Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
The effect of remoteness on the socioeconomic development of rural areas in Lesser Poland
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Geograficzno-Biologiczny. Instytut
Geografii. Praca napisana pod kierunkiem dr hab. Witolda Wilczyńskiego, prof. UP.Zachodzące dynamiczne zmiany społeczno-gospodarcze na obszarach wiejskich w Polsce cechują się rozkładem
przestrzennym na osi centrum-peryferie. Koncentracja pozytywnych i negatywnych czynników rozwojowych prowadzi do
pogłębiających się dysproporcji, które wprowadzają wiele wiejskich obszarów na ścieżkę degradacji ekonomicznej i
społecznej. W szczególności proces ten dotyka wsi położonych peryferyjnie. Dlatego też, celem niniejszej pracy było
ustalenie w jakim stopniu peryferyjność położenia decyduje o możliwościach rozwoju społeczno-gospodarczego obszarów
wiejskich. Dla realizacji celu pracy skonstruowano wskaźnik peryferyjności bazujący na potencjale ludnościowym i
zestawiono otrzymany wynik z poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego dla obszarów wiejskich. Dodatkowo zostały przeprowadzone badania terenowe w wybranych wsiach peryferyjnych, dzięki którym ustalono najważniejsze bariery dla rozwoju endogenicznego, który uznawany jest za kluczowy czynnik w odchodzeniu od tradycyjnych funkcji rolniczych na rzecz rozwoju wielofunkcyjnego. Obszarem badań było 127 gmin wiejskich i 39 obszarów wiejskich gmin miejsko-wiejskich w województwie małopolskim według podziału administracyjnego z 2013 roku. Uzyskane wyniki świadczą o istotnej statystycznie zależności poziomu rozwoju z poziomem peryferyjności obszarów wiejskich. Natomiast za główne bariery rozwojowe uznano m. in.: odpływ młodych osób, narastanie migracji zarobkowych czy dewastacje więzi społeczności lokalnych.The dynamic socio-economic changes in rural areas in Poland are characterized by a spatial distribution on the
center-periphery axis. The concentration of positive and negative development factors leads to deepening
disparities that bring many rural areas into the path of economic and social degradation. In particular, this
process affects rural peripheries. Therefore, the purpose of this paper was to determine to what extent the
peripherality of the location determines the opportunities for socioeconomic development of rural areas. For the
purpose of the work, a periphery indicator based on population potential was constructed and the result obtained
was compared with the level of socio-economic development in rural areas. In addition, field studies have been
carried out in selected peripheral villages, which have identified the most important barriers to endogenous
growth, which is considered a key factor in moving away from traditional agricultural functions in favor of
multifunctional development. The study area was 127 rural municipalities and 39 rural urban-rural municipalities in
Małopolskie Voivodship according to administrative division of 2013.
The results obtained show a statistically significant relationship between the level of development and the level
of rural peripheries. Moreover, the main barriers to development are, among others, the outflow of young people,
the rise of economic migration and the devastation of local community ties
Teaching english as a foreign language in inclusive classrooms at the lower-primary level. An analysis of teachers’ needs and the achievements of learners with special educational needs.
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem dr hab. Joanny Rokity-Jaśkow.W rozprawie podjęto tematykę nauczania języka angielskiego jako obcego w oddziałach integracyjnych na etapie
wczesnoszkolnym. Projekt badawczy składał się z trzech etapów, które zostały zrealizowane na przestrzeni lat
szkolnych 2011/2012 - 2014/2015. Badanie 1 miało na celu diagnozę potrzeb oraz problemów dydaktycznych, z jakimi
stykają się nauczyciele języka angielskiego pracujący ze dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Badanie 2
polegało na badaniu w działaniu o charakterze interwencyjnym, którego głównym celem była obserwacja osiągnięć
językowych oraz rozwoju postaw dzieci prezentujących rozmaite specjalne potrzeby edukacyjne. Ponadto, wybrane
przypadki uczniów zostały przedstawione bardziej szczegółowo w celu zilustrowania możliwej konfiguracji trudności
związanych z nauczaniem/uczeniem się języka angielskiego w integracyjnym środowisku szkolnym. Wreszcie,
uzupełniające badanie 3 stanowiło ewaluację postępów uczniów z perspektywy długoterminowej, tj. po upływie dwóch
lat od zakończenia etapu 2. Podsumowując, przeprowadzone badania pokazały, że nauka języka obcego może korzystnie
wpływać nie tylko na osiągnięcia językowe dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, ale również na ich rozwój
psychologiczno-motywacyjny czy afektywny.The dissertation focuses on the complex issue of Teaching English as a Foreign Language in inclusive classrooms at
the lower-primary level. The research project consisted of three consecutive studies, which were carried out
between the 2011/2012 and 2014/2015 school years. Study 1 was a diagnosis of English teachers’ needs and the
problems they encounter while working with children who manifest various Special Educational Needs. Study 2 was
interventional action research, the major purpose of which was to observe the linguistic achievement and attitude
development of young English-language learners with Special Educational Needs. Additionally, certain pupils were
selected as the subjects of case studies, which were described in greater detail, to illustrate the possible
configuration of problems related to teaching/learning English in an inclusive educational environment. Finally,
Study 3 was a follow-up phase, in which the long-term results of the intervention were analysed two years later.
In conclusion, the research shows that children with Special Educational Needs can benefit from foreign-language
learning from the purely linguistic, and the psychological-motivational and affective, points of view
A general conception of metainformation in Wielki słownik języka polskiego PAN (PAS Great Dictionary of Polish)
No full textThe term metainformation corresponds to the term outside matter introduced by Hartmann
and James (1998) and refers to the all the information in a dictionary outside dictionary
entries. The paper deals with the project of such metainformation in an electronic dictionary,
namely in Wielki słownik języka polskiego PAN ( PAS Great Dictionary of Polish) which is
currently compiled under his supervision at the Institute of the Polish Languageat the Polish
Academy of Sciences. The author distinguishes three kinds of the metainformation and
presents some examples of its implementation in WSJP PAN
The problem of causation in Nyaya-Vaisesika philosophy
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Humanistyczny. Instytut Filozofii i Socjologii. Rozprawa doktorska - promotor: prof. dr hab. Stanisław Tokarski, prof. UP dr hab. Marzenna Jakubczak.Rozprawa doktorska stanowi studium przyczynowości potraktowanej synkretycznie indyjskiej tradycji filozoficznej njaja-waiśesziki. Głównym celem pracy jest dokładna rekonstrukcja i systematyczna prezentacja teorii przyczynowości wysuniętej przez filozofów indyjskiej tradycji njaja-waiśesziki oraz analiza argumentów zwolenników omawianego stanowiska. W pracy pojawiają się wątki dotyczące polemiki z oponentami, którymi są przedstawiciele konkurujących tradycji w Indiach, a tam, gdzie nasuwają się takie skojarzenia, odniesienia do teorii przyczynowości filozofów zachodnich.
Rozprawa napisana została w oparciu o oryginalne teksty sanskryckie, dostępne przekłady w języku angielskim i polskim, komentarze, niezależne traktaty oraz literaturę subsydiamą. Rekonstrukcja i ekspozycja teorii przyczynowości systemu njaja-waiśesziki, została dostosowana do współczesnych standardów językowej precyzji oraz funkcjonującej terminologii filozoficznej.
Metody zastosowane w pracy to: analiza pojęciowa (Hospers 1976), eksplikacje terminologiczne (Carnap 1962), metody formalne (Pollock 1990) i szczegółowa ocena argumentów. Metodologia utworzona przez filozofów analitycznych jest stosowana od lat osiemdziesiątych do badań filozofii indyjskiej, zwłaszcza w dziedzinach filozofii języka (np. Matilal, Shaw 1985), logiki i filozofii umysłu (np. Ganeri 2001, Ganeri 2012). Przy omawianiu indyjskich kwestii w dziedzinie metafizyki, metody te są nadal sporadycznie stosowane, zwłaszcza w polskim piśmiennictwie.
Filozoficzne treści oraz wartość badanych teorii tradycji njaja-waiśesziki nie są powszechnie znane w polskim środowisku filozoficznym, głównie z powodu ograniczonej dostępności tekstów źródłowych czy ich tłumaczeń. Wstępna hipoteza badawcza głosi, że nowe argumenty i punkty widzenia realistów indyjskich mogą być przydatne dla poszerzenia perspektywy współczesnego filozofa w kwestii zagadnienia przyczynowości oraz wpłynąć na pogłębienie zrozumienia różnic i podobieństw między stanowiskami metafizycznymi wybitnych myślicieli zachodnich i indyjskich.
Rozdział wprowadzający zawiera uwagi metodologiczne, zasady transkrypcji wyrazów sanskryckich oraz wykaz skrótów tytułów cytowanych tekstów źródłowych (zawiera spis autorów i orientacyjne datowanie dzieł). Podrozdział omawiający zagadnienie przyczynowości jako przedmiot badań filozoficznych, jest selektywną prezentacją najważniejszych zachodnich teorii przyczynowości: Arystotelesa, D. Hume’a i J. S. Mill'a. Zagadnienie przyczynowości należy do najważniejszych zagadnień ontologicznych. W jego kontekście rozważane są takie pytania, jak: na czym polega wzajemne oddziaływanie? Jakiego rodzaju relacją jest przyczynowość? Czy można wyodrębnić typologię przyczyn? Czy przyczyna i skutek istnieją realnie, a jeśli tak, to jakie warunki muszą być spełnione, aby przyczyna wywołała skutek? W celu zaznaczenia kontekstu kształtowania się badanej teorii przyczynowości, przybliżone zostały alternatywne indyjskie stanowiska względem tej filozoficznej kwestii.
Rozdział pierwszy, stanowi próbę rekonstrukcji wczesnej teorii przyczynowości, w oparciu o konstytutywne teksty źródłowe tradycji waiśesziki, czyli: Waiśeszikasutry Kanady oraz komentarz Padarthadharmasamgraha Praśastapady i tradycji njaji, czyli: Njajasutry Gautamy, komentarz Njajabhaszja Watsjajany i subkomentarz Njajavarttika Uddjotakary. Zarysowany zostaje ogólny kontekst zagadnienia przyczynowości, wyjaśniona nazwa teorii przyczynowości tej tradycji: asatkarjawada (i jej synonim arambhawada). Co więcej, zlokalizowane zostały pierwsze wzmianki dotyczące natury przyczyny i skutku obecne w wymienionych tekstach źródłowych.
Teoria ta sformułowana została w opozycji do teorii przyczynowości filozofii sankhja-jogi, według której skutek tkwi w przyczynie zanim się jeszcze przejawi (w tym sensie skutek i przyczyna nie są sobie przeciwstawiane). Przyczyna nie zawiera skutku w żadnej formie uprzedniej, tj. przed jego przejawieniem się, stąd wniosek, że skutek nie istnieje przed jego wywołaniem - jeśli przestaje istnieć, to jego części nie zawierają całości. Doktryna przyczynowości njaja-waiśesziki zwana jest ‘teorią skutku nieistniejącego uprzednio w swojej przyczynie’ tj. asatkarjawadą lub ‘teorią nowego początku’ tj. arambhawadą. W pierwszym rozdziale wskazuję i analizuję fragmenty tekstów źródłowych odnoszące się do pierwszych wzmianek dotyczących natury przyczyny i skutku, zwracając uwagę na to, że pojęcia przyczyny i skutku występowały jako kluczowe m. in. w definicjach relacji inherencji, rodzajów wnioskowania oraz nieistnienia. Teoria ta łączy się ponadto z przyjętymi przez njaja-waiśeszików teoriami: części i całości oraz teorią faktów atomowych. We wczesnych sformułowaniach związku przyczynowo-skutkowego zwraca się uwagę na fakt, że relacja pomiędzy zawierającym się a zawieranym jest nierozerwalna, np. szklanka i szkło, z którego jest wykonana. Przedmioty odosobnione czy wyizolowane ciężko byłoby pojąć, przedmioty istniejące w relacji okazują się więc istotne w wyjaśnianiu rzeczy i odpowiadających im pojęć.
Rozdział drugi stanowi wnikliwą ekspozycję rozwiniętej teorii przyczynowości w kluczowych traktatach filozoficznych synkretycznej tradycji njaja-waiśesziki, którymi są: Tarkabhasza Keśawa Miśry wraz z komentarzem Gowardhany Miśry pt. Prakaśa, Tarkasamgraha Annambhatty z autokomentarzem pt. Dipika i dalszymi komentarzami Njaja-bodhini Gowardhany Miśry i Prakasika Nilakanthy Śastri, a także Bhaszapariczczedą Wiśwanathy Njajapańczanany z autokomentarzem pt. Siddhantamuktawali.
Filozofia njaja-waiśesziki jest stanowiskiem zakładającym bezpośredni realizm i substancjalizm. Rozważając relację przyczynową z punktu widzenia przedmiotu, njaja-waiśeszikowie odnosili pojęcie przyczyny zarówno do rzeczy, jak do zjawisk. Ich zdaniem to, czego doświadczamy bezpośrednio w percepcji zmysłowej, to fizyczna rzeczywistość, która istnieje niezależnie od naszego postrzegania. Najbardziej pewnym kryterium poznawczym jest niezapośredniczona percepcja, będąca najbardziej skuteczną przyczyną instrumentalną w procesie zdobywania wiedzy.
Przyczynowość w systemie njaja-waiśesziki opisana jest jako niezmienna sekwencja i realna relacja. Pojęcie przyczyny w tej tradycji jest dość szerokie: obejmuje zarówno materialne jak i niematerialne byty. Przyczyna i skutek różnicą się co do swej istoty. Powodować skutek to znaczy być jego natychmiastowym i niezmiennym poprzednikiem, który nie jest zbędny.
W pierwszym podrozdziale rozdziału drugiego, przeprowadzona została analiza, rekonstrukcja oraz interpretacja definicji przyczyny ogólnej i szczególnej oraz współmiernej definicji przyczyny właściwej. Według definicji Keśawa Miśry z XIII w. przyczyna właściwa jest tą spośród przyczyn instrumentalnych, która bezpośrednio i niezwłocznie wytwarza skutek poprzez własne działanie i jest przyczyną najbliższą. Przyczyna wytwarza skutek poprzez bezpośrednie i niezwłoczne funkcjonowanie, czyli jest wyłączną i aktualnie zastosowaną w procesie wytwórczym konkretnego skutku (warunek ten oddaje termin „funkcja”). Tezy dotyczące przyczyny właściwej uznają funkcję pośredniczącą za tą, która ostatecznie uprzedza skutek. Według jednej z interpretacji może nią być sama przyczyna, która taką funkcję wygenerowała, np. siekiera, czyli narzędzie ścięcia drzewa. Według drugiej interpretacji, będzie nią sama funkcja, czyli wyróżniona najbliższa przyczyna danego skutku, tj. kontakt siekiery i drzewa. Definicje te sugerują, iż przyczyna instrumentalna stała się głównym przedmiotem rozważań filozofów tego okresu w kontekście przyczynowości. W dalszej części podrozdziału zrekonstruowana została typologia przyczyn ogólnych: czasu,
przestrzeni matematycznej, niewidzialnej zasady wiążącej, Boga i jego sprawczych atrybutów (wola, wiedza i wysiłek), uprzedniego nieistnienia oraz nieistnienia przeszkody. Dodatkowo, przedstawione zostały: argument ze skutku za istnieniem Boga oraz definicja sprawcy.
Nowatorskim posunięciem filozofów njaja-waiśesziki było wprowadzenie trójpodziału przyczyn na: inherentną (substancjalną), nieinherentną (niesubstancjalną) i instrumentalną (sprawczą). Przyczyna inherentną, czyli substancja lub podłoże przyczynowe, jest związana ze skutkiem relacją nierozerwalności, np. części garnka tkwią w swych częściach. Przyczyna inherentna istnieje tak długo, jak istnieje skutek, lecz skutek nie jest identyczny ze swoją przyczyną inherentną. Pojęcie przyczyny nieinherentnej obejmuje własności, które tkwią w przyczynowym podłożu (np. połączenie części garnka lub jego kolor) oraz ruchy. Wszystkie warunki bądź czynniki zewnętrzne stanowią przyczyny instrumentalne, którymi są sprawca i użyte w procesie wytwórczym narzędzia. Nie będą to wszystkie czynniki, które można by uwzględnić, z powodu ograniczenia: kryterium niezbędności.
Trójpodział przyczyn opiera się na relacji inherencji, rozumianej jako niezależna kategoria ontologiczna. Dla ustanowienia definicji przyczyny inherentnej i nieinherentnej rola tzw. „zawierania się w” jest szczególnie znacząca, ponieważ koresponduje z pojęciem metafizycznej nierozerwalności. Inherencja nie może być utożsamiona z własnością relacyjną jaką jest połączenie. Wyróżnienie przyczyny nieinherentnej było innowacyjnym posunięciem, które wyjaśnia powstanie substancji jako nowego połączenia, tworzącego nową całość, tłumaczy proces powstania różnorodności w świecie i wyraża kwintesencję teorii przyczynowości asatkarjawady (skutek jest nowopowstałym wytworem, numerycznie różnym od swojej przyczyny).
Rozdział trzeci odnosi się do zagadnienia przyczynowości w kontekście polemiki z filozofami sankhji. W tradycji njaja-waiśesziki uprzednie nieistnienie jest jedną z uniwersalnych przyczyn w wygenerowania konkretnego skutku, który nie jest obecny w przyczynie. Filozofowie sankhji, postulowali uprzednie nieistnienie skutku w przyczynie. Dla njaja-waiśeszików skutek jest kontrpozytywem uprzedniego nieistnienia, a powstanie jest całkowicie nowym wytworem, a nie zamanifestowaniem się tego, co było uprzednio zawarte w przyczynie (np. w potencjalnej formie). Samo uprzednie nieistnienie jest niewystarczające (dla skutku), aby wyjaśnić deterministyczny charakter zjawisk przyczynowych. To nie tylko uprzednie nieistnienie, ale również bycie w relacji w subsekwentnym czasie, warunkują wszelkie zjawiska, tak samo jak uprzednia obecność czynników niezbędnych dla zaistnienia skutku.
Wzajemne nieistnienie polega na negacji relacji identyczności, np. dzban nie istnieje w obrusie. Nieistnienie nie jest pustką czy nicością, jest zawsze nieistnieniem czegoś - tego, co neguje nieistnienie, czyli kontrpozytywu. Dla przykładu, nieobecność tygrysa w pokoju jest tak samo realna jak obecność stołu w pokoju, i pomimo tego, że jest to odmienny rodzaj realności, to wśród innych realności konstytuujących wszechświat, w którym się znajdujemy, jest tak samo realny.
Sama koncepcja przyczynowości njaja-waiśesziki w ujęciu całościowym dotyczy nie tylko kategorii, ale pełni funkcję dla metafizyki, epistemologii, antropologii oraz etyki - można powiedzieć, że jest istotna dla całej filozofii. Filozofowie njaja-waiśesziki to nie tylko „formaliści” doszukujący się logicznej spójności swojego systemu, ale również głęboko zaangażowani w duchowe debaty filozofowie, którzy dyskutowali z filozofami innych nurtów m. in. o duszy, o Bogu, czy o wyzwoleniu. Zrozumienie natury rzeczywistości, tak bardzo zależne od zrozumienia relacji przyczynowej, to wiedza o świecie, która ma również wymiar praktyczny i etyczny - jest to wiedza pozwalająca osiągnąć najwyższe dobro.The present doctoral thesis is a scrupulous study of the issue of causation as presented in the philosophical
literature of the Nyaya-Vaisesika tradition. First, I reconstruct and systematically expose the asatkaryavada
theory of causation, which is the theory of previous non-existence of the effect (in its cause), known also under
the name of the theory of new beginnings. This theory is vaguely presented in the writings of the early
philosophers, mainly: Kanada, Prasastapada, Gautama and Vatsyayana. Therefore, in the next part, I focus closely on the developed theory of causation as found particularly in the works of Kesava Misra, Annambhatta and Visvanatha Nyayapancanana and their commentators with reference to recent discussion in the contemporary literature.
The notion of a cause refers to both things and events, which includes both material and non-material entities. In
this philosophical system causation is treated as an invariable sequence and a real relation. The causes are
categorised into: universal or general causes and specific or particular causes. After I reconstruct and analyse the above categorisation, next I undertake the division into: inherent, non-inherent and instrumental cause. In this context, I discuss the relation of inherence, which is the relation of inseparability, as opposed to relational property, namely: contact. I also analyse the notion of previous non-existence, which is established as a separate ontological category in this tradition.
The cause and effect are treated as absolutely non-identical and separate, where the effect is treated as a new product. To cause something means to be its “immediate and unconditional antecedent, which is irrelevant”. In the definition of Kesava Misra from the 13th century, the proper cause is the one among the instrumental causes, which directly and immediately produces the effect through its own functioning. The cause of such a type, produces the effect through the function it generates, being actually used in the process of production. I reconstruct and analyse three possible interpretation of the Nyaya technical term ‘function’, discuss the notion of instrumentality and causal agency
Akwarele – kolor i kształt. Mój malarski alfabet
Get PDFUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Sztuki. Rozprawa doktorska - promotor: prof. Grażyna Borowik-Pieniek."Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. A ziemia była niekształtowana i próżna
i ciemność była nad przepaścią, a Duch Boży unaszał się nad wodami. I rzekł Bóg: Niech
będzie światłość; i stała się światłość. I widział Bóg światłość, że była dobra; i uczynił Bóg
rozdział między światłością i między ciemnością. I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność
nazwał nocą;”.
Powyższy biblijny cytat od wielu lat jest dla mnie wspaniałą inspiracją, dał możliwość
artystycznych poszukiwań i zachęcił do otwarcia się na nowe płaszczyzny interpretacji. Stąd
moim zamiarem było przeanalizowanie założenia, iż światłość i ciemność, będąc kodyfikacją
otaczającej rzeczywistości inspirowaną biblijną koncepcją stworzenia, stanowią esencjonalną
wartość mojego malarskiego alfabetu.
Opis tej pierwotnej kreacji w Księdze Genesis zainicjował poszukiwanie i stawianie pytań
o ontyczny sens naszego istnienia. W biblijnym prapoczątku odnalazłam źródło inspiracji do
pracy artystycznej. Intryguje mnie opis tego pierwotnego mistycznego wydarzenia,
w sposób jaki egzemplifikuje współistnienie rzeczywistości materialnej i duchowej.
Szczególnie interesowała mnie interpretacja kolorystyczna i symboliczna zaistniałego
połączenia (światła i ciemności). Przeanalizowałam i zbadałam symbolikę kolorystyczną tych
wartości, a także starałam się przełożyć ją na formę artystyczną.
Człowiek od początku swojego istnienia dąży do oswojenia otaczającej rzeczywistości
poprzez kształtowanie pojęć, nazywanie poszczególnych jej elementów, tworząc swoisty
symboliczny język, język znaczeń i kontekstów – kod kulturowy. Istotnym dla mnie obszarem
poznania świata jest Genesis, zwłaszcza sam proces stworzenia jako ekspresji pierwotnej siły
kreacji, siły powstawania i wynikania, prowokującej do wielokierunkowych rozważań
i interpretacji. Kluczowymi zagadnieniami, oprócz pierwotnej kreacji i towarzyszących jej
zjawisk, są zagadnienia oswajania otaczającej rzeczywistości, nazywania i opisywania jej
poszczególnych elementów, kształtowania. Przedmiotem rozważań były dwie najważniejsze
dla mnie kategorie: kolor i kształt, dzięki którym chciałam ukazać integralność opisu
prapoczątku z kodyfikacją otaczającej rzeczywistości przyjętą w ciągu wieków."At the beginning, God created the heavens and the Earth. And the Earth was unshapely and vain
and darkness was over the precipice, and the spirit of God was brooding over the waters. And God
said: Let there be light; and it became light. And God saw the light that it was good; and God made
separation between light and darkness. And God called the light day, and the darkness he called
night;".
The above biblical quote for many years is for me a great inspiration, gave it the ability to artistic
explorations and encouraged to open up to new levels. Hence my intention was to analyze that light
and darkness, as a codification of surrounding reality inspired by the biblical concept of creation, are
the essential value of my painting. Description of this original creation in the book of Genesis has
initiated a search and question about ontology the sense of our existence. In the biblical account be
implanted with a source of inspiration I have found to work. I am intrigued by the description of this
original mystical events, in a way which makes example coexistence of material reality and the
spiritual. Particularly interested in the interpretation of color and symbolic occurring (light and dark).
I have dealt with and examined the symbolism of the color values, and I tried to translate it to the art
form.
From the beginning of its existence, man seeks to tame the surrounding reality through concepts,
naming each of its components, creating a kind of symbolic language, language, meanings and
contexts-cultural code. An important area for me knowing the world is Genesis, especially the very
process of creation as the expression of the original creative forces, force generation and as result ,
inflammatory to multidisciplinary discussion and interpretation. The key issues, in addition to original
creations and accompanying phenomena, are issues of Taming the surrounding reality, naming and
describing its individual elements. Contemplated were the two most important for me categories:
color and shape, which I wanted to show the integrity of the description be implanted with the
codification of surrounding reality established over the centuries
Political, social and economic contexts of Hugo Chávez's leadership and political thought
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Politologii. Rozprawa doktorska - promotor: prof. dr hab. Andrzej Młynarski, promotor pomocniczy: dr Agata Tasak.Problem badawczy, którego podejmuje się autor pracy stanowi charakterystyka myśli politycznej Hugo Cháveza,
prezydenta Wenezueli w latach 1999-2013, który stworzył autorski zbiór poglądów na temat kluczowych dziedzin z
zakresu funkcjonowania państwa. Nazywany jest on – od nazwiska autora – chavizmem lub boliwarianizmem od nazwiska
Simóna Bolívara – przywódcy wenezuelskich powstań antyhiszpańskich z początków XIX wieku, którego działalność
stanowiła główne źródło inspiracji dla Cháveza. Celem autora było porównanie doktryny boliwariańskiej z innymi
ideologiami lewicowym i socjalistycznymi, jej charakterystyka oraz klasyfikacja pośród innych współczesnych doktryn
politycznych.
Tezę główną pracy stanowi stwierdzenie, że myśl polityczna Cháveza mieści się w zakresie socjalizmu, w niektórych
elementach zachowując odrębność, co wynika z pragmatyzmu politycznego lub odmienności regionu Ameryki Łacińskiej.
Autor stawia też tezy pomocnicze, m.in. sugerując, że chavizm powstał nie w wyniku działalności jednego, konkretnego
człowieka, ale jako efekt długotrwałych procesów historycznych mających miejsce w Wenezueli, a także podkreślając,
że siła boliwarianizmu przejawiała się głównie na płaszczyźnie polityki wewnętrznej, gdzie skutecznie wdrożono
program szeroko zakrojonych reform społecznych.
Pierwsze dwa rozdziały traktują o zarysie ogólnym sytuacji w Wenezueli u progu epoki Cháveza, a także o głównych
źródłach inspiracji wenezuelskiego przywódcy. Następnie autor przechodzi do charakterystyki komponentów myśli byłego
prezydenta, czyli do koncepcji rewolucji boliwariańskiej, socjalizmu XXI wieku, Misji Boliwariańskich oraz
poglądów na kwestie religijne. W ostatnim rozdziale następuje omówienie głównych ról, jakie pełnił Chávez względem
ideologii i względem systemu politycznego. Wśród nich najważniejszą stanowi rola przywódcy "Południa", do której
aspirował.
Praca kończy się refleksją nad obecną sytuacją polityczną w Wenezueli, gdzie panuje głęboki kryzys. Jak zauważa
autor, częściowo ten stan wywołany został przez błędy Cháveza, częściowo zaś jest efektem bardzo słabych rządów
Maduro, których przyszłość w momencie ukończenia pracy jest mocno niepewna.The research problem, which the author undertakes is a characteristic of political thought of Hugo Chávez, the
President of Venezuela in the years 1999 to 2013, who created an original collection of views on key areas of the
state. It is called chavism – by the name of author or bolivarianism – by the name of Simón Bolívar – the leader of
the Venezuelan anti-Spanish uprisings of the early nineteenth century, whose activity was the main source of
inspiration for Chávez. The author's purpose was to compare the bolivarian doctrine with other leftist and socialist
ideologies, its characteristics and classification among other contemporary political doctrines.
The main asumption of the thesis is the statement that Chávez's political thought falls within the spheres of
socialism, in some elements retaining distinctiveness, resulting from political pragmatism or the distinctness of
the Latin American region. The author also poses auxiliary theses, among others: suggesting that chavism originated
not as a result of the activity of one particular human, but as a result of long-standing historical processes in
Venezuela, and emphasing that bolivianism was manifested mainly at the level of internal politics, where a program
of wide-ranging social reforms was successfully implemented.
The first two chapters deal with an outline of the general situation in Venezuela at the beginning of the Chávez's
era, as well as the main sources of inspiration for the Venezuelan leader. The author then goes on to describe the
components of the former president's thought: the bolivarian revolution, the socialism of the 21st century, the
Bolivarian Missions and the views on religious matters. The last chapter discusses the main roles of Chávez that he
played in relation to ideology and political system. Among them the most important is the role of the leader of the
"South", to which he aspired.
Thesis ends with reflection on the current political situation in Venezuela, where there is a deep crisis. As noted
by the author, this is partly due to Chávez's errors, partly due to the very weak presidency of Maduro, whose future
at the moment of thesis completion is highly uncertain
Linguistic self-portrait of an orientalist painter in private letters of Stanisław Chlebowski
No full textThe considerations set out in the article are the reason for the studies on idiolects of
extraordinary creative persons of the past ages. The basis for the study is 487 private letters
of a Sultan’s painter – Stanisław Chlebowski (1835–1884), sent to the family settled in
Krakow, and J.I. Kraszewski, living in Drezno. The aim of the discussion is the analysis of
a linguistic layer of correspondence, including especially the lexical part and phraseology,
which allow for a reconstruction of the artist-painter self-portrait – his self-assessment of
own works, attitude towards art, creative work, signs of everyday life and social contacts
of the sender. The examined means of linguistic discourse externalize the internal states of
the writer, his emotional and evaluative attitude towards the presented content, especially
himself
Tradition and modernity in the linguistic creation of tourist space example of the Tatra commune
No full textThe article describes ways of naming of the tourist infrastructure created in the XXI century
in the Tatra commune.
The material basis are own research on the Tatra commune, as well as information from
websites and the brochures of tourist facilities and studies of the literature dedicated to the
issue of tourism.
Creating an attractive environment for tourists in the country gives rise to a new genius
loci. Elements of traditional culture are used as tourist products. An important material of
the tourist offer is dialect. The new situation on the rural area effects on the formation and
development of the tourism sociolect