Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
Dynamics of the number and density of roe deer population (Capreolus capreolus L.) in Niepołomicka Forest
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut Biologii. Praca doktorska wykonana w Zakładzie Ekologii, Badań Łowieckich i Ekoturystyki pod kierunkiem prof. dr hab. Bogusława Bobka.W ciągu trzech kolejnych lat 2011 - 2013 badano zagęszczenie i liczebność saren w czterech kompleksach leśnych Puszczy Niepołomickiej (Koło, Grobelczyk, Grobla i Bór) o łącznej powierzchni 10, 8 tys. ha. W 2011 i 2013 stosowano tropienia na 16 liniowych transektach o łącznej długości 41,9 km, natomiast w roku 2012 ze względu na brak pokrywy śniegu metodę pędzeń leśnych pasów taksacyjnych. Zagęszczenia populacji różniły się istotnie między badanymi kompleksami leśnymi. Najwyższe wykazano w kompleksach Koło i Grobelczyk (od 446,1 do 531,0 saren/1000 ha lasu), niższe w kompleksie Grobla (od 286,1 do 342,5 zwierząt/1000 ha lasu), a najniższe w kompleksie Bór (od 95,3 do 113,4 saren/1000 ha lasu). Oceniona liczebność saren dla całej Puszczy Niepołomickiej w roku 2011 wyniosła 1661 osobników, a w latach 2012 i 2013 odpowiednio 1618 i 1558 osobników. Wykazana w niniejszej pracy liczebność populacji różni się drastycznie od danych podawanych przez Nadleśnictwo Niepołomice (550 - 622 osobniki). Prawdopodobnie pozyskanie saren było znacznie niższe od rocznego przyrostu populacji co było przyczyną emigracji saren z Puszczy Niepołomickiej na okoliczne pola.In the three consecutive years 2011 - 2013 were studied roe deer density and numbers in four forest complexes of
Niepołomicka Forest (Koło, Grobelczyk, Grobla and Bór) with a total area of 10. 8 thousand ha. In 2011 and 2013
used tracking on 16 line transects with a total length of 41.9 kilometers, while in 2012 due to lack of snow cover
used sampling belts method. Population density differed significantly between the study forest complexes. The
highest was demonstrated in complexes Koło and Grobelczyk (from 446.1 to 531.0 of deer / 1000 ha of forest), lower in the complex Grobla (from 286.1 to 342.5 animals / 1000 ha of forest), and the lowest in the complex Bór (from 95.3 to 113.4 roe deer / 1000 ha of forest). Calculated number of roe deer for the whole Niepołomicka Forest in 2011 amounted 1661 individuals, in 2012 and 2013, respectively 1618 and 1558 individuals. Presented in this study population size differs drastically from data showed by the Forest District of Niepołomice (550 - 622 individuals). Probably the harvest of roe deer was much lower than the annual population growth of what caused the emigration of roe deer from the Niepołomicka Forest on the surrounding fields
System partyjny Szwajcarii - specyfika i kierunki ewolucji
No full textProblematyka artykułu koncentruje się wokół specyficznych cech systemu partyjnego Szwajcarii. Wskazane zostały
zasadnicze determinanty jego kształtu wynikające ze specyfiki podziałów socjopolitycznych szwajcarskiego
społeczeństwa oraz istnienia „magicznej formuły” niosącej za sobą istotne konsekwencje dla uczestnictwa partii w
parlamencie i rządzie. Jednocześnie analizie poddano zmiany, jakie dokonały się w szwajcarskim systemie partyjnym w
okresie ostatnich dwóch dekad
Influence of the Simultaneous-Sequential Method of Reading Acquisition on the school readiness level
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Instytut Filologii
Polskiej. Katedra Logopedii i Zaburzeń Rozwoju. Praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Jadwigi
Cieszyńskiej-Rożek.Przybywa dzieci z trudnościami w opanowaniu umiejętności językowych. Przyczyn tych trudności upatruje się w
zmianach cywilizacyjnych, szybkim tempie życia, sposobie funkcjonowania współczesnej rodziny, powszechnej
dostępności nowych technologii. Wszechobecne obrazy rozwijają prawą, niejęzykową półkulę mózgu. Komputer,
telewizor, tablet i komórka to dzisiaj członkowie rodziny, w której brakuje czasu na codzienną rozmowę i zabawę z
dzieckiem. Rozmawiając, opowiadając, czytając dziecku stymulujemy jego lewą półkulę mózgu i rozwój językowy.
Dlatego tak istotne jest wykorzystanie okresu przedszkolnego dla kształtowania kompetencji językowych. Od nich
zależy szkolna kariera dziecka.
Zakłócony proces nabywania języka opóźnia rozwój procesów poznawczych. Język jest nie tylko narzędziem komunikacji.
Stymuluje też rozwój dziecka. Dziecko uczy się szybko dzięki kontaktom społecznym z opiekunami, którzy bawią się z
nimi.
Wyniki badań neurobiologicznych podkreślają, że należy stworzyć dziecku możliwość poznania wielu ciekawych rzeczy.
Mózg dziecka dojrzewa i uczy się jednocześnie. Przyczyna problemów z nauką czytania często tkwi w zaburzonym
„okablowaniu" między ośrodkami mowy. U dzieci mających te problemy narasta niechęć do czytania, nauki i szkoły.
Obserwując moich uczniów zauważyłam, że: ci, którzy rozpoczęli naukę w szkole z umiejętnością czytania opanowaną w
stopniu podstawowym lepiej radzili sobie, lubili czytać. Uczniowie, którzy okupili naukę czytania ogromnym
wysiłkiem w klasie pierwszej nie lubili czytać. Obserwowałam niechęć do czytania już u przedszkolaków. Sześciolatki
z chęcią rozpoczynały naukę czytania, poznawały pierwsze litery, natomiast nie radziły sobie z odczytywaniem
wyrazów.
Doświadczenia z terapii stymulującej rozwój językowy dzieci poprzez wczesną naukę czytania pozwoliły mi na
wysunięcie wniosku, że to zbyt krótki czas na realizację pierwszego etapu nauki czytania, niewystarczająca
stymulacja funkcji poznawczych, jak również metoda nauki czytania gasiły zainteresowanie i motywację dzieci do
poznawania świata pisma.
Szukanie sposobów pomocy dzieciom mającym trudności w opanowaniu umiejętności językowych stało się obiektem moich
zainteresowań i badań naukowych. Celem badań było: ocena efektywności stosowania metody Symultaniczno-Sekwencyjnej
Nauki Czytania® oraz jej wpływ na rozwój językowy przedszkolaków i ich gotowość szkolną, a także opracowanie dla
nauczycieli programu kształtowania językowej gotowości szkolnej Symultaniczno-Sekwencyjną Metodą Nauki Czytania®.
Badanie właściwe poprzedziły badanie pilotażowe. W 2005 roku napisałam program „Lubię czytać" dla dzieci 6-letnich
rozpoczynających naukę czytania. W programie wykorzystałam metodę symultaniczno-sekwencyjną. Był on realizowany w
dwóch przedszkolach. Nauczyciele uczyli czytania nową metodą, ale także stymulowali rozwój psychomotoryczny
przedszkolaków (percepcja wzrokowa, słuchowa, duża i mała motoryka, mowa, komunikacja interpersonalna, myślenie,
pamięć). Sprawdziłam efekty programu (test czytania i badanie mowy). Okazało się, że wzrosły kompetencje językowe
dzieci.
W badaniach właściwych zastosowałam metodę eksperymentalną. Chciałam zbadać wpływ sylabowej nauki czytania na
poziom kompetencji językowych i gotowości szkolnej dzieci przedszkolnych. Wybrałam technikę grup równoległych -
plan z grupą kontrolną bez pomiaru początkowego. Napisałam innowację. Zawierała rozkład materiału, konspekty,
pomoce oraz test sprawdzający umiejętność czytania. Wprowadziłam program w grupie eksperymentalnej. Innowacja
została zatwierdzona w Kuratorium Oświaty w Katowicach i trwała cztery lata. Na koniec porównałam rozwój dzieci z
grupy innowacyjnej, z grupą kontrolną. W tej grupie dzieci nabywały umiejętności językowe metodą fonetyczną.
Celowy był wybór grup przedszkolnych, z publicznych przedszkoli. Przy wyborze placówki realizującej innowację było
ważne posiadanie przez nauczycieli kwalifikacji do pracy metodą prof. J. Cieszyńskiej. Pozostawałam w roli autora
innowacji i metodycznego konsultanta nauczycieli. Losowy był dobór dzieci do grup. Kryteria przyjęć w obydwu
przedszkolach były takie same.
W badaniu zastosowałam następujące techniki: wywiad (np. dyrektorzy), analizę dokumentów (np. dzienniki),
obserwację (zajęć dydaktycznych, spotkań z rodzicami), ankietę dla nauczycieli. Wykorzystałam następujące
narzędzia: test logopedyczny, test gotowości szkolnej, test czytania, percepcji słuchowej i lateralizacji. W 2011
roku przeprowadziłam pomiar końcowy w grupie innowacyjnej i kontrolnej.
W badaniach wprowadziłam etap drugi, czyniąc je badaniami podłużnymi. W 2013 r. odnalazłam dzieci badane wcześniej
dzieci. Byli uczniami klas drugich szkół podstawowych. Przeprowadziłam badanie ankietowe z ich nauczycielami. W
kwestionariuszu ocenili oni poziom gotowości szkolnej uczniów, umiejętność czytania a także jak uczniowie radzą
sobie w szkole. Chciałam zbadać wpływ wczesnej nauki czytania na sukces szkolny dzieci. Wyniki badań wykazały, że
rozwój badanych umiejętności dzieci z grupy innowacyjnej był lepszy. Osiągnęły one wyższy poziom gotowości
szkolnej. Lepiej również te dzieci radziły sobie w szkole niż dzieci z grupy kontrolnej. Moim wnioskiem jest
wprowadzenie elementarnego etapu nauki czytania w przedszkolach. Wczesna nauka czytania nie tylko wpływa na karierę
szkolną przyszłych uczniów, ale również kształtuje ich pozytywny stosunek do czytania i aktywność czytelniczą.
Kształtowanie językowej gotowości szkolnej przedszkolaków jest najskuteczniejszą profilaktyką trudności w nauce
czytania, trudności szkolnych i analfabetyzmu.The number of children with language difficulties is constantly increasing. The reasons for this problem can be
found in the increased pace of life, the way modern families function or the easy access to new technologies.
Ubiquitous images stimulate the right, unilingual hemisphere. Computers, TV-sets and tablets consume family leisure
time which could be spent on conversations or playing with a child. Conversations, storytelling and reading
stimulate the child's left hemisphere which is responsible for language. Therefore, it is essential to use the
preschool period to develop linguistic competence. The child's school career depends on it.
Language is not only a communication tool. Disrupted process of language acquisition delays the cognitive
development. The results of neurobiological research emphasise that a child's brain matures and learns at the same
time. Children learn more quickly due to the social contact with caregivers who play with them.
The reason for problems with learning to read can be found in disruptions of neuronal connections between brain
areas which are responsible for language. Children with those problems feel an increasing discouragement towards
reading, learning and school. They often display speech disorders.
The experience gained from therapy which stimulates linguistic development of children through early reading led me
to the conclusion. Factors such as insufficient time to undergo the first stage of reading acquisition,
insufficient stimulation of cognitive functions, and not proper learning method extinguish the interest and
motivation of children to get to know the world of writing.
Supporting children who have trouble with learning to read has become the subject of my scientific interest. My
research had two aims. I wanted to examine the influence of early reading on the level of linguistic competence and
school readiness among preschool children. And I wanted to create the program to develop linguistic school
readiness using the simultaneous-sequential method for teachers (practical purpose).
The main research was proceeded by a pilot study. In 2005 I wrote the program "I like reading" for 6 year old
children who start learning how to read. In the program I used a simultaneous-sequential method. The program was
administered in two preschools. The teachers used the new method to teach reading as well as stimulating the
preschoolers' psychomotor development (visual perception, auditory perception, pronunciation, impersonal
communication, gross and small motor skills, thinking and memory). I investigated the effects of the program with a
reading test and speech assessment. The findings showed that children's linguistic competence was increased.
In the main research I applied the experimental method. I chose a simultaneous group technique - with a control
group without an initial measurement. I wrote a pedagogical innovation. It included curriculum details, lesson
plans and the test checking the ability to read. I implemented the program in the experimental group. The
innovation was accepted by the Board of Education in Katowice and lasted for four years (2007-2011). At the end, I
compared the development of children from the innovational group with the control group. In this group the children
were acquiring the linguistic skills by the phonetic method.
The choice of an experimental preschool was deliberate. Familiarity of the teachers with Cieszyńska's method was an
important factor. I adopted the role of a methodical consultant for teachers. However, the assignment of children
to groups was random. The entering criteria in two preschools were the same.
I applied following techniques in my research: interview, document analysis (class and therapy registers),
observation (didactical classes, parent meetings), and a survey for teachers. I used the following tools: logopedic
test, school readiness test, reading test, auditory perception and lateralization test. In 2011 I performed a final
measurement.
I then introduced a second stage to my research - making the research longitudinal. In 2013 I found the children
tested earlier. They were second grade pupils of primary schools. I conducted a survey among their teachers. In the
questionnaire they assessed the level of children's school readiness, the ability to read as welt as how the pupils
cope at school in general. I wanted to study the influence of early reading on the children's school success too.
The research results showed that the children's not only linguistic skills from the innovational group were better.
They reached a higher level of school readiness. They also coped better at school than children from the control
group. My conclusion is to introduce an elementary stage of learning to read to preschools. Teaching reading early
does not only influence future pupils' school careers but it also shapes their positive attitude towards reading.
Forming preschoolers' linguistic school readiness is the most effective prevention of troubles with learning how to
read, school problems and illiteracy
The picture of high mountain nature in the Tatra sonnets by Wincenty Byrski
No full textThis analysis is based on an unpublished collection of 25 sonnets written by Wincenty
Byrski one hundred years ago. They are devoted to the Tatra subject matter. The author
of the article, applying the methods of cultural linguistics, discusses the descriptions of
the mountain nature in the poetic language of W. Byrski. The research is focused on the
toponyms, the lexis referring to different rock formations, watercourses, animated nature,
atmospheric phenomena and the elements. Simultaneously, the author comments on
the solemnly marked lexis, archaisms, regional expressions and comparative structures
used by the poet
Tatra plants in the writings of Zofia Radwańska-Paryska
No full textBasing on the texts by Zofia Radwańska-Paryska, the author reconstructs the ways of
describing plants growing in the Tatra Mountains. The method of looking at the plant
includes four different author’s points of view, mixed with each other, and the genre of
the text does not determine the language used in it. The article reproduces four examples
of linguistic images of plants
Polish proverbs with the name Anna
No full textThe article presents the proverbs including the most popular name in Poland – Anna.
The analyzed material – surprisingly tiny, comprising twenty-two paremiological units
– has been drawn from the Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich
(New book of Polish proverbs and proverbial expressions). In the collected, semantically
clear group of proverbs, the following has been pointed out and described: 1) weather
proverbs connected to the calendar day of Saint Anna, 2) proverbs concerning various
customs connected to the calendar day of Saint Anna, c) proverbs connected to the
patronage of Saint Anna, 4) proverbs where names Anna, Hanka, Anulka symbolize
a common rural girl
Barriers and misunderstandings in teacher-student communication
No full textKomunikacja pomiędzy nauczycielami i uczniami narażona jest na szereg trudności wynikających między innymi z zajmowanych pozycji, doświadczeń i nagromadzonych emocji. W artykule przedstawiono najważniejsze czynniki zakłócające relacje między tymi dwoma podmiotami i dokonano ich charakterystyki. W celu uchwycenia jak najszerszego spektrum uwarunkowań, analizie poddano trudności wynikające z cech i zachowań obu stron, uwzględniając perspektywę ucznia i nauczyciela.Teacher-student communication is prone to a number of obstacles that stem from the position of the participants, their experiences and accumulated emotions. The article presents and analyzes the most important factors impeding relations between those two groups. In order to observe the broad spectrum of conditions, analyzed were the difficulties stemming from the attributes and behavior of both the student and the teacher