Akademicka Platforma Czasopism
Not a member yet
37874 research outputs found
Sort by
Zaburzenia przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji – badania prospektywne
No full textIntroduction. Disorders of consciousness are states in which there is a gradual limitation of contact (of a person) with the external environment, i.e. the surroundings. In this situation, the body becomes unresponsive to external stimuli. Disorders of consciousness in traumatic brain injury can take various forms, from mild concussion with brief loss of consciousness to severe brain damage leading to coma. Symptoms may include loss of consciousness, memory impairment, headache, nausea, vomiting, dizziness, balance problems, as well as changes in behavior and mood.
Aim. The aim of the study was to analyze the influence of variables on the occurrence of consciousness disorders in patients after craniocerebral injuries in individual days of hospitalization.
Material and Methods. The study was conducted among 100 patients hospitalized in the neurotraumatology department. The prospective study employed a diagnostic survey method, utilizing measurement techniques and a questionnaire. The Glasgow Coma Scale (GCS) was used to assess the level of consciousness impairment. The results were statistically analyzed, with p<0.05 considered statistically significant. Ethics Committee approval for the study was obtained.
Results. The analysis of our own research showed that there are no statistically significant differences in the mean results of the state of consciousness (GCS) between women and men on the day of admission to the hospital (Z=0.163; p=0.163), on the 3rd day of hospitalization (Z=0.811; p=0.370), on the 7th day of hospitalization (Z=0.00; p=0.986) and on the day of discharge (Z=0.011; p=0.917). It was found that the age of patients showed a negative correlation with the GCS scale results in all examined days of hospitalization. This correlation was statistically significant (p<0.05) for all measurements except admission (p>0.05). A statistically significant difference was found in the mean scores of the state of consciousness (GCS) depending on the cause of injury on the 3rd day of hospitalization (H=3.207; p=0.016) and on the 7th day of hospitalization (H=3.390; p=0.012). No significant differences were found on the day of admission (p=0.200) or on the day of discharge (p=0.076). There are statistically significant differences in the assessment of the level of consciousness (GCS) between the group of patients with comorbidities and the group without comorbidities on the day of hospital admission (p=0.002), on the 3rd day of hospital stay (p=0.029), and on the 7th day of hospitalization (p=0.035). However, the differences are not statistically significant on the day of hospital discharge (p=0.095).
Conclusions. The disturbances of consciousness occurring in patients after craniocerebral injuries during the individual days of hospitalization significantly evolve from severe disturbances (at the beginning of hospitalization) to mild or no disturbances on the day of discharge from the ward. The factors with the greatest influence on the change in the degree of consciousness disturbances during individual days of hospitalization were the patient’s age and the presence of comorbidities. (JNNN 2025;14(2):68–75)Wstęp. Zaburzenia przytomności to stany w których dochodzi do stopniowego ograniczenia kontaktu (osoby) ze środowiskiem zewnętrznym czyli otoczeniem. W sytuacji tej organizm nie reaguje na bodźce zewnętrzne. Zaburzenia przytomności w urazach czaszkowo-mózgowych mogą przybierać różne formy, od łagodnego wstrząśnienia mózgu z krótkotrwałą utratą przytomności, po ciężkie uszkodzenia mózgu prowadzące do śpiączki. Objawy mogą obejmować utratę przytomności, zaburzenia pamięci, ból głowy, nudności, wymioty, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, a także zmiany w zachowaniu i nastroju.
Cel. Celem pracy była analiza wpływu zmiennych na występowanie zaburzeń przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono na grupie 100 pacjentów, hospitalizowanych na oddziale neurotraumatologii. W prospektywnych badaniach posłużono się metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki pomiaru oraz ankiety. Do oceny stanu zaburzeń przytomności posłużono się skalą Glasgow (Glasgow Coma Scale). Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej, przyjmując za statystycznie istotną wartość poziom p<0,05. Na przeprowadzenie badań uzyskano zgodę Komisji Etycznej.
Wyniki. Analiza badań własnych wykazała, że nie ma statystycznie istotnych różnic w średnich wynikach stanu przytomności (GCS) między kobietami a mężczyznami w dniu przyjęciu do szpitala (Z=0,163; p=0,163) w 3 dniu hospitalizacji (Z=0,811; p=0,370) w 7 dniu hospitalizacji (Z=0,00; p=0,986) oraz w dniu wypisu (Z=0,011; p=0,917). Stwierdzono, że wiek pacjentów wykazuje ujemną korelację z wynikami skali GCS we wszystkich badanych dobach hospitalizacji. Korelacja ta jest statystycznie istotna (p<0,05) w przypadku wszystkich pomiarów poza przyjęciem do szpitala (p>0,05). Stwierdzono istotną statystycznie różnicę w średnich wynikach stanu przytomności (GCS) w zależności od przyczyny urazu w 3 dniu hospitalizacji (H=3,207; p=0,016) oraz w 7 dniu hospitalizacji (H=3,390; p=0,012). Nie stwierdzono istotnych różnic w dniu przyjęcia (p=0,200) i w dniu wypisu (p=0,076). Istnieją statystycznie istotne różnice w ocenie stanu przytomności (GCS) między grupą pacjentów z obecnością chorób współistniejących a grupą bez chorób współistniejących w dniu przyjęcia do szpitala (p=0,002) w 3 dniu pobytu w szpitalu (p=0,029) oraz w 7 dniu hospitalizacji (p=0,035). Natomiast różnice nie są istotne statystycznie w dniu wypisu ze szpitala (p=0,095).
Wnioski. Występujące zaburzenia przytomności u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych w poszczególnych dobach hospitalizacji istotnie ewoluują od ciężkich zaburzeń (na początku hospitalizacji) do lekkich lub ich braku w dniu wypisu z oddziału. Czynnikami mającymi największy wpływ na zmianę stopnia zaburzeń przytomności w poszczególnych dobach hospitalizacji okazały się wiek chorego i występowanie chorób współistniejących. (PNN 2025;14(2):68–75
Ocena gotowości do wypisu pacjentów po udarze mózgu na podstawie skali samoopieki terapeutycznej C-HOBIC
No full textIntroduction. Stroke is a leading cause of adult morbidity and long-term disability and the second leading cause of death worldwide. Therapeutic self-care refers to the patient’s perceived ability to engage in behaviours aimed at managing the condition and is recognised as a fundamental patient-centred outcome of care.
Aim. The aim of the study was to assess stroke patients’ readiness for discharge using the C-HOBIC therapeutic self-care scale.
Material and Methods. The study was conducted at the Adult Neurology Clinic of the University Clinical Centre in Gdańsk and included 100 patients hospitalised for stroke. The majority of respondents were men living in urban areas (N=71). The mean age was 70.8 years. The study used a diagnostic survey method and questionnaire technique. The research tool was a questionnaire containing the C-HOBIC Discharge Readiness/Self-Care Assessment Scale and 19 original questions concerning the socio-demographic situation of the patients, the number and type of strokes suffered, the treatment and rehabilitation received, and the health education process. The non-parametric Mann–Whitney U test and the Spearman correlation test were used for statistical analysis. The significance level was set at p≤0.05.
Results. Stroke patients are not very ready to be discharged because they need help with activities of daily living and with taking prescribed medication and self-monitoring. Patients who were employed before the stroke and those who received health education showed a greater ability to self-care (p<0.05). The older the patients, the lower their self-care ability (p<0.001). Gender and place of residence did not have a significant effect on patients’ self-care ability (p>0.05).
Conclusions. Patients are unable to fully follow the instructions of healthcare staff, take their own medication, recognise worrying symptoms or carry out daily activities. Patients’ low level of self-care is due to their current state of health, neurological deficits and insufficient time allocated for their education. (JNNN 2025;14(3):111–117)Wstęp. Udar mózgu stanowi główną przyczynę chorobowości i długotrwałej niesprawności u osób dorosłych oraz drugą najczęstszą przyczynę zgonów na świecie. Samoopieka terapeutyczna oznacza postrzeganą przez pacjenta zdolność do angażowania się w zachowania ukierunkowane na leczenie choroby i uznano ją za podstawowy, zorientowany na pacjenta, wynik opieki pielęgniarskiej.
Cel. Celem pracy była ocena gotowości do wypisu pacjentów po udarze mózgu na podstawie/za pomocą skali samoopieki terapeutycznej C-HOBIC.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w Klinice Neurologii Dorosłych Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku i objęto nimi 100 pacjentów hospitalizowanych z powodu udaru mózgu. Wśród ankietowanych dominowali mężczyźni, mieszkańcy miast (N=71). Średnia wieku kształtowała się na poziomie 70,8 lat. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankietową. Narzędzie badawcze stanowił kwestionariusz ankiety, zawierający skalę oceny gotowości do wypisu/zdolności do samoopieki C-HOBIC oraz 19 autorskich pytań, które dotyczyły sytuacji socjodemograficznej pacjentów, a także liczby i typu przebytych udarów, zastosowanego leczenia i rehabilitacji oraz procesu edukacji zdrowotnej. W analizie statystycznej zastosowano test nieparametryczny test U Manna–Whitney’a oraz test korelacji Spearmana. Za poziom istotności przyjęto p≤0,05.
Wyniki. Pacjenci po udarze mózgu w niewielkim stopniu są gotowi do wypisu, bowiem wymagają pomocy w czynnościach dnia codziennego oraz w zakresie aktywności związanych ze stosowaniem zleconych leków i prowadzenia samokontroli. Większą zdolność do samoopieki wykazują pacjenci, którzy przed wystąpieniem udaru byli aktywni zawodowo oraz te osoby, u których przeprowadzono edukację zdrowotną (p<0,05). Wraz ze wzrostem wieku pacjentów malała ich zdolność do samoopieki (p<0,001). Nie stwierdzono istotnego wpływu płci oraz miejsca zamieszkania pacjentów na ich zdolność do samoopieki (p>0,05).
Wnioski. Pacjenci nie są w stanie w zupełności przestrzegać zaleceń personelu, przyjmować samodzielnie leków, rozpoznawać niepokojących objawów oraz wykonywać czynności dnia codziennego. Niewielki poziom gotowości pacjentów do samoopieki wynika z ich aktualnego stanu zdrowia, deficytów neurologicznych oraz niewystarczającej ilości czasu przeznaczonej na ich edukację. (PNN 2025;14(3):111–117
Jan Smółko ps. „Lokalizator” – rys biograficzny żołnierza Związku Walki Zbrojnej–Armii Krajowej, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata
No full textThe purpose of this article is to present the profile of Jan Smółko - one could say, a forgotten hero of World War II. This is the first comprehensive study dedicated to this character. It contains archival materials that allow for a broader, previously unknown perspective on numerous events in Tykocin and the surrounding area. The accounts of witnesses of those events, including Jews saved from the Holocaust, also contributed to this. The reader will also find information about conspiratorial activities in the structures of the Union of Armed Struggle and the Home Army in the Białystok region.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie sylwetki Jana Smółki – można rzec, zapomnianego bohatera okresu II wojny światowej. To pierwsze obszerne opracowanie poświęcone tej postaci. Zostały w niej zawarte materiały archiwalne, które pozwalają szerzej, z nieznanej dotąd perspektywy, spojrzeć na liczne zdarzenia z Tykocina i okolic. Przyczyniły się do tego również relacje świadków tamtych zajść, w tym Żydów uratowanych przed Holokaustem. Czytelnik znajdzie tu również informacje na temat działalności konspiracyjnej w strukturach ZWZ i AK na obszarze Białostocczyzny
Los profesorów Uniwersytetu w Belgradzie pod okupacją niemiecką w latach 1941–1944
No full textThe University of Belgrade was one of the most important educational and scientific institutions in the Kingdom of Yugoslavia. On the eve of the Second World War it employed some 300 didactic personnel. The present article depicts the typical experiences of distinguished Belgrade University professors during the Second World War and the occupation of Belgrade in the years 1941–1944. Overall, these fates were shaped by Nazi policy towards the intelligentsia of occupied countries, but they also depended on specific ideological and political attitudes, and particularly on the behavior of individual scholars. Professors who were reserve officers were taken into captivity after the Yugoslav capitulation. Later, several professors cooperated with the Serbian wartime administration. On the other hand, some gave direct or indirect support to the anti-Fascist movements participating in the country's Civil War (i.e. to the Partisans or the Royalists). But the majority of university teachers abstained from any public involvement, dedicating themselves to everyday life and survival. A large number of professors were placed under strict administrative control, with many being persecuted and arrested by the local police or Gestapo; two were shot in Banjica concentration camp. The present text forms part of a project entitled Serbian Society in the Yugoslav State in the 20th Century: between Democracy and Dictatorship (177016), which is financed by the Ministry of Education, Science and Technology of the Republic of Serbia.Uniwersytet w Belgradzie był jedną z najważniejszych instytucji dydaktycznych i naukowo-badawczych w Królestwie Jugosławii. W przededniu II wojny światowej zatrudniał około 300 pracowników pedagogicznych. Artykuł przedstawia najbardziej reprezentatywne dla tego środowiska losy wybitnych profesorów uczelni z okresu II wojny światowej i okupacji Belgradu w latach 1941–1944. Największy wpływ na wojenne losy profesorów wywierała niemiecka polityka wobec inteligencji, lecz zależały one także od ideologicznych i politycznych zapatrywań oraz postępowania poszczególnych naukowców. Ci spośród nich, którzy byli oficerami rezerwy, po kapitulacji Jugosławii trafili do niewoli. W późniejszym okresie niektórzy profesorowie współpracowali z serbską administracją okupacyjną. Część jednak biernie lub aktywnie wspierała ruchy antyfaszystowskie (partyzantów lub rojalistów), które starły się w wojnie domowej. Zdecydowana większość wykładowców uniwersyteckich wycofała się z życia publicznego i skupiła na przetrwaniu oraz codziennej egzystencji. Znaczna część kadry była poddana ścisłej kontroli oraz cierpiała prześladowania ze strony miejscowej policji i Gestapo, a dwóch profesorów zastrzelono w obozie Banjica. Tekst powstał w ramach projektu „Serbskie społeczeństwo w państwie jugosłowiańskim w XX wieku – między demokracją a dyktaturą” (177016), finansowanego przez Ministerstwo Edukacji, Nauki i Technologii Republiki Serbskiej
Stosunki polsko-żydowskie podczas II wojny światowej w powiecie bielskim: Problemy badawcze
No full textResearch into Polish-Jewish relations during the Second World War, particularly as regards the lands which had formed a part of prewar Poland and following 1939 were incorporated into the Reich, encounters a multitude of problems. First of all, it is necessary to analyze these associations in a broad socio-political context and introduce references to the interwar period. In the main, since Silesian Jews were connected with the German culture and language, and were also strongly assimilated, we cannot refer to them as “Polish Jews”, but rather as “German Jews”. Their interrelations with Poles during the war were frequently limited, if only because Poles constituted a minority in the region. Secondly, extant archival materials do not always depict the truth about the survival strategies employed by Jews. The author sets forward the difficulties which he experienced while working on a text concerning the fates of Jews from Bielsko and Biała Krakowska during the war, and concomitantly calls for the broadest possible verification and substantive critique of wartime and postwar sources.Badanie stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, zwłaszcza na terenach w okresie międzywojennym znajdujących się w Polsce, a w czasie wojny włączonych do Rzeszy, napotyka na liczne problemy. Po pierwsze, konieczna jest analiza tych relacji w szerokim kontekście społeczno-politycznym i nawiązaniu do okresu przedwojennego. Żydzi śląscy w przeważającej większości byli związani z kulturą i językiem niemieckim i mocno zasymilowani, w ich przypadku zatem nie można mówić o Żydach polskich, tylko o Żydach niemieckich. Ich relacje z Polakami w czasie wojny były często ograniczone, choćby z tego powodu, że Polacy byli na tych terenach mniejszością. Po drugie, zachowane materiały archiwalne nie zawsze przekazują prawdę o strategiach przetrwania Żydów. Autor prezentuje trudności, jakie napotkał przy okazji pracy nad tekstem dotyczącym losów Żydów z Bielska i Białej Krakowskiej w czasie wojny, jednocześnie postuluje weryfikację oraz poddanie merytorycznej krytyce wojennych i powojennych źródeł w możliwie szerokim kontekście
Stronnictwo Ludowe na uchodźstwie wobec Żydów w okresie II wojny światowej
No full textThe article discusses the attitude of the People’s Party in exile toward the Jews during the Second World War. The peasant activists who ended up in France and then in Great Britain as a result of military activities played a major role in the process of forming the Polish government in exile. They were in charge of the Ministry of Internal Affairs, which was responsible for cases of nationality issues and communication with the occupied country. The Ministry received reports detailing German crimes perpetrated in occupied Poland, including against Jews. In light of the information sent from Poland concerning the situation of Jews, the peasant activists tried to alert the international community and demanded that the Allied powers take immediate action to save the Jews. However, these efforts did not elicit a proper response.
Particularly dramatic was the plight of the people who ended up in territories occupied by the USSR. The Polish authorities, most notably prof. Stanisław Kot from the People’s Party, took steps to save their citizens, a significant portion of whom were Jews. They received help, thanks to which most of them survived, but it came too late for many, who died of starvation and disease in Soviet prison and labor camps.W artykule zostało omówione stanowisko Stronnictwa Ludowego na uchodźstwie wobec Żydów w okresie II wojny światowej. Ludowcy, którzy na skutek działań wojennych znaleźli się we Francji, a następnie w Anglii, odegrali istotną rolę w tworzeniu struktur rządu polskiego na uchodźstwie. Kierowali m.in. pracami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, resortu odpowiedzialnego za sprawy narodowościowe i kontakt z okupowanym krajem. Do MSW przychodziły raporty informujące o zbrodniach niemieckich popełnianych w okupowanej Polsce, w tym na ludności żydowskiej. W związku z docierającymi z kraju wiadomościami o sytuacji Żydów ludowcy starali się alarmować społeczność międzynarodową i żądali od aliantów podjęcia natychmiastowych działań w celu ocalenia Żydów. Wysiłki te nie spotkały się jednak z odpowiednią reakcją.
Bardzo dramatyczna była sytuacja ludności, która znalazła się na terenach okupowanych przez ZSRS. Władze RP, na czele z ludowcem prof. Stanisławem Kotem, podejmowały wysiłki na rzecz ratowania swoich obywateli, wśród których znaczną część stanowili Żydzi. Otrzymywali oni pomoc, która umożliwiła większości z nich przeżycie. Wielu jej nie doczekało, umierając z głodu i chorób w sowieckich więzieniach i obozach pracy
Brytyjsko-polska współpraca polityczna i początek operacji specjalnych 1939–1940
No full textThe fundamental objective of the guarantees given by Great Britain to Poland on 31 March 1939 was to prevent war by making Hitler realize that any potential conflict involving Germany and Poland would be not local, but international in nature. Co-operation between the countries’ armed forces became a significant element of the Polish-British alliance, although the possibilities of providing Poland with tangible military assistance in the event of German aggression were limited. The handing over to the British of the Enigma code, which was broken by the Polish intelligence services, is one of the best-known results of this partnership. A somewhat more obscure aspect are the secret Polish-British discussions and bilateral meetings concerned with the exchange of information on tactics of sabotage and unconventional warfare as a method of conducting combat in the approaching conflict. This exchange of information, ideas and technical data, developing prior to the outbreak of war, laid the foundations for fuller collaboration during the period of armed struggle. The course of fighting in September 1939 was closely observed by Lt Col Colin Gubbins, the Chief of Staff of the British Military Mission to Poland. Following the German victory, the Polish government was forced to evacuate the country and move to France, where it remained until June 1940. Throughout this time, the Polish military authorities continued co-operation with the British in the field of unconventional warfare. The newly created Special Operations Executive, an organization tasked by Winston Churchill with co-ordinating the destruction of economic and industrial infrastructure in occupied Europe, acquired the majority of the British officers who had previously worked together with Polish specialists in the field. The tradition of Polish national uprisings and partisan operations was one of the key factors which convinced London to continue with the development of unconventional combat in co-operation with their Polish counterparts.Zasadniczym celem gwarancji udzielonej Polsce przez Wielką Brytanię 31 marca 1939 roku było zapobieżenie wojnie przez uzmysłowienie Hitlerowi, że ewentualny konflikt między Niemcami a Polską miałby charakter nie lokalny, lecz międzynarodowy. Istotnym elementem polsko-brytyjskiego sojuszu stała się współpraca wojskowa, choć możliwości udzielenia Polsce rzeczywistej pomocy militarnej w razie niemieckiej agresji były ograniczone. Powszechnie znany owoc tej współpracy to przekazanie Brytyjczykom szyfru Enigmy, który został złamany przez polskie służby wywiadowcze. Nieco mniej znanym jej aspektem są tajne rozmowy polsko-brytyjskie i wzajemne spotkania, które służyły wymianie informacji w zakresie taktyki sabotażu i dywersji jako sposobu prowadzenia walki w nadchodzącym konflikcie. Wymiana informacji, koncepcji i danych technicznych, jaka rozwinęła się przed wybuchem wojny, położyła podwaliny pod pełniejszą współpracę w czasie konfliktu. Przebieg walk we wrześniu 1939 roku bacznie obserwował ppłk Colin Gubbins, szef sztabu Brytyjskiej Misji Wojskowej w Polsce. Klęska w kampanii zmusiła polski rząd do opuszczenia kraju i udania się do Francji, gdzie pozostawał do czerwca 1940 roku, a polskie władze wojskowe kontynuowały współpracę z Brytyjczykami, w tym w ramach działań niekonwencjonalnych. Po utworzeniu Kierownictwa Operacji Specjalnych (Special Operations Executive) większość brytyjskich oficerów, wcześniej współdziałających z Polakami, przeszła do tej organizacji powołanej przez Winstona Churchilla w celu niszczenia infrastruktury gospodarczej i przemysłowej w okupowanej Europie. Tradycja polskich powstań narodowych oraz walki partyzanckiej należały do czynników, które skłoniły Londyn do dalszego rozwijania wojskowych działań niekonwencjonalnych we współpracy z Polakami
Zbrodnia pomorska 1939 jako początek ludobójstwa w czasie II wojny światowej
No full textFrom the very beginning of the invasion of Poland in September 1939, the Germans conducted mass murders of Polish civilians in the entire country, however their scale differed in individual of the occupied regions. The greatest crimes were perpetrated in the pre-war Pomeranian Voivodeship, where approx. 30,000 people were murdered. The German terror did not assume such proportions in any other region of annexed Poland. These atrocities targeted mainly the Polish intelligentsia, but also farmers and workers. A thousand patients of psychiatric hospitals and hundreds of Pomeranian Jews were executed and buried in the same death pits. Apart from the Einsatzgruppen units, members of the German minority – the activists of the Selbstschutz Westpreussen – also played a special role in this crime. They were particularly exposed to and receptive of the Nazi ideology due to the German propaganda concerning the so-called Pomeranian corridor and the Bloody Sunday in Bydgoszcz. The planned extermination campaign, which Rafał Lemkin believed to be the first physical genocide of the war, was portrayed as an act of self-defense and retaliation for the death of the Volksdeutschers. In order to emphasize the importance of the events that unfolded in Gdańsk Pomerania in 1939 as the onset of the genocidal German occupation policy, a new historical concept was introduced: “the Pomeranian crime of 1939.”Niemcy od momentu wkroczenia do Polski we wrześniu 1939 roku dokonywali masowych mordów na polskiej ludności cywilnej w całym kraju, lecz ich skala w poszczególnych regionach okupowanej Polski była różna. Do największych zbrodni doszło na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, gdzie zamordowano ok. 30 tys. osób. W żadnym innym regionie zaanektowanej Polski terror niemiecki nie był aż tak wielki. Zbrodni dokonywano przede wszystkim na polskiej inteligencji, ale także na rolnikach i robotnikach. W tych samych dołach śmierci pogrzebano tysiąc rozstrzelanych pacjentów szpitali psychiatrycznych i setki pomorskich Żydów. Szczególną rolę w tej zbrodni, obok jednostek Einsatzgruppen, odgrywali członkowie mniejszości niemieckiej – aktywiści Selbstschutzu Westpreussen. Byli oni szczególnie podatni na ideologię nazistowską ze względu na intensywność propagandy dotyczącej tzw. korytarza pomorskiego i bydgoskiej „krwawej niedzieli”. Zaplanowaną akcję eksterminacyjną, która w rozumieniu Rafała Lemkina była pierwszym w czasie wojny ludobójstwem fizycznym, przedstawiano jako akt samoobrony i zemstę za śmierć volksdeutschów. W celu podkreślenia znaczenia wydarzeń na Pomorzu Gdańskim w 1939 roku jako początku niemieckiej ludobójczej polityki okupacyjnej utworzono nowe pojęcie historyczne – „zbrodnia pomorska 1939”