Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
Not a member yet
1125 research outputs found
Sort by
O Contributo da Filosofia africana na construção da identidade cultural moçambicana: Mchango wa Falsafa ya Kiafrika katika Ujenzi wa Utambulisho wa Utamaduni wa Msumbiji
A presente pesquisa aborda o contributo da filosofia africana na construção da identidade cultural moçambicana, a mesma problematiza a relação entre a filosofia africana e a identidade cultural moçambicana por meio de análise aprofundada das diversas correntes filosóficas africanas e de elementos culturais específicos do país, tendo como objetivo geral analisar a contribuição da filosofia africana na construção da identidade cultural moçambicana. Os objetivos específicos relacionam-se com a caracterização da filosofia africana e sua relação com a identidade cultural moçambicana; descrição dos principais elementos materiais e imateriais da cultura moçambicana; explicação das formas de influência dos valores, crenças, tradições e filosofia africana na construção da identidade cultural moçambicana. A pesquisa justifica-se pelo fato de proporcionar percepções valiosas a fim de promover apreciações amplas e profundas sobre a herança cultural moçambicana. A pesquisa foi realizada por meio da abordagem qualitativa, de natureza exploratória por meio da revisão bibliográfica. A pesquisa elucidou que a filosofia africana desempenha um papel importante na formação da cultura moçambicana, fornecendo uma base filosófica para a percepção da diversidade, preservando a ancestralidade e promovendo uma identidade cultural moçambicana mais autêntica e forte e uma compreensão mais profunda e enriquecedora das tradições da sociedade moçambicana.
****
Utafiti huu unaangazia mchango wa falsafa ya Kiafrika katika ujenzi wa utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji, unatatiza uhusiano kati ya falsafa ya Kiafrika na utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji kupitia uchambuzi wa kina wa mikondo mbalimbali ya falsafa ya Kiafrika na vipengele maalum vya kitamaduni vya nchi, kwa kuchukua kama ujumla. lengo la kuchambua mchango wa falsafa ya Kiafrika katika ujenzi wa utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji. Malengo mahususi yanahusiana na sifa za falsafa ya Kiafrika na uhusiano wake na utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji; maelezo ya nyenzo kuu na vipengele visivyoonekana vya utamaduni wa Msumbiji; maelezo ya njia ambazo maadili, imani, mila na falsafa za Kiafrika huathiri ujenzi wa utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji. Utafiti huu unathibitishwa na ukweli kwamba unatoa umaizi muhimu ili kukuza uthamini mpana na wa kina wa urithi wa kitamaduni wa Msumbiji. Utafiti ulifanywa kwa kutumia mbinu ya ubora, ya asili ya uchunguzi kupitia uhakiki wa fasihi. Utafiti ulifafanua kuwa falsafa ya Kiafrika ina jukumu muhimu katika malezi ya utamaduni wa Msumbiji, kutoa msingi wa kifalsafa kwa mtazamo wa utofauti, kuhifadhi ukoo na kukuza utambulisho wa kitamaduni wa Msumbiji halisi na wenye nguvu zaidi na uelewa wa kina na unaoboresha wa mila za Msumbiji. Jamii ya Msumbiji
Insucesso escolar no Ensino Superior: Reflexões em torno dos processos de ensino, aprendizagem e avaliação: School failure in Higher Education: Reflections on teaching, learning and assessment processes
O artigo pretende fazer uma reflexão sobre o Insucesso Escolar dos alunos no Ensino Superior, nomeadamente na Escola Pedagógica da Lunda-Norte da Universidade Lueji A’Nkonde, em Angola, em torno do processo de ensino-aprendizagem e avaliação. Abordam-se os conceitos relevantes, assim como as características de insucesso escolar dos alunos no ensino superior em termos de fatores escolares, extraescolares, ambiente do aluno, problematização do socioinstitucional e a política educacional de avaliação. Até que ponto o processo de ensino e aprendizagem e política de avaliação das aprendizagens influenciam o insucesso escolar dos alunos é a questão que se levanta nesta pesquisa. Com base na observação participativa e revisão bibliográfica, os resultados apontam para a extensão do Plano Curricular; deficiência organizacional dos conteúdos em determinadas disciplinas, superlotação de turmas; desinteresse e falta de estudo por parte dos estudantes.
****
The article intends to reflect on the School Failure of students in Higher Education, namely in the Pedagogical School of Lunda Norte of the Lueji A\u27Nkonde University, in Angola, around the teaching-learning and evaluation process. Relevant concepts are addressed, as well as the characteristics of students\u27 academic failure in higher education in terms of school and extracurricular factors, student environment, socio-institutional problematization and educational evaluation policy. To what extent the teaching and learning process and learning assessment policy influence students\u27 school failure is the question that arises in this research. Based on participatory observation and literature review, the results point to the extension of the Curricular Plan; organizational deficiency of content in certain subjects, overcrowding of classes; disinterest and lack of study on the part of students
Análise de discurso – recursos linguísticos denotadores de persuasão no discurso de Marcos Alexandre Nhunga referente à cerimónia de cumprimentos de fim de ano 2023: Analyse ya discours - traits linguistiques persuasifs na discours ya Marcos Alexandre Nhunga na suka ya mobu 2023
In the present article, is analyzed a discourse made at the end of the year 2023 by the governor of Malanje province, Marcos Alexandre Nhunga, in the ceremony of greetings in relation to the ending of the year. The paper is about finding out the persuasive linguistic traits found in the discourse under analysis. It was necessary to go through the literature review in which many scholars on french Discourse Analysis, persuasion, linguistic traits and so on had to be revisited to support the study. It was necessary to present information on the author and his discourse, after which the data were collected and analyzed. To get to the objectives of the article, it was necessary to use the applying research approach, discussed qualitatively, attained to the descriptive purpose and documental analysis process. The result was that, to persuade the audience, it was necessary the use of three persuasive linguistic traits: lexical trait, syntactic and pragmatic. There is also the argument of agreement, linguistic competence, concrete proof and authority. Nevertheless, the three traditional and fundamental persuasive elements were identified, the logos, ethos and pathos.Na article oyo, ezali analysé discours moko oyo esalemaki na fin ya année 2023 na gouverneur ya province ya Malanje, Marcos Alexandre Nhunga, na molulu ya kopesa mbote na oyo etali suka ya mbula. Mokanda yango ezali mpo na koluka koyeba bizaleli ya nkota ya kondimisa oyo ezwami na diskur oyo ezali kotángama. Il fallait koleka na revue ya ba livres oyo ba nganga mayele mingi na français Discourse Analyse, persuasion, traits linguistiques et ainsi de suite basengelaki kozongela bango pona ko soutenir études. Il fallait ko présenter ba informations sur auteur na discours na ye, sima na yango ba données ezuami pe e analysé. Pona kozua mikano ya article, esengelaki kosalela approche ya recherche ya kosalela, oyo elobelami na ndenge ya qualitative, oyo ezuami na tina ya kolimbola pe processus ya analyse documentale. Résultat ezalaki que, mpo na kondimisa ba auditeurs, esengelaki kosalela ba traits linguistiques persuasifs misato : trait lexical, syntactique mpe pragmatique. Ezali mpe na argument ya accord, compétence linguistique, preuve concrète mpe autorité. Atako bongo, ba éléments persuasifs misato ya bonkoko mpe ya moboko emonanaki, logos, ethos mpe pathos.No presente artigo, analisa-se o discurso de fim de ano de 2023 do governador da província de Malanje, Marcos Alexandre Nhunga, na cerimónia de cumprimentos para aquele ano. Trata-se de uma análise, visando a identificação dos recursos linguísticos denotadores de persuasão presentes no discurso. Para tal, elaborou-se um dispositivo teórico onde vários teorizadores no ramo da Análise de Discurso da vertente francesa, da persuasão e de recursos linguísticos, e não só, tiveram destaques. Desse dispositivo, pôde-se apresentar os conceitos de discurso, análise de discurso, argumentos (e os seus tipos), persuasão e recursos linguísticos (e os seus grupos). Apresentou-se também algumas informações inerentes, tanto ao orador, quanto ao seu discurso. E, só então, fez-se o levantamento dos dados e posteriormente a análise dos mesmos. Para que se alcançassem os objetivos traçados, empreendeu-se uma pesquisa de natureza aplicada, de abordagem qualitativa, de propósito descritivo e de procedimento documental. Resultou disto que, para a persuasão dos presentes, foi necessária a utilização de três recursos linguísticos denotadores de persuasão: o recurso lexical, sintático e pragmático. E estão presentes os argumentos de consenso, de competências linguísticas, de provas concretas e de autoridade. Identificou-se, ainda, os três elementos tradicionais e fundamentais para a persuasão, o logos, o ethos e o pathos.
***
Na article oyo, ezali analysé discours moko oyo esalemaki na fin ya année 2023 na gouverneur ya province ya Malanje, Marcos Alexandre Nhunga, na molulu ya kopesa mbote na oyo etali suka ya mbula. Mokanda yango ezali mpo na koluka koyeba bizaleli ya nkota ya kondimisa oyo ezwami na diskur oyo ezali kotángama. Il fallait koleka na revue ya ba livres oyo ba nganga mayele mingi na français Discourse Analyse, persuasion, traits linguistiques et ainsi de suite basengelaki kozongela bango pona ko soutenir études. Il fallait ko présenter ba informations sur auteur na discours na ye, sima na yango ba données ezuami pe e analysé. Pona kozua mikano ya article, esengelaki kosalela approche ya recherche ya kosalela, oyo elobelami na ndenge ya qualitative, oyo ezuami na tina ya kolimbola pe processus ya analyse documentale. Résultat ezalaki que, mpo na kondimisa ba auditeurs, esengelaki kosalela ba traits linguistiques persuasifs misato : trait lexical, syntactique mpe pragmatique. Ezali mpe na argument ya accord, compétence linguistique, preuve concrète mpe autorité. Atako bongo, ba éléments persuasifs misato ya bonkoko mpe ya moboko emonanaki, logos, ethos mpe pathos
Da antroponímia à toponímia timorenses para a exploração de um dicionário bilingue: a convivência linguística do português com o tétum na onomástica com marcas patrimoniais e de variação linguística
Com a chancela das Edições Colibri e da Faculdade de Letras da Universidade de Lisboa (Portugal), Luís Costa publicou, em 2000, o Dicionário de Tétum-Português, por meio de uma colaboração técnica com Margarida Correia (FLUL/ SILEX / ILEC), envolvendo Linguística e Lexicografia, e a colaboração de Caroline Hagège. Importa, aqui, observar, através da exploração do referido dicionário, dados da antroponímia e da toponímia timorenses. Pretende-se compreender como têm convivido as duas línguas que se vão acompanhando e aceitando uma à outra no território timorense. Por um conjunto de razões extralinguísticas, o português tem exercido maior influência no tétum do que o contrário. Aliás, além da designação “tétum”, do nome próprio “Ximenes” e do topónimo “Timor Lorosae”, pouco mais parece existir na língua portuguesa como influência marcante do tétum, língua de uma família diversa da da indo-europeia, já que pertence ao grupo malaio-polinésio ou austronésio. Por conseguinte, no seguimento da publicação REBELO, Helena (2023) “Análise de uma Amostra de Nomes Próprios Portugueses em Timor-Leste: Antroponímia, Património Linguístico e Variação Linguística”, in Veredas: Revista da Associação Internacional de Lusitanistas, n.º 40, pp. 11-26, jul./dez. 2023 (31-12-2023), procuram-se marcas patrimoniais e de variação linguística na onomástica timorense, através da exploração do “Apêndice de nomes próprios de língua tétum”, apresentado na obra de Luís Costa Dicionário de Tétum-Português
Estudo onomástico em antroponímia do grupo étnico pepel da Guiné-Bissau: uma questão da língua, memória e identidade cultural
Pretende-se com esse estudo descrever o sistema onomástico da etnia pepel da Guiné-Bissau. Onomástico pertence a composição das ciências lexicais tendo como foco o estudo dos nomes próprios. Divide-se em duas disciplinas a toponímia que estuda os nomes próprios de lugares e antroponímia estuda os nomes próprios de pessoas, permitindo assim, a distinção dos indivíduos na sociedade facilitando compreensão da sua pertença ou não de um determinado grupo social. Neste sentido, este estudo toma como disciplina de estudo a antroponímia com o objetivo de descrever o sistema de nomeação do grupo étnico “papel” da Guiné-Bissau. A metodologia é qualitativa e baseada no estabelecido por teóricos da área entre eles destaca-se (Dick, 1990,; 1992) que propõem estudar os nomes e sobrenomes a partir do aspecto linguístico, sua etimologia e a motivação social da sua escolha. O artigo está estruturado de seguinte forma: seção 1. Contextualização teórica essa seção conta com uma subseção 1.1 intitulado Nome e sobrenome relação social com a cultura do designado nessa primeira parte fundamentamos nas teorias que tratam do estudo nomes próprios de pessoas e a relação do nome com a cultura do seu portador. A segunda seção 2. Contextualização da localização do povo papel de Guiné-Bissau. País e região, essa divide em duas subseções 2.1 Guiné-Bissau e 2.2 Os papeis. Contextualizamos o leitor sobre o grupo étnico Pepel, sua localização geográfica, suas práticas sociais e história deste povo. Terceira e última seção 3. Descrição dos nomes próprios dos Papeis, nela descrevemos e discutimos as possíveis motivações da nomeação das pessoas com os nomes descritos, também descrevemos o seus significados e por fim concluímos
Um olhar sobre a paisagem linguística e a Toponímia da Cidade de Maputo (Moçambique)
Este estudo constitui uma breve análise da paisagem linguística da Cidade de Maputo (Moçambique), olhando com particular atenção para as mudanças na sua toponímia, verificadas como resultado das transformações políticas, sociais e ideológicas ocorridas na sociedade moçambicana ao longo dos anos. O ponto de partida é a paisagem linguística e a toponímia da Cidade de Maputo, com os seus traços inicialmente homogeneizantes, de orientação visivelmente assimilacionista e obviamente coloniais, que se estenderam muito para além do período pós-independência. Os últimos anos, por seu turno, apresentam transformações significativas. A toponímia e a paisagem linguística da Cidade de Maputo são hoje coloridas, multilingues e apresentam traços de diversidade linguística, com sinais que podem ser interpretados como manifestando um interesse em preservar e resgatar as culturas, tradições e símbolos nacionais, enquanto se reconhece também a presença de línguas de imigrantes. Os nomes dos bairros, distritos urbanos, avenidas e vias públicas na Cidade de Maputo constituem evidência desta transformação. Uma análise toponomástica da cidade revela claramente traços da história pré-colonial, colonial e pós-colonial, culminando cum um revisitar da questão da língua e identidades, num contexto de línguas em contacto, multilinguismo e diversidade
Usos de la toponimia y la cartografía en el estudio de las transformaciones ambientales
La toponimia y la cartografía histórica constituyen excelentes herramientas metodológicas para la reconstrucción de las principales relaciones socio ambientales, político y culturales producidas a lo largo de la historia de construcción del territorio. Son herramientas eficientes en el manejo de información geoespacial histórica para ser aplicados en el diagnóstico, el ordenamiento, la planificación y la gestión territorial. La TOPONIMIA brinda una herramienta metodológica documental que habilita el proceso de reconstrucción del territorio en estudio y los usos del suelo característicos, así como su dinámica ambiental, socioeconómica y política. Los documentos cartográficos son una de las principales fuentes de datos para las investigaciones geográficas, pudiéndose decir que la producción del material cartográfico acompaña a la historia de la humanidad, donde los primeros pueblos realizaban inscripciones en distintos materiales como forma de representación de sus espacios. La toponimia se hace presente en todas partes de la superficie terrestre y la actividad de nombrar lugares, eventos y objetos es intrínseco de la historia humana.
 
Inclusão escolar e aprendizagem de alunos com Necessidades Educativas Especiais: Caso do estudo de alunos da 7ªClasse da Escola Básica de 7 de Abril-Chimoio (Moçambique): School inclusion and learning of students with Special Educational Needs: Case study of 7th grade students at Escola Básica de 7 de Abril-Chimoio (Mozambique)
O presente estudo visa analisar a questão da influência das teorias educacionais de inclusão a partir duma entrevista conduzida na Direção da escola Básica de 7 de Abril junto dos seus professores e uma parte dos alunos da 7ª classe, como os participantes do estudo. Portanto, a entrevista semi-estruturada foi usada como um dos instrumentos de recolha de dados, tendo sido primeiramente dirigida a Direção da escola junto dos seus professores e a posterior o questionário como um dos instrumentos de colecta de dados dirigido aos alunos. Desta feita, o estudo baseou-se na abordagem qualitativa e pesquisa bibliográfica. Eventualmente os dados coletados foram analisados e tendo se notado que ainda existem muitos esforços a dobrar no que concerne a inclusão escolar ao longo percurso escolar básico, tanto como a falta do envolvimento da comunidade escolar neste âmbito. Contudo este estudo espera-se consciencializar o grupo alvo e os demais interessados nesta arena educacional pautar por estratégias de inclusão escolar por meio de fazer com que as políticas de ensino acomodem o aluno, não o aluno-ensino.
***
This study aims to analyse the question of the influence of educational theories of inclusion based on an interview conducted at the 7 de Abril Elementary School with its teachers and some of the 7th grade students who took part in the study. Therefore, the semi-structured interview was used as one of the data collection instruments, firstly directed at the school management and its teachers, and then the questionnaire as one of the data collection instruments directed at the students. The study was based on a qualitative approach and bibliographical research. Eventually, the data collected was statistically analysed and it was noted that there are still many efforts to be made with regard to school inclusion throughout basic schooling, as well as the lack of involvement of the school community in this area. However, this study hopes to raise awareness among the target group and others interested in this educational arena of the need for school inclusion strategies to ensure that teaching policies accommodate the pupil, not the pupil-teacher.
 
A concordância verbal e nominal em consignas de livros didáticos da 3ª série do ensino médio
Aspectos relacionados à concordância verbal e nominal vem gerando grandes discussões acerca do ensino de gramática e das variedades linguísticas presentes na língua portuguesa, uma vez que se tem a norma padrão como aquela que deve ser considerada em detrimento das demais manifestações da língua. Diante disso, este trabalho objetiva analisar como se caracterizam as propostas de ensino da concordância verbal e nominal em consignas de atividades dos livros didáticos de Língua Portuguesa da 3ª série do Ensino Médio utilizados em escolas públicas da cidade de Oeiras, Piauí. Quanto aos procedimentos, o estudo caracteriza-se como documental. Nesse sentido, a Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e os Parâmetros Curriculares Nacionais (PCN) foram consultados – com o intuito de identificar como esses documentos propõem o ensino acerca da concordância verbal e nominal na Educação Básica – e livros didáticos utilizados em instituições de ensino da cidade, visando analisar como a concordância verbal e nominal é exposta em consignas de atividades nesses materiais didáticos. Em termos teóricos, a pesquisa assume a definição de "consignas" constante em Dolz, Gagnon e Decândio (2010); pondera acerca das reflexões de Riestra (2004) no que concerne à utilização desse gênero em sala de aula; vale-se das concepções de "gramática" propostas por Travaglia (1996) e utiliza as abordagens de ensino propostas por Halliday, McIntosh e Strevens (1974). A partir da análise, constatamos que o ensino, por intermédio das consignas, é descritivo-prescritivo, não reflexivo, como era de se supor para a metodologia de trabalho com situações-problemas