Akademicka Platforma Czasopism
Not a member yet
37874 research outputs found
Sort by
Happening i surrealistyczne akcje uliczne jako niekonwencjonalne narzędzia oporu w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Przykład ruchu Pomarańczowa Alternatywa
Full text linkThis article addresses the research problem related to the role of happenings and other street activities as forms of resistance in non-democratic regimes, illustrated explicitly by the Orange Alternative movement in Poland. The article aims to discuss the activities of this movement and examine how it used events as tools for resistance and for communicating with citizens. The research methods include an analysis of archival materials and relevant literature, which helped develop a framework for the theory of happenings and explore the details, nature, and symbolism of the events organised by the Orange Alternative.Problem badawczy poruszony w niniejszym artykule dotyczy roli happeningu i innych działań ulicznych jako narzędzia oporu w warunkach reżimu niedemokratycznego, na przykładzie działalności ruchu Pomarańczowa Alternatywa w Polsce Ludowej. Celem artykułu jest omówienie działań ruchu oraz zbadanie, w jaki sposób wykorzystał on happening jako narzędzie oporu i komunikacji z obywatelami. Zastosowane metody badawcze obejmą analizę treści materiałów archiwalnych oraz literatury przedmiotu, co pozwoliło na opracowanie zarysu teorii happeningu oraz zbadanie szczegółów i charakteru wydarzeń oraz symboliki używanej przez Pomarańczową Alternatywę
Effectiveness of recovery methods in reducing delayed onset muscle soreness (DOMS): A narrative review
Full text linkBackground. Delayed onset muscle soreness (DOMS) represents a significant physiological challenge in professional and recreational sports, characterized by muscle tenderness, stiffness, and reduced force production peaking 24–72 hours post-exercise.
Aim. The primary aim of this study is to evaluate the effectiveness of widely implemented recovery strategies—stretching, massage, foam rolling, cryotherapy, compression garments, and nutritional supplementation—in reducing DOMS.
Material and methods. A narrative review was conducted based on an analysis of peer-reviewed literature indexed in PubMed, Scopus, and Web of Science. The review focuses on mechanisms of action, practical application protocols, and reported outcomes of interventions targeting exercise-induced muscle damage (EIMD).
Results. Current evidence indicates that stretching has a negligible influence on DOMS reduction. Conversely, massage and foam rolling significantly alleviate perceived soreness through neuromuscular and myofascial modulation. Cryotherapy yields mixed results, offering short-term analgesic benefits while potentially blunting long-term hypertrophic adaptations. Compression garments demonstrate moderate effectiveness in reducing swelling and perceived fatigue. Nutritional strategies, particularly omega-3 fatty acids and polyphenols, show potential for modulating inflammation.
Conclusions. Effective recovery requires a multimodal approach. While mechanical therapies (massage, foam rolling) provide superior symptom relief, thermal and nutritional interventions should be periodized according to training goals. Stretching should not be employed as a primary tool for DOMS reduction.
 
Nieszczęśliwi młodzi. Czy późna nowoczesność zawiodła młodych ludzi?
Full text linkThe article attempts to answer the question of why young people’s well-being is deteriorating. Why, despite the incredible progress being made in the sciences of education, are the young increasingly unhappy? Why are mental illnesses and suicide attempts on the rise? A thesis has been proposed that young people feel disillusioned by the unfulfilled promises of postmodernity. Modernity and postmodernity promised solutions to age-old human problems consisting of poverty, illness, death, the need to work and sexual problems. Christianity promised its faithful followers a solution to these problems only after death. Modern and post-modern ideologies argue that it is possible to create a ‘paradise’ on earth. However, they do not fulfill these promises. The so-called incels were cited as an example of a disillusioned group.W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o przyczyny pogarszającego się samopoczucia młodych ludzi. Dlaczego pomimo niebywałego postępu, dokonującego się w naukach o wychowaniu, młodzi są coraz bardziej nieszczęśliwi? Dlaczego wzrasta liczba chorób psychicznych oraz prób samobójczych? Zaproponowano tezę, że młodzi ludzie czują się rozczarowani niespełnionymi obietnicami ponowoczesności. Nowoczesność i ponowoczesność złożyły obietnice rozwiązania odwiecznych ludzkich problemów, na które składają się: ubóstwo, choroba, śmierć, konieczność pracy i problemy seksualne. Chrześcijaństwo obiecało swym wiernym wyznawcom rozwiązanie tych problemów dopiero po śmierci. Nowoczesne i ponowoczesne ideologie przekonują, że możliwe jest stworzenie „raju” na ziemi. Nie spełniają jednak tych obietnic. Jako przykład grupy rozczarowanej przywołano tzw. inceli
Poetycka próżnia Leśmiana a biblijna pustynia. Przyczynek do dyskusji nad miejscem trudności w edukacji
Full text linkThe article is a response to doubts about the fair assessment of the phenomenon of difficulties in education. In a world that is changing rapidly, it may seem that issues related to difficulty, suffering and other obstacles which are inherent in the educational process, disappear from the horizon of reflection in favor of the ‘pleasure’ of discovering knowledge. Regarding this, the text presents a search for answers to such questions as: is there still a place for ‘difficulties’ in modern education, and does difficulty in the educational process bring positive benefits to the students? The phenomenon of difficulty and the resulting suffering was analysed through the example of two literary images: the phenomenon of the desert presented in the Bible and the void presented in the poetry of Bolesław Leśmian. In the analysis of the biblical desert, several selected fragments of the Bible from the Old and New Testaments were interpreted, as well as information from the Dictionary of Biblical Theology and literature on the subject. The work The Girl by Bolesław Leśmian is the main field for leading the reflection on the phenomenon of the void in his poetry. The article presents the differences and similarities of the two analysed literary images. Conclusions emerging from the analyses and interpretations carried out in the text lead to the recognition of the value of difficulties encountered on the path of the educational process. They arise as an opportunity to transcend one’s limitations, to seek and make sense of the situations that appear, to put one’s own reality in order anew, and thus to try to understand oneself as well as one’s presence in relation to the world.Tekst stanowi swego rodzaju odpowiedź autorki na wątpliwości związane z przyznawaniem zjawisku trudności w edukacji sprawiedliwej oceny. W szybko zmieniającym się świecie może się wydawać, że kwestie związane z trudem, cierpieniem,pewnymi przeszkodami, które są wręcz immanentnie wpisane w proces kształcenia, znikają z horyzontu refleksji na rzecz „przyjemności” z odkrywania wiedzy. W nawiązaniu do tego tekst prezentuje poszukiwanie odpowiedzi na pytania: czy we współczesnej edukacji istnieje jeszcze miejsce dla „trudności” oraz czy trudność w procesie edukacyjnym przynosi pozytywne korzyści podmiotom uczącym się? Zjawisko trudności i wynikającego z niej cierpienia zostało zanalizowane na przykładzie dwóch literackich obrazów: fenomenu pustyni przedstawionej w Biblii oraz próżni obecnej w poezji Bolesława Leśmiana. W analizie biblijnej pustyni interpretacji poddano kilka wybranych fragmentów Pisma Świętego ze Starego oraz Nowego Testamentu, jak również informacji zawartych w Słowniku teologii biblijnej oraz literaturze przedmiotu. Utwór Dziewczyna autorstwa Bolesława Leśmiana stanowi główne pole do poprowadzenia refleksji nad zjawiskiem próżni w jego poezji. W artykule przedstawiono różnice i podobieństwa obu analizowanych obrazów literackich. Wnioski płynące z prowadzonych w tekście analiz i interpretacji kierują ku dostrzeżeniu wartości pojawiających się trudności na drodze procesu edukacyjnego. Jawią się jako szansa do przekraczaniaswoich ograniczeń, szukania i nadawania sensu zaistniałym sytuacjom, porządkowania wciąż na nowo własnej rzeczywistości, a tym samym podejmowania wysiłku rozumienia samego siebie, jak również własnego bycia w odniesieniu do świata
The Carpal tunnel syndrome - CTS - primary and secondary prevention - review of literature
Full text linkCarpal Tunnel Syndrome (CTS) is the most common neuropathy affecting the median nerve in the upper limb. It is characterized by pain, numbness, paresthesia, muscle weakness, and difficulties in precise hand movements. CTS can be caused by trauma, excessive nerve stretching, or compression. The condition more frequently affects women, with risk factors including obesity, diabetes, and hypothyroidism. Diagnosis of CTS is based on clinical evaluation, Tinel's and Phalen's tests, and examinations such as EMG or MRI. Treatment includes surgical methods like nerve decompression and conservative approaches such as physiotherapy, kinesitherapy, and neuromobilization. Studies show that tendon and nerve gliding exercises can significantly reduce CTS symptoms. These exercises are less invasive and effective in mild to moderate cases of CTS, providing a good alternative or complement to surgical interventions. Regular stretching and strengthening exercises improve the clinical condition of CTS patients. Findings from the literature review suggest that regular exercise can significantly improve the condition of CTS patients, alleviating pain symptoms and enhancing hand function
The Impact of Endometriosis on Mental Health - A Literature Review of Depression and Anxiety Symptoms
Full text linkIntroduction and purpose: Endometriosis is a gynecological disease that affects about 10% of women worldwide. Women suffering from endometriosis are susceptible to mental health disorders, such as depression and anxiety. It is essential to highlight the psychological struggles of women with endometriosis in order to integrate physical and psychological care and subsequently enhance the treatment outcomes.
Materials and Methods: Medical databases such as Pubmed, Embase, Google Scholar were searched for scientific papers on endometriosis and its relationship with the symptoms of depression and anxiety. Research outlined the influence of endometriosis treatment, social stigmatization and non-medicinal approach.
State of knowledge: The prevalence of depression and anxiety among women with endometriosis is significant. The symptoms of the disease influence daily struggles, relationship with partners and family, education and career responsibilities, subsequently lowering the quality of life. Women with endometriosis experience social stigmatization manifested not only from society members but also from healthcare professionals. The approach to the medical treatment by patients was discovered to be of consequence. Literature review emphasizes the benefits of psychological support and empathetic attitude of medical practitioners.
Conclusions: Multidisciplinary team is essential in order to provide intervention strategies leading to greater therapeutic outcomes in endometriosis treatment. Endometriosis and mental disorders are inextricably connected. More research is needed to accent the importance of mental health in the treatment of physical conditions
Current guidelines for the management of Lyme borreliosis in European countries
Full text linkIntroduction and purpose:
Lyme borreliosis, caused by Borrelia burgdorferi sensu lato complex, is the most common vector-borne disease in Europe. Transmitted by Ixodes ticks, its prevalence is increasing due to climate change, expanded tick habitats, and improved diagnostic awareness. Consequently, unified and evidence-based management guidelines are critical to ensure consistent diagnosis and treatment across European countries. This article provides an overview of current guidelines from 2023 for the management of Lyme borreliosis in Europe.
Materials and methods:
A literature search was conducted by analysing scientific articles published in Google Scholar, PubMed, and UpToDate using keywords included: Lyme disease; guidelines; Borrelia burgdorferi; management. We also searched current guidelines of Polish Society of Epidemiology and Infectious Diseases and recommendations from other European countries.
Description of the state of knowledge:
There are 3 stages of Lyme disease: early localized, early disseminated and late. Clinical diagnosis is based on symptoms, history of tick exposure, and observation of erythema migrans. To confirm Lyme disease, laboratory tests must also be performed. Lyme borreliosis is typically treated with antibiotics depending on the character.
Conclusion:
European guidelines for Lyme borreliosis emphasize early diagnosis and appropriate antibiotic therapy based on disease stage. Preventive measures and public health initiatives are essential to reduce the disease burden. While current guidelines ensure effective management, continued harmonization and advancements in diagnostics, treatment, and vaccine development will further enhance Lyme borreliosis care across Europe.
Keywords: Lyme disease; guidelines; Borrelia burgdorferi; management
Therapeutic potential of bisphosphonates - review of medical indications, mechanism of action, interactions and adverse effects
Full text linkIntroduction: Bisphosphonates are pharmacological agents that inhibit bone resorption by targeting osteoclasts, thereby increasing bone density and reducing fracture risk. Although they were first synthesized in the 19th century, their clinical significance has only been recognized in the last 50 years. This study reviews the current understanding of bisphosphonates, their therapeutic advantages in various disorders, and their mechanism of action, potential interactions, and adverse effects.
Aim of the study: The aim of this study is to provide an overview of the current understanding of bisphosphonates and familiarize readers with their mechanisms of action, interactions and adverse effects. It also aims to briefly introduce diseases that may be treated with bisphosphonates and how this class of medications can improve the course of each disorder. This study focuses on their therapeutic potential and associated risks, highlighting the need for further research in this area.
Material and methods: Literature available in the PubMed database was reviewed using the following keywords:
“bisphosphonates”; “bisphosphonates mechanism of action”; “bisphosphonates side effects”; “bisphosphonates interactions”; “bone tissue”; “skeletal system disorders”; “skeletal system”; “menopause”;” osteogenesis imperfecta”; “bone metastasis”
Conclusions: The introduction of bisphosphonates represents a significant advancement in the management of conditions associated with increased bone turnover, offering clinically substantiated benefits that outweigh the associated risks. This review provides healthcare professionals with evidence-based, scientifically validated information on bisphosphonates, while also identifying critical areas for further investigation to optimize their safety and efficacy, ultimately improving patient outcomes and quality of life
Kompetencje cyfrowe jako metakompetencje w procesie całożyciowej edukacji
Full text linkProblematyka dotycząca kompetencji w tym kompetencji cyfrowych jest współcześnie bardzo ważna, ponieważ dotyczy funkcjonowania jednostki. Podejmowanie badań odnoszących się do rozpoznawania uwarunkowań kompetencji i analiza efektów tych wpływów jest zasadne, potrzebne, uzasadnione pedagogicznie i społecznie. Kompetencje cyfrowe (informatyczne) łączą się z kompetencjami informacyjnymi, komunikacyjnymi oraz z kreatywnymi i moralnymi. Są one współcześnie potrzebne każdemu człowiekowi. Coraz częściej dostrzec można, iż kreatorzy procesów wychowania i edukacji (rodzice, nauczyciele) pomagający swoim podopiecznym w poznawaniu świata i innych ludzi, świadomie oraz odpowiedzialnie korzystają z nowych technologii, uczą rozumienia mediów i posługiwania się źródłami informacji. Warto podkreślić, iż współczesny, interdyscyplinarny dyskurs świadczy o implikacji kolejnych ujęć badawczych, opisowych, dający podstawy do tworzenia rekomendacji
Doświadczenia nieformalnych opiekunów osób starszych – sprawozdanie z badań .
Full text linkZapewnienie opieki osobom starszym staje się ważnym zadaniem w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Pomimo dostępności różnych form instytucjonalnych wiele rodzin decyduje się na zapewnienie niesamodzielnej osobie starszej opieki w jej dotychczasowym środowisku życia. Sytuacja ta generuje jednak różnorakie trudności. Artykuł prezentuje wyniki badań ilościowych przeprowadzonych na grupie 166 opiekunów niesamodzielnych osób starszych w pow. stalowowolskim, strzyżowskim i kolbuszowskim (woj. podkarpackie). W badaniach posłużono się techniką ankiety, pogłębioną wywiadem swobodnym z listą poszukiwanych informacji. Głównym celem badań było poznanie doświadczeń związanych z opieką nad osobą starszą z perspektywy opiekunów nieformalnych oraz jakości ich życia w związku ze sprawowaną opieką. Uzyskane wyniki badań wskazują, że opieka nad osobą zależną jest wyczerpująca, powodująca chroniczny stres i zmęczenie, rzadko daje poczucie satysfakcji, a znacznie częściej wiąże się z negatywnym wpływem na stan psychofizyczny opiekunów nieformalnych. Ma negatywny wpływ na jakość życia opiekunów. Istnieje potrzeba zwiększenia skali i form pomocy państwa i instytucji pozarządowych dla tej grupy beneficjentów