Akademicka Platforma Czasopism
Not a member yet
37874 research outputs found
Sort by
NOWOCZESNE SPÓŁDZIELNIE – WYZWANIE DLA WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARKI
Get PDFThe human person is the subject and goal of all social and economic institutions. In economics, personalism prioritizes the person over the thing, being over having, ethics over technology, the moral dimension over the economic dimension, labor over capital, and mercy over justice. This work presents a number of arguments for the development of cooperatives within a market economy, including in the context of globalization. Cooperative principles and values can be a real help in empowering employees. The term “social enterprise” refers to initiatives that meet economic criteria (production of goods, autonomy of action within the market,economic risk, etc.) and social criteria (development of the local community, democratic management of the enterprise, participatory nature, limited profit distribution).Osoba ludzka jest podmiotem i celem wszystkich instytucji społecznych i ekonomicznych. W odniesieniu do ekonomii personalizm przedkłada osobę nad rzecz, być nad mieć, etykę nad technologią, wymiar moralny nad wymiar ekonomiczny, pracę nad kapitał oraz miłosierdzie nad sprawiedliwość. Prezentowana praca przedstawia szereg argumentów na rzecz rozwoju spółdzielczości w ramach gospodarki rynkowej, w tym również w kontekście globalizacji. Zasady i wartości spółdzielcze mogą być realną pomocą w upodmiotowieniu pracowników. Terminem przedsiębiorstwa społecznego określa się inicjatywy spełniające kryteria ekonomiczne (produkcja dóbr, autonomia działania w ramach rynku, ryzyko ekonomiczne i in.) oraz społeczne (rozwój społeczności lokalnej, demokratyczne zarządzanie przedsiębiorstwem, charakter partycypacyjny, ograniczona dystrybucja zysków)
PEREGRYNACJA IKONY MATKI BOŻEJ NIEUSTAJĄCEJ POMOCY W DIECEZJI PELPLIŃSKIEJ W 2024 ROKU W KONTEKŚCIE WYKORZYSTANIA POTENCJAŁU NOWYCH MEDIÓW
Get PDFIn 2024 the Diocese of Pelplin was celebrating the pilgrimage of the Icon of Our Lady of Perpetual Succour, as a preparation for the Holy Year 2025. The event was aimed at reviving the Christian life and strengthening the faith. The new media played a key role in its organisation. Websites and social media facilitated the publication of invitations, schedules and instructions and enabled the participants to sign up to receive the icon. Furthermore, they supported the formative activities and the evangelisation when engaging the parishioners and promoting the community interaction. Thanks to the extensive use of the digital media the informationreached a larger number of people, thus encouraging them to participate enthusiastically. The faithful were also able to share their testimonies and reflections, further bolstering the spiritual community. This initiative demonstrated how the modern technologies can serve evangelisation and invigorate religious life.W 2024 roku diecezja pelplińska przeżywała peregrynację ikony Matki Bożej Nieustającej Pomocy, przygotowującą wiernych do Roku Świętego 2025. Wydarzenie miało na celu ożywienie życia chrześcijańskiego i umocnienie wiary. Kluczową rolę w jego organizacji odegrały nowe media. Strony internetowe i media społecznościowe ułatwiały publikację zaproszeń, harmonogramów oraz instrukcji, a także umożliwiały zapisy na przyjęcie ikony. Dodatkowo wspierały działania formacyjne i ewangelizacyjne, angażując parafian i sprzyjając interakcji wspólnotowej. Dzięki szerokiemu wykorzystaniu mediów cyfrowych informacje docierały do większej liczby osób, zachęcając do aktywnego udziału. Wierni mogli także dzielić się świadectwami i refleksjami, wzmacniając duchową wspólnotę. Inicjatywa ta pokazała, jak nowoczesne technologie mogą służyć ewangelizacji i aktywizować życie religijne
TOLERANCJA A TOŻSAMOŚĆ W ŚWIETLE LB 12,1–15
Get PDFThis study presents exegetical analyses of Num 12:1–15, which records the account of the rebellion of Miriam and Aaron against Moses. Their aim is to explain why the accusation formulated by Miriam and Aaron concerning Moses’ marriage to the Cushite woman is accompanied by a challenge to his unique relationshipwith God, and, in the context of this inquiry, to shed light on the issue of tolerance discernible in the text – its aspect and criterion. A literary and historical-critical analysis of the passage, taking into account its intertextual connections, suggests the identification of two interconnected narratives within the pericope. The first and earlier one – concerning the undermining of Moses’ incomparable authority – may be associated with the redaction of the Pentateuch (RedPent), while the second – accusing him of marrying a foreign woman – may be linked to a later universalizing revision (RewU). Both stages in the development of the text would have taken place in the late Persian period (5th–4th century BC), and an important motivating factor behind them would have been the concern for the identity of Israel as the people of God, as the “true Israel”. The thesis of two successive elaborations of the pericope in Numbers 12 helps to grasp the dynamics of the process of forming biblical texts. This dynamic is reflected in the literary use of the figure of Moses as a common point of reference and argumentation for attitudes of intolerance and tolerance, the ultimate criterion of which is God’s law and God’s action for the good of man.Niniejsze studium prezentuje badania egzegetyczne tekstu Lb 12,1–15, stanowiącego zapis opowiadania o buncie Miriam i Aarona przeciw Mojżeszowi. Mają one wyjaśnić, dlaczego do sformułowanego przez Miriam i Aarona zarzutu dotyczącego poślubienia przez Mojżesza Kuszytki jest dołączone kwestionowanie jego wyjątkowej relacji z Bogiem, i w kontekście tych dociekań naświetlić kwestię dostrzeganego w tekście zagadnienia tolerancji – jej aspektu i kryterium. Analiza literacka i historyczno-krytyczna tekstu, uwzględniająca jego powiązania intertekstualne, sugeruje identyfikację w perykopie dwóch połączonych ze sobą opowiadań. Pierwsze i wcześniejsze – o podważaniu nieporównywalnego autorytetu Mojżesza – można łączyć z redakcją Pięcioksięgu (RedPent), a drugie – o zarzucaniu mu małżeństwa z cudzoziemką – z późniejszą rewizją uniwersalizującą (RewU). Obydwa etapy opracowania tekstu miałyby miejsce w późnym okresie perskim (V–IV w. przed Chr.), a ich ważnym elementem motywacyjnym byłaby troska o tożsamość Izraela jako ludu Bożego, jako „prawdziwego Izraela”. Teza o dwóch następujących po sobie opracowaniach perykopy w Lb 12 pomaga uchwycić dynamikę procesu formowania się tekstów biblijnych. W tę dynamikę wpisuje się literackie wykorzystanie postaci Mojżesza jako wspólnego punktu odniesienia i argumentacji dla postaw nietolerancji i tolerancji, której ostateczne kryterium stanowi Boże prawo i Boże działanie dla dobra człowieka
Ewa Wiśniewska (2023). Selected Areas and problems in the didactic work of higher education teachers. Płock: Scientific Publishing House of the Mazovian Academy in Płock .
No full textZagadnienia odnoszące się do zawodu i pracy nauczyciela akademickiego 1 od wielu lat są przedmiotem zainteresowania badaczy w Polsce (zob. np. Okoń, 1973; Jankowski, Sitarska, Tkaczuk red., 2003; Jaskot red., 2006; Sajdak, 2013), choć, jak zauważa Dariusz Zając (2012, s. 101), nauczyciel szkoły wyższej, „w przeciwieństwie do reprezentantów kategorii społeczno-zawodowych niższych szczebli kształcenia, znacznie rzadziej stanowi przedmiot naukowych rozważań”. W zakres rozpatrywanej tu problematyki wpisuje się książka Ewy Wiśniewskiej pt. Wybrane obszary i problemy w pracy dydaktycznej nauczycieli szkół wyższych, opublikowana w 2023 roku nakładem Wydawnictwa Naukowego Akademii Mazowieckiej w Płocku. Opracowanie liczy 312 stron. Składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów i zakończenia. Zawiera również bibliografię oraz wykazy tabel i schematów.
Ewa Wiśniewska (2023). Selected Areas and problems in the didactic work of higher education teachers. Płock
Rola i zadania pielęgniarki w opiece nad dzieckiem po zabiegu usunięcia trzeciego migdałka - studium indywidualnego przypadku
Get PDFIntroduction. The hypertrophy of the pharyngeal tonsil in children is a common issue in otolaryngology. It usually occurs during viral infections, accompanied by upper respiratory tract symptoms, but it can also develop between infections. Absolute indications for adenoidectomy include, among others, sleep apnea, hearing loss, nasal speech, and recurrent upper respiratory tract infections that persist despite conservative treatment.
Aim. The aim of this study is to examine the role and responsibilities of a nurse in the care of a child after adenoidectomy performed under general anesthesia.
Case study. A 5-year-old patient aged 10 months was admitted to the Department of Otolaryngology, Head and Neck Surgery on 30/10/2024 for a planned procedure of pharyngeal tonsil removal (adenotomy). On the day of admission, the patient's general condition was good, and his hygiene was normal. The skin was pale pink, without any eruptions or pathological changes. The child did not report any pain. The child was calm, a little scared, communicative, and asked questions about the course of hospitalization. The patient was vaccinated according to the vaccination schedule, and had no allergies to medications or foods. The child's mother reported a decreased appetite and anxiety in the child. The child's parents needed education on how to care for a child after adenoidectomy.Wstęp. Problem przerostu migdałka gardłowego u dzieci jest dosyć powszechny w laryngologii. Zazwyczaj występuje on w trakcie infekcji wirusowej, która towarzyszy objawom ze strony górnych dróg oddechowych, ale może także występować między infekcjami. Do bezwzględnych wskazań do wykonania zabiegu usunięcia migdałka gardłowego należy m.in. bezdech senny, niedosłuch oraz nosowe mówienie a także nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, które nie ustępują pomimo leczenia zachowawczego.
Cel. Celem pracy jest przedstawienie zagadnień dotyczących roli i zadań pielęgniarki w opiece nad dzieckiem po zabiegu adenotomii wykonanym w znieczuleniu ogólnym.
Prezentacja przypadku. Pacjent lat 5 i 10 miesięcy został przyjęty do Oddziału Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyji w dniu 30.10.2024 celem wykonania planowanego zabiegu usunięcia migdałka gardłowego (adenotomii). W dniu przyjęcia stan ogólny pacjenta dobry, stan higieniczny prawidłowy. Skóra bladoróżowa, bez wykwitów oraz zmian patologicznych. Dziecko nie zgłasza dolegliwości bólowych. Dziecko jest spokojne, trochę przestraszone, komunikatywne, zadaje pytania o przebieg hospitalizacji. Pacjent jest szczepiony według kalendarza szczepień, brak alergii na leki oraz pokarmy. Matka dziecka zgłasza zmniejszony apetyt oraz niepokój u dziecka. Rodzice dziecka potrzebują edukacji, w zakresie opieki nad dzieckiem po adenotomii.
Wnioski. Prowadzone przez pielęgniarkę działania w zakresie profilaktyki, terapii, rehabilitacji oraz edukacji i wsparcia psychicznego pozwoliły na poprawę jakości życia dziecka po zabiegu adenotomii oraz pozwoliły na prawidłowe zaangażowanie rodziców w opiece nad dzieckiem oraz adaptacji do nowej sytuacji zdrowotnej
Multidyscyplinarne leczenie przerzutów do Ośrodkowego Układu Nerwowego i kręgosłupa na przykładzie pacjentki z rakiem jajnika, zasady postępowania. Pojęcie choroby oligometastatycznej
No full textIntroduction. The development of modern diagnostic methods, surgical techniques, novel systemic treatment or radiotherapy makes it possible to achieve increasingly better results in the treatment of neoplastic disease. This is particularly noticeable in the approach to metastases of malignant neoplasms. Nowadays, the concept of oligometastatic disease, or otherwise metastatic disease, which we treat, significantly prolonging and improving the quality of life of patients, has appeared in the literature and in medical practice.
Aim. The aim of the study is to show the multidisciplinary treatment of central nervous system and spinal metastases on the example of a patient with ovarian cancer.
Case Report. The author of this paper would like to show, on the example of a fifty-year-old patient with ovarian cancer, how the application of modern treatment techniques has made it possible over the years to successfully treat multiple metastases to, among others, the brain and the spine.
Discussion. I present the diagnostic and treatment regimen that has made it possible to control the Patient’s cancer over the years. I demonstrate the interaction between different specialists and the decision-making process that guided us in taking certain actions. I show that this approach can be applied not only to a single case but also for general use.
Conclusions. I would like to emphasise that only a multidisciplinary, hybrid approach to the problem of a neoplastic disease, especially in the area of metastases, promises further improvements in treatment outcomes. (JNNN 2025;14(2):86–90)Wstęp. Rozwój nowoczesnych metod diagnostycznych, technik operacyjnych, nowatorskiego leczenia systemowego czy radioterapii pozwala osiągać coraz lepsze wyniki leczenia choroby nowotworowej. Szczególnie zauważalne jest to w podejściu do przerzutów nowotworów złośliwych. Obecnie w literaturze oraz w praktyce medycznej pojawiło się pojęcie choroby oligometastatycznej inaczej choroby przerzutowej, którą leczymy, znacząco przedłużając i poprawiając komfort życia pacjentów.
Cel. Celem pracy jest przedstawienie multidyscyplinarnego leczenia przerzutów nowotworowych do Ośrodkowego Układu Nerwowego i kręgosłupa na przykładzie pacjentki z rakiem jajnika.
Opis przypadku. Autor pracy chce na przykładzie 50-letniej pacjentki z rakiem jajnika pokazać jak zastosowanie nowoczesnych technik leczniczych pozwoliło przez lata skutecznie leczyć mnogie przerzuty między innymi do mózgu i kręgosłupa.
Dyskusja. Przedstawiono schemat postępowania diagnostyczno-leczniczego, który pozwolił przez lata kontrolować chorobę nowotworową u pacjentki. Pokazano wzajemne współdziałanie różnych specjalistów oraz proces decyzyjny jaki przyświecał w podejmowaniu takiego czy innego działania. Pokazano, że można to zastosować nie tylko do jednego przypadku, ale do powszechnego zastosowania.
Wnioski. Autor podkreśla, że tylko multidyscyplinarne, hybrydowe podejście do problemu choroby nowotworowej, szczególnie w zakresie przerzutów rokuje dalszą poprawę wyników leczenia. (PNN 2025;14(2):86–90
Stres i zmęczenie u osób sprawujących opiekę nad chorymi po udarach mózgowych
No full textIntroduction. A stroke patient often requires assistance in performing daily activities and is unable to function independently. Washing, dressing, and eating independently become difficult. The patient’s family must support the patient in this new situation and come to terms with their existing limitations. Caregivers for stroke patients face various challenges that impact their physical and mental health, as well as their social lives.
Aim. The aim of the study was to analyze the occurrence of stress and fatigue in caregivers of stroke patients.
Material and Methods. The study was conducted on a group of 156 individuals caring for stroke patients. The research used a diagnostic survey method using measurement and questionnaire techniques. Fatigue Assessment Scale (FAS) was used to assess the quality and level of fatigue. The standard Perceived Stress Scale (PSS-10) was used to assess the perceived level of stress, and the Coping Orientation to Problems Experienced (COPE) was used to assess the way of coping with stress. The obtained results were subjected to statistical analysis, assuming a statistically significant value of p≤0.05.
Results. The analysis of our own research showed that the selected analyzed variables did not have a statistically significant effect (p>0.50) on the level of stress experienced by people caring for patients after cerebral stroke. A statistically significant effect (p≤0.05) of the variables on the selected strategies of coping with stress was observed. Among these strategies were: use of instrumental social support; use of emotional social support; positive reinterpretation and growth; restrain; acceptance; denial; and alcohol or substance use. The level of fatigue was significantly related to: age (p=0.010), education (p=0.032) and socio-economic conditions of the respondents (p=0.020).
Conclusions. Caregivers for stroke survivors experience high levels of stress and physical and mental exhaustion. At the same time, they exhibit low levels of stress management. (JNNN 2025;14(3):118–124)Wstęp. Pacjent po udarze mózgu często wymaga pomocy przy wykonywaniu czynności dnia codziennego, jest niezdolny do samodzielnego funkcjonowania. Mycie, ubieranie, czy spożywanie samodzielne posiłku staje się dla niego czymś trudnym. Rodzina pacjenta musi pomóc choremu w nowej dla niego sytuacji oraz pogodzić się z faktem istniejących ograniczeń. Osoby opiekujące się chorymi po udarze mózgu, zmagają się z różnymi trudnościami, które wpływają na ich zdrowie fizyczne, psychiczne oraz życie społeczne.
Cel. Celem pracy była analiza występowania stresu i zmęczenia u osób sprawujących opiekę nad chorymi po udarach mózgowych.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono na grupie 156 osób opiekujących się chorymi po udarach mózgowych. W badaniach posłużono się metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki pomiaru oraz ankiety. Do oceny jakości i poziomu zmęczenia posłużono się standardową Skalą Oceny Zmęczenia (FAS). Do oceny odczuwanego poziomu stresu posłużono się standardową Skalą Postrzeganego Stresu (PSS-10) a do oceny sposobu radzenia sobie ze stresem wykorzystano Wielowymiarowy Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem (COPE). Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej, przyjmując za statystycznie istotną wartość poziom p≤0.05.
Wyniki. Analiza badań własnych wykazała, że wybrane analizowane zmienne nie wpływały istotnie statystycznie (p>0.50) na poziom odczuwanego stresu przez osoby sprawujące opiekę nad chorymi po udarach mózgowych. Zaobserwowano istotny statystycznie (p≤0.05) wpływ zmiennych na wybrane strategie radzenia sobie ze stresem. Wśród tych strategii znalazły się: poszukiwanie wsparcia instrumentalnego; poszukiwanie wsparcia emocjonalnego; pozytywne przewartościowanie i rozwój; powstrzymywanie się od działania; akceptacja; zaprzeczanie oraz zażywanie alkoholu lub innych środków. Występujący poziom zmęczenia istotnie związany był z: wiekiem (p=0,010), wykształceniem (p=0,032) oraz warunkami socjalno-ekonomicznymi badanych (p=0,020).
Wnioski. Osoby sprawujące opiekę nad chorymi po udarach mózgowych to osoby wykazujące wysoki poziom nasilenia stresu oraz wyczerpanie fizyczne i psychiczne. Jednocześnie są to osoby wykazujący niski poziom radzenia sobie ze stresem. (PNN 2025;14(3):118–124
The Adaptive Strategies of Young Podlasie Residents in the Face of Secularisation: An Analysis of Religiosity and Social Camouflage
No full textThe aim of this article is to present an analysis of secularisation processes among young people with higher education living in the Podlaskie Voivodeship. We also present the adaptation strategies used by them during their return to their hometowns. The research on which the analysis is based was carried out by means of individual semi-structured interviews containing retrospective questions with respondents aged 25 to 30, who come from villages and small towns of the Podlaskie Voivodeship. The study revealed two key phenomena: a significant weakening of religiosity in the majority of respondents at a young age and the use of camouflage strategies as a response to social expectations in their hometowns. It reveals the complex dynamics of changes in religious attitudes that begin as early as the middle school period (around age 14) and not, as one might assume, during the university period. The respondents use a camouflage strategy when returning to their home environment in order to avoid conflicts arising from differences in the worldview and from stigmatisation. The study reveals the complexity of adaptation strategies, particularly highlighting the conflict between individual beliefs and social expectations in the hometowns.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie analizy procesów sekularyzacyjnych wśród osób młodych z wyższym wykształceniem zamieszkujących województwo podlaskie. Przedstawiamy również stosowane przez nich strategie adaptacyjne stosowane w trakcie powrotów do rodzinnych miejscowości. Badanie, na którym opiera się analiza, przeprowadzone zostało metodą wywiadów indywidualnych częściowo ustrukturyzowanych zawierających pytania retrospektywne z respondentami w wieku od 25 do 30 lat, którzy pochodzą ze wsi oraz małych miast województwa podlaskiego. Badanie ukazało dwa kluczowe zjawiska: znaczne osłabienie religijności u większości respondentów w młodym wieku oraz stosowanie strategii kamuflażu jako odpowiedzi na oczekiwania społeczne w rodzinnych miejscowościach. Ukazuje ono złożoną dynamikę zmian postaw religijnych, które zaczynają się już w okresie gimnazjum (około 14 roku życia), a nie zaś jak można by przypuszczać w okresie studiów. Respondenci stosują strategię kamuflażu podczas powrotów do środowiska rodzimego w celu uniknięcia konfliktów wynikających z różnic światopoglądowych oraz stygmatyzacji. Badanie ujawnia złożoność strategii adaptacyjnych, szczególnie zwracając uwagę na konflikt pomiędzy indywidualnymi przekonaniami a społecznymi oczekiwaniami w rodzinnych miejscowościach
„Kujawianin. Kalendarz” czyli rzecz nie tylko o odliczaniu czasu
No full textPublished in Wloclawek since 1882, “Kujawianin” was one calendar published in the city in the 19th and 20th centuries. With breaks and under a changing title, referring to the original one, it was published until 1939. Among its editors were people connected with Wloclawek, both by birth and because of their work. Literary, historical and agricultural texts were published on its pages. The reader could find practical information on offices, schools, parishes, hospitals, lists of doctors or landowners.Wychodzący od 1882 r. we Włocławku „Kujawianin” był jednym kalendarzem ukazującym się w mieście w XIX i XX w. Z przerwami i pod zmieniającym się tytułem, nawiązującym do pierwotnego, był wydawany do 1939 r. Wśród jego redaktorów były osoby związane z Włocławkiem, zarówno poprzez urodzenie, jak i z powodu wykonywanej pracy. Na jego łamach publikowano teksty literackie, historyczne, związane ze sprawami rolnymi. Czytelnik znajdował w nim praktyczne informacje odnośnie urzędów, szkół, parafii, szpitali, spisy lekarzy czy ziemian
Instrumenty do pomiaru czasu i przestrzeni – perspektywa historyczna
No full textWhen analyzing the methods and scientific instruments used in the study of phenomena occurring in nature, it is noticed that there is a large group of instruments whose principle is based on the measurement of angles. The oldest of them, such as the triquetrum, the astrolabe, and the quadrant, come from ancient times and were the first to be used to observe the position of celestial bodies and hence to determine the time and seasons. Angle measurement became the basis for some instruments created as modern science developed. Numerous nineteenth-century methods of space research (micro and macro), such as spectrometry or polarimetry, are also based on determining angular relationships. This is possible because the laws of physics and mathematics used in instrument design have not changed.Przy analizie metod i instrumentarium naukowego stosowanego w badaniach zjawisk zachodzących w przyrodzie, zauważa się istnienie licznej grupy przyrządów, których zasada opiera się na pomiarze kątów. Najstarsze z nich, jak np. triquetrum, kwadrant, astrolabium, pochodzą z czasów antyku i jako pierwsze użyte były do obserwacji położenia ciał niebieskich, co wiązało się również z pomiarem czasu. Pomiar kąta stał się podstawą koncepcji niektórych przyrządów tworzonych w miarę rozwoju nauki nowożytnej. Liczne metody dziewiętnastowieczne badania przestrzeni (mikro i makro), jak np. spektrometria czy polarymetria opierają się także na wyznaczaniu zależności kątowych. Jest to możliwe, ponieważ wykorzystywane w projektowaniu przyrządów prawa fizyki i matematyki nie uległy zmianom.