Bulletin KNOB
Not a member yet
783 research outputs found
Sort by
Met de deur in huis. Historische woonhuisplattegronden in Nederland: De typologie van de entreeruimte, ca. 1550-1950
Full text linkReview of a book written by Wouter van ElburgBespreking van een boek van Wouter van Elbur
Nederland op zijn mooist: De achttiendeeeuwse Republiek in kaart en beeld
Full text linkReview of a book written by Everhard Korthals Altes and Bram Vannieuwenhuyze
Bespreking van een boek van Everhard Korthals Altes en Bram Vannieuwenhuyz
Van hoog naar laag: Een alternatief model voor veenontginningen?
Full text linkIn this article the authors draw on three case studies in testing the merits of an alternative peatland reclamation model – namely, from high to low – put forward by several authors in recent years. According to this new model, the drainage of the peatlands started from peat mounds built on top of the dried out peatland, rather than by digging ditches from natural waterways (low) to the centre of the peatland (high). Archaeological and other data for all three case studies – IJsselmonde, Roderwolde and Zeevang – have been analysed as systematically as possible. Roderwolde qualifies as a kind of comparative study. It, too, was considered indicative of an alternative reclamation model but, thanks to extensive archaeological research, we have a fairly detailed picture of this reclamation. In short, it proceeded in accordance with the established model and the peat mounds are a secondary phenomenon. Based on an analysis of the data for IJsselmonde and Zeevang, we conclude that there is as yet no evidence to support the existence of an alternative model. In fact, although the data are incomplete, the drainage methods appear to be consistent with the established model. As in Roderwolde, the peat mounds are a secondary phenomenon: they were created at a time when the peatlands had already subsided considerably as a result of drainage, but large-scale embankment building had not yet taken place.In this article the authors draw on three case studies in testing the merits of an alternative peatland reclamation model – namely, from high to low – put forward by several authors in recent years. According to this new model, the drainage of the peatlands started from peat mounds built on top of the dried out peatland, rather than by digging ditches from natural waterways (low) to the centre of the peatland (high). Archaeological and other data for all three case studies – IJsselmonde, Roderwolde and Zeevang – have been analysed as systematically as possible. Roderwolde qualifies as a kind of comparative study. It, too, was considered indicative of an alternative reclamation model but, thanks to extensive archaeological research, we have a fairly detailed picture of this reclamation. In short, it proceeded in accordance with the established model and the peat mounds are a secondary phenomenon. Based on an analysis of the data for IJsselmonde and Zeevang, we conclude that there is as yet no evidence to support the existence of an alternative model. In fact, although the data are incomplete, the drainage methods appear to be consistent with the established model. As in Roderwolde, the peat mounds are a secondary phenomenon: they were created at a time when the peatlands had already subsided considerably as a result of drainage, but large-scale embankment building had not yet taken place
Historische atlas van Antwerpen | Antwerpen
No full textReviews of books written by:
Ilja Van Damme, Hilde Greefs, Iason Jongepier en Tim Soens, Historische atlas van Antwerpen. Stad van droom en daad
Tim Bellens, Antwerpen. Een archeologische kijk op het ontstaan van de stad
Besprekingen van de boeken van:
Ilja Van Damme, Hilde Greefs, Iason Jongepier en Tim Soens, Historische atlas van Antwerpen. Stad van droom en daad
Tim Bellens, Antwerpen. Een archeologische kijk op het ontstaan van de stad
De houten eeuw van Amsterdam: Bouwen, werken en wonen in de middeleeuwse stad 1275-1578
Full text linkReview of a book written by Gabri van TussenbroekBespreking van een boek van Gabri van Tussenbroe
Historische Atlas van Nederland: Hoe ons land in 2000 jaar is ingericht
Full text linkReview of a book written by Reinout Rutte with the cooperation of Everhard Korthals Altes, Yvonne van Mil and Pieter van der Weele
Bespreking van een boek van Reinout Rutte met medewerking van Everhard Korthals Altes, Yvonne van Mil en Pieter van der Weel
Hofarchitectuur in dienst van mariale devotie: De bouw van de kerk, de galerij en de residentie van de oratorianen van Scherpenheuvel
Full text linkThis article presents a number of new insights into the construction and significance of the Marian shrine of Scherpenheuvel. Archival research indicates that work on the dome of the church designed by Wenzel Coebergher (1557-1634) had already been completed by circa 1621. It is also safe to assume that the gallery behind the church and the Oratory house were completed much earlier than previously supposed. A stylistic analysis of the ornamentation used in the annexe behind the tower and in the gallery suggests that these were designed by Jacob Francart (1583-1651). In addition, dendrochronological sampling of the gallery roof trusses points to a construction date of circa 1630. This suggests that the entire complex was completed in one major building campaign, probably carried out within the lifetime of Archduchess Isabella (1566-1633). A typological appraisal of the gallery and Oratory house also suggests that the function of these buildings was not purely religious but should rather be located in a prestigious aristocratic context with international stature.
A study of the devotional programme, which was based chiefly on the 1627 Act of Consecration, has revealed that there are two different programmes in and around the church. The side chapels and dome space of the church feature an archducal Marian devotional programme based on the Hebdomada Mariana of court chaplain Richard Stanihurst (1547-1618). The programme of the external chapels, originally comprising the four chapels around the dome space and the two chapels flanking the vestibule, was geared more towards pilgrims and parishioners. It is clear from this that Scherpenheuvel was systematically designed as a meeting place of two different worlds: on the one hand members of the nobility, on the other ordinary folk. Each group had their own spaces in the church, arranged around the grand, centrally located domed space where the miraculous image of the Virgin Mary was kept.In deze bijdrage worden enkele nieuwe inzichten voorgesteld over de bouw en de betekenis van het mariale devotieoord van Scherpenheuvel. Archivalisch onderzoek wijst er op dat de koepel van de door Wenzel Coebergher (1557-1634) ontworpen kerk al omstreeks 1621 voltooid was. Ook van de galerij gelegen achter de kerk en de hiermee verbonden residentie van de oratorianen kan worden aangenomen dat ze veel eerder waren voltooid dan vroeger werd verondersteld. Een stilistisch onderzoek van de toegepaste ornamentiek van de aanbouw achter de toren en de galerij doet immers vermoeden dat deze bouwwerken door Jacob Francart (1583-1651) ontworpen zijn geweest. Bovendien toonde dendrochronologisch onderzoek van de dakkap van de galerij een constructiedatum van omstreeks 1630 aan. Dit betekent dat het gehele terrein werd gerealiseerd in één grote bouwcampagne, die vermoedelijk volledig uitgevoerd tijdens het leven van aartshertogin Isabella, en aldus een veel prominenter ‘ideaal’ karakter verkrijgt. Een typologische benadering van de galerij en de residentie van de oratorianen wijst er bovendien op dat deze gebouwen niet louter een religieuze functie hadden, maar gesitueerd dienen te worden binnen een erg prestigieuze adellijke context met internationale allures.
Een onderzoek naar het devotionele programma, dat zich voornamelijk baseerde op de inwijdingsakte van 1627, onthulde dat in en rondom de kerk twee verschillende programma’s aanwezig zijn. In de zijkapellen en de koepelruimte van de kerk werd een aartshertogelijk mariaal devotioneel programma uitgezet, dat gebaseerd was op de Hebdomada Mariana van de hofkapelaan Richard Stanihurst (1547–1618). Het programma van de buitenkapellen, dat oorspronkelijk slechts de vier kapellen rond de koepelruimte en de twee kapellen in het portaal bevatte, was daarentegen veeleer gericht op de pelgrims en de parochianen. Op deze wijze wordt duidelijk dat Scherpenheuvel planmatig ontworpen was als een ontmoetingsplaats van twee werelden, enerzijds de vorstelijke adel en anderzijds het gewone volk. Elk van deze twee actoren had op het terrein en in de kerk zijn eigen ruimten, geschikt rondom de grootse, centraal gelegen koepelruimte waar het miraculeuze Mariabeeldje en het Heilig Sacrament werden bewaard
Moderne Nederlandse gerechtsgebouwen: Symbolen van de rechtsstaat?
Full text linkReview of a book written by Ros FloorBespreking van een boek van Ros Floo
Adrianus Cyriacus Bleijs: Architect te Hoorn en Amsterdam
Full text linkReview of a book written by Willeke Jeeninga en Laura JonkhoffBespreking van een boek van Willeke Jeeninga en Laura Jonkhof
De middeleeuwse huizen van de Nijmeegse Benedenstad: Resultaten van een historisch documentatieproject (1959-1973)
Full text linkThe redevelopment of Nijmegen’s Lower Town, the oldest and most impoverished part of the city, had already been mooted before the Second World War. After the war the city council considered a succession of redevelopment plans, finally opting for a street plan that more or less echoed the original, historical parcellation. Although the historical value of the houses was acknowledged, a large number of houses were demolished in the 1960s. To document the buildings scheduled for demolition, officials from Department for the Preservation of Historic Buildings conducted a survey between 1959 and 1973. A report was drawn up for each building, including scale drawings of the principal dimensions and details.
No digest of the survey of houses in Nijmegen’s Lower Town has ever been published. To fill this gap in the historiography of Dutch houses, this article provides an overview of the key results of the survey. After a brief introduction on the decline of the Lower Town and the series of urban design plans that led up to the dramatic demolition operation, the surveyed houses themselves are considered in terms of dating and house shapes, windows, cellars, joists, bracing and corbel pieces, timber stairs, roof constructions and other interior elements. Although the use of brick was clearly on the rise in the fourteenth and fifteenth centuries – even the oldest topographical representations of Nijmegen depict a brick-built city – it should be borne in mind that this was a lengthy process and that timber construction persisted for a long time.
The article concludes with a brief analysis of the Nijmegen house landscape compared with the rest of the Netherlands. This shows that – contrary to assumptions in the literature – there is no evidence that the lower town contained dozens of stone houses as early as the thirteenth century. Stone cellars did exist, however, usually with timber ceilings but occasionally with tuff vaults. The cellar typology bears comparison with that in houses in cities like Arnhem, ’s-Hertogenbosch, Maastricht and Roermond. Despite the compelling parallels with ’s-Hertogenbosch in terms of the general shape and cellar development, the construction of the Nijmegen houses was different. The survey did not come across any timber frame houses. When it came to construction, Nijmegen houses had more in common with those in Arnhem, Venlo and Roermond.Al voor de Tweede Wereldoorlog werd nagedacht over de sanering van de Benedenstad van Nijmegen. Na de oorlog volgden diverse plannen elkaar op, waarbij uiteindelijk is gekozen voor een stratenplan dat enigszins aansluit bij de historische parcellering. De historische waarde van de huizen werd onderkend, maar niettemin werd in de jaren zestig van de twintigste eeuw een groot aantal panden gesloopt. Om te documenteren wat zou verdwijnen, voerden medewerkers van de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg tussen 1959 en 1973 onderzoek uit. Per pand werd een rapport opgesteld en de hoofdmaten en details werden opgemeten en getekend.
Aan het huizenonderzoek in de Nijmeegse Benedenstad werd nooit een overzichtspublicatie gewijd. Om deze lacune in de historiografie van de Nederlandse huizen te vullen, wordt in deze bijdrage een overzicht geboden van de belangrijkste resultaten van het onderzoek. Na een korte inleiding over het verval van de Benedenstad en de verschillende stedenbouwkundige plannen die tot de dramatische sloop leidden, worden de gedocumenteerde huizen behandeld. Daarbij wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan de datering en de huisvormen, vensters, kelders, balklagen, korbeelstellen en sleutelstukken, houten trappen, kapconstructies en andere interieuronderdelen. Hoewel de verstening in de veertiende en vijftiende eeuw een duidelijke vlucht nam – ook het oudste topografische materiaal van Nijmegen laat een stenen stad zien – moet er rekening mee worden gehouden dat dit een langdurig proces is geweest en dat ook houtbouw nog lang voorkwam.
De bijdrage wordt afgesloten met een beknopte duiding van het Nijmeegse huizenlandschap ten opzichte van de rest van Nederland. Hieruit blijkt dat – anders dan in de literatuur verondersteld – er geen bewijs bestaat dat in de benedenstad al in de dertiende eeuw tientallen natuurstenen huizen stonden. Natuurstenen kelders waren er wel, veelal met houten zoldering maar ook met enkele tufstenen gewelven. Parallellen qua keldertypologie zijn er met huizen in steden als Arnhem, ’s-Hertogenbosch, Maastricht en Roermond. Hoewel zich qua hoofdvorm en kelderontwikkeling van de huizen parallellen met ’s-Hertogenbosch opdringen, is de constructie van de huizen in Nijmegen anders. Hier zijn geen houtskelethuizen aangetroffen. In die zin laat Nijmegen zich qua huisbouw eerder vergelijken met Arnhem, Venlo en Roermond