Czasopisma Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Not a member yet
2881 research outputs found
Sort by
The influence of natural spatial determinants on urban development of medieval Bydgoszcz
Full text linkBydgoszcz, średniej wielkości miasto środkowoeuropejskie, obecnie zajmuje powierzchnię 176 km2, co w odniesieniu do pierwotnych historycznych rozmiarów jest powiększeniem ponad tysiąckrotnym. W lokalizacji miasta charakterystyczne jest ulokowanie w punkcie styku krain geograficznych i krzyżujących się tu szlaków handlowych, prowadzących z Kujaw na Pomorze; oraz dwóch rzek - Brdy i Wisły. Wpływają one bezpośrednio na fizjografię terenu i określają przebieg drogi wodnej, która odegrała kluczową rolę w pomyślnym rozwoju ośrodka. Pośród czynników stanowiących podstawę konstrukcji urbanistycznej za bazowe uznaje się warunki naturalne, analizowane w zakresie wpływów jakie wywiera przyroda w miejscu obranym na założenie osiedla. Środowisko przyrodnicze stanowi zespół ściśle ze sobą powiązanych elementów. Miasto jest nowym składnikiem, który należy wkomponować w zastaną sytuację terenową, a w miejscach, gdzie jest to możliwe, należy dokonać przekształceń dla potrzeb urbanizacyjnych. Analizując wpływ naturalnych warunków terenowych na średniowieczny układ przestrzenny Bydgoszczy, podano jej położenie geograficzne oraz szczegółowo omówiono panujące warunki fizjograficzne. Przybliżono procesy modelujące rzeźbę terenu, ze szczególnym uwzględnieniem miejskiej doliny Brdy. Określono panujące warunki wodne i znane ingerencje przeprowadzone w naturalny układ hydrograficzny. Wskazano na możliwą lokalizację dawnych meandrów Brdy oraz średniowieczny układ wysp pozostających w otoczeniu lokacyjnego miasta. Wyszczególnione elementy środowiska przyrodniczego, na które składa się ukształtowanie terenu, powierzchniowa budowa geologiczna oraz układ hydrograficzny wraz z obiegiem wody w gruncie, miały największy wpływ na powstanie i rozwój przestrzenny lokowanego w średniowieczu miasta. W czasie tworzenia i kształtowania bydgoskiego średniowiecznego ośrodka miejskiego podstawową rolę odgrywała istniejąca sieć hydrograficzna, którą wypracowała Brda. Miała ona znaczenie w mikro, ale też i w makro skali, w zakresie przestrzennym i użytkowym. Rzeka spełniała rozliczne funkcje w życiu mieszkańców, była też podstawowym czynnikiem miejskiej topografii, który należało uwzględniać przy podejmowaniu decyzji budowlanych. Stanowiła jednocześnie barierę ochronną, ale i stwarzała ograniczenia terytorialne. Gospodarcze jej wykorzystywanie sprawiało, iż podlegała licznym ingerencjom dokonywanym przez bydgoszczan dla jak najskuteczniejszego wykorzystania jej niewątpliwych walorów. Zajęcie i opanowanie terenu wcześniej pozostającego w gestii rzeki wiązało się z jego antropogenicznym przekształceniem. Właściwa zabudowa średniowiecznego miasta znajdowała się pierwotnie na niewielkim około dziesięciohektarowym półwyspie, a po wykopaniu południowej fosy miejskiej - sztucznej wyspie. Tam zgrupowane zostały obiekty architektoniczne: kościół parafialny wraz z cmentarzem, rynek i ratusz, parcele mieszczańskie ze zindywidualizowaną zabudową, zamknięte murem miejskim stanowiącym południowe umocnienia obronne. Od północy i zachodu Bydgoszczy broniły wody Brdy, od wschodu wzmocnione warownym zamkiem. Sieć wodna wypracowana przez rzekę została wykorzystana zarówno w celach obronnych, jak i gospodarczych.Bydgoszcz, a medium-sized Central European city, now occupies an area of 176 square kilometers, which in reference to its original historical dimensions is an expansion of more than 1,000 times. A distinctive feature of the location of the city is the fact that it was founded at the meeting point of geographical regions and trade routes crossing in the area, running from Kuyavia to Pomerania; and two rivers - the Brda and the Vistula. They have a direct impact on physiography of the area and outline the waterway, which played the key role in successful development of the city. The most important factors that served as basis for urban development were natural conditions, analyzed in terms of the influence of nature on establishing of a settlement. Natural environment is a complex of factors that are closely interrelated. A town is a new component that should be blended in the existing terrain and in places, where it is not possible, conversions should be con[1]ducted for the needs of urban planning. Analyzing the impact of natural terrain conditions on the medieval spatial layout of Bydgoszcz, the study indicated the role of its geographical location and in-depth analysis of its physiographic conditions. It also described processes forming topography, with particular focus on the municipal Brda River valley. The study specified local water conditions and the known interferences conducted in the natural hydrographic system. The author also showed a possible location of the old meanders of the Brda River and the medieval layout of islets surrounding the newly founded city. The described components of natural environment, which consisted of topography, superficial geological structure and hydrographic system, along with groundwater flow, had the biggest impact on establishing and spatial development of the city founded in the Middle Ages. During establishing and formation of the medieval city of Bydgoszcz, the main role was played by the existing hydrographic network, which was developed by the Brda River. It was important in both microscale and macroscale, in the spatial and land-use aspects. The river fulfilled different functions in the local community, serving also as a basic factor in municipal topography, taken into account in construction planning. It was also a natural barrier, but created territorial limitations as well. Its economic exploitation made it subject to numerous interferences conducted by Bydgoszcz residents and the most effective utilization of its undeniable assets. The take[1]over and taming of the land that was previously controlled by the river was related to its anthropogenic transformation. The medieval city was originated on a small peninsula occupying about ten hectares of land, which became a manmade island after digging of the southern moat. It featured such buildings as the parish church with a cemetery, a market square and a town hall, parcels of townsmen with individualized houses, closed with the city walls serving as the southern fortifications. The Brda River was a natural barrier protecting Bydgoszcz from the north and west, and a fortified castle defended the city from the east. The waterway network developed by the river was used for both defensive and economic purposes. 
Sources to the history of the Bydgoszcz Canal in the resources of the Secret State Archives in Berlin-Dahlem
Full text linkTajne Archiwum Państwowe Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego w Berlinie-Dahlem (Geheimes Staatsarchiv PreuBischer Kulturbesitz in Berlin-Dahlem) posiada kluczowe znaczenie dla badań nad historią Kanału Bydgoskiego w okresie zaboru pruskiego. W artykule przedstawiono strukturę i zawartość obszernego wykazu materiałów źródłowych w zakresie omawianej tematyki oraz listę unikatowych zbiorów kartograficznych. Sięgnięcie do licznej dokumentacji aktowej i wnikliwa analiza zasobu berlińskiego Tajnego Archiwum Państwowego umożliwi dostęp do coraz szerszej i pełniejszej wiedzy na temat dziejów Kanału Bydgoskiego.The Secret State Archives of the Prussian Cultural Heritage in Berlin-Dahlem (Geheimes Staatsarchiv PreuBischer Kulturbesitz in Berlin-Dahlem) play the key role in research on the history of the Bydgoszcz Canal during the Prussian partition. The article presents the structure and content of an extensive list of source materials in the scope of the discussed topics and a list of unique cartographic collections. Examination of numerous document files and in-depth analysis of resources of the Berlin Secret State Archives will open an access to even broader and more comprehensive knowledge on the history of the Bydgoszcz Canal
Młodzi bydgoszczanie rozmiłowani w historii, tradycji i kulturze lokalnej świętują 100-lecie działalności Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy
Full text linkTemplum Pacis as a Symbol of Victory in Flavian Rome
Full text linkWzniesienie Templum Pacis, świątyni poświęconej bogini Pax w centrum starożytnego Rzymu, wpisywało się w szereg działań podjętych przez Wespazjana i Tytusa w początkach rządów nowej dynastii, których głównym celem było legitymizowanie wyniesienia ich obu na tron cesarski. Poszli drogą wskazaną przez cesarza Augusta, który na początku swych rządów stanął przed podobnymi wyzwaniami i dylematami. Zachowanie Wespazjana było ściśle zgodne z tradycją rzymską, która zakładała, że pokój jest wielką wartością, ale tylko wtedy, gdy jest to pokój rzymski (pax Romana) lub pokój cesarski (pax Augusti) w czasach pryncypatu. Pokój taki powinien być owocem militarnego zwycięstwa, gdy przeciwnik został zmuszony do całkowitego poddania i oddał się na łaskę zwycięzców. Tylko taki pokój był wart krzewienia i mógł stać się ideologiczną podstawą rządów nowego domu cesarskiego. Świątynia Pokoju stała się miejscem ekspozycji najważniejszych łupów wojennych zrabowanych w poprzednich latach, co uczyniło ją – wbrew nazwie – symbolem rzymskiego imperium.The construction of the Templum Pacis, a temple dedicated to the goddess Pax in the centre of ancient Rome, was part of a series of actions undertaken by Vespasian and Titus on the eve of the rule of the new dynasty, the main goal of which was to legitimize the elevation of both to the imperial throne. They followed the path indicated by emperor Augustus, who at the beginning of his reign faced similar challenges and dilemmas. Vespasian’s behaviour was strictly in line with the Roman tradition, which assumed that peace was a great value, but only if it was the Roman peace (pax Romana) or the imperial peace (pax Augusti) during the imperial era. It should be the fruit of military success, while the opponent ought to be forced to complete submission and surrendered to the mercy of the victors. Only such peace was worth promoting and could become the ideological basis of rule of the new imperial house. Templum Pacis has become a place where the most important spoils of war plundered in previous years in the province were displayed, which made it, despite its name, a symbol of the Roman empire
Influencer as a new profession on the labour market in student’s point of view
Full text linkJednostki, podejmując decyzje zakupowe (i nie tylko), często posiłkują się opinią osób trzecich, w tym influencerów. Ich obecność nie jest nowym zjawiskiem, jednak od niedawna zawód ten jest ponownie eksplorowany w nauce, a także regulowany prawnie. Celem artykułu jest przedstawienie wykorzystania social mediów i portali społecznościowych przez społeczeństwo informacyjne, a także charakterystyka zawodu influencera i influencer marketingu oraz omówienie wyników badań przeprowadzonych w celach naukowych, wykorzystanych w pracy magisterskiej autorki.Individuals, when making purchase decisions (among others), often rely on the opinions of third parties, including influencers. Their presence is not a new phenomenon; however, this profession has been re-explored in academia and has recently become subject to legal regulation. The aim of this article is to present the utilisation of social media and social networking sites by the information society, as well as to characterise the profession of influencer and influencer marketing, and to discuss the results of research conducted for academic purposes, which were utilised in the author’s master’s thesis
Zanim powstało Muzeum Miejskie… Wystawy sztuki w gmachu byłej Miejskiej Kasy Oszczędności w Bydgoszczy
Full text linkThe article presents one of the less known episodes from the history of exhibitions in the interwar period of Bydgoszcz. The year 1923 marked the closing of the Society for the Encouragement of Fine Arts (Polish abbrev. TZSP), after two years of its dynamic activities, which was followed by the foundation of the Municipal Museum. In March 1923, in the end of operation of the Society, before establishment of the Museum, Bydgoszcz unexpectedly received a new venue for presentation of works of art, not related to activity of the TZSP, located in the building of the former Municipal Savings Bank in Stary Rynek 2 (Old Market Square), which soon became the seat of the Municipal Museum. This place hosted four art exhibitions, which were not prepared by the Bydgoszcz art community, but cultural activists from Poznań. Due to the diverse artistic level and organizational issues, the exhibitions became the subject of local art criticism, revealing problems of artistic life developing in Bydgoszcz. The displayed exhibitions, despite the fact that they were featured before the opening of the Municipal Museum, were connected with functioning of the institution to be established. The first paintings to the newly created Museum were acquired in relation to the monographic exhibitions of Fryderyk Pautsch and Władysław Jarocki. Another exhibition, presenting the work of Konstanty Laszczka, contributed to strengthening of relations between the sculptor and Bydgoszcz; in 1927, Laszczka completed his work on the monument to Henryk Sienkiewicz, and in 1937, he handed over a collection of his works of art to the Municipal Museum.W artykule przedstawiono jeden z najmniej znanych epizodów w historii bydgoskiego, międzywojennego wystawiennictwa. W 1923 roku dynamiczną działalność, po niemal dwóch latach funkcjonowania, zakończyło Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, a swoje istnienie zapoczątkowało Muzeum Miejskie. U schyłku działalności Towarzystwa, a przed powstaniem Muzeum, w marcu 1923 roku, w Bydgoszczy nieoczekiwanie pojawiło się nowe miejsce prezentacji dzieł sztuki, nie związane z działalnością TZSP, a zlokalizowane w gmachu byłej Miejskiej Kasy Oszczędności przy Starym Rynku 2, który już niebawem miał się stać siedzibą Muzeum Miejskiego.W miejscu tym zaprezentowano cztery wystawy z dziedziny sztuki,których przygotowanie nie nastąpiło w kręgu bydgoskich twórców kultury, a związane było ze środowiskiem poznańskim. Z uwagi na zróżnicowany poziom artystyczny i kwestie organizacyjne wystawy odbiły się szerokim echem w lokalnej krytyce artystycznej, ujawniając przy tym problemy kształtującego się życia artystycznego w Bydgoszczy. Prezentowane ekspozycje, pomimo, że zaistniały przed otwarciem Muzeum Miejskiego, łączą się z funkcjonowaniem powstającej wówczas instytucji. Z monografi cznymi wystawami Fryderyka Pautscha i Władysława Jarockiego związane jest pozyskanie pierwszych obrazów do tworzącego się Muzeum. Kolejna z wystaw, przedstawiająca twórczość Konstantego Laszczki, przyczyniła się pogłębienia kontaktów rzeźbiarza z Bydgoszczą – w 1927 roku Laszczka zakończy prace nad pomnikiem Henryka Sienkiewicza, a w 1937 roku przekaże do Muzeum Miejskiemu zespół swoich prac
Echa wydarzeń bydgoskich 3 i 4 września 1939 r. w Solcu Kujawskim i okolicy
Full text linkThe Polish-German propaganda war continued since March1939.The Germans claimed that the German minority under Polish rule suff ers a real torment. On the other hand, the Poles believed that the Polish Germans got involved in anti-Polish actions of sabotage, for which they might expect to be punished. After the outbreak of World War II,many retaliations were initiated against the German minority, involving forced deportation of some units and groups. The city of Bydgoszcz and its surrounding area became a witness of such events.The issue related to Bloody Sunday in Bydgoszcz is rather well known; however, there is lack of reports concerning its surrounding area, including the so-called Vistula Lowland, stretching from Łęgnowo all the way to the town of Solec Kujawski. Actions of sabotage committed by the Polish Germans, according to contemporary research, even some Polish historians, are unlikely. In contrast, aft er the entrance of Wehrmacht to Poland, the Nazis in retaliation committed mass murder of about 30,000 Polish patriots in Gdańsk Pomerania. Od marca 1939 r. trwała polsko-niemiecka wojna propagandowa. Niemcy twierdzili, że znajdująca się pod polskim panowaniem mniejszość niemiecka cierpi katusze, Polacy uważali natomiast, iż polscy Niemcy angażują się w antypolskie działania dywersyjne, za co może spotkać ich kara. Po wybuchu II wojny światowej podjęto ze strony polskiej szereg retorsji wobec mniejszości niemieckiej, aż do eliminacji fi zycznej niektórych jednostek i grup. Widownią takich właśnie wydarzeń stało się miasto Bydgoszcz i jej najbliższe okolice. Problematyka bydgoskiej krwawej niedzieli jest już dosyć szeroko znana brakuje natomiast opracowań odnoszących się do najbliższych okolic, w tym tzw. niziny nadwiślańskiej ciągnącej się od Łęgnowa i na miasteczku Solec Kujawski kończąc. Działalność dywersyjna polskich Niemców w świetle dzisiejszego stanu badań, nawet niektórych polskich historyków jest mało prawdopodobna, natomiast powkroczeniu Wehrmachtu do Polski władze nazistowskie podjęły akcję odwetową w wyniku której w drodze eksterminacji na Pomorzu Gdańskim śmierć poniosło około 30 tysięcy polskich patriotó
Obraz Bydgoszczy w tekstach nie tylko literackich
Full text linkThe years 1918–1922 were considered as a breakthrough Abstract. The subject of the article are the images of Bydgoszcz (the city, people, events) that have been expressed in words in several novels, short stories and poetic texts, as well as in the memoirs of Bydgoszcz authors and not only. The image of Bydgoszcz, the source of which are words, expressions and phrases selected from these texts, can be called a linguistic image of this city. At the beginning, Bydgoszcz is shown as a Wielkopolska-Pomorze city located in Kujawy (connections with Poznań and Gdańsk).Starting with the presentation of the panoramaof the city, sacral buildings, Bydgoszcz monuments, the old town, some city squares, the Brda with the Młynówka and the surroundings of the old Kanał Bydgoski are characterized in detail.Przedmiotem artykułu są obrazy Bydgoszczy (miasta, ludzi, zdarzeń), jakie zostały wyrażone słowami w kilku powieściach i opowiadaniach oraz tekstach poetyckich, a także w literaturze wspomnieniowej autorów bydgoskich i nie tylko. Wizerunek Bydgoszczy, którego źródłem są wyrazy, wyrażenia i zwroty wybrane z tych tekstów, można nazwać językowym obrazem tego miasta. Na wstępie Bydgoszcz jest pokazana jako wielkopolsko-pomorskie miasto położone na Kujawach (związki z Poznaniem i Gdańskiem). Poczynając od przedstawienia panoramy miasta, szczegółowiej scharakteryzowane zostały obiekty sakralne, bydgoskie pomniki, stare miasto, niektóre place miejskie, Brda z Młynówką oraz otoczenie starego Kanału Bydgoskiego.
Modele oparte na uczeniu maszynowym wspierające wybrane działania prawne i administracyjne
Full text linkThis article discusses the application of machine learning (ML) models in improving legal and administrative processes. It highlights how ML techniques such as natural language processing and predictive analytics can automate routine tasks such as document classification, legal research, and case outcome prediction. The authors discuss the benefits of ML-based systems, including increased efficiency, reduced human error, and increased access to justice. Ethical issues are addressed, particularly regarding algorithmic bias, transparency, and accountability in decision-making. Case studies are presented to illustrate the real-world implementation of these technologies in courts and public administration. The article concludes by emphasizing the need for interdisciplinary collaboration and regulatory frameworks to ensure responsible and effective integration of ML in legal domains.Artykuł omawia zastosowanie modeli uczenia maszynowego (ML) w ulepszaniu procesów prawnych i administracyjnych. Podkreśla, w jaki sposób techniki ML, takie jak przetwarzanie języka naturalnego i analityka predykcyjna, mogą automatyzować rutynowe zadania, takie jak klasyfikacja dokumentów, badania prawne i przewidywanie wyników spraw. Autorzy omawiają korzyści płynące z systemów opartych na ML, w tym zwiększoną wydajność, zmniejszenie liczby błędów ludzkich i zwiększony dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Poruszane są kwestie etyczne, w szczególności dotyczące stronniczości algorytmicznej, przejrzystości i odpowiedzialności w podejmowaniu decyzji. Przedstawiono studia przypadków, aby zilustrować rzeczywiste wdrożenie tych technologii w sądach i administracji publicznej. Artykuł kończy się podkreśleniem potrzeby interdyscyplinarnej współpracy i ram regulacyjnych w celu zapewnienia odpowiedzialnej i skutecznej integracji ML w domenach prawnych