Repository of Institute of Comparative Law
Not a member yet
2147 research outputs found
Sort by
Electronic money, war on cash, and the future of law of obligations in the civil law legal system
Full text linkThis paper is written with the intention of offering possible answers to the hypothetical question of what would be the consequences for the law of civil law legislation in the field of law of obligations if cash were totally abolished, and if electronic money were to become the only means of payment in the future? The authors conclude that, firstly, the right of ownership, in the form in which this right exists in countries operating on the basis of civil law, would no longer exist on money in these jurisdictions, because electronic money is an intangible thing. Consequently, the existing rules on transfer of ownership on money and on the place and manner of payment of monetary obligations would become obsolete. Also, loan agreements regarding money would not exist anymore, leaving only credit agreements, which are a totally different contract form. Deposits of money would also be effectively abolished.
As long as there is at least a theoretical possibility that electronic money could be converted into physical money and claimed as banknotes and coins, nothing would change in principle. The existing legal instruments of law of obligations would be absolutely adequate in regulating such a situation, even if in practice the vast majority of payments would be conducted in electronic money
Digitalisation of public administration: opportunities, challenges, and development of e-governance in Serbia
Full text linkThe paper explores the digitalisation of public administration as a multidimensional reform process aimed at enhancing legality, transparency, efficiency, and accountability in the public sector. It emphasises that successful digital governance requires not only an adequate legal and strategic framework and properly designed public policies by the state authorities, but also the integration of artificial intelligence and the active participation of civil servants and citizens alike. Artificial intelligence is examined as a transformative tool capable of improving decision-making, regulatory enforcement, and service delivery, while also raising critical ethical and legal concerns, including algorithmic bias and data privacy, while the role of civil servants is highlighted as pivotal to the implementation and legitimacy of digital reforms, underscoring the importance of their professional development and adherence to democratic values. The paper further analyses the case of Serbia, assessing its strategic and normative efforts to modernise public administration through various legal and policy initiatives. Despite notable advancements in digital infrastructure and service availability, the Serbian experience reveals persistent challenges, such as bureaucratic inertia, system interoperability issues, uneven service quality, and low digital literacy among citizens. Lastly, the study concludes that digital transformation must be approached as an inclusive and adaptive process, grounded in democratic principles and requiring coordinated engagement from all stakeholders to ensure a transparent, efficient, and citizen-centric public administration
Razvoj industrije veštačke inteligencije u Evropskoj uniji – izazovi i perspektive
No full textIndustrijski razvoj tehnologija veštačke inteligencije (VI) novo je područje
oštrih sukoba među globalnim akterima, pre svega Evropskom unijom,
Sjedinjenim Američkim Državama i Kinom. Evropska unija se pojavljuje kao
lider u regulisanju upotrebe VI jer je prva donela sveobuhvatni Akt o veštačkoj
inteligenciji. Cilj evropskog zakonodavca je unapređenje istraživanja u oblasti VI,
kao i industrijskih kapaciteta, uz obezbeđenje osnovnih ljudskih prava. I dok se
EU iskristalisala kao lider u pogledu regulisanja VI, bitno zaostaje u odnosu na
druge u smislu razvoja industrije VI, pa i same primene VI. Rad nastoji da istraži
faktore koji doprinose stagnaciji razvoja industrije VI u EU i predloži rešenja za
njeno prevazilaženje. Stoga su najpre analizirani uzroci sporog napretka industrije
VI u EU – nedostatak ulaganja, odsustvo integrisanog inovacionog ekosistema,
nedostatak podataka i fragmentacija evropskog digitalnog tržišta i nedostatak
talenta na evropskom tržištu rada. Nakon toga su razmotrene mere koji bi mogle
da doprinesu unapređenju industrije VI u EU – finansiranje razvoja VI, izgradnja
ekosistema izvrsnosti, uspostavljanje Zajedničkog evropskog prostora podataka,
izgradnja Centra za istraživanje i razvoj VI
Uloga javnog poretka u međunarodnoj trgovinskoj arbitraži = The role of public policy in international commercial arbitration
No full textEfficiency of justice – importance of the CEPEJ as the legacy of the Council of Europe
No full textDevelopment of legal norms is not the purpose for itself. They have concrete aims
which should be achieved through their implementation, and in that context we are
talking about the effectiveness of law. On the other side, it is important that concrete
aims, proclaimed by laws, are implemented efficiently, in a way where results yield
the largest possible net benefit. The European Commission for the Efficiency of Justice
(CEPEJ) is a body of the Council of Europe (CoE) composed of the experts from
46 the CoE member states which aim is preparation of tools for the improvement of
the efficiency of justice system in Europe. The subject of this paper is the efficiency of
justice in the context of the CEPEJ mandate. The purpose of the article is to analyse
the legal structure of the CEPEJ and its connection to the raising implementation of
artificial intelligence (AI) within legal systems. The author’s attention will be also on
the European Union’s Artificial Intelligence Act (EU AI Act), as well as the CoE Draft
Framework Convention on Artificial Intelligence, Human Rights, Democracy and the
Rule of Law (DFC), and their connection with efficiency and justice. Two legal methods
will be applied: doctrinal and descriptive methodology frameworks
Zakonodavstvo i praksa u borbi protiv korupcije: Procena potreba za obukom i evaluacija uticaja obuke za pravosuđe i ključne aktere u Srbiji
Full text linkOva procena potreba za obukom je sprovedena u okviru aktivnosti projekta
Prevencija i borba protiv korupcije, koji finansira Evropska unija (EU). Projekat nastoji
da ojača nacionalne mehanizme za prevenciju i borbu protiv korupcije u skladu sa
Nacionalnom strategijom za borbu protiv korupcije i Akcionim planom za Poglavlje 23
(AP23). Konkretnije, procena potreba za obukom je sprovedena u okviru Projektne
komponente 3, sa fokusom na jačanje kapaciteta za suzbijanje korupcije i
poboljšavanje kvaliteta istrage, gonjenja i donošenja presuda u slučajevima korupcije
u skladu sa Strategijom i Akcionim planom i preporukama iz AP23, kao i sa Strategijom
finansijskih istraga i novousvojenim Zakonom o organizaciji i nadležnosti državnih
organa u suzbijanju organizovanog kriminala, terorizma i korupcije.
Ova procena potreba za obukom (PPO) predstavlja podršku Pravosudnoj akademiji
Republike Srbije (PA) u planiranju i organizacjii obuka iz znanja i veština na polju
suzbijanja korupcije u narednih 36 meseci. Analiza je usmerena na PPO za sudije,
tužioce, tužilačke i sudijske pomoćnike, kao i policijske službenike i zaposlene u drugim
državnim organima koji su prema Zakonu o organizaciji i nadležnosti državnih organa
u suzbijanju organizovanog kriminala, terorizma i korupcije dužni da sarađuju sa
nosiocima pravosudnih funkcija1 u borbi protiv korupcije. Obuke za gore navedene
kategorije koje su propisane drugim nacionalnim pravnim aktima usmerenim na borbu
protiv korupcije će takođe biti ocenjene. PPO se neće ograničavati samo na obuke
koje je organizovala PA, već će pokušati da identifikuje i druge načine pružanja obuka
za gore navedene kategorije. Kako bi se uspešno analiziralo stanje stvari i odredile
buduće potrebe, PPO će se strukturisati tako da se najpre daju opšte napomene o
proceni potreba u pogledu obuka, nakon toga će se identifikovati potrebe za
obukom za pojedinačne gore navedene kategorije lica u sistemu Srbije. To će izvršiti
na osnovu relevantnih nacionalnih i međunarodnih akata, kao i uz oslanjanje na
podatke o obukama koje organizuje i planira PA. Na kraju će biti predstavljena pitanja
za polustrukturisane intervjue
Akt o veštačkoj inteligenciji Evropske unije i savremeni izazovi u ostvarivanju i zaštiti ljudskih prava
No full textAkt o veštačkoj inteligenciji (Akt o VI) usvojen je u maju 2024. godine i stupio je na snagu dvadeset dana od objavljivanja u Službenom listu EU, 12. jula 2024. Počeće da se primenjuje u potpunosti od 2. avgusta 2026. godine. Akt o VI predstavlja prvu sveobuhvatnu uredbu na svetu o VI. Cilj Akta je da osigura da VI koja se razvija i koristi u EU bude pouzdana i da obezbedi mere za zaštitu osnovnih ljudskih prava. Rad nastoji na sagleda odredbe Akta o VI kroz prizmu savremenih izazova u ostvarivanju i zaštiti ljudskih prava. Najpre su u radu razmotrene najznačajnije odredbe Akta o VI koje se odnose na sisteme VI. Posebna pažnja posvećena je sistemima VI visokog rizika, budući da su takvi sistemi najizazovniji u kontekstu ostvarivanja i zaštite ljudskih prava. Nakon toga su analizirane antidiskriminacione odredbe u Aktu o VI, tačnije njihov uticaj na nacionalne zakonodavne okvire država članica EU. Budući da je uredba, kao akt sekundarnog zakonodavstva, direktno primenljiva, stupa na snagu nakon objavljivanja u Službenom listu EU. Dakle, nije potreban nikakav akt unutrašnjeg, nacionalnog prava kojima se odredbe i ciljevi uredbe transponuju u nacionalni pravni poredak. Osim toga, i zemlje kandidati za članstvo u EU imaju obavezu da nacionalne regulatorne okvire usklade sa pravnim tekovinama EU tokom procesa pristupanja. Stoga se očekuje da će Akt o VI imati veliki uticaj i na regulisanje primene VI u zemljama kandidatima za članstvo u EU, uključujući i Republiku Srbiju
Kada je ponuda dovoljno određena prema Bečkoj konvenciji o međunarodnoj prodaji robe
No full textPredmet ovog rada je analiza međusobnog odnosa članova 14 i 55 Bečke konvencije o ugovorima o međunarodnoj prodaji robe (dalje: BK), pitanja koje više od 40 godina izaziva kontroverze zbog njihove, na prvi pogled, kontradiktorne sadržine. Reč je o tome da čl. 14 (1) BK propisuje minimalne uslove određenosti količine robe i cene da bi ponuda za zaključenje ugovora bila punovažna, dok čl. 55 BK sadrži dispozitivno pravilo za utvrđivanje cene koje se primenjuje na ugovore koji su punovažno zaključeni, ali u kojima nema eksplicitnog ili implicitnog dogovora o ceni (open-price contract). U pravnoj teoriji je sporan njihov međusobni odnos i stavovi autora se mogu grupisati oko dva pristupa: prvi, po kome prioritet u primeni ima čl. 14 BK i drugi po kome prio-ritet ima čl. 55. Sudovi i arbitraže kada primenjuju čl. 55 BK to čine, po pravilu, bez detaljnijih objašnjenja koja bi mogla da osvetle pitanje razlikovanja između ugovora sa otvorenom cenom i ugovora u kome je cena implicitno dogovorena, već primenjuju čl. 55 više sa ciljem da podrže opstanak što većeg broja zaključenih ugovora. Istraživanje je sprovedeno primenom istorijskopravnog, uporednopravnog i pravnodogmatskog metoda kao i analizom relevantne sudske prakse. Zaključuje se da ugovori sa otvorenom cenom mogu biti punovažno zaključeni samo pod uslovom da je jedna ugovorna strana eksplicitno ili implicitno odbila da prihvati cenu koju je tražila, odnosno, ponudila druga ugovorna strana
