27605 research outputs found
Sort by
Validity of the Environmental Kuznets Curve hypothesis: panel data analysis for selected OECD countries
No full textSanayileşme, nüfus artışı ve beraberinde kentleşme ile birlikte çevre kirliliğinin artması ve kıt kaynakların etkin bir şekilde kullanılması günümüzde dikkat çeken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada sürdürülebilir kalkınmayı negatif etkileyen çevre kirliliği ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin geçerli olup olmadığının test edilmesi için seçilmiş ülkeler ile panel veri analizi uygulanmıştır. Çalışmada seçilmiş 10 OECD ülkesine ait Dünya Bankasından (WDI) elde edilen veriler ile 1990-2023 dönemi için Stata 14 programı kullanılarak Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin geçerliliği incelenmektedir. Analiz sonucunda seçilen OECD ülkelerinde Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle GSYİH'teki artış CO2 emisyonunu belirli bir miktara kadar artırıp yaklaşık 10 trilyon $ seviyesinden sonra azaltmaya başladığı tespit edilmiştir. Bu çalışma; çevre kirliliğinin gerçek boyutunu görebilmemiz ve bireysel farkındalığımızın artması için farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Ayrıca iktisadi gelişim ne kadar önemli bir konu olsa da bunun çevreye minimum zarar verilerek yapılabilmesi için etkili çevre politikalarının geliştirilip, teknolojik yeniliklerin gerekliliğinden bahsedilerek, gelecek nesillere daha yaşanılabilir bir dünya bırakabilmek anıda literatüre katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Çevre Kirliliği, Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi, Ekonomik Büyüme, Panel Veri Analizi, OECD ÜlkelerIndustrialization
Ritzi meetod teljesihis funktsionaalselt gradueeritud süsiniknanotorude lainelevi analüüsiks
No full textLongitudinal wave propagation in axially functionally graded carbon nanotubes was in-vestigated using three different solution methods: analytical, higher order Haar wavelet and Ritz methods. The results of the various solution methods were compared and validated. A weak form solution for the wave frequency was presented using the Lagrangian energy functional and the Ritz method. Exponential and power-law material grading variations were considered. Material grading parameters and grading nonlocality effects on the axial wave propagation frequency were investigated. The present study could be useful in the wave dynamic analysis of axially graded nanostructures
SOSYOLOJİK BİLGİ NE İŞE YARAR? İNŞACI SOSYAL SORUNLAR SOSYOLOJİSİ VAKASI
No full textSosyolojinin disipliner kimliği sosyal sorun başlığı altında ele alınan konularla çerçevesinde şekillenmiş, sosyologların bu sorunların nedenini kavraması ve ortadan kaldırılmaları yönünde çözüm önerisi sunmaları beklenmiştir. Öte yandan, sosyal sorun olarak görülen durumlar ve davranışlar başka disiplinlerin uzmanlık alanlarının konusu haline gelmiş, sosyal sorunları bütüncül olarak ele almayı hedefleyen sosyal sorunlar sosyolojisi bu süreçte kendisini konumlandırmakta zorlanmıştır. ABD sosyolojisi içerisinde gelişen alan öncelikle yapısal-işlevselciliğin etkisi altında gelişmiştir. Fenomenoloji ve etnometodolojinin etkisi ile birlikte önce etiketleme kuramı, ardından daha bütünlüklü bir program olma iddiasındaki inşacı sosyal sorunlar sosyolojisi ortaya çıkmıştır. Sosyal sorunlara yönelik bir sosyolojik kuramın bu sorunların çözümüne katkıda bulunması önem arz etmektedir. Öte yandan inşacılığın temel kabulleri bu yaklaşımı sosyologların üzerinde çalıştıkları sosyal sorunların oluşum ve gelişiminde etken olması ihtimaline karşı hassas kılmıştır. Bu çalışmanın amacı, bu hassasiyetin inşacılığın sosyal sorunların çözümünde kullanılabilecek bilgi üretmesine engel oluşturup oluşturmadığına yönelik bir değerlendirme yapmaktır
Early detection and severity evaluation of Parkinson's disease from eye movement data with the artificial intelligence algorithms
No full textİnsanoğlu görme duyusuna diğer duyulardan daha çok bağımlıdır. Bu tez çalışması, Parkinson hastalığının (PH) erken teşhisi ve evre derecelendirilmesinde yardımcı olacak bir sistem geliştirmeyi amaçlamaktadır. Göz ve görme ile ilgili problemler hastalığın temel belirtilerinin belirleşmesinden çok daha önce görülmeye başlamaktadır. Ancak bu alanda açık erişimli veri kümesinin olmaması yeni yöntem ve yaklaşım geliştirilebilmesini kısıtlamaktadır. Bu çalışmada, Videonistagmografi (VNG) sistemi kullanılarak PH ve sağlıklı bireylerin sakkadik ve pursuit göz hareketleri üzerindeki sinyalleri incelenmiş, bu veriler makine öğrenimi ve derin öğrenme teknikleriyle analiz edilmiştir. Bu kapsamda hem geleneksel yöntemlerle sinyallere ait spektral, fraktal, istatistiksel ve zamansal öznitelikler çıkarılmış hem de derin öğrenme mimarilerinden elde edilen derin öznitelikler kullanılmıştır. Destek Vektör Makineleri (DVM), Naive Bayes (NB), k-en Yakın Komşu (k-EYK), Kuadratik Diskriminant Analiz (KDA) gibi makine öğrenimi sınıflandırıcılarının göz hareketlerinden hastalığı tespit etme ve evre tayini gibi karmaşık sınıflandırma görevlerindeki başarıları incelenmiştir. Çalışmada yapılan filtreleme ve sarıcı öznitelik seçimi uygulamalarının birlikte kullanıldığı iki aşamalı bir öznitelik seçim yöntemi uygulanmış ve gereksiz özniteliklerin elenmesinin modelin sınıflandırma başarısını yükselttiği belirlenmiştir. Ayrıca, uzun-kısa vadeli bellek, konvolüsyonel sinir ağı ve çeşitli transfer öğrenme mimarileriyle yapılan değerlendirmeler, hastalığın tanısında derin öğrenme tabanlı yaklaşımların da etkinliğini ortaya koymuştur. Sakkadik göz hareketlerinin hastalığın erken evre tespitinde, pursuit hareketlerin ise hastalığın ilerleyişinin izlenmesinde daha yüksek başarı gösterdiği gözlemlenmiştir. Makine öğrenimi uygulamasında her iki göz hareketinde %91-%95 arası doğruluk elde eden DVM algoritması ön plana çıkarken, derin öğrenme uygulamalarında ise %72,73 ile uzun-kısa vadeli bellek daha başarılı bir performans sergilemiştir. Ayrıca sinyallerin görüntü temsilleri ile yapılan uygulamalarda en yüksek başarı %79,55 doğrulukla GoogLeNet ile elde edilmiştir. Göz hareketlerinin analizine dayalı bu sistem, aynı zamanda nörolojik hastalıkların takibi ve tedavi süreçlerinin izlenmesinde objektif, kolay uygulanabilir ve verimli bir yöntem olarak önemli bir potansiyele sahiptir.Human beings are more dependent on the sense of sight than other senses. This thesis aims to develop a system that will help in the early diagnosi
Histopathological Comparison of The Effects of Amifostine and L-Carnitine on Radiation-induced Acute Bladder Toxicity in Rats
No full textOBJECTIVE Modern radiotherapy (RT) techniques aim to preserve normal tissues as much as possible, though some normal tissue may inevitably be included in the target volume. The study aimed to evaluate the potential protective role of amifostine and L-carnitine against radiation-induced bladder toxicity and compare their effects. METHODS Experiments were conducted on 30 male Wistar Albino rats, divided into four groups: Control, AMI + RT, LC + RT, and RT alone. All groups received a 20 Gy dose of radiation, and histopathological evaluations were performed. RESULTS Statistically significant differences were found in epithelial desquamation, stromal edema, and vessel wall thickness in irradiated rats. Amifostine significantly decreased epithelial desquamation and vessel wall thickness changes but had no effect on stromal edema. L-carnitine had no statistically significant protective effect on epithelial desquamation, vessel wall thickness, and stromal edema. CONCLUSION This study is the first to demonstrate amifostine's protective effect against radiation-induced bladder toxicity in a preclinical setting and to compare it with L-carnitine. Findings suggest that amifostine is more effective than L-carnitine in protecting against radiation-induced bladder damage
Osmanlı Erken Modernleşme Döneminde Bir Hamam: Edirne Piyâde Kışla-i Hümâyûnu Hamamı
No full textIn Turkish-Islamic civilization, the cleanliness of the environment, clothing, and the body has held profound significance not only as a prerequisite for individual worship and religious practices but also as a vital factor in ensuring public health and environmental preservation. Hammams, constructed to maintain both personal and communal hygiene, have become indispensable elements of social life. Whether built as independent structures or integrated within public complexes, they have played an essential role in shaping urban landscapes. Over time, they developed a distinctive typology, emerging as principal architectural representations of water and hygiene technologies. This study focuses on the Imperial Infantry Barracks Hammam in Edirne, a notable example of this architectural type from the early 19th century. Based on archival documents and period sources, this research investigates the construction process, restoration history, and transformations over time of the hammam, built during the reign of Sultan Mahmud II. Through fieldwork, the architectural features and plan of the structure have been documented. A typological comparison with earlier Turkish hammams has been conducted, questioning the feasibility of proposing a reliable restitution plan. Despite the absence of dedicated studies on this particular hammam in the literature, a number of general overviews on the subject exist. However, the data and findings presented in this study are not found in the current body of work, thus constituting a unique contribution to the field. Sultan Mahmud II's reformist efforts, particularly the modernization of the military, led to changes that were also reflected in military architecture, resulting in the construction of modern military complexes in cities such as Istanbul and Edirne. The research findings indicate that the Imperial Infantry Barracks complex in Edirne was constructed between 1826 and 1827 as one of the earliest tangible outcomes of this transformation. The barracks, as the main building of the complex, along with its attached mosque, represent some of the earliest structures reflecting the innovative efforts of Sultan Mahmud II. In contrast, the hammam, which commenced operations in 1827 as one of the ancillary buildings of the complex, continues to uphold the typological and spatial continuity of historical Turkish hammam architecture. Over time, the hammam has sustained extensive damage due to wear, fire, and the ravages of wars and occupations, necessitating several phases of restoration. Despite these challenges, the hammam remained operational without interruption until the onset of World War I. After the military designation was removed from the site in the early years of the Republic, the building ceased to function and, as a result of being left unused, gradually fell into partial ruin. The findings indicate that, in addition to serving military personnel, the hammam also operated as a public facility. Between 2019 and 2022, a series of observations, examinations, identifications, and documentation efforts were undertaken, culminating in the creation of a detailed plan reflecting the building's current condition. The data analysis systematically evaluated various aspects of the building, including its spatial organization, surrounding context, features such as the furnace (k & uuml;lhan), water reservoir and plumbing systems, construction techniques, materials, architectural elements, and ornamentation. Although the spatial integrity of the building has been largely preserved, it has been observed that parts of the roof and certain architectural elements have not survived to the present day. In addition to the damage in the walls, domes, and vaults located in various spaces, there are material and sectional losses throughout the structure. The schematic layout of the four-iwan and four halvet rooms within the hot room (hararet/s & imath;cakl & imath;k) section, along with the overall spatial organization of the structure, was compared to other similar historical Turkish hammams, as well as to Ottoman-period hammams in Edirne, emphasizing specific structural and typological similarities. Due to being partially damaged, the building requires restoration, adaptive reuse, and ongoing maintenance. Although constructed during the early Ottoman modernization period, the hot room's four-iwan and four-corner halvet configuration is particularly significant for its adherence to a typological continuity that originated in the Anatolian Seljuk and Beylik periods and persisted in Ottoman-era hammams in Edirne. Moreover, despite serving a specific user group, the structure retains all the essential characteristics of a traditional public bath. Based on the analysis of archival documents, historical sources, and fieldwork data, the restitution proposals developed from these findings aim to provide a rigorous scholarly assessment of the building's original spatial configuration and architectural form
Evaluation of the Effectiveness of Nd:Yag Laser Hyaloidotomy Applied to Subhyaloid Hemorrhages Due to Various Etiologies
No full textPurpose: To evaluate the efficacy of Nd:Yag laser hyaloidotomy applied to patients with subhyaloid hemorrhage due to different etiologies. Method: The study included 14 eyes of 14 patients who underwent Nd:Yag laser hyaloidotomy between January 2022 and January 2024. The patients’ age, gender, causes and diameters of subhyaloid hemorrhage, the time from the onset of complaints to laser application, initial best corrected visual acuities (BCVA), 1st week and 1st month BCVAs were recorded. Fundus photographs were taken. Results: Six of the patients had Valsalva retinopathy, 4 had diabetic retinopathy, 2 had retinal vein occlusion, 1 had choroidal neovascularization, and 1 had retinal macroanesrysma. The mean time between symptom onset and application time was 12.07±10.77 days. Subhyaloid hemorrhage areas had an average optic disc diameter of 7.14±3.27. While Nd:Yag laser hyaloidotomy was successful in 13 of 14 eyes, it was not successful in the patient with the longest application time and the largest bleeding area. Conclusion: Nd:Yag laser hyaloidotomy is a cheap, effective and safe method used in subhyaloid hemorrhages due to different etiologies. It can be preferred in patients with only one eye or in patients who work in jobs that require rapid visual recovery. Visual recovery is generally good, although it depends on the underlying disease. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved
The Acute Effects of Different Rest Intervals on 20-Meter Sprint Performance After Sled Push Training
No full textThis study examined the effects of varying rest periods on 20 m sprint performance following a single sled push with 50% of body weight (BW). Eighteen male participants from Istanbul Gelisim University voluntarily took part. On the first day, participants performed an 18 m sled push with 50% BW, followed by 10 and 20 m sprints conducted randomly after 15 seconds, 1-minute, and 3-minute recovery times. On the second day, participants performed three sprints at the start, followed by sled pushing and recovery periods of 5, 7, and 9 minutes in random order, after which 10 and 20 m sprint times were measured. The analysis revealed a significant decline in 20 m sprint performance after 15 seconds of rest compared to baseline (p < 0.001, ?² = 0.317). However, performance improved significantly with 3 minutes of rest, returning to levels close to baseline (p > 0.05). The results indicated that a single sled push with 50% BW did not acutely enhance sprint performance via the post-activation potentiation (PAP) effect. Furthermore, it was observed that the 18 m sled push exercise had no detrimental impact on 20 m sprint performance after recovery periods of 3, 5, 7, or 9 minutes. In conclusion, coaches can incorporate a 3-minute recovery period following sled pushing with 50% BW as part of a complex training method, ensuring sufficient recovery for subsequent sprint exercises
Türkiye'de İthalat ve İhracatın Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Zaman Serisi Analizi
No full textBu çalışma, Türkiye’de ithalat, ihracat, döviz kuru, faiz oranları ve sanayi kapasite kullanım oranının enflasyon üzerindeki etkilerini 2013-2024 dönemi aylık verileriyle ARDL modeli kullanarak analiz etmektedir. Çalışmada kısa ve uzun dönem etkiler ayrı ayrı incelenmiş ve kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Kısa dönem analiz sonuçları, döviz kuru ve faiz oranlarının enflasyon üzerinde güçlü ve anlamlı etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. Döviz kurundaki artışın maliyet yönlü baskılar yoluyla enflasyonu artırdığı, faiz oranlarının ise maliyet kanalı üzerinden fiyat seviyelerini yükselttiği belirlenmiştir. İthalat ve ihracatın kısa dönemde anlamlı bir etkisi bulunmamakla birlikte, ithalatın pozitif, ihracatın ise negatif yönde etkiler gösterdiği gözlemlenmiştir. Uzun dönem analizleri, döviz kurunun enflasyon üzerindeki belirleyici etkisini açıkça göstermektedir. Döviz kurundaki artış, uzun dönemde de maliyet yönlü baskılar yoluyla enflasyonu artırıcı bir rol oynamaktadır. İthalatın pozitif, ihracatın ise negatif etkileri uzun dönemde gözlemlenmiş ancak bu etkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Faiz oranları ve sanayi kapasite kullanım oranının uzun dönemde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, Türkiye ekonomisinde döviz kuru dalgalanmalarının enflasyonu kontrol altına alma politikalarında kritik bir öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, ithalat bağımlılığının azaltılması ve ihracatın artırılmasına yönelik politikaların uzun vadede enflasyon üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği anlaşılmaktadır. Çalışma, enflasyon dinamiklerinin dış ticaret ve para politikası bağlamında incelenmesine yönelik önemli katkılar sunmayı amaçlamaktadır
Strategic tour operator selection in the tourism sector using a quantum picture fuzzy rough set-based multi-criteria decision-making approach
No full textTour operator selection is critical for ensuring high-quality services, customer satisfaction, and sustainable tourism development. However, traditional decision-making methods often fail to address the complexities and uncertainties involved in this process. This study introduces a robust decision-making framework that integrates quantum picture fuzzy rough sets (QPFR) with advanced Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) techniques to enhance the evaluation and selection of tour operators. The methodology incorporates QPFR, the Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL), and the Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) to assess and rank seven prominent tour operators in the Turkish tourism sector. The evaluation is based on 16 comprehensive criteria: quality, safety, environmental impact, authenticity, and economic contribution. Expert inputs and artificial intelligence techniques were utilized to ensure the model's reliability and accuracy. The findings reveal that the proposed model effectively minimizes uncertainties, provides consistent rankings, and highlights the critical importance of specific criteria in decision-making. Sensitivity analysis confirms the robustness of the results, demonstrating the model's applicability to dynamic and complex decision-making contexts. This study offers theoretical contributions and practical insights for decision-makers, emphasizing the value of integrating advanced computational methods to support sustainable tourism development