Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
The content of some elements and hormones and activity of antioxidant barrier in the placenta, amniotic and umbilical cord blood of man
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut
Biologii. Zakład Zoologii Kręgowców i Biologii Człowieka. Praca napisana pod kierunkiem dr hab. Roberta Stawarza, prof. UP.Łożysko jest narządem, który przedstawia środowiskowy zapis wystawienia organizmu na warunki środowiskowe (Slikkler
i Miller, 1994). Czynniki środowiskowe wywołują widoczne zmiany w koncentracji metali w łożysku. Powiększanie się
skażenia środowiska w skutek działań antropogenicznych, społeczno-ekonomicznych powoduje bardzo niekorzystne
oddziaływania na zdrowie człowieka oraz na rozwijający się płód (Haworth i inni, 1980; Wen i inni, 1990; Cliver i
inni, 1995). Oddziaływanie toksycznych metali skutkuje uszkodzeniem płodu oraz zaburzeniem transportu istotnych
elementów dla prawidłowego rozwoju płodu (Torreblanca i inni, 1992; Wier i inni, 1990). Nieodpowiedni styl życia,
niezrównoważona dieta, używki (alkohol, narkotyki, papierowy), nadużywanie leków bądź wystawienie na działanie
bakterii i wirusów wpływają w niekorzystny sposób na rozwijający się płodu, powodując wady wrodzone a nawet
wcześniejszą śmierć (poronienia) (Myllynena i inni, 2005).
Celem pracy była ocena zawartości niektórych pierwiastków biogennych i ksenobiotycznych, w łożysku, błonie płodowej
człowieka oraz w krwi pępowinowej noworodków a także aktywności wybranych enzymów antyoksydacyjnych i zawartości
innych elementów bariery antyoksydacyjnej oraz hormonów. Celem pracy było zbadanie wpływu wieku kobiet, kolejności
ciąż, miejsca zamieszkania kobiet, palenia papierosów przez kobiety ciężarne na kumulację wybranych pierwiastków
biogennych oraz ksenobiotycznych w łożysku, krwi pępowinowej oraz owodni. Celem była również ocena wzajemnych
relacji pomiędzy pierwiastki biogennymi a metalami ciężkimi a także pomiędzy badanymi pierwiastkami a wybranymi
parametrami antropometrycznymi noworodka (masa ciała noworodków, długość ciała noworodków, objętość główki).Placenta is an organ that represents the environmental record of lifetime exposure to environmental conditions
(Slikkler and Miller, 1994). Environmental factors cause noticeable changes in the concentration of metal in the
bearing. Expansion of the contamination of the environment as a result of anthropogenic activities, socio-economic
causes very adverse effects on human health and on the developing fetus (Haworth et al, 1980; Wen et al, 1990;
Cliver et al, 1995). The impact of toxic metals will damage the fetus and impaired transport of essential elements
for the proper development of the fetus (Torreblanca et al, 1992; Wier et al, 1990). Inadequate lifestyle,
unbalanced diet, stimulants (alcohol, drugs, paper), drug abuse or exposure to bacteria and viruses adversely
affect the developing fetus, causing birth defects and even early death (miscarriage) (Myllynen and others, 2005 ).
The aim of this study was to evaluate the content of some elements of biogenic and xenobiotic, in the placenta,
fetal membrane man and umbilical cord blood of newborns as well as the activity of some antioxidant enzymes and
other elements of the content of antioxidant barrier and hormones. The aim of this study was to investigate the
effect of age of women, the order pregnancies, the residence of women, smoking by pregnant women on the
accumulation of selected elements of biogenic and xenobiotic in the placenta, umbilical cord blood and amniotic.
The aim was to also assess the relationship between biogenic elements and heavy metals as well as between the
analyzed elements and selected neonatal anthropometric parameters (body weight newborns, body length of newborns,
neonatal head volume)
The influence of the elites on ethno-political processes
No full textThe author focuses her attention on the activity of ruling elites in polyethnic
North Caucasus . She examines the impact of the polyethnic specificity
of the region mechanisms of recruitment and circulation of political elites.
She reveals the influence of these elites on the same ethnopolitical processes
in the national republics. A periodization of the political transformation of
the North Caucasus, in which each of the stages is distinguished by its specificity,
emerges from the research. The author discusses the various stages
of transformation states, that during the presidency of Boris Yeltsin these
elites had a wide degree of autonomy in its activity. The situation changed
in the first decade of the twenty-first century, with Vladimir Putin’s rise to
power. Then the process of gradual reduction of the autonomy of the region
and weakening of the position of political leaders has started. This process
is connected with the reconfiguration of elite systems and re-evalutation
of influence of ethnopolitical and clan groups. This process continues and
its final effects are still to come. New groups and alliances slowly emerge.
One can notice intense infiltration of business and power elite. Elite recruitment
is limited by channels such as social organizations, science, culture
and educational institutions, media and confessions. The control over system
of processes taking place in the political elite expands. The structures
responsible for order and security are clearly favored within the system of
power. Practice proves that solutions and methods used by the federal center
are ineffective. As a result, civil society is underdeveloped, democratic process
are locked, which does not give a chance to make use of social capital,
middle class almost does not exist, the political parties are weak. As a result,
the North Caucasus remains a zone of political turmoil
Perspektywa czasowa a dobrostan studentów
Get PDFPrezentowane badanie miało na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie: Jakie są związki między
perspektywami czasowymi a wymiarami psychologicznego dobrostanu u studentów?
W badaniu posłużono się następującymi metodami: Kwestionariuszem Postrzegania Czasu
Zimbardo oraz Skalami Psychologicznego Dobrostanu Ryff. W badaniu wzięło udział 127
studentów Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Badania pokazały, że perspektywy:
przeszła negatywna oraz fatalistyczna teraźniejsza są negatywnie związane z dobrostanem.
Pozytywnie z poczuciem dobrostanu łączą się perspektywy: przyszła oraz przeszła pozytywna.
Co do skali teraźniejszej hedonistycznej nie stwierdzono jednoznacznych związków
z dobrostanem. Jednak gdy wysokie wyniki w tej skali są zrównoważone wysokimi wynikami
na skali przyszłościowej, wyższe jest również poczucie dobrostanu (niektórych aspektów).
Wysoka orientacja na przyszłość okazała się w przypadku studentów związana pozytywnie
z dobrostanem niezależnie od tego, czy jest zrównoważona perspektywą teraźniejszą hedonistyczną
czy nie. Przedstawiono również propozycje kierunków pracy nad uzyskaniem optymalnej
perspektywy czasowej, która będzie sprzyjała dobrostanowi.The aim of the thesis is to research the connections between time perspective and well-being
of university students. The following investigative methods were used: The Zimbardo Time
Perspective Inventory and Ryff Scales of Psychological Well-Being. The group consisted of
127 students of the Pedagogical University in Cracow, Poland. The research demonstrated
that the negative past and fatalistic present were negatively associated with all aspects of
well-being. The future and the past were positively associated with most of the well-being
scales. In relation to the present-hedonistic scale no clear connections to well-being were
found. However, if high results in that scale are balanced with high results in the future scale,
the feeling of well-being is also higher (for some aspects). High future orientation was, in this
case, always positively connected with well-being, regardless of the fact whether it was balanced
with present-hedonistic perspective or not. Suggestions for future research directions
on obtaining optimal time perspective, conducive to well-being, were presented
Education as a common good is like unfulfilled KEN message for posterity
Get PDFThe title of my article exposes education as a common good with reference to The
Commission of National Education and its policy initiatives for democratization of
education. I wonder how this idea and associated with it different structural solutions,
like axiological and normative, have changed school educational systems. How they were
marginalized and even destructed in these parts of the contemporary reform efforts that
were associated with the creation of the unity of the Polish society. It is worth to ask – how
were taken root and to what extent have been lost key, timeless ideas and values of past
generations to build a democratic society and civil society. How these ideas were uniquely
used into the establishment of Europe’s first ministry of education? The scientific debate,
which took place in the building of Pedagogical University in the 240 anniversary of The
Commission of National Education and named after the Commission, is of particular
importance for the Polish education and modern science education
The Participation of the piarists in the work of the Society for Elementary Books
Get PDFThe Society for Elementary Books was established by The Commission of National
Education on February 10, 1775. The Society’s principal objective was to develop
syllabuses and school textbooks. Among many of its members were three Piarists:
Antoni Popławski, Kazimierz Narbutt and Onufry Kopczyński. They all have made
a very significant contribution to the work of the society and gained recognition of The
Commission of National Education as well as the other members of the society.
The Commission of National Education published thirty elementary textbooks,
fourteen of which were prepared by the Piarists. Among the books drawn up by members
of the Piarist order and read and amended repeatedly at sessions of the Society for
Elementary Books and by the authors should be listed seven textbooks for pupils, six
books for teachers – the so-called notes, in the current sense, methodological companions
– and one supplementary textbook ( „Logarytmy dla szkół narodowych” ). Of the books
for teachers, four were written by Onufry Kopczyński, one by Antoni Popławski and
one by Józef Kajetan Skrzetuski. The supplementary textbook „Logarytmy dla szkół
narodowych” was drawn up by the Piarist Ignacy Zaborowski.
The manner in which these books were prepared and p ublished at the time of The Commission may serve as a model for authors and publishers of school textbooks today.The Piarists working at the Society for Elementary Books and the other members of the order preparing textbooks for the schools of The Commission of National Education rendered good service to the Polish nation
Analysis of biochemical parameters in spring wheat seedlings subjected to short-term drought stress
No full textPraca doktorska wykonana w Zakładzie Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Instytutu Biologii Wydziału Geograficzno-Biologicznego Uniwersytetu Pedagogicznego pod kierunkiem prof. dr hab. Marii Filek.Stresy środowiskowe (zwłaszcza stres suszy) stanowią główne czynniki powodujące zmiany w metabolizmie roślin, wpływając tym samym na obniżenie ilości i jakości plonów zbóż o dużym znaczeniu agronomicznym.
Celem prezentowanych eksperymentów było: 1) wytypowanie, na podstawie parametrów fizjologicznych i biochemicznych, które spośród obecnie wprowadzanych do hodowli odmian pszenicy są odporne na działanie stresu suszy oraz 2) określenie różnic/podobieństw w aktywacji mechanizmów obronnych u odmian wrażliwych i tolerujących suszę.
W badaniach wykorzystano nasiona 10 odmian pszenicy jarej (Triticum aestivum L.). Stresogenny
wpływ suszy oceniano poprzez wyznaczenie zmian, w stosunku do roślin kontroli, przyrostu świeżej masy, zawartości wody, wypływu elektrolitów z tkanek oraz stopnia peroksydacji lipidów, składu i stopnia nienasycenia kwasów tłuszczowych lipidów oraz akumulacji mikro- i makroelementów. Aktywację mechanizmów obronnych wyznaczano drogą analizy aktywności enzymów anty oksydacyjnych oraz poprzez oznaczenie stężeń α-tokoferolu i β-karotenu, a także zawartości osmoprotektantów. Stwierdzono, iż w warunkach działania stresu suszy następuje zmniejszenie przyrostu świeżej masy i zawartości wody w tkankach oraz wzrost wypływu elektrolitów i peroksydacji lipidów u wszystkich badanych odmian pszenicy. Stres suszy wywoływał u wszystkich odmian modyfikację struktury membran komórkowych, obserwowaną poprzez zmiany nienasycenia kwasów tłuszczowych lipidów oraz transportu mikro- i makroelementów. W warunkach stresu suszy stwierdzono spadek zawartości głównie mikroelementów u wszystkich badanych odmian, przy czym zmiany te były większe u roślin wrażliwych. Akumulacja makroelementów była zależna od stopnia nasycenia lipidów.
Na podstawie parametrów fizjologicznych i biochemicznych badane odmiany podzielono na odmiany wrażliwe i odporne na stres suszy.
Aktywacja mechanizmów obronnych u odmian odpornych i wrażliwych dotyczyła większości badanych antyoksydantów i substancji osmotycznie czynnych, jednak była ona różna w zależności od tolerancyjności roślin na stres.Environmental stresses (especially drought) are the major factors which change the metabolism of plants, with consequent reduction of the quantity and quality of cereal crops (grain yields) of major agronomic importance.
The aim of the experiments was: 1) predicting, based on physiological and biochemical parameters which of wheat currently introduced to the breeding is resistant to drought stress, and 2) determining the differences/similarities in the activation of defense mechanisms in varieties susceptible and tolerant to drought.
In the studies seeds of 10 varieties of spring wheat (Triticum aestivum L.) The impact of drought
was evaluated by determining the changes (in comparison to not stressed plants) in: fresh weight, water content, electrolyte leakage and the degree of lipid peroxidation, fatty acids composition (their unsaturation degree) and the accumulation of micro- and macroelements. Activation of defense mechanisms was checked by: analysis of the activity of antioxidant enzymes, accessing of concentrations of α-tocopherol and (β-carotene and of the content of osmoprotectants.
The results of experiments showed a decrease of fresh weight, water content and increase of electrolyte leakage and lipid peroxidation degree in all drought stressed wheat varieties. A modification of the structure of cell membranes, observed through changes in fatty acids unsaturation degree and in transport micro-and macroelements was found in all drought stressed plants. Under drought stress conditions a decrease of the content of elements (mainly micro-) in all tested cultivars was found, however, these changes were greater in susceptible plants.
Activation of the defense mechanisms of tolerant and susceptible varieties was related to the most of the investigated antioxidants and osmotically active substances, however, it was different depending on the degree of plants' tolerance to stress
Professor Andrzej Badurski in service of great reform : St. Barbaraʼs clinic hospital in Cracow
Get PDFBorn in Cracow, Andrzej Badurski after his studies in Italy, returned to his hometown
where he became Professor and Dean at Cracow University. There he reformed the
Medical Faculty and accomplished the work of his life – in 1780 founded the first
hospital that educated students, St. Barbaraʼs clinic. He cooperated closely with The
Commission of National Education, especially with its representative Hugo Kołłątaj
who was Chancellor at the Crown Main School. During organizing the hospital, he was
confronted with difficulties – the Cracow Butchers Union which did not agree that the
sewage system from hospital run across their grounds. The article also describes sanitary
conditions prevailing in Cracow at the end of XVIIIth century
