych terenach tzw. „Zakerzońskiego Kraju”. Przeprowadzono też krótką analizę sytuacji Łemków w PRL.
Ostatni III rozdział jest dla pracy najważniejszy. Zaczyna się od analizy dyskursu wokół spraw rusińskich z prasy początku lat osiemdziesiątych. Skatalogowano ważniejsze organizacje łemkowskie, zarówno o orientacji proukraińskiej, jak i rusińskiej. Przedstawiono cele statutowe, władze organizacji realizowane zadania. Osobny paragraf poświęcono dla zobrazowania działalności kulturalnej współczesnych Łemków, miało to na celu ukazanie różnych form działalności, aktywności tej społeczności. Zwrócono tez uwagę na wpływ filologii na budowanie tożsamości Łemków, przypomnijmy w tym miejscu, że specjalizacja taka jest prowadzona na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, jest to jedyny taki ośrodek w Polsce i jeden z czterech na całym świecie.
Przeprowadzono chronologiczną analizę stosunku władz polskich do kwestii łemkowskiej. Można zauważyć, że nie był to nurt zawsze popierany, a nawet na początku lat dziewięćdziesiątych wręcz stopowany przez polskie władze, było to podyktowane koncepcją polityki zagranicznej solidarnościowych rządów, zwłaszcza koncepcji ministra Krzysztofa Skubiszewskiego zachowania status quo granic, dla którego rusinizm był postrzegany jako potencjalne zagrożenie. Dopiero rządy lewicowe normalizują sytuację. Widoczna jednak jest pewna korelacja między relacjami polsko-ukrainskimi i polsko-łemkowskimi. Zwrócono uwagę na kontrowersyjną kwestię przydzielenia miejsca w Komisji Wspólnej Rządu przedstawicielowi środowisk ukrainofilskim, a przysługującego Łemkom. Najważniejszą częścią tego rozdziału i całej pracy jest analiza idei narodowej Łemków na przykładzie kilku działaczy, na potrzeby pracy wybrano: Adama Barnę, Teodora Gocza, Jarosława Zwolińskiego, Jarosława Horoszczaka, Piotra Trochanowskiego, Helenę Duć-Fajfer. Katalog ten oczywiście jest niepełny, a wybór subiektywny. Wybrano jednak postacie powszechnie znane wśród Łemków, działające w organizacjach, publikujące na tyle często by materiał dał szansę na swobodną analizę. Ponadto są to działacze z różnych pokoleń, od urodzonych jeszcze na Łemkowszczyźnie, po już tych, którzy Łemkowszczyznę znali jedynie z opowiadań rodzinnych. Dla potrzeb analizy skonstruowano model, miał on na celu stwierdzenie, czy jest pewien zbór tematów, symboli, problemów i poglądów istotnych dla tej społeczności, a zatem pojawiający się w twórczości ideologów. Po drugie, należało sprawdzić, czy jest to środowisko jednolite, czy są rozbieżności w pewnych kwestiach i czy znaczenie tychże jest identyczne?
Dla dopełnienia badań, ten sam model wykorzystano do zbadania postaw w środowisku Ukraińców-Łemków. Dało to bardzo ciekawy rezultat pokazujący zasadnicze różnice między tymi dwiema opcjami.
Na koniec pracy pozwolono sobie na pewną spekulację co do przyszłości Łemków. Oczywiście zrobiono to po wyraźnym zastrzeżeniu dla braku predyktywności nauk społecznych i wykorzystaniu teorii z pierwszego rozdziału dotyczących współczesnych zjawisk społecznych, zwłaszcza globalizacji. Ta niesie ze sobą zarówno zagrożenia, jak i spore szanse.The evolution of Lemkos national idea in the twentieth century is a conducted for several years research project under the work title: Ideology as an instrument of shaping the national identities of small nations. The research coming out of the modernist paradigm, aims to identify the impact of both: ideology and elites work on the formation of national consciousness of ethnic groups at the beginning of the so-called "Nationalist revolution", (generally in the nineteenth century), as well as in modem times, known as late modernity or even postmodernity. The main object of the research is Lemkos national idea, which is the essence of works written by the authors who consider themselves as Lemkos, and they take the problem of the group identity. Especially those which may have affect on it.
The work is divided into three chapters. The first is essentially different and is mostly theoretical. The main problems taken here are: theory and history of nation, nationalism, globalism and glocalism. Strong attention is given to modem theories. On them based the model for the research of the process of nationalism processes among the Lemkos and understanding the impact of other nationalism movements on their identity. It was decided also to make a brief description of Ukrainian nationalism, with particular emphasis on Dmytro Dontsov ideology, as very important for OUN (Organization of Ukrainian Nationalists) and the UPA (Ukrainian Insurgent Arm) activists.
The second chapter is mainly historical. It begins with the operationalization of terms like: Lemko, Rusyn, Lemkivshchyna. Very important was the problem of the settlement of the Carpathian Mountains in the early Middle Ages, and then the problem of migration of Vlachs. Next it was described the beginning of national work started by the Lemkos intelligentsia and activist in the nineteenth century. Special attention was paid to the phenomenon of Russophiles and Old Russian movement, this ideology of The Great Russian Nation was in fact protection against Ukrainianisation or Polonisation. Based on the modernist model of nationalism, it was showed how Poles and Ukrainians were trying to have an impact on Lemkos ethnic and nation sense.
The last third section is the most important one. It begins with an analysis of the discourse around Ruthenian problems from the polish press early eighties of the twentieth century. Then cataloged Lemkos organizations, both pro Ukrainians orientation and Rusyns. A separate section was devoted to depict contemporary cultural activities of Lemkos, to aimed at showing the activity of this community. A chronological analysis of the relation Polish authorities to Lemkos problem was carried out. The most important part of this chapter, and the whole work is the analysis of the Lemkos national idea. The study focuses on the works of activists such as: Adam Barna, Theodore Goch (Teodor Gocz), Jaroslaw Zwolinsky (Jarosław Zwoliński), Jaroslaw Koroshchak (Horoszczak), Petro Trokanovsky (Piotr Torchanowski), Olena Dut’s-Fajfer (Helena Duć-Fajfer). The research had to show whether is it any common themes, symbols, issues and ideas relevant to this community. Second was to check whether is the group homogenous, whether there are differences on some matters and if the importance of these is the same or not. To complete the research, the same model was used to check the attitudes of Ukrainian-Lemkos movement. It gave a very interesting result showing substantial differences between these two options.
At the end of the work was allowed to indulge in some speculation about the future of the Lemkos community
Manuscript and printed sources at Wrocław libraries : anouncement from search query
Get PDFThe announcement contains a description of the initial query made in resources of
Wrocław libraries, which aim was to search for materials associated with task of The
Commission of National Education (KEN). Search query is being conducted at Ossoliński
National Institute in Wrocław, mainly in the Manuscripts
Department
and Early
Imprints Department and in a university library. On this base a thematic bibliography is
being created and source materials are being collected As regards the original manuscripts
relevant to the work about KEN, the results are mediocre. The reason for this is specificity
of Wrocław libraries resources, arising mainly from German collections and incomplete
archives led after the II WW to Wrocław
Merytoryczne i logiczne preferencje uczniów i studentów w procesie korekty fałszywych stwierdzeń matematycznych
No full textWydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny. Instytut Matematyk
Wpływ stresu hipoksji na fizjologię wybranych gatunków mchów
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut Biologii. Zakład Fizjologii Roślin. Praca wykonana pod kierunkiem dr hab. prof. UP Andrzeja Rzepki.Mchy są pionierskimi roślinami lądowymi, często występują w siedliskach charakteryzujących się zmiennością czynników środowiskowych takich jak dostępność wody, temperatura czy promieniowanie. Narażone są, więc w większym stopniu niż inne rośliny na stres środowiskowy. Poszczególne gatunki roślin różnią się odpornością, czyli zdolnością do zachowania integralności, zagrożonej przez potencjalnie niebezpieczne czynniki pochodzenia zewnętrznego lub wewnętrznego Z tego powodu takie samo natężenie czynnika, dla jednych roślin będzie określane mianem stresora, a dla innych nie. Oddziaływanie czynników stresowych zależy nie tylko od właściwości samej rośliny, ale również od wieku i etapu rozwojowego, czasu natężenia stresu oraz tempa zmian stresogennych.
Celem pracy było określenie zależności pomiędzy ograniczeniem dostępności tlenu a zmianami fizjologicznymi i metabolicznymi wybranych gatunków mchów. Badania polegały na poddaniu roślin działaniu hipoksji przez zalanie ich wodą na 24 h, a następnie określeniu poziomu intensywności fotosyntezy i oddychania ciemniowego, parametrów fluorescencji chlorofilu a, stężenia chlorofilu, wypływu jonów z komórek, zawartości jabłczanu i cytrynianu oraz aktywności CAT.
Podstawą doboru materiału biologicznego było zróżnicowanie w budowie anatomicznej i morfologicznej liści, jak również różnice w wymaganiach siedliskowych pomiędzy gatunkami mchów. W eksperymentach wykorzystano następujące gatunki mchów. Mnium affine, Połytrichum commune i Sphagnum magellanicum.
Wyniki badań opracowano statystycznie za pomocą programu komputerowego STATISTICA 9.0 for Windows. Istotność wpływu badanego czynnika na ilościowe cechy roślin badano na podstawie jednoczynnikowej analizy wariancji (ANO V A / M A N O W A) w układzie całkowicie losowym.
W niniejszej pracy wykazano, że 24 h hipoksja wpływa na zmniejszenie tempa fotosyntezy oraz zmiany intensywności oddychania ciemniowego w gametoforach mchów, a proces oddychania wykazuje znacznie mniejszą wrażliwość na działanie hipoksji niż fotosynteza. Otrzymane dane wskazują, ze detekcja i analiza parametrów fluorescencji chlorofilu a jest bardzo dobrym narzędziem do badania reakcji fotosyntezy w warunkach stresu hipoksji oraz reaktywacji, a zmiany wartości parametrów fluorescencji chlorofilu a mogą wskazywać na to, że 24 h hipoksja zaburza funkcje PS II oraz wywołuje wzrost rozpraszania energii wzbudzenia w postaci ciepła. Fluktuacje zawartości chlorofilu w gametoforach mchów, poddanych ograniczeniu dostępności tlenu, świadczą o różnych mechanizmach odpowiedzi fizjologicznej na zadany stres wśród badanych gatunków. Uszkodzenia membran komórkowych i zwiększony wypływ jonów z komórek, może świadczyć o tym, że hipoksja i reoksygenacja przyczyniają się do powstania ROS, co może indukować wzrost aktywności CAT w komórkach gametoforów mchów. Wykazana w pracy zwiększona ilość jabłczanu i cytrynianu w komórkach mchów może stanowić adaptację do warunków hipoksji.
Analiza wyników niniejszej pracy wskazuje na to, że zastosowane metody pomiarów wybranych parametrów fizjologicznych umożliwiają ocenę wpływu hipoksji na funkcjonowanie roślin oraz wykazanie różnic pomiędzy gatunkami w odpowiedzi na zadany stres abiotyczny. Odporność roślin na hipoksję zależy między innymi od zdolności do utrzymania homeostazy w czasie oddziaływania czynnika stresowego oraz uruchomienia mechanizmów metabolicznych umożliwiających adaptację do zaistniałych warunków stresowych środowiska.Mosses are land plants pioneers, they often occur in sites characterized by environmental variability of factors such as availability of water, temperature and radiation. Therefore, they are exposed to environmental stress in greater extent than other plants. Different plant species vary in resistance, the ability to maintain the integrity, which is threatened by a potentially dangerous factors, external or internal in origin.nFor this reason, same strength factor, for some plants will be referred to as a stressor, but not for others. The impact of stress factors depends not only on the properties of the plant itself, but also on the age and stage of its development, duration of stress its intensity and pace of any changes.
The aim of the study was to determine the relation between the limitation of oxygen availability and physiological changes and metabolic in selected mosses species The study consisted of subjecting the plants to stress of hypoxia by flooding them with water for 24hrs, and then determining the level of intensity of photosynthesis and dark respiration, fluorescence parameters of chlorophyll a, chlorophyll concentration , ion flux from cells, citrate and malate content and CAT activity.
The choice of biological material was based on differences in the anatomy and morphology of leaves, as well as differences in habitat requirements between species used in the study of mosses. The experiments used the following species of mosses: Mnium affine, Polytrichum commune and Sphagnum magellanicum.
The results were statistically analyzed using the STATISTICA 9.0 computer program for Windows. The significance of test agent effect on the quantitative characteristics of plants was assessed by one-way analysis of variance (ANOVA/MANOWA) in the completely randomized setup.
In this study demonstrated that 24 hours of hypoxia stress reduces the rate of photosynthesis and dark respiration changes in mosses gametophores and the breathing process exhibits a much lower susceptibility to hypoxia stress than photosynthesis. The data obtained indicate that the detection and analysis of chlorophyll fluorescence parameters is a very good tool to test the reaction of photosynthesis under hypoxic stress, re-activation and changes in the chlorophyll fluorescence parameters may indicate that the stress of hypoxia impairs functions of PS II and induces an increase in dissipation of energy excitation in the form of heat. Fluctuations in chlorophyll content in mosses gametophores, subjected to limiting oxygen availability stress, indicate different mechanisms of physiological response among the species tested. Damage to the cell membrane and increased efflux from cells may indicate that the stress of hypoxia and reoxygenation contribute to the formation of ROS, which can induce an increase CAT activity in cells of mosses gametophores. Demonstrated in this work increase in both malate and citrate amounts may be a moss cells adaptation to hypoxia conditions.
This study results analysis indicates that use of the measurement methods of selected physiological parameters allows the assessment of the impact of hypoxia stress on the functioning of the plant and demonstrates the differences between species in response to a abiotic stress given. Resistance of plants to hypoxic stress depends inter alia on its ability to maintain homeostasis at the time of stress impact and launch of metabolic mechanisms enabling adaptation to environmental stress conditions that have occurred
