Akademicka Platforma Czasopism
Not a member yet
37874 research outputs found
Sort by
Sprawiedliwość społeczna i terytorialna jako przedmiot dyskursu w obszarze bezpieczeństwa społecznego
Get PDFThe article analyzes the relationship between territorial justice and social security, considering the polarization of territorial spaces and various social doctrines. The study focuses on contemporary challenges related to social security, particularly in the context of growing economic inequalities. The authors attempt to understand the mechanisms that influence the fair distribution of resources, services, and life opportunities across different regions. The aim of the article is to explore the relationship between social justice and the state’s obligations in shaping social order in accordance with the core-periphery theory. It is emphasized that the state should actively work towards reducing inequalities and ensuring conditions for harmonious social development. The research methodology includes an analysis of perspectives present in the literature, allowing for the identification of different approaches to the issues of social and territorial justice. The results of the analysis indicate a varied approach to the issue of distribution.
The article’s contribution to the literature lies in presenting new perspectives on the role of territorial justice in building social security. The authors suggest that sustainable social and economic development is possible only when there is a coherent social policy that considers the specific needs of different regions and communities. The article makes an important contribution to the discussion on the state’s role in ensuring social justice as a key element of social security.W artykule poddano analizie związek między sprawiedliwością terytorialną a bezpieczeństwem społecznym, uwzględniając polaryzację przestrzeni terytorialnej oraz różnorodne doktryny społeczne. Badanie skupia się na współczesnych wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem społecznym, szczególnie w kontekście rosnących nierówności ekonomicznych. Autorzy podejmują próbę zrozumienia mechanizmów, które wpływają na sprawiedliwy rozkład zasobów, usług i możliwości życiowych w różnych regionach. Celem artykułu jest poznanie zależności między sprawiedliwością społeczną a zobowiązaniami państwa w kontekście kształtowania porządku społecznego zgodnego z teorią centrum i peryferii. Podkreślono, że państwo powinno aktywnie działać na rzecz redukcji nierówności i zapewnienia warunków do harmonijnego rozwoju społecznego. Metodologia badania obejmuje analizę poglądów obecnych w literaturze przedmiotu, co pozwala na zidentyfikowanie różnych podejść do problematyki sprawiedliwości społecznej i terytorialnej. Wyniki analizy wskazują na zróżnicowane podejścia do kwestii dystrybucji.
Wkład artykułu w literaturę przedmiotu polega na przedstawieniu nowych perspektyw dotyczących roli sprawiedliwości terytorialnej w budowaniu bezpieczeństwa społecznego. Autorzy sugerują, że zrównoważony rozwój społeczny i gospodarczy jest możliwy tylko wtedy, gdy istnieje spójna polityka społeczna, która uwzględnia specyficzne potrzeby różnych regionów i społeczności. Artykuł stanowi ważny wkład w dyskusję na temat roli państwa w zapewnieniu sprawiedliwości społecznej jako kluczowego elementu bezpieczeństwa społecznego
Chrystus jako argument żywej nadziei
Get PDFThe article refers to the motto of classical apologetics inherited by fundamental theology (i.e., 1 Peter 3:15). It shows that regardless of the value of the traditional reading of the call to apologia, the apologetic significance of the figure of Jesus himself appearing in the Christian kerygma should be more appreciated. The kerygmatic image of Jesus, being an expression of the culminative moment of Revelation, also has the power to move human sensibilities, emanating credibility. The considerations contained in the article are based on Blaise Pascal's intuitions regarding the “reasons of the heart” (interpreted in light of the biblical understanding of the heart), and on the findings of René Latourelle regarding the object of interest in fundamental theology. An in-depth exegesis of the 1 Peter 3:15 passage by Elena Bosetti was also used.Artykuł nawiązuje do znanego motta klasycznej apologetyki, odziedziczonego też przez współczesną teologię fundamentalną (tzn. do wersetu 1 P 3,15). Wykazuje, że niezależnie od wartości, jaką ma tradycyjne odczytanie wezwania do apologii, wypada bardziej docenić apologetyczną wymowę samej postaci Jezusa jawiącej się w chrześcijańskiej kērygmie. Kerygmatyczny wizerunek Jezusa, będąc wyrazem kulminacyjnego momentu Objawienia, posiada też moc poruszania ludzkiej wrażliwości, emanując wiarygodnością. Zawarte w artykule rozważania bazują na intuicjach Blaise Pascala odnośnie do „racji serca” (interpretowanych w świetle biblijnego pojmowania serca), oraz na ustaleniach René Latourelle’a odnośnie do przedmiotu zainteresowań teologii fundamentalnej. Wykorzystano też pogłębioną egzegezę fragmentu 1 P 3,15, dokonaną przez Elenę Bosetti.  
Historia jako Magistra Vitae w świetle aretologii św. Tomasza z Akwinu
Get PDFSt. Thomas Aquainas’s aretology is a unique synthesis of the achievements of the most outstanding representatives of pagan antiquity, Plato and Aristotle, enriched by the Light of supernatural Revelation. A special place in Thomas’s lecture on virtues is occupied by the virtue of prudence, which enables man to choose the right means to achieve good. An important component of this virtue – as Aquinas points out – is memory, which is a kind of treasure trove of experiences accumulated throughout human life. Thomas also points to the fact that this virtue applies not only to the conduct of the individual, but also to the realization of the common good of human communities. In the context of these statements, it seems reasonable to apply his reflections on memory to the broader historical memory of nations, which – according to Cicero’s metaphor personifying memory – remains the „teacher of life”.Aretologia św. Tomasza z Akwinu stanowi swoistą syntezę osiągnięć najbardziej wybitnych przedstawicieli pogańskiej starożytności, Platona i Arystotelesa, ubogaconą światłem nadprzyrodzonego Objawienia. Szczególne miejsce w Tomaszowym wykładzie cnót zajmuje zagadnienie cnoty roztropności, usprawniającej człowieka do dobierania właściwych środków służących realizacji dobra. Istotnym elementem składowym tej cnoty – jak wskazuje Akwinata – pozostaje pamięć, stanowiąca swoistą skarbnicę nagromadzonych w ciągu ludzkiego życia doświadczeń. Tomasz zwraca ponadto uwagę na fakt, że cnota ta odnosi się nie tylko do postępowania jednostki, ale dotyczy także realizacji dobra wspólnego ludzkich społeczności. W kontekście tych stwierdzeń zasadnym wydaje się zastosowanie jego refleksji dotyczącej pamięci również do szerzej rozumianej pamięci historycznej narodów, która – w myśl personifikującej tę pamięć metafory Cycerona – pełni zaszczytną funkcję „nauczycielki życia”. 
Artyleria powstańców styczniowych 1863-1864
Get PDFThe January Uprising was undoubtedly one of the most important events in Polish military history in the 19th century. The analysis of experiences from the years 1863-1864 was the basis for another attempt to regain Poland’s independence during World War I. For Józef Piłsudski, the reference to the uprising of 1863 was natural, but it was also necessary – there was simply no other military experience since 1831. Hence, it was necessary to follow examples from the battlefields of Żyrzyn, Bodzentyn, Płock or Iłża, and to look for conclusions useful not only in the analysis of guerilla, but also regular warfare, including the practical use of the “queen of the battlefield” – artillery.
The aim of this article is to fill the gap in the historiography of the artillery of the January 1963 insurgents. The paper consists of two parts. The first part concerns the doctrinal basis of the use of artillery by insurgent troops. The author discusses artillery instructions and regulations created for the future insurrection and the views of the most important military theoreticians on the use of this weapon on the future battlefield.
In the second part, the author analyzes practical use of all kinds of artillery during the uprising. A particularly interesting episode in this regard is the use of improvised wooden artillery, which became a substitute for iron cannons, and “rocket” artillery in the form of a specific construction of The Congreve rocket.Powstanie styczniowe bez wątpienia było jednym z najważniejszych wydarzeń polskiej historii wojskowości w XIX wieku. Analiza doświadczeń z walk toczonych w latach 1863-1864 była podstawą do rozpoczęcia kolejnej próby odzyskania przez Polaków niepodległości z bronią w ręku podczas I wojny światowej. Dla Józefa Piłsudskiego odwołanie do powstania 1863 roku było naturalne, ale było również konieczne – innych doświadczeń wojskowych od 1831 roku po prostu nie było. Stąd też na polach bitew pod Żyrzynem, Bodzentynem, Płockiem, czy Iłżą trzeba było szukać wniosków użytecznych nie tylko w analizie działań partyzanckich, ale również walk regularnych, w tym praktyk wykorzystania królowej pola walki – artylerii.
Celem niniejszego artykułu jest wypełnienie luki jaką niewątpliwie jest historiografia artylerii powstańców styczniowych. Tekst składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza dotyczy podstaw doktrynalnych użycia artylerii przez wojska powstańcze. Autor omawia w niej instrukcje i regulaminy artyleryjskie powstałe na użytek przyszłej insurekcji oraz poglądy najważniejszych teoretyków wojskowości na temat użycia tej broni na przyszłym polu walki.
Druga część dotyczy praktyki wykorzystania wszelkiego rodzaju artylerii podczas powstania. Szczególnie ciekawym epizodem w tym zakresie jest użycie przez Polaków improwizowanej artylerii drewnianej, która stawała się namiastką dział żelaznych oraz artylerii „rakietowej” w postaci specyficznej konstrukcji rac kongrewskich
Obraz dwudziestowiecznej wsi polskiej w podręcznikach do historii dla klasy III i IV szkoły ponadpodstawowej: Przyczynek do dyskusji o szkolnej edukacji historycznej
No full textCelem artykułu jest ustalenie, z jakimi wiadomościami na temat dwudziestowiecznej wsi i jej mieszkańców zapoznają się uczniowie szkół ponadpodstawowych. Badaniom poddano najnowsze edycje podręczników dla zakresu podstawowego i rozszerzonego dla klasy III i IV zgodne z aktualną podstawą programową. Autorka zbadała treści merytoryczne (tekst autorski i teksty uzupełniające) oraz obudowę dydaktyczną. Podstawowy zespół wiadomości, jakie zawierają podręczniki różnych wydawnictw jest porównywalny. Nie jest on jednak wystarczający do zrozumienia przez uczniów procesu zmian zachodzących na polskiej wsi w XX w. Oznacza to, że koncepcja nauczania historii oparta na układzie chronologicznym i wydarzeniowym powinna być poddana rewizji. Konieczne jest natomiast wypracowanie nowej koncepcji kształcenia historycznego opartego o modyfikowaną i okrojoną podstawę programową.  
„Kiedy umarłem, dzień był jak ze szkła…”. Fantazja o życiu po śmierci w powieści Jerzego Pietrkiewicza "The Quick and the Dead" / "Gdy odpadają łuski ciała"
Get PDFAbstract
The aim of the article is to present the fifth English novel by the Polish émigré writer Jerzy Pietrkiewicz, The Quick and the Dead. It was published in London in 1961, whereas the Polish translation appeared in 1986, entitled Gdy odpadają łuski ciała. The main motive of the novel is the author's vision of death and man’s further existence. Touching upon the eschatological issues, Pietrkiewicz presented the fate of human beings in the posthumous reality. The community of ghosts actually exists on earth and reflects typical human relationships, penetrating the empirically available reality – only their physical form is different. Each of the characters outlined by the writer speaks in a style that corresponds to their social background or former profession, follows their own emotions and manipulations of others, and despite supernatural powers – may also be awkward and helpless. The novel, although illustrating the presence of ghosts on earth, differs significantly from the traditional presentations of supernatural phenomena in literary works, based on evoking the feelings of horror and disgust in the reader. The author parodied the role of the ghost in literature, as a result of which the story of the posthumous adventures of Harold Nash, getting to know the world from the very beginning, becomes a universal representation of the turn of human life.
Keywords: Jerzy Pietrkiewicz, The Quick and the Dead, ghosts.Celem artykułu jest przedstawienie piątej angielskiej powieści polskiego pisarza emigracyjnego, Jerzego Pietrkiewicza, The Quick and the Dead. Utwór ukazał się w Londynie w 1961 r., a w Polsce dopiero w roku 1986, w tłumaczeniu Alicji Moskalowej, pod tytułem Gdy odpadają łuski ciała. Powieść zawiera wyobrażenia autora na temat śmierci i dalszych losów człowieka. Podejmując próbę wniknięcia w problematykę eschatologiczną, Pietrkiewicz przedstawił egzystencję ludzkich bytów w pośmiertnej rzeczywistości. Społeczność duchów istnieje właściwie na ziemi i odzwierciedla typowe ludzkie relacje, przenikając dostępną empirycznie rzeczywistość – jedynie powłoka cielesna bohaterów jest inna. Każda z postaci nakreślonych przez pisarza wypowiada się w stylu, który odpowiada jej pochodzeniu społecznemu lub wykonywanemu niegdyś zawodowi, ulega własnym emocjom i manipulacjom innych, a pomimo ponadnaturalnych mocy – bywa nieudolna i bezradna. Utwór Pietrkiewicza, choć ukazuje obecność zjaw na ziemi, odbiega znacząco od tradycyjnego przedstawienia zjawisk nadprzyrodzonych w utworach literackich, polegającym na wywoływaniu w czytelniku uczuć grozy i przerażenia. Autor sparodiował rolę ducha w literaturze, w rezultacie czego historia pośmiertnych przygód Harolda Nasha, poznającego świat od początku, staje się uniwersalnym przedstawieniem kolei ludzkiego życia
Irena Gabaud (Paczkowska) - bohaterka drugiego planu
Get PDFIrena Gabaud – muza Paczkowskiego, kuzynka Tuwima, przyjaciółka skamandrytów – jest postacią niezwykle interesującą, osadzoną w wielu kontekstach, widocznych zarówno w jej korespondencji (do Grydzewskiego), jak i dokumentach tych, którym była (w wzajemnością) bliska. Współtworzyła nie tylko Galerie Lambert, ale i klimat przedwojennej Warszawy oraz powojennego Paryża. Artykuł jest próbą pokazania wielu perspektyw, w których istotną rolę odgrywa jedna kobieta, która – choć nie pisała – „sama była literaturą”
Pasterski wymiar nauczania o grzechu w Enarrationes in Psalmos św. Augustyna
Get PDFThis article addresses the concept of sin in the homiletic work of St. Augustine, Enarrationes in Psalmos. The author presents the Great Doctor of the Church’s teaching on original sin – the guilt of Adam, who committed it – and the impact of these events on all of humanity. The paper also highlights Augustine’s teachings on personal sins, emphasizing the Bishop of Hippo’s concern for every sinner and his pastoral commitment to the conversion of those who give themselves over to evil and iniquity.Przedmiotem artykułu jest zagadnienie grzechu w homiletycznym dziele św. Augustyna – Enarrationes in Psalmos. Autor opracowania prezentuje przekaz Wielkiego Doktora Kościoła na temat grzechu pierworodnego – winy Adama, który się go dopuścił, a także wpływu tych zdarzeń na całą ludzkość. Ukazuje również nauczanie Augustyna o osobistych grzechach człowieka, podkreślając troskę biskupa Hippony o każdego grzesznika i jego zaangażowanie duszpasterskie w nawrócenie tych, którzy oddają się złu i nieprawości
Kwestionariusz Pasywności /KP/
Get PDFThe manual outlines the theoretical foundations, psychometric properties, and procedures for collecting and analyzing data using the Kwestionariusz Pasywności (KP). The tool is based on the understanding of the phenomenon of passivity as defined within the framework of transactional analysis. In this context, passivity refers to the inefficiency of functioning when faced with a problematic situation and can be characterized through actions within five strategies: doing nothing, overadaptation, agitation, violence, and incapacitation. The first version of the tool, under the name Rzeczywistość Nauczycielska, was published in 2013 and described passivity exclusively in the context of education and the activities of educators. Currently, the tool has become more universal, thereby increasing its diagnostic value
Ways of overcoming difficulties in working with students with depression in the opinion of Polish teachers - results of qualitative research conducted within the Heads Up project
No full textThe aim of the study was to answer the research questions on the ways teachers cope with the difficulties of working with a student with depression. Method: The data is part of the international Erasmus+ project, Heads Up: Mental Health of Young People at School (2022-1-PL01-KA220-YOU-000090100). Between March and June 2023, four semi-structured group interviews were conducted online with Polish public school teachers. All participants met specific inclusion criteria: they worked as teachers in grades 4-8 or secondary school, had at least five years of teaching experience, and served as class teachers. The interviews followed pre-developed instructions and involved 28 participants, primarily women and diploma teachers aged 30 to 60 years. A two-stage coding process, using the MAXQDA 2022 program, was employed for data analysis. Results: Four sub-areas were defined within the thematic area on how to deal with difficulties in working with a student with depression. The need for additional support for teachers, especially from specialists, was found to be crucial. It was also important to define areas of teacher responsibility when working with a student with depression. Opportunities to strengthen the student-teacher relationship and cooperation between teachers were identified, as well as organising activities aimed directly at students. In conclusion: effective cooperation among the student’s family, the school, and external professionals is essential. Further research into teachers' needs regarding students with depression and other health problems could help facilitate support for this professional group, ultimately improving student functioning in school.Celem pracy była odpowiedź na pytania badawcze dotyczące sposobów radzenia sobie z trudnościami związanymi z pracą nauczycieli z uczniem z depresją. Metoda: Dane stanowią część wyników badań zrealizowanych w ramach międzynarodowego projektu Heads Up: Zdrowie psychiczne młodzieży w szkole finansowanego w ramach Erasmus+ (2022-1-PL01-KA220-YOU-000090100). Grupowe wywiady wśród polskich nauczycieli ze szkół publicznych zrealizowano od marca do czerwca 2023 roku. Badani spełniali następujące kryteria włączenia: praca w szkole podstawowej jako nauczyciel klas 4-8 lub w szkole ponadpodstawowej, minimum pięć lat doświadczenia w zawodzie nauczyciela, bycie wychowawcą klasy. Zrealizowano cztery częściowo ustrukturyzowane wywiady online i prowadzono je zgodnie z opracowanymi wcześniej dyspozycjami. W badaniach wzięło udział 28 osób. Większość stanowiły kobiety oraz nauczyciele dyplomowani. Badani byli w wieku od 30 do 60 lat. Zastosowano dwuetapowy proces kodowania: wstępny i selektywny. Generowano kody podczas analizy przy użyciu programu MAXQDa 2022. Wyniki: W ramach obszaru tematycznego dotyczącego sposobów radzenia sobie z trudnościami w pracy z uczniem z depresją zdefiniowano cztery podobszary. Kluczowa okazała się potrzeba dodatkowego wsparcia nauczycieli, zwłaszcza ze strony specjalistów. Istotne było także zdefiniowanie obszarów odpowiedzialności nauczycieli w pracy z uczniem z depresją. Wskazano na możliwość wzmocnienia relacji uczeń-nauczyciel oraz współpracy między nauczycielami, a także organizowanie aktywności skierowanych bezpośrednio do uczniów.
Wnioski: Niezbędna jest efektywna współpraca pomiędzy środowiskiem rodzinnym ucznia, szkołą oraz specjalistami pracującymi z nim poza systemem szkolnym. Prowadzenie dalszych badań nad potrzebami nauczycieli w zakresie pracy z uczniami z depresją i innymi problemami zdrowotnymi powinno ułatwić dostosowanie wsparcia dla tej grupy zawodowej, a tym samym poprawić funkcjonowanie uczniów w szkole