Repository of Institute of Comparative Law
Not a member yet
2147 research outputs found
Sort by
Veštačka inteligencija u pravnom sistemu EU
Get PDFDonošenje Uredbe o veštačkoj inteligenciji EU predstavljaće značajan korak u pravcu stvaranja pravnog okvira za funkcionisanje sistema veštačke inteligencije, kako u EU tako i u celom svetu. Na ovaj način izgradiće se poverenje u sisteme veštačke inteligencije, zaštitiće se prava pojedinaca, omogućiće se razvoj pouzdanih i bezbednih sistema veštačke inteligencije, stvoriće se pravna sigurnost i razviće se tržište usluga i proizvoda baziranih na tehnologiji veštačke inteligencije. Razvoj novih tehnologija stvorio je potencijalne opasnosti za pojedince i kompanije, ali kvalitetna pravna regulativa i njena primena u praksi, uz efikasan sistem sankcionisanja onih koji ne poštuju pravne norme, adekvatan je odgovor koji vodi ka stvaranju bolje uređenog i bezbednog društva u budućnosti. Nivo nepovoljnog uticaja sistema veštačke inteligencije na osnovna prava zaštićena Poveljom EU o osnovnim ljudskim pravima, posebno je važan pri klasifikaciji sistema veštačke inteligencije kao visoko-rizičnog. Ta prava uključuju pravo na ljudsko dostojanstvo, poštovanje privatnog i porodičnog života, zaštitu ličnih podataka, slobodu izražavanja i informisanja, slobodu okupljanja i udruživanja i nediskriminaciju, zaštitu potrošača, prava radnika, prava osoba s invaliditetom, pravo na efikasan pravni lek i na pošteno suđenje, pravo na odbranu i pretpostavku nevinosti i pravo na dobru upravu. Tehničke netačnosti sistema veštačke inteligencije namenjenih daljinskoj biometrijskoj identifikaciji pojedinaca mogu prouzrokovati pristrasne rezultate i imati diskriminacione efekte. To je posebno značajno kad se radi o godinama starosti, etničkom poreklu, polu ili invaliditetu. Otuda bi sisteme za daljinsku biometrijsku identifikaciju u stvarnom vremenu i sisteme za naknadnu daljinsku biometrijsku identifikaciju trebalo klasifikovati kao visoko-rizične, na koje se primenjuju posebni zahtevi u pogledu funkcija beleženja događaja i kontrole od strane čoveka. Sisteme veštačke inteligencije koji se upotrebljavaju za ocenu kreditnog rejtinga ili kreditne sposobnosti pojedinaca trebalo bi klasifikovati kao visoko-rizične sisteme veštačke inteligencije, jer određuju pristup tih osoba finansijskim sredstvima ili osnovnim uslugama kao što su stanovanje, električna energija i telekomunikacijske usluge. Sistemi veštačke inteligencije koji se upotrebljavaju u tu svrhu mogu prouzrokovati diskriminaciju osoba ili grupa na primer na osnovu rasnog ili etničkog porekla, invaliditeta, godina starosti, polne orijentacije, ili mogu stvoriti nove oblike diskriminacije
OSVRT NA PITANJE USTAVNOSTI MOGUĆIH OGRANIČENJA PRAVA GRAĐANA U VEZI SA ZAŠTITOM PODATAKA O LIČNOSTI
Get PDFUsvajanjem Zakona o zaštiti podataka o ličnosti 2018. godine u Republici Srbiji
prihvaćen je novi sistem zaštite podataka o ličnosti. Novim sistemom predviđene su
brojne obaveze za rukovaoce i obrađivače, tj. ona lica koja koriste podatke o ličnosti.
Ujedno, Zakonom su garantovana i nova posebna prava u vezi sa efikasnijom i kvalitetnijom
zaštitom privatnosti i podataka o ličnosti. Reč je o pravu na obaveštenost,
pravu na pristup podacima, pravu na brisanje podataka, pravu na ograničenje obrade,
pravu na prenosivost podataka, pravima u vezi sa automatskom obradom podataka
i pravom na pravno sredstvo u vezi sa obradom podataka. I dok je značaj ovih prava
neupitan, potencijalni problem se može javiti u vezi sa široko postavljenim poljem
mogućeg ograničenja pomenutih prava. Naime, članom 40. Zakona o zaštiti podataka
o ličnosti ostavljena je slobodna procena rukovaocima da ograniče prava i to bez izričitog
zakonskog ovlašćenja, budući da izostavljanjem precizne granice pomenuti zakon
ostavlja mogućnost da se i propisima niže pravne snage ograniče posebna prava
građana u vezi sa podacima o ličnosti. Time se javlja bojazan po moguće neopravdano
uskraćivanje prava i sloboda u vezi sa podacima o ličnosti, što ujedno otvara i pitanje
ustavnosti odredbe čl. 40 u vezi mogućim ograničenjem prava. Imajući to u vidu, rad
će biti usmeren na analizu ustavnosti pomenutog člana 40., posebno iz perspektive
zaštite prava i sloboda i neophodnosti zakonskog ovlašćenja kod ograničavanja prava
građana. Pored sistemskog tumačenja, autor će obraditi i ukazati na prethodno ustanovljenu
praksu Ustavnog suda Srbije u materiji zaštite podataka o ličnost
EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AND COVID-19: WHAT ARE STANDARDS FOR HEALTH EMERGENCIES?
Get PDFThe European Court of Human Rights is currently facing a challenge in dealing with numerous applications linked to the COVID-19 pandemic and the related restrictions aiming to protect human life and health, which, at the same time, limit some of the most important human rights and fundamental freedoms. Legal scholars have voiced different views as to the complexity of this task, invoking the previous case law on infectious diseases and on military emergencies to infer standards that would be transferrable to COVID-19-related cases, or the margin of appreciation of domestic authorities pertaining to health care policy as the approaches ECtHR could take in this respect. The present paper argues that the ECtHR would be well advised to resort to a more systemic integrated approach, which implies the need to consider obligations emanating from other health-related international instruments in setting the standards against which it will assess the limitations of human rights during the COVID-19 outbreak. Hence, the authors reflect on the potential contribution of the integrated approach to the proper response of the ECtHR in times of the pandemic. The review shows that both the ECtHR’s caselaw on the integrated approach, as well as its theoretical foundation leave enough room for a wide application by the ECtHR of the right to health, and likewise – soft law standards emanating from the various public health-related instruments, when adjudicating cases dealing with the alleged violations of human rights committed during the COVID-19 outbreak. Subsequently, the paper critically assesses to what extent the ECtHR has taken into account the right to health-related instruments in its previous case law on infectious diseases. This is followed by a review of the existing, albeit sparse, jurisprudence of the ECtHR in its ongoing litigations pertaining to restrictions provoked by COVID-19 pandemic, viewing them also in the context of the integrated approach. The analysis shows that ECtHR did not systemically utilize the integrated approach when addressing the right to health, even though it did seem to acknowledge its potential. The authors then go on to scrutinize the relevant health emergency standards stemming from international documents and to offer them as a specific guidance to the ECtHR regarding the scope of the right to health which will help in framing the analysis and debate about how the right to health is guaranteed in the context of COVID-19. Consequently, building on the proposed integrity approach, examined theoretical approaches, and standards on the right to health acknowledged in relevant supranational and international instruments, the authors formulate guidance on the path to be taken by the ECtHR
Naknada štete zbog povrede prava na život u ruskom odštetnom pravu
Get PDFCilj rada jeste da se doprinese poznavanju i razumevanju specifičnosti savremenog ruskog prava u oblasti naknade štete zbog povrede prava na život. Rusko zakonodavstvo je atipično iako pokazuje sličnosti sa pravima germanskog tipa. Promene društvenog uređenja podstakle su dinamičan razvoj obligacionog i privrednog prava i nastanak novih disciplina (intelektualne svojine, prava osiguranja, prava potrošača). Međutim, pravila o odgovornosti za štetu i naknadi štete baziraju se na sovjetskom konceptu iz Građanskog zakonika iz 1964. godine. Stoga su zadržana osobena rešenja pri regulisanju naknade štete za slučaj smrti lica: široki krug ovlašćenih lica na rentu zbog gubitka izdržavanja, alimentacione karakteristike rente, prioritetna primena socijalnog zakonodavstva. Lica koja su platila sahranu mogu potraživati naknadu pogrebnih troškova. Nivo građanskopravne zaštite unapređen je 1991. godine, kada je zakonom priznato pravo na novčanu naknadu nematerijalne (moralne) štete zbog povrede prava ličnosti. Tumačenjem Vrhovnog suda RF dozvoljava se naknada štete oštećenima, čiji su nematerijalni interesi (porodične veze, bliski i emotivni odnosi) povređeni nezakonitom povredom prava na život njihovog srodnika. U praksi je olakšano dokazivanje takvog tužbenog zahteva, ali sudovi subjektivno procenjuju kriterijume za naknadu štete. Specifični mentalitet i društvena klima u Rusiji razlozi su što se u praksi pravila o naknadi štete za slučaj smrti lica relativno retko primenjuju
Non-territorial minority autonomy in Estonia
No full textNon-territorial minority autonomy/self-governance is one of the models for the protection of national minorities. Non-territorial minority autonomy is guaranteed in Estonia by constitutional provisions and it is defined as one of the minority rights. In this sense, the paper analyzes the legal nature and the scope of such an autonomy in the legal order of Estonia
Zastoj u ustavnosudskom postupku
Get PDFCilj ovog rada je da upotrebom dogmatskopravnog i uporednog metoda istraži institut
zastoja u ustavnosudskom postupku. U uporednom pravu ovaj institut je veoma redak. U
pravnom poretku Republike Srbije ovaj procesni institut se može primeniti na osnovu odluke
Ustavnog suda, po prethodnom zahtevu donosioca osporenog opšteg akta, kako bi se otklonila
uočena neustavnost odnosno nezakonitost. Analiza ukazuje na ograničenost njegovih domašaja
u zaštiti objektivne ustavnosti u Republici Srbiji i to kako zbog niza otvorenih pitanja koja
nesumnjivo iziskuju normativno preciziranje tako i zbog njegovih pravnih posledica u zavisnosti
od postupanja donosioca opšteg akta, kao i (ne)sistemskog odnosa s drugim procesnim
institutima u okviru istog postupka
„Sintetički“ stečajni postupci u zakonodavstvu Evropske unije
Get PDFU slučaju postojanja elementa inostranosti, protiv stečajnog dužnika se može voditi glavni i sekundarni stečajni postupak. Glavni stečajni postupak se pokreće u zemlji u kojoj se nalazi sedište dužnika, a sekundarni u zemlji u kojoj se nalazi filijala dužnika ili njegova imovina. No, vođenje sekundarnog stečajnog postupka može proizvesti velike troškove što dovodi do smanjenja stečajne mase, a, samim tim, i do problema u namirenju lokalnih poverilaca koji svoja potraživanja prijavljuju u zemlji vođenja sekundarnog postupka. Upravo zbog toga se, naročito u britanskoj sudskoj praksi, pojavila mogućnost da se umesto sekundarnog stečajnog postupka pokrene drugi postupak koji će dovesti do manjih troškova i do očuvanja stečajne mase, koji se još može nazvati i „sintetički“. Takođe, Uredba br. 848/2015 Evropskog parlamenta i Saveta od 20. maja 2015. godine o postupku u slučaju insolventnosti predviđa ovu mogućnost. No, odluku da li će se voditi sekundarni stečajni postupak ili neki drugi u zemlji gde se nalazi filijala ili imovina dužnika donosi stečajni upravnik koji je imenovan u glavnom stečajnom postupku, koji, prethodno, mora da pruži garanciju lokalnim poveriocima da će se njihova potraživanja namiriti
Pravo osoba u potrebi za međunarodnom zaštitom na jedinstvo porodice-(ne)ujednačen pristup Evropskog suda za lјudska prava
Get PDFU radu se analizira na koji način najznačajniji međunarodni akti regulišu pravo na jedinstvo porodice. Problemom jedinstva porodice osoba u potrebi za međunarodnom zaštitom bavio se i Evropski sud za ljudska prava (ESLJP). U radu se analizira pristup ESLJP-a ovom pitanju. Kroz odabrane slučajeve u kojima je ESLJP odlučivao o spajanju roditelja i dece i njihovom pravu na jedinstvo porodice autor zaključuje da je ESLJP nedosledno primenjivao princip najboljeg interesa deteta. Kroz analizu biće ukazano na to da ESLJP, prilikom odlučivanja o pravu na jedinstvo porodice, neujednačeno ocenjuje činioce poput uzrasta deteta, jačine veza sa zemljom porekla i zemljom prijema, te jačine porodičnih veza između roditelja i dece. U drugom delu rada biće razmotreni slučajevi u kojima je ESLJP odlučivao da li je država proterujući učinioce krivičnih dela uspela da uspostavi ravnotežu između interesa države da štiti svoju javnu bezbednost i interesa osoba u potrebi za međunarodnom zaštitom da ostvare jedinstvo porodice
Uslovi za zaštitu autorskog dela u pravu Sjedinjenih Američkih Država
No full textU radu su analizirani uslovi koje duhovna tvorevina mora ispuniti prema pravu Sjedinjenih Američkih Država da bi se smatrala autorskim delom. Osim osobenosti koje su rezultat anglosaksonskog koncepta autorskog prava, prisutne su i druge specifičnosti kao što je naročita, ustavom predviđena, svrha autorskog prava u promovisanju učenja, očuvanju javnog domena i zaštiti prava autora. Na osnovu odredaba saveznog Zakona o autorskom pravu (17 U.S.C) i primera iz sudske prakse, autor objašnjava kako se tumači originalnost dela, uslov da je delo otelotvoreno u materijalizovanom nosiocu i koje su tipične vrste autorskih dela. Pored toga ukazuje se na razlike u shvatanju autorstva, na promenjeni značaj registracije posle ratifikacije Bernske konvencije i na problem zaštite dela nepoznatih titulara prava, veoma važan i sa aspekta zaštite kulturnog nasleđa marginalizovanih grupa u američkom društvu.
Rad ima za cilj da ukaže na sličnosti i razlike autorskog prava SAD i prava kontinentalnog pravnog sistema, kao što je pravo Republike Srbije, u pogledu uslova za zaštitu autorskih dela
Položaj stranih osiguravajućih društava u Srbiji u vezi sa odredbom člana 84 Ustava Republike Srbije
Get PDFUstav Republike Srbije određuje da strana lica imaju isti položaj kao i domaća
na tržištu naše zemlje. Isto tako, Ustav definiše i jednak pravni položaj subjekata na
tržištu, kao i zabranu ograničavanja konkurencije. Ustav Republike Srbije ne reguliše
detaljnije položaj stranih lica, odnosno, stranih pravnih lica i stranih privrednih subjekata.
Sa druge strane, postavlja se pitanje da li, na bilo koji način, strana osiguravajuća
društva mogu da obavljaju svoju delatnost na teritoriji Republike Srbije. Po
Zakonu o osiguranju ne mogu, ni neposredno, ni posredno, preko filijala. Međutim,
Zakon o osiguranju definiše posebne odredbe koje regulišu položaj stranih osiguravajućih
društava, a koje će se primenjivati nakon pristupanja Republike Srbije u Svetsku
trgovinsku organizaciju i Evropsku uniju. Isto tako, ovaj Zakon definiše i odredbe o položaju
osiguravajućih društava iz Švajcarske u našoj zemlji. Pitanje položaja stranih
osiguravajućih društava je jedno od najvažnijih za funkcionisanje tržišta osiguranja u
našoj zemlji. Adekvatno regulisanje ove oblasti pružiće sigurnost za sve osiguravače
koji obavljaju svoju delatnost na teritoriji Republike Srbije. Zbog toga je veoma bitno
da Ustav Republike Srbije posveti veću pažnju ovom pitanju, a naročito položaju
filijala stranih pravnih lica. U radu se kritikuju i odredbe Zakona o osiguranju koje
regulišu ovu oblast