Repozytorium Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowe
Not a member yet
5634 research outputs found
Sort by
Education in the field of road safety in Poland
No full textThe article discusses the formal and legal conditions for the implementation of education for
road safety in Poland. It was presented the analysis of national and international documents
regulating the issues of education for road safety in the formal, out of formal and informal
dimension. In addition, were presented the results of a survey on road threats with a proposal
for actions aimed at improving safety in this dimension
The acquisition of grammatical content trough translation practice in the process of teaching Russian as a foreign language in high school
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Rozprawa doktorska - promotor: dr hab. prof UŚ Jolanta Lubocha-Kruglik.Przedmiotem niniejszej rozprawy jest optymalizacja przyswajania materiału gramatycznego z wykorzystaniem ćwiczeń
tłumaczeniowych w procesie nauczania języka rosyjskiego jako obcego w szkole średniej. Praca składa się ze wstępu,
czterech rozdziałów, zakończenia, bibliografii oraz załączników.
Problemy nauczania gramatyki rosyjskiej w myśl tradycyjnych metod glottodydaktycznych (metoda gramatyczno-
tłumaczeniowa, metoda bezpośrednia, metoda audiolingwalna, metoda kognitywna, podejście komunikacyjne) oraz metod
stosowanych w nauczaniu języka rosyjskiego w Polsce w latach 1950—2010 (metoda kombinowana, metoda aktywna, metoda
sytuacyjna, metoda reproduktywno-kreatywna, podejście komunikacyjno-czynnościowe) przedstawiono w rozdziale
pierwszym. Zwrócono w nim uwagę na fakt, że podejście do nauczania gramatyki zmieniało się wraz z pojawianiem się
nowych metod nauczania języków obcych. W rozdziale tym przedstawiono koncepcje czołowych polskich glottodydaktyków
specjalizujących się w nauczaniu języków obcych - W. Martona, H. Komorowskiej, W. Pfeiffera, M. Stawny, J.
Sylwestrowicza, E. Zawadzkiej oraz w nauczaniu języka rosyjskiego -M. Dziekońskiego, D. Dziewanowskiej, W.
Gałeckiego, L. Grochowskiego, Z. Harczuka, J. Henzla, S. Karolaka, P. Nomańczuka, Z. Skrundowej, O. Spirydowicza,
W. Woźniewicza, T. Wójcika.
W rozdziale tym przytoczono również istniejące definicje pojęcia gramatyka, przedstawiono zasady prezentacji
materiału gramatycznego, jego utrwalania i wdrażania do praktyki
językowej, a także systemy ćwiczeń gramatycznych. Omówiono tu ponadto szereg zagadnień szczegółowych dotyczących,
m.in., trudności polskich uczniów w zakresie opanowywania materiału gramatycznego, korekcji błędów, oceny wyników
nauczania gramatyki z punktu widzenia nauczycieli praktyków.
W rozdziale drugim omówiono rolę języka ojczystego w procesie opanowywania języka rosyjskiego jako obcego.
Przedstawiono tu zarówno poglądy zwolenników stosowania języka ojczystego (przedstawiciele metody gramatyczno-
tłumaczeniowej i kognitywnej), jak i krytyków (przedstawiciele metody bezpośredniej i audiolingwalnej) oraz
glottodydaktyków, którzy zajmują umiarkowane stanowisko w tej kwestii (przedstawiciele podejścia komunikacyjnego).
W rozdziale tym przeanalizowano także zjawiska interferencji i transferu językowego i przedstawiono wyniki badań
dotyczących tej kwestii przeprowadzone przez polskich glottodydaktyków (J. Arabski, A. Doros, L. Grochowski, Z.
Harczuk, J. Henzel, K. Iwan, S. P. Kaczmarski, H. Komorowska, I. Kurcz, S. Łużny, W. Marton, Z. Skrundowa, A.
Szulc, T. Wójcik). Szczególną uwagę zwrócono na zasadność stosowania w procesie przyswajania języka obcego ćwiczeń
tłumaczeniowych.
Rozdział trzeci zawiera analizę programów i podręczników szkolnych przeznaczonych do nauki języka rosyjskiego na
poziomie podstawowym (Bom u ми, Как дела, Новьіе встречи, Зкспедиция). Analizy ogólnej dokonano w ujęciu
tabelarycznym z uwzględnieniem pytań kontrolnych. Analiza szczegółowa zaś, przedstawiona w sposób opisowy,
dotyczyła zagadnień doboru materiału gramatycznego, sposobu jego prezentacji oraz rodzajów ćwiczeń gramatycznych
zawartych w tych podręcznikach z wyselekcjonowaniem ćwiczeń tłumaczeniowych.
Opis eksperymentu dydaktycznego oraz opracowaną koncepcję ćwiczeń tłumaczeniowych wykorzystywanych w nauczaniu
materiału gramatycznego w grupach eksperymentalnych przedstawiono w rozdziale czwartym niniejszej pracy. Badaniem
objęci byli uczniowie klas I-III liceum ogólnokształcącego w latach 2009-2013. W trakcie trwania eksperymentu
dydaktycznego w grupach eksperymentalnych testowaniu poddano 103 uczniów, w grupach kontrolnych zaś - 106.
Koncepcja nauczania gramatyki z wykorzystaniem ćwiczeń tłumaczeniowych zakładała, że komponent lekcji zawierający
czynnik eksperymentalny (ćwiczenia tłumaczeniowe) będzie wprowadzany systematycznie wyłącznie w grupach
eksperymentalnych i będzie dotyczyć całego materiału gramatycznego przewidzianego w programie nauczania języka
rosyjskiego dla szkół ponadgimnazjalnych. Opracowane ćwiczenia tłumaczeniowe korelowały także z materiałem
leksykalnym przerabianym na lekcjach języka rosyjskiego. Ćwiczenia tłumaczeniowe wprowadzano w różnych fazach
lekcji, na ich wykonanie przeznaczano od 3 do 7 minut. Wyniki testowania wykazały, że uczniowie z grup
eksperymentalnych uzyskali wyniki wyższe niż uczniowie z grup kontrolnych. Opracowane ćwiczenia pozytywnie wpłynęły
na poprawność językową uczniów, przyczyniły się do wzbogacenia ich zasobu leksykalnego oraz spowodowały wzrost ich
motywacji. Badania przeprowadzone do celów niniejszej pracy wykazały, że ćwiczenia tłumaczeniowe optymalizują
proces przyswajania materiału gramatycznego na lekcjach języka rosyjskiego w szkole średniej.The present thesis investigates how the acquisition of grammatical content in the process of teaching Russian as a
foreign language in high school can be optimised through the use of translation exercises. The thesis consists of
an introduction, four chapters, a conclusion, a bibliography and appendices.
The first chapter presents the issues related to teaching Russian grammar with the use of traditional teaching
methods (grammar-translation method, the direct method, audio-lingual method, cognitive method, communicative
language teaching) as well as methods used in the teaching of Russian as a foreign language in Poland between the
years 1950 and 2010 (combined method, active method, situational method, reproductive-creative method,
communicative-functional apporach). The chapter emphasises the fact that the approach to teaching Russian grammar
was changing with the emergence of new foreign language teaching methods. The chapter presents the arguments of
leading Polish language learning experts specialising in foreign language teaching - W. Marton, H. Komorowska, W.
Pfeiffer, M. Stawny, J. Sylwestrowicz, E. Zawadzka; as well as those specialising in teaching Russian as a foreign
language - M. Dziekoński, D. Dziewanowska, W. Gałecki, L. Grochowski, Z. Harczuk, J. Henzel, S. Karolak, P.
Nomańczuk, Z. Skrundowa, O. Spirydowicz, W. Woźniewicz, T. Wójcik.
The chapter also presents the existing definitions of the term grammar, the rules for introducing grammatical
material, its consolidation and implementation in language practice, as well as systems of grammatical exercises.
It moreover discusses a series of specific questions concerning i.a. the difficulties that Polish students face
mastering the grammatical material, the question of error correction, and the evaluation of grammar learning
outcomes from the perspective of teaching practitioners.
Chapter two focuses on the role of the mother tongue in the process of learning Russian as a foreign language,
presenting both the views advocating the use of the mother tongue in the language acquisition process (grammar-
translation method and cognitive method) and those criticizing it (the direct method and audio-lingual method), as
well as those who take a more moderate stance on this matter (communicative language teaching). The chapter also
analyses the phenomena of intereference and language transfer and presents the results of studies examining those
phenomena made by Polish language teaching experts (J. Arabski, A. Doros, L. Grochowski, Z. Harczuk, J. Henzel, K.
Iwan, S. P. Kaczmarski, H. Komorowska, I. Kurcz, S. Łużny, W. Marton, Z. Skrundowa, A. Szulc, T. Wójcik). Here, the
question of how valid it is to use translation exercises in the process of foreign language acquisition is
considered with particular attention.
Chapter three contains the analysis of syllabi and text books designed for teaching Russian as a foreign language
at the elementary level (Bom u ми, Как дела, Новьіе встречи, Зкспедиция). General analysis is presented as tabular
analysis with control questions. Detailed analysis is, in turn, a descriptive analysis, and concerns mainly the
questions of what grammatical material was selected, how it was presented and what types of grammatical exercises
were used in the above-mentioned textbooks, with particular focus on translation exercises.
Chapter four presents the description of the didactic experiment and the specifically designed translation
exercises used in the teaching of grammatical material to study groups. The study was based on a group of high
school students from grades 1 to 3, and carried out between the years 2009 and 2013. During the didactic
experiment, 103 students were tested in experimental groups, and 106 in control groups. The concept of teaching
grammar with the use of translation exercises assumed that the lesson component containing the experimental factor
(the translation exercise) was to be regularly introduced only in experimental groups, and that the experimental
factor was to regard the full grammatical content from the upper-secondary school Russian language syllabus. The
grammar translation exercises designed for the experiment also correlated with the lexical content covered during
the Russian language lessons. The translation exercises were introduced at various stages of the lesson and took
from 3 to 7 minutes to complete. The test results showed that students from experimental groups achieved results
higher than those of the students from control groups. The exercises designed for the experiment had a positive
impact on the students' language accuracy, helped enrich their vocabulary resources and increased their level of
motivation. The research carried out for the purposes of this thesis demonstrated that translation exercises
optimise the process of acquiring grammatical material during Russian language lessons in high school
Cultural information in the General Polish Language Dictionary, or more about the tradition in the eyes of a lexicographer
No full textThe aim of the article is to discuss whether additional cultural information, explicitly
formulated, i.e. apart from definitions in some types of entries and apart from linguistic
material (collocations and quotations), should be included in a general monolingual dictionary.
On the example of a few lexical units from the semantic field ‘Tradition’ the author points
out that this kind of explanations will be valuable from the perspective of an intercultural
and intergenerational mediation. As it appears, the elements of cultural description have to
be divided between various fields of the microstructure of entries and, alas, the pattern of
cultural information for the analyzed units should not be repeated. The author postulates
another solution for some methodological problems which can be an additional field, allocated
for the cultural information and closely connected with the definition
Awareness and scope of use of citizens selected public e-services
No full textW niniejszym opracowaniu przedstawiono sposoby korzystania przez obywateli ze zdalnych usług publicznych na kilku poziomach (od biernego czytania informacji na stronach urzędów do kompleksowej obsługi przez internet bez konieczności załatwiania spraw osobiście w urzędach). Omówiono dwie podstawowe krajowe cyfrowe platformy administracyjne: OBYWATEL.GOV.PL oraz ePUAP, powiązane z odrębnym systemem wspomagającym profil zaufany. Krótko omówiono także wykorzystanie bezpiecznego podpisu cyfrowego podczas dostępu do serwisów administracyjnych. Teoretyczne analizy i rozważania zostały uzupełnione wynikami badań ankietowych przeprowadzonych na studentach wybranych kierunków Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Badania dotyczyły świadomości istnienia i korzystania z dostępnych publicznie usług cyfrowych platform administracyjnych oraz sposobu i zakresu korzystania z usług oferowanych przez te platformy.This paper presents ways to use by citizens from remote public services at several levels (from passively reading information at offices to provide comprehensive service over the Internet without the need of doing things personally in the offices). We discuss two basic national digital platform administration: OBYWATEL.GOV.PL and ePUAP linked to a separate support system profile trusted. Briefly discusses the use of secure digital signature when access to administrative services. Theoretical analysis and deliberations have been completed the results of a survey conducted on students of selected fields of Pedagogical University in Krakow. The study concerned the awareness and use of publicly available digital services platform administration and the manner and extent of use of the services offered by these platforms
Preschool institution in Małopolska as a place of teachers’ cooperation
No full textW prezentowanym tekście przedstawiono wyniki badań dotyczące raportów z zewnętrznej
ewaluacji całościowej, przeprowadzonej w okresie od 1 września 2013 do 31 grudnia
2013 roku w 31 przedszkolach publicznych i niepublicznych w Małopolsce. W artykule odniesiono
się do funkcjonalności zadań i wymagań przyjmowanych przez SEO w celu szacowania
jakości współpracy nauczycieli przedszkoli. Analizowany materiał empiryczny obejmuje
dane poewaluacyjne opisujące realizację wymagania siódmego: „Nauczyciele współpracują
w planowaniu i realizowaniu procesów edukacyjnych”. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie,
w jakim zakresie treści raportów i przyjęty w nich język opisu oddaje rzeczywisty poziom
spełniania wymagania przez wspólnoty nauczycieli. Ze względu na rodzaj danych przeprowadzono
analizę ilościową pokazującą stan ewaluacji całościowej w Małopolsce w zakresie
wymagania siódmego, a następnie dokonano analizy jakościowej zawartości umieszczanych
w raportach treści komentarzy wizytatorów. Zwrócono uwagę na sposób uzasadniania przyznanego
poziomu spełniania wymagań dotyczącego współpracy nauczycieli. W części końcowej
artykułu wskazano możliwe kierunki i zakresy zmian w interpretacji danych poewaluacyjnych
dokonywanych przez zespoły wizytatorów SEO.The presented text shows the results of the study regarding the reports from the external
overall evaluation, conducted between 1st September 2013 and 31st December 2013 in
31 public and non-public preschools in the Małopolska district. The article refers to the
functionality of the tasks and requirements accepted by the SEO in order to assess the quality
of cooperation of preschool teachers. The analyzed empirical material comprises post-evaluation
data describing the realization of requirement seven: „Teachers cooperate in planning
and realizing educational processes”. The study aimed at finding the answer to the question,
in what range the contents of the reports and the accepted description language reflect the
true level of meeting the requirement by the teacher communities. Because of the type of data
collected, the quantitative analysis was conducted, presenting the state of overall evaluation
in Małopolska in the range of meeting requirement seven, and later the qualitative analysis,
regarding the contents of the inspectors’ comments included in the reports, was conducted.
Attention was put to the way of justify the given level of following the requirements regarding
the level of teachers’ cooperation. The final part of the article points towards the possible
change directions and ranges in the way of interpreting the post-evaluation data conducted
by the SEO inspector teams
Specific purpose language certification - from theory to practice
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Praca doktorska pod kierunkiem dr hab. Elżbiety Gajewskiej.Tematem pracy jest testowanie i certyfikacja umiejętności w nauczaniu języków specjalistycznych. Dysertacja próbuje
także wyjść naprzeciw brakom na rynku edukacyjnym w zakresie certyfikacji językowej w zawodzie policjanta.
W wyniku postawionych celów badawczych, jakimi są pytania czy egzaminy z języka ogólnego oraz z języków
specjalistycznych rządzą się tymi sami zasadami co do wyznaczania celów, technik oraz kryteriów oceny, oraz czy
celowy jest egzamin specjalistyczny dla funkcjonariuszy policji, przedsięwzięto szereg działań. Dokonano przeglądu
teorii dotyczącej testowania umiejętności językowych oraz oceniania w zakresie języków specjalistycznych.
Przeprowadzono analizę istniejących na rynku edukacyjnym certyfikatów znajomości języków obcych, w tym certyfikatów
poświadczających umiejętności językowe w zakresie języków specjalistycznych, dokonano analizy ich konstrukcji,
wykorzystanych w arkuszach zadań testowym oraz umiejętności sprawdzanych przez wybrane egzaminy. Wreszcie
przeprowadzono analizę potrzeb językowych polskich policjantów. Wyniki badań zawarte zostały w odpowiednich
częściach pracy, a na podstawie przeprowadzonych badań oraz zebranych informacji zaproponowano kierunki postępowania
przy tworzeniu egzaminu dla celów zawodowych o dowolnej specjalności oraz kształt egzaminu językowego dla
funkcjonariuszy policji.This dissertation focuses on language testing and assessment, and especially testing languages for specific purposes
(LSP). It also attempts to bridge the gap in the educational market by providing the specifications for a language
test for the police force.
Two research questions were asked:
• Do the same principles concerning objectives, techniques and assessment criteria apply to general language
and LSP tests?
• Is there any justification for the development of an LSP exam for the police force?
To try and answer these questions a study of the theoretical aspects of testing was undertaken and a detailed
inspection of language certificates - both General English and ESP - available on the Polish market was carried out.
Their structure was examined; test tasks and the specific skills tested were scrutinised. Subsequently, an analysis
of LSP tests in a historical perspective was conducted, followed by a survey of Polish police officers’ language
needs. The results of the research are presented in the pertinent chapters of the thesis, along with the directions
for the construction of any LSP examination (regardless of the language or specific purpose), as well as a proposal
of the format of a language exam for police officers
About the change needed in the polish school
Full text linkW artykule scharakteryzowano najważniejsze zmiany w ustroju szkolnym
podjęte po 1998 roku. Analizie poddano założenia reformy systemu oświaty,
w wyniku której m.in. utworzono szkoły gimnazjalne. W dalszej części omówiono
przyjęcie w 2008 roku nowej podstawy kształcenia ogólnego, co stanowiło korektę
reformy z 1998 roku. Szczególną uwagę zwrócono również na wyniki międzynarodowego
badania PISA. Następnie wskazano główne założenia wdrażanej przez rząd
Prawa i Sprawiedliwości od 2017 roku zmiany ustroju szkolnego. Artykuł dopełnia
wskazanie wybranych problemów, które występują w polskiej szkole oraz rozwiązań
przyjętych w placówkach fińskich.The article characterizes the main changes in the school system after 1998.
The author focuses on the theses of the reform which instituted the junior secondary
school. It also concerns in the new programme document which was released in 2008
(the modernisation of the school system reform). The article characterized the results
of Programme for International Student Assessment. Author also focuses on the school
system reform which has been implementing by the Law and Justice government since
2017. The last issues are focused on some problems in Polish school which are solved
thanks to some Finnish school ideas
Phraseology of biblical origin in lexicographic collections of Polish and Ukrainian languages. Attempted description of the confrontational.
No full textUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wydział Filologiczny. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dra hab. Stanisława Koziary, promotor pomocniczy: dr Renata Dźwigoł.Praca jest próbą kontrastywnego opisu frazeologizmów pochodzenia biblijnego w języku polskim i w języku
ukraińskim. Podstawę materiałową stanowią opracowania o różnym charakterze – opracowania leksykograficzne oraz
filologiczne. Pozwoliło to ukazać stan zasobów leksykograficznych tej grupy frazeologizmów w obu językach.
Przedmiotem szczegółowej analizy uczyniono 339 polskich frazeologizmów biblijnych i 403 ukraińskie, które zostały
wyekscerpowane w sumie głównie z sześciu źródeł – trzech polskich oraz trzech ukraińskich (opis tych jednostek
wzbogacono informacjami pochodzącymi z innych opracowań leksykograficznych). Polskie i ukraińskie frazeologizmy
pochodzenia biblijnego zostały skonfrontowane ze sobą, a także podzielone na korpusy według ekwiwalencji
semantycznej i formalnej. Całość zgromadzonych jednostek tworzy pięć korpusów językowych: jednostki o ekwiwalencji
semantycznej i formalnej (95), jednostki o ekwiwalencji semantycznej (57), jednostki o ekwiwalencji formalnej (12)
oraz dwa korpusy jednostek bez ekwiwalentnych – mających cechy właściwe dla obydwu badanych języków (polskie: 175,
ukraińskie: 239).
Z analizy stanu zasobów leksykograficznych frazeologizmów biblijnych w obu językach wynika, że mimo dużej liczby
jednostek o pełnej oraz częściowej ekwiwalencji, znaczną część jednostek stanowią indywidualizmy każdego z
języków, które podkreślają etniczno-kulturową swoistość wykorzystania tekstu biblijnego. Opracowanie nie
wyczerpuje wszystkich możliwości opisu oraz zadań badawczych jakie rodzą się w kontekście podjętego tematu. Praca
ta może tym samym posłużyć do dalszych szczegółowych badań jednostek o typie biblizmów frazeologicznych języka
polskiego i ukraińskiego.This work is an attempt at a contrastive description of phraseologies of biblical origin in Polish and Ukrainian
languages. The basis of the material are studies of various character - lexicographical and philological. This
allows us to show the condition of lexicographical resources of this group of phraseologies in both languages.
The subject of detailed analysis has been made 339 Polish bible phrases and 403 Ukrainian, which were outlined
mainly from six sources - three Polish and three Ukrainian (the description of these units is enriched with
information derived from other lexicographic works). Polish and Ukrainian phraseologies of biblical origin were
confronted with each other and divided into corps by semantic and formal equivalence. The whole of the assembled
entities is composed of five language units: semantic and formal equivalent units (95), semantic equivalence units
(57), formal equivalence units (12), and two corpuscles of non-equivalent units - having characteristics specific
for both languages (Polish: 175, Ukrainian: 239).
The analysis of the condition of lexicographic resources of bible phraseologies in both languages shows that,
despite of the large number of units with full and partial equivalency, a large number of units are individualisms
of each language, which underline the ethno-cultural specificity of the use of the biblical text. The study does
not show all possibilities of describing and research tasks that are born in the context of the topic. This work
can thus serve for further detailed study of individuals of the type of biblical phraseology of the Polish and
Ukrainian languages
Is the person of some person a person?
No full textThe aim of the article is to describe and explain the meaning of the Polish construction
czyjaś osoba ‘the person of some person; persona’. The basis of investigations is the material
culled out from the Polish corpora database (NKJP) and Polish historical and contemporary
dictionaries. In the syntactic, as well as semantic analyses of the unit in question (esp. its
syntactic function and collocations with predicates) the author reaches to a conclusion
that: 1) the expression czyjaś osoba is semantic entity; 2) this unit can’t function as an agent
in a sentence (persona/the person of some person isn’t someone or something); 3) the
language unit czyjaś osoba isn’t equivalent of the notion of person
The religious education at the vocational secondary schools in the context of changes in the vocational education in the interwar period in Poland
Full text linkPrzedmiotem artykułu jest problematyka edukacji religijnej młodzieży
w liceach zawodowych po reformie szkolnej, jaka dokonała się w Polsce po 1932 r.
W artykule rozpatrywane są jej dwie zasadnicze linie, a mianowicie: przekaz prawd
wiary oraz wychowanie moralne i religijne. Pierwsza związana jest z podaniem treści
dogmatycznych i etycznych, a druga z formacją religijną. W ten sposób program nauki
religii podaje uczniom wskazania teoretyczne i praktyczne mające wpływać na jakość
życia chrześcijańskiego. Dotyczy to nie tylko kształtowania światopoglądu katolickiego
i motywowania do praktykowania wiary, ale również wychowywania do pełnienia
ról zawodowych z poszanowaniem prawa i wartości chrześcijańskich.The subject of the article is the issue of the youth religious education at vocational
secondary schools after the school reform which was carried out in Poland after
1932. There are two main lines considered in this article, namely; transfer of the truths
of faith and moral and religious upbringing. The first one is connected with passing on
the dogmatic and ethical contents, and the other one is connected with the religious
formation. In this way the teaching program of religion shows students theoretical
and practical hints which influence the quality of the Christian life. It does not only
concern shaping the Catholic worldview and motivating to practice the faith, but also
upbringing to fulfilling jobs with the respect of law and the Christian values