Akademicka Platforma Czasopism
Not a member yet
37874 research outputs found
Sort by
Ocular Rosacea: Beyond the Skin
Full text linkBackground: To the development of rosace contribute factors such as genetic, environmental, and neurovascular causes.. The ocular form affects an estimated prevalence of 10-46% of patients. Symptoms may include redness and tearing of the eyes, foreign body sensation, burning, dryness, itching, photophobia, blurred vision, eyelid margin telangiectasia, and periorbital erythema.
Purpose: Ocular rosacea is a long lasting condition that causes persistent inflammation of the eyes and eyelids. The aim of this paper is to organize information on the etiopathogenesis, diagnosis and treatment of this disease.
Methods: Comprehensive review of the literature available on PubMed, Google Scholar, Scopus database by searching the keywords “rosacea”, “ocular rosacea”, “ ocular rosacea treatment”, “keratitis”, “dry eye syndroms”
Results: Diagnosis requires vigilance because the disease is often confused with other ophthalmological conditions. There are no specific treatment guidelines for ocular rosacea. Managment options depend on the stage of the disease, ranging from conservative treatment based on proper eyelid hygiene and avoidance of triggers in the mildest cases to long-term systemic antibiotic therapy in patients with advanced disease.
Conclusions: Ocular rosacea is a disease that is not yet fully understood. Expanding research on this manifestation of rosacea is essential to develop standards for diagnosis and treatment. Collaboration between physicians from multiple specialties in patient care is essential to ensure rapid diagnosis and comprehensive treatment
Pieriestrojka pamięci. „Dziennik Telewizyjny” i Nowa Historyczna Polityka (wrzesień 1988 – czerwiec 1989)
Full text linkThe article analyses the role of the daily TV news ‘Dziennik Telewizyjny’ in shaping the new historical policy in the final months of the Polish People’s Republic. The author shows how the authorities of the Polish United Workers’ Party opened up space for public discussion about the past. He then discusses the presence of historical topics in television broadcasts, their function in legitimising the political system, as well as nationalist themes and reinterpretations of history. The analysis integrates perspectives from political history, collective memory research, and media studies, demonstrating that television served as a significant, yet previously underutilised, source of knowledge about the decline of the Polish People’s Republic.Artykuł analizuje rolę „Dziennika Telewizyjnego” w kształtowaniu nowej polityki historycznej w ostatnich miesiącach PRL. Autor, ukazuje, jak władze PZPR otwierały przestrzeń do publicznej dyskusji o przeszłości. Omawia obecność tematów historycznych w przekazach telewizyjnych, ich funkcję w legitymizacji ustroju, a także wątki nacjonalistyczne i reinterpretacje dziejów. Analiza łączy perspektywę historii politycznej, badań nad pamięcią zbiorową i studiów nad mediami, pokazując, że telewizja była istotnym, a dotąd marginalnie wykorzystywanym źródłem poznania schyłku PRL
List jako zwierciadło stanu psychicznego autora. Językowy obraz codzienności więźniów stalinowskiego aparatu represji w listach z celi
Full text linkAfter 1945, the new Polish authorities arrested thousands of people – fighters for Poland’s freedom and independence – considering them enemies of their socialist country. They were sentenced to long-term imprisonment or the death penalty. Prisoners were allowed to write letters to their families. Years later, some of these letters were published. As a special, personal statement, reflecting both the author’s mental state and the era, a letter is a very valuable research material, especially in terms of language and psychology. This article analyses letters from the correspondence of eleven prisoners who spent many years in Stalinist prisons. The research aimed to reconstruct the linguistic picture of the prisoners’ everyday life (i.a., their work) and their mental state (trauma, dreams, search for meaning in dramatic experiences).Po 1945 r. nowe władze aresztowały tysiące osób walczących o wolność i niepodległość Polski, uznając je za wroga socjalistycznej ojczyzny. Zasądzono im kary wieloletniego więzienia lub kary śmierci. Jednym z przywilejów więźniów była możliwość pisania do rodzin listów. Po latach część z nich została opublikowana. List, jako szczególna, osobista wypowiedź, będąca zarówno odbiciem stanu psychicznego autora, jak i dokumentem epoki, jest bardzo cennym materiałem badawczym, zwłaszcza w aspekcie językowym i psychologicznym. W artykule analizom poddano listy jedenastu więźniów, którzy spędzili wiele lat w celach stalinowskich zakładów karnych. Celem badań była rekonstrukcja językowego obrazu codzienności więźniów (m.in. pracy) oraz związanego z tym ich stanu psychicznego (trauma, marzenia, poszukiwanie sensu w dramatycznych doświadczeniach)
Does caffeine have an impact on endurance, strength or team sport performance? A Systematic Review of the recent findings
Full text linkBackground: Caffeine is one of the most popular and widely consumed stimulants. Its impact on various sports disciplines and types of exercise has been widely examined. However, its influence varies depending on the dosage and athletic discipline. This systematic review examines studies published recently (2020-2025), which assess the impact of caffeine on team sports and endurance-based sports.
Aim: This study aims to present current knowledge regarding the role of caffeine on athletic performance in various sports disciplines.
Materials and Methods: This review followed the PRISMA guidelines. The PubMed database was the main source of examined studies, where a structured search was conducted with strict criteria being: published year 2020-2025, well-trained athletes, and caffeine administered orally. The primary number of research results was 114; 73 were removed in the initial evaluation. Ultimately, after full-text analysis, 19 articles were included in this review.
Results: Across 19 studies, caffeine doses ranged from 2 to 9 mg per kilogram or 160–250 mg in fixed-dose beverages. Mostly caffeine was administered 60 minutes before the examination. Endurance-based sports seem to benefit the most, which results in increased time to exhaustion, faster time on measured distances, and increased VO2 max. Team sports benefit from caffeine in better attack accuracy and improved jump height. The results presented in resistance and strength-based sports were inconsistent and were overall task and dosage-dependent.
Conclusions: Caffeine can be an effective and beneficial aid, especially in endurance-based sports, where results were the most promising. Although its positive effect was also documented in basketball in volleyball’s jumping exercises. Evidence presented in the resistance and strength-based studies is not consistent enough to recommend caffeine as a reliable performance aid and more research is needed in this area
The Role of Protein Intake: Benefits, Risks, and Metabolic Effects – A Literature Review
Full text linkThis work is a literature review examining the effects of dietary protein intake on muscle strength, body composition, metabolic health, hormonal regulation, and gastrointestinal function in healthy adults, including athletes. The review covers studies on moderate and high protein intake from various sources and considers differences related to age, training level, and macronutrient balance.
Research shows that higher protein intake supports increases in lean body mass and lower-body strength, especially in resistance-trained and older adults consuming at least 1.6 g/kg/day. During caloric restriction, increased protein intake helps preserve muscle mass in overweight and obese individuals. Very high protein intake above 3.4 g/kg/day may reduce testosterone levels in men, whereas moderate intakes do not produce hormonal disturbances.
Protein source influences metabolic outcomes: animal and seafood protein intake is linked to a higher risk of hyperuricemia, while plant proteins, particularly soy, show protective effects. The impact of protein intake on gut function depends on carbohydrate availability, with high-protein, low-carbohydrate diets increasing constipation risk. Studies also show wide variability in dietary protein intake among athletes, emphasizing the need for individualized nutrition strategies.
Overall, the review concludes that optimal protein intake depends on training type, age, diet composition, and protein quality. High-protein diets generally support muscle health and metabolic function, but the long-term consequences of very high protein intake require further study
Prolegomena do metafizyki wychowania jako noetyki
Full text linkThe considerations undertaken in the article concern education as an ideational area of all reflective pedagogical practice. This practice can be conceptualised in the form of theory, philosophy and metaphysics of education. The concept of the metaphysics of education as noetics will be proposed, i.e. such a practice of pedagogical thinking that relates the thinking of education beyond itself, to what precedes, enables and justifies it. The intellectual background of the considerations undertaken will be the contemporary paradigm of research on Plato’s philosophy. The principle role of education will turn out to be transcendence, as the ontological emancipation of man towards the unity of what is immanently – biopsychosocially, historically and culturally – differentiated. Finally, a conceptual illustration of the metaphysics of education as noetics will be presented in the form of Viktor Frankl’s pedagogical-philosophical concept of ‘ontology of dimensions.’Rozważania podejmowane w artykule dotyczą wychowania jako obszaru ideowego wszelkiej refleksyjnej praktyki pedagogicznej. Owa praktyka może być konceptualizowana w formie teorii, filozofii i metafizyki wychowania. Zaproponowana zostanie koncepcja metafizyki wychowania jako noetyki, czyli takiej praktyki myślenia pedagogicznego, które odnosi myślenie o wychowaniu poza nie samo, ku temu, co je poprzedza, umożliwia i uzasadnia. Intelektualnym tłem podejmowanych rozważań będzie współczesny paradygmat badań nad filozofią Platona. Zasadą wychowania okaże się transcendencja jako ontologiczna emancypacja człowieka ku jedności tego, co immanentnie – biopsychospołecznie, historycznie i kulturowo – zróżnicowane. Na koniec zostanie przedstawiona ilustracja pojęciowa metafizyki wychowania jako noetyki w formie pedagogiczno-filozoficznej koncepcji „ontologii wymiarów” Viktora Frankla
Kara w wychowaniu dzieci. Dwugłos ks. Augustyna Jaskulskiego (1841–1906) i ks. Karola Banszela (1890–1941)
Full text linkThe purpose of the article is to compare the pedagogical views of Rev. Augustyn Jaskulski and Rev. Karol Banszel on punishment in the upbringing of children. The considerations explain the concepts of ‘punishment’ as a method of upbringing and provide a sketch of the clergymen’s biographies. In addition, their understanding of upbringing is outlined, and views on the purposes, types and circumstances of the use of educational punishment are shown. The article concludes by outlining the similarities and differences in how the essence of punishment was understood in relation to the clergymen in question, highlighting the existence of diverse perspectives on educational punishment within the pedagogy of religion during the late 19th century, early 20th century, and the interwar period. The text is based on the analysis of the publications of the authors presented.Celem artykułu jest porównanie poglądów pedagogicznych ks. Augustyna Jaskulskiego i ks. Karola Banszela dotyczących kary w wychowaniu dzieci. W rozważaniach wyjaśniono pojęcie kary jako metody wychowawczej, a także przedstawiono szkic biografii duchownych. Ponadto zarysowano sposób rozumienia przez nich wychowania oraz ukazano zapatrywania na cele, rodzaje i okoliczności stosowania kary wychowawczej. W podsumowaniu rozważań wskazano na podobieństwa i różnice w pojmowaniu istoty kary przez obu duchownych, aby następnie ukazać występowanie w obrębie pedagogiki religii przełomu XIX i XX wieku oraz okresu międzywojennego odmiennych poglądów na temat karania wychowawczego. Tekst powstał na podstawie analizy publikacji przedstawianych autorów
Zastawy dóbr królewskich w województwie ruskim i bełskim do 1504 roku
Full text linkThe article discusses the pledging of the largest royal estates in the Ruthenian and Bels voivodeships in the Middle Ages, where this process began at the start of the 15th century and gained momentum during the reign of Władysław III. Under Casimir IV Jagiellon, all royal estates in Ruthenia were already pledged. However, the rulers continued to use these estates by granting consent for their redemption and adding additional sums to the already pledged tenures. They also pledged the few royal estates they had recovered. Sources indicate that the rulers used the pledge of land as a political tool in the broader sense of internal politics, and less often to obtain money. The article also contains observations on the amount of the pledges, taking into account the type of currency.Artykuł omawia zastawy największych monarszych dóbr ziemskich w województwie ruskim i bełskim w średniowieczu, gdzie proces ten rozpoczął się z początkiem XV w., a nabrał tempa za czasów Władysława III. Za Kazimierza Jagiellończyka wszystkie majątki królewskie na Rusi były już w zastawach. Władcy jednak nadal wykorzystywali te dobra poprzez udzielanie zgód na wykupy i dopisywanie dodatkowych sum do już zastawionych tenut. Zastawiali też nieliczne odzyskane przez siebie królewszczyzny. Ze źródeł wynika, że panujący używali zastawu dóbr ziemskich jako politycznego narzędzia szeroko rozumianej polityki wewnętrznej, rzadziej do pozyskiwania pieniędzy. Artykuł zawiera też spostrzeżenia dotyczące wysokości kwot zastawnych z uwzględnieniem gatunku pieniądza
Ekologiczne przebudzenie? Wpływ postalinowskiej odwilży na ochronę środowiska w Kotlinie Jeleniogórskiej w drugiej połowie lat pięćdziesiątych XX wieku
Full text linkThe article presents the problems related to pollution emissions by chemical plants in the 1950s, using the example of Jelenia Góra and the Jelenia Góra Valley. The main goal of this text is to highlight the impact of the post-Stalinist thaw on environmental protection and occupational health and safety at the Jelenia Góra Cellulose and Synthetic Fibres Plant. One key problem concerns the sustainability of the changes that occurred during this period and their effects on the plant’s operations and residents’ daily lives. The press played a crucial role in pressuring local authorities and management to address pollution issues. Additionally, the broader socio-political context, including the significance of the “Jelenia Góra Theses” and the vision for the region’s future developed at that time, is important.Artykuł prezentuje problemy związane z emisją zanieczyszczeń przez zakłady chemiczne w latach pięćdziesiątych XX w. na przykładzie Jeleniej Góry i Kotliny Jeleniogórskiej. Głównym założeniem tekstu jest przedstawienie wpływu postalinowskiej odwilży na zmiany w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy w Jeleniogórskich Zakładach Celulozy i Włókien Sztucznych. Jedna z tez dotyczy trwałości zaistniałych wówczas zmian oraz ich wpływu na funkcjonowanie zakładu, a także codzienne życie okolicznych mieszkańców. Ważną rolę w nacisku na lokalne władze oraz dyrekcję odnośnie do problemów z zanieczyszczeniami odegrała prasa. Nie bez znaczenia był też szerszy kontekst przeobrażeń społeczno-politycznych, w tym rola „Tez jeleniogórskich” i kreowana wówczas wizja przyszłości regionu