Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
Development and its educational value in the pedagogy of the development according to John Paul II
W artykule, wychodząc od kategorii „pracy” i „edukacji”, wyprowadza się kategorię rozwoju, który chociaż postrzegany w aspekcie przyrodniczym i procesualnym jest nade wszystko kategorią aksjologiczną, ważną dla pedagogiki i wychowania człowieka. W obliczu swoistego „wygaszania”, czy „zwijania” dzieł i wytworów ludzkich, z jakim spotykamy się we współczesnej Europie, tym bardziej aktualna staje się aksjologia rozwoju i jej implikacje edukacyjne. Problematykę rozwoju (aksjologicznie)
ujmuje społeczne nauczanie Kościoła katolickiego, zwłaszcza papieża Jana Pawła II, kierujące nasze myślenie wyraźnie ku wychowaniu do rozwoju przez miejsca w encyklice Sollicitudo rei socialis wyraźnie mówiące o wychowaniu. Według Jana Pawła II „rozwój domaga się nade wszystko ducha inicjatywy” od jednostek i społeczności, którego przejawem, jak to dobitnie wyraził Benedykt XVI, jest wzrastanie duchowe, umożliwiające pozostawanie otwartym na faktyczny stan rzeczy, na konkretne doświadczenie i całość tego, co nazywamy przemianą, a co się dokonuje zarówno na zewnątrz, jak i w samej osobie. Element duchowy przenikający podjęcie pełnej odpowiedzialności przez człowieka, prowadziłby do stania się wychowawcą samego siebie, co może być postrzegane jako ukoronowanie procesu rozwoju jednostkowego i społecznego, czemu miałoby służyć wychowanie do rozwoju.In the article, going out from categories „work” and „education”, is moving out the category of the development, which though it is perceived in natural and processual aspect above all characterized through the axiological dimension, as the important category for pedagogy and for the education of the person. In the face of the „blanking”, and „rolls up” the works and the more current the human products of which we assist in the present Europe, the axiology of the development and its educational implications becomes very important question. The social teaching of the Catholic Church captures the problems of the development (axiological), especially by pope John Paul II, clearly directing our thinking towards the education to the development through places in his Encyclical-Letter ‘Sollicitudo rei socialis’ clearly speaking about this education. According
to the teaching of John Paul II, „the development demands above all the spirit of the initiative” from individuals and entire community, and whose symptom, by Benedict XVI was expressed as spiritual growing up. The spiritual dimension penetrating every person and community made them able to undertaking the full responsibility and made him able to be the tutor of oneself. This can be perceived as crowning of the process of the individual and social development through the education for the development
Emotion function, according to J. P. Sartre’s phenomenological psychology
The aim of analysis is to demonstrate that phenomenological approach to nature can be useful for psychology, as it broadens the understanding of emotion. J. P. Sartre understanding of emotion nature was presented. Emotion functions according to Sartre were another focus of the research, as was comparing those functions to emotion functions specified in contemporary psychological literature
Identification of genomic regions (QTL) and molecular markers associated with freezing tolerance in triticale (xTriticosecale Wittm.)
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny.
Instytut Biologii, Zakład Biologii Komórki i Genetyki. Praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab.
Marii Wędzony, dr inż. Magdaleny Szechyńskiej-Hebda.Pszenżyto heksaploidalne (x Triticosecale Wittmack) jest znaczącym zbożem uprawianym obecnie na całym
świecie. Mrozoodporność pszenżyta ozimego jest główną cechą, determinującą zimotrwałość i jednocześnie
przydatność rolniczą tego zboża. Mechanizm aklimacji do ujemnych temperatur jest genetycznie zaprogramowany i
obejmuje dużą liczbę genów, które są indukowane i regulowane przez niską temperaturę. Rejony genomu, które
zawierają geny związane z określoną cechą ilościową taką jak np. mrozoodporność, określane są jako loci cech
ilościowych (ang. Quantitative Trait Loci, QTL). Identyfikowanie tych rejonów stało się możliwe dzięki mapom
genetycznym, których konstrukcja opiera się o markery molekularne.
Głównym celem badań była lokalizacja rejonów genomu (QTL) pszenżyta (xTriticosecale Wittmack) związanych z
mrozoodpornością oraz wytypowanie potencjalnych markerów odporności na ujemne temperatury. Ponadto
poszukiwano związku przeżywalności roślin z wybranymi cechami fizjologicznymi przemrożonych roślin tj.
zdolnością do zachowania integralności membran komórkowych i fotochemiczną aktywnością fotosystemu II.
Ocenę mrozoodporności 92 linii populacji DH Hewo x Magnat przeprowadzono metodą polowo-laboratoryjną.
Doświadczenia wykonano w dwóch seriach badawczych w każdym z sezonów zimowych 2011/2012 i 2012/2013. Przy
wykorzystaniu mapy genetycznej, zawierającej 721 markerów DArT i SSR, przeprowadzono analizę QTL metodą
regresji liniowej (SMA) i złożonego mapowania interwałowego (CIM).
W wyniku przeprowadzonych badań zidentyfikowano w trzech niezależnych eksperymentach 6 rejonów genomu (QTL)
związanych z przeżywalnością roślin, położonych na chromosomach: 4A, 7A, IB, 2B, 7B, 4R. Trzy QTL na
chromosomie 4R i dwa QTL na chromosomie 5R ujawnione zostały w jednym lub w dwóch seriach. Na chromosomach 4A
i 4R, 5R, QTL przeżywalności roślin zajmowały to samo położenie, które zmapowano dla parametrów określających
fotochemiczną aktywność fotosystemu II i integralność membran komórkowych po przemrożeniu. Zarówno
współczynniki korelacji uzyskane w badaniach fizjologicznych jak i wyniki analizy QTL wskazują, że efektywne
funkcjonowanie łańcucha transportu elektronów podczas fazy jasnej fotosyntezy jest istotne dla przeżycia
temperatur ujemnych. Natomiast stabilność plazmolemy komórek liści nie miała bezpośredniego związku z
przeżywalnością roślin. Ponadto identyfikacja specyficznych QTL dla poszczególnych cech i warunków
środowiskowych, sugeruje, że aklimacja do ujemnych temperatur jest procesem złożonym. Potrzebne są dalsze
badania w celu wyjaśnienia roli dodatkowych fizjologicznych i genetycznych mechanizmów zaangażowanych w
mrozoodporność.
W pracy obserwowano też zjawisko transgresji cechy mrozoodporności, wskazujące na istnienie w roślinach
odmian Hewo i Magnat puli cennych genów, które mogą być przydatne do ulepszenia mrozoodporności pszenżyta.Hexaploid triticale (x Triticosecale Wittmack) is an important cereal cultivated around the world. Freezing
tolerance of winter triticale is the major trait that contribute to triticale winter hardiness and determine
the agronomic suitability of the crop. Acclimation mechanisms necessary to survive winter are genetically
programmed and involve a great number of genes, which are induced and regulated by low temperature.
Chromosomal regions, which contain genes involved in the regulation of the quantitative traits like e.g.
freezing tolerance, are named the quantitative trait loci (QTL). Their identification is possible using the
genetic maps with molecular markers.
Identification of quantitative trait loci and molecular markers associated with the freezing tolerance of
winter hexaploid triticale was the aim of this study. Additionally, a relation of plant survival to the cell
membranes stability after freezing as expressed as an electrolyte leakage and to the postfreezing
photochemical efficiency of photosystem II determined by parameters of chlorophyll a fluorescence were
investigated.
A population of 92 doubled haploid lines derived by androgenesis from the ‘Hewo’ x ‘Magnat' Fl hybrid were
subjected to freezing tolerance tests during the winter seasons 2011/2012 and 2012/2013, two times in each of
them. The genetic linkage map consisted of 721 DArT and SSR markers was used for QTL determination. QTLs and
markers for evaluated traits were identified by the single-marker analysis (SMA) and composite interval
mapping (CIM) using Windows QTLCartographer version 2.5 software.
Six QTLs associated with the plant survival in three independent replicates were mapped on chromosome: 4A,
7A, 1B, 2B. 7B, and 4R. Three QTLs on 4R, and two on 5R appeared in one or two series, exclusively. QTLs of
plant survival on chromosomes 4A, 4R and 5R were colocalized with QTLs of photochemical efficiency of
photosystem II and QTL of cell membranes stability after freezing. Both, the correlation coefficient between
phenotypic data and the results of the QTL analysis revealed that the functioning of the photosynthetic
electron transport chain after freezing, but not the membranes stability of leaf cells are related to plant
survival. Additionally, identification of the specific QTLs for particular traits and environmental
conditions suggested that the freezing tolerance is a complex process. Further research is needed to clarify
physiological background of the additional traits involved in the cold resistance. Transgressive segregation
in ‘Hewo’ x ‘Magnat’ DH population indicated that parental cultivars have a pool of the valuable genes, which
can be useful for breeders and can enhance freezing tolerance/frost resistance of future triticale cultivars
The assertion of young people after leaving children’s homes at the labour market in the international context
The paper describes the problems of young people leaving the children´s
homes, i.e. they leave the institutions of the alternative care after completing 18 years.
Due to their position at the labour market, we describe factors having an influence –
either a positive one or when young people are disadvantaged at the labour market.
Subject is presented in the international comparison. The research of this theme in the
Slovak Republic is analysed in a greater detail
British male elite secondary education : social and educational study
W świadomości społecznej istnieje przekonanie, że to wykształcenie
uzyskane na poziomie wyższym decyduje o sukcesie społeczno-zawodowym jednostki.
Trudno jest temu zaprzeczyć. Jednakże wiele badań eksponuje fakt, iż to właśnie
szkoła średnia, a w szczególności liceum, jest decydująca, (obok czynnika rodzinnego)
w kształtowaniu kapitału kulturowego jednostki i jej „potencjału” społecznego. Trudno
jest przecenić w tym zakresie, zarówno w kontekście historycznym, jak i współcześnie,
rolę elitarnych szkół licealnych, z absolwentów których w praktyce tworzy się elita
intelektualna danego społeczeństwa. Niniejszy artykuł wpisuje się we współczesne
debaty na temat roli edukacji w podtrzymywaniu nierówności społecznych. Podejmuje
on ten problem na przykładzie społecznych funkcji brytyjskich elitarnych szkół
średnich, w kontekście konstruowania tożsamości absolwentów oraz dynamiki relacji
między zjawiskiem reprodukcji kulturowej a ruchliwości społecznej.Higher education, in the social consciousness, is considered to determine
the social and professional success of an individual. It is difficult to deny this. However,
a vast amount of research highlights the fact that it is, in fact, the secondary education,
and the secondary school in particular (apart from the family factor), that is decisive
in shaping the individual’s cultural capital, and their social „potential”. In this respect,
it is difficult to overrate the role of elite secondary schools, both in the historical and
contemporary perspectives, whose graduates form intellectual elites of a given society.
This article is a contribution to the contemporary debates on the role of education in
sustaining social inequalities. It considers this issue on the example of social functions
fulfilled by British elite secondary schools in the context of constructing graduate
identities and the dynamics of relations between the phenomenon of cultural reproduction
and social mobility
Umiejętności życiowe jako wyznacznik aktywizacji zawodowej dorosłych z głębszą niepełnosprawnością intelektualną
W ostatnich latach zatrudnienie wspomagane staje się w naszym kraju i na świecie systemowym narzędziem wspierającym
skuteczne włączanie osób niepełnosprawnych w otwarty rynek pracy. Obejmuje ono pomoc i wsparcie trenera lub
asystenta pracy (ang. job coach) we wprowadzaniu osoby z niepełnosprawnością na otwarty rynek pracy i utrzymanie
się jej na tym rynku. Zatrudnienie stanowi ukoronowanie często bardzo długiego procesu rehabilitacji zawodowej
osoby niepełnosprawnej, obejmującego ocenę jej możliwości zawodowych, przygotowanie do pracy i uzyskanie trwałego
zatrudnienia. T. Majewski (2011b, s. 9) uważa, że proces ten jest szczególnie trudny w przypadku osób z głębszym
stopniem niepełnosprawności intelektualnej, gdyż osoby te potrzebują wsparcia i pomocy we wszystkich aspektach
rehabilitacji zawodowej, począwszy od przygotowania oraz uzyskania pracy, aż po adaptację społeczno-zawodową w
zakładzie pracy w początkowym okresie zatrudnienia. Mimo intensywnych działań podejmowanych w ostatnich latach i
realizacji wielu projektów unijnych z zakresu zatrudniania wspomaganego osób niepełnosprawnych intelektualnie nie
odnotowano silnego wzrostu zatrudnienia tych osób na otwartym rynku pracy.
W Polsce pracę podejmuje jedynie 20,0% osób dorosłych (Dziurla 2011, s. 110), w tym większość z nich zatrudniona
jest na stanowiskach chronionych. Jedynie niewielka grupa osób z niepełnosprawnością intelektualną pracuje na
otwartym rynku pracy. Dane dotyczące aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnością w Polsce są następujące: w
roku 2012 dla osób niepełnosprawnych współczynnik aktywności zawodowej wynosił 28,0%, wskaźnik zatrudnienia 23,2%,
a stopa bezrobocia 17,2% (Kobus-Ostrowska 2014, s. 65).
Ostatnie lata to czas nie tylko transformacji społeczno-ustrojowej, która przyniosła wiele pozytywnych zmian w
życiu społecznym, także w życiu osób z niepełnosprawnością intelektualną, ale też czas nowego spojrzenia na
edukację zawodową osób niepełnosprawnych – dzięki możliwościom korzystania z doświadczeń i pomocy Unii
Europejskiej. Stopień niepełnosprawności pracownika decyduje o sposobie i zakresie wsparcia (pracownika i
pracodawcy), stosowanych instrumentach aktywizacji zawodowej oraz statusie na rynku pracy. Osoby z orzeczonym
stopniem niepełnosprawności podlegają specjalnej ochronie prawnej, posiadają określone – przypisane do stopnia
niepełnosprawności – ulgi i uprawnienia, ustalone prawo do świadczeń. W Europie wszystkie kraje posiadają rynek
chroniony, w którego ramach osoby z poszczególnymi schorzeniami lub ze znacznym stopniem swojego schorzenia mogą
zostać zatrudnione i wykonywać pracę zarobkową (Garbat 2012, s. 41). Jednym z dowodów na to są możliwości, jakie
daje zatrudnianie wspomagane osobom z niepełnosprawnością intelektualną podczas przygotowań do pracy na otwartym
rynku. Ponieważ Polska staje się krajem mającym doświadczenie w tym zakresie i pierwsze sukcesy w postaci
beneficjentów, którzy podjęli zatrudnienie na otwartym rynku pracy, dlatego w rozważaniach teoretycznych oraz w
przeprowadzonych badaniach empirycznych postanowiłam zbadać umiejętności życiowe osób z niepełnosprawnością
intelektualną mające priorytetowe znaczenie w podjęciu przez nie aktywności zawodowej.
Przedstawiona praca składa się z jedenastu rozdziałów, z których dwa pierwsze mają charakter teoretyczny, natomiast
pozostałe są prezentacją wyników badań własnych. Rozdział pierwszy zawiera efekty kwerendy literatury naukowej pod
kątem pracy i jej znaczenia w życiu osób z niepełnosprawnością intelektualną. Kolejny rozdział przedstawia
znaczenie umiejętności życiowych istotnie wpływających na pełnione role w dorosłym życiu i aktywizację zawodową
osób z niepełnosprawnością intelektualną. Omówienie podstawowych założeń metodologicznych badań własnych zawiera
rozdział trzeci pracy. Rozdział czwarty przedstawia poziom i strukturę umiejętności życiowych badanych osób w
kontekście ich aktywizacji zawodowej. W rozdziale piątym wykazałam różnice w poziomie umiejętności życiowych
beneficjentów pracujących i niepracujących po zakończeniu projektów i osób z niepełnosprawnością intelektualną,
które nie uczestniczyły w projektach zatrudnienia wspomaganego. Rozdział szósty przedstawia umiejętności życiowe
badanych w kontekście aktywizacji zawodowej z perspektywy modelowania strukturalnego. W kolejnym rozdziale
przedstawiłam funkcjonowanie beneficjentów w roli pracownika, a w rozdziale ósmym omówiłam doświadczenie i wiedzę o
pracy beneficjentów projektów zatrudnienia wspomaganego w kontekście ich aktywizacji zawodowej. W rozdziale
dziewiątym scharakteryzowałam poziom umiejętności życiowych badanych osób z niepełnosprawnością intelektualną, ich
doświadczenie zawodowe i antycypację siebie w roli pracownika. Rozdział dziesiąty pokazuje aktywizację zawodową
osób z niepełnosprawnością intelektualną w perspektywie indywidualnych przypadków. W rozdziale jedenastym zawarłam
próbę syntezy zebranego materiału badawczego w obszarze umiejętności życiowych i aktywizacji zawodowej osób z
niepełnosprawnością intelektualną
Zróżnicowania szkoły : wielość modeli i ofert systemu edukacyjnego - alternatywa dla tradycji
Kultura - sztuka - edukacja. T. 1
Niniejsza publikacja powstała dzięki wsparciu Prorektora ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie oraz Dziekan Wydziału Pedagogicznego UP.Współczesny świat oferuje bardzo wiele w każdej dziedzinie życia. Dynamika rozwoju cywilizacyjnego wymaga od
społeczeństwa umiejętności dostosowania się do nowej, skomplikowanej rzeczywistości.
Praca zbiorowa pod tytułem Kultura – sztuka – edukacja stanowi próbę podjęcia dyskusji na tematy niezwykle
aktualne. Koncepcja opiera się na założeniu, że w dzisiejszych, konsumpcyjnych czasach należy zwracać uwagę na
procesy zachodzące w obszarze szeroko pojętej edukacji kulturalnej, w obrębie której znajdziemy wiele dyscyplin.
Dyscypliny te wzajemnie się przenikają i uzupełniają, najważniejsze jest jednak to, że stoją na straży tożsamości
kulturowej młodego pokolenia. Dbają o zachowanie tradycji, kultury i sztuki, jednocześnie wprowadzając w świat
wartości zawarty w tekstach kultury polskiego, europejskiego i światowego dziedzictwa. Czytelnik odnajdzie w tej
pracy rozważania teoretyczne i przykłady rozwiązań praktycznych.
Tom składa się z pięciu części. Część pierwszą, zatytułowaną Edukacja plastyczna i muzyczna, otwiera tekst
Katarzyny Dormus, będący syntetycznym opracowaniem historii nauczania rysunków w szkole galicyjskiej w XIX wieku.
Prezentuje on koncepcję i metody nauczania, które stały się podstawą kształcenia dzieci i młodzieży w zakresie
plastyki. Ewa Jędrzejowska przedstawia – jakże interesujący każdego pedagoga – temat rozwoju schematu postaci
człowieka w pracach plastycznych małych dzieci. Halina Sala-Wójcik, Anna Steliga i Julia Gąszczak-Wilde prezentują
autorskie projekty związane z kształtowaniem twórczych postaw u dzieci poprzez różne formy aktywności plastycznej.
Wiktoria Moroz ukazuje, jak istotnym elementem inspirującym dzieci do działalności plastycznej może być twórczość
artysty ludowego, pielęgnującego tradycje własnego kręgu kulturowego.
W części poświęconej problemom muzyki Anetta Pasternak wprowadza nas w świat bajek muzycznych, ukazuje ich
znaczenie dla rozwoju twórczej aktywności dzieci. Jadwiga Uchyła-Zroski opisuje, w jaki sposób możemy wprowadzać
dzieci w świat wartości poprzez kontakt z utworami muzycznymi. Anna Kalarus zwraca uwagę na terapeutyczną funkcję
muzycznych działań percepcyjno-zabawotwórczych, a Bogusława Opolska-Targosz opisuje rolę metody Émile’a Jaques-
Dalcroze’a w procesie edukacyjno-wychowawczym. Na uwagę zasługuje tekst Joanny Szczyrby, w którym prezentuje ona
autorski projekt oparty na działaniach intersemiotycznych wokół opery Słowik Igora Strawińskiego. Tę część zamykają
rozważania Moniki Waligóry na temat edukacji muzycznej dzieci w wieku przedszkolnym.
Część druga jest poświęcona Edukacji w teatrze i muzeum. Jerzy Bielunas wprowadza nas w tajemniczy świat barwnego,
złożonego z wielu elementów sztuki teatru dla dzieci. Józefa Zając-Jamróz ukazuje możliwości wykorzystania technik
teatralnych w metodyce integracyjnej pracy nad dykcją u dzieci i młodzieży. O terapeutycznej funkcji działań
teatralnych piszą Edyta Nieduziak i Inka Dowlasz, natomiast Dorota Jędruch i Anna Walczyk prezentują projekt
badawczy realizowany przez Muzeum Narodowe w Krakowie.
Część trzecią, Media w edukacji, otwiera opracowanie Janusza Morbitzera poświęcone kulturowym kontekstom internetu.
Emilia Musiał porusza istotne kwestie związane z funkcjonowaniem dziecka w świecie nowych mediów. Tatiana Kłosińska
wgłębia się w to zagadnienie, opisując zależności pomiędzy percepcją reklam telewizyjnych a twórczym działaniem
dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Podobnie Anna Boguszewska, która ukazuje związki pomiędzy edukacją medialną a
ilustrowaną książką dla dzieci na podstawie wybranych lektur szkolnych. Rafał Fudala w swoim tekście dotyka ważnych
problemów moralnych, zwraca uwagę na złudzenie wynikające ze spłycenia i powierzchownego podejścia do ważnych
kwestii z wielu obszarów naszego życia. Tę część kończy prezentacja programu Filmoteka Szkolna, autorstwa Ewy
Kozłowskiej. Program ten ma za zadanie cyfryzację dóbr kultury i wykorzystanie ich w procesie edukacyjnym.
Część czwarta została zatytułowana Międzykulturowe i wielokulturowe konteksty edukacji. Zagadnienia poruszone w
artykułach dotyczą problematyki bardzo aktualnej, w której zwraca się uwagę na rozwój zarówno jednostki, jak i
wspólnoty. Wskazuje się na wymiar zarówno indywidualny, jak i społeczny tego zjawiska. Ewa Drost-Rudnicka pisze o
wiedzy uczniów kończących etap edukacji wczesnoszkolnej na temat regionu, Urszula Dworska ukazuje rolę, jaką pełni
środowisko rodzinne w zakresie przybliżania uczniom w młodszym wieku szkolnym dziedzictwa kulturowego regionu.
Izabella Kust zwraca uwagę na złożony problem międzykulturowego doradztwa zawodowego, natomiast Mirosław Tatarenko
opisuje, jaką rolę w wychowaniu dzieci pełni ojciec w tradycyjnej rodzinie ukraińskiej.
Ostatnia, piąta część nosi tytuł Kulturowe i kreacyjne wartości edukacji. Zawarte w niej rozważania dotykają
zagadnień szeroko pojętej kreatywności w odniesieniu do różnych dziedzin edukacyjnych. Pojawiają się tutaj również
wątki kulturowe.
Kinga Kuszak pisze o edukacji językowej jako elemencie edukacji kulturowej uczniów. Beata Oelszlaeger-Kosturek i
Elżbieta Schinohl wskazują na twórcze elementy w pedagogice Celestyna Freineta.
Jolanta Olkusz radzi, w jaki sposób powinniśmy świadomie budować system wartości dziecka. Joanna Michalak-Dawidziuk
wskazuje, jak jakość edukacji wpływa na powodzenie w życiu zawodowym. O takim powodzeniu piszą Galina Suchorukowa
oraz Olena Szewniuk, ukazując, jak istotne jest profesjonalne przygotowanie przyszłych nauczycieli (zwłaszcza tych
zajmujących się edukacją artystyczną dzieci i młodzieży).
Autorki podkreślają rolę nauczycieli-artystów w kierowaniu procesem kreacji młodego pokolenia Ukraińców. Podobny
problem przygotowania zawodowego opisuje Olena Kajdanowska, która wskazuje, jak istotna jest profesjonalna
prezentacja własnej aktywności zawodowej (na przykładzie studentów architektury Lwowskiego Uniwersytetu
Technicznego). Całość kończy tekst Olgi Czworsiuk