Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
Predation efficacy and biology of coccinellid beetle; stethorus indira kapur on three mite species
No full textThe efficacy of Stethorus indira Kapur feeding on three mite species, mulberry red mite; Tetranychus truncatus Ehara, two spotted spider mite; Tetranychus urticae Koch and african red mite; Eutetranychus africanus Tucker were conducted under laboratory condition. The results showed that the 4th stage larva S. indira was able to consume African red mite more than adult stage. The 4th stage larva consumed eggs and nymphs of 148.85 eggs and 49.75 nymphs per day. The adult stage consumed 146.85 eggs and 49.35 nymphs per day followed by two spotted spider mite but not significantly to mulberry red mite. The biological characteristic of S. indira Kapur feeding on african red mite was higher than mulberry red mite and there were the survival rate, sex ratio, fecundity and longevity, net reproductive rate, capacity of increase, finite rate of increase and cohort generation timeการศึกษาความสามารถของด้วงตัวห้ำ Stethorus indira Kapur ในการกินเหยื่อ 3 ชนิด คือ ไรแดงหม่อน Tetranychus truncatus Ehara, ไรสองจุด Tetranychus urticae Koch และไรแดงแอฟริกัน Eutetranychus africanus Tucker พบว่า ด้วงตัวห้ำ S. indira Kapur ระยะหนอนวัย 4 กินไรแดงแอฟริกันได้มากที่สุด โดยกินระยะไข่และวัยรุ่นได้เท่ากับ 148.85 ฟองต่อวัน และ 49.75 ตัวต่อวัน ส่วนตัวเต็มวัยกินได้มากที่สุดเท่ากับ 146.85 ฟองต่อวัน และ 49.35 ตัวต่อวัน รองลงมาคือ ไรสองจุดแต่ไม่แตกต่างทางสถิติกับไรแดงหม่อน และด้วงตัวห้ำ S. indira Kapur ที่เลี้ยงด้วยไรแดงแอฟริกันมีอัตราการรอดชีวิต สัดส่วนเพศ การวางไข่ต่อวันและต่อตัว อายุขัย อัตราการขยายพันธุ์สุทธิ อัตราการเพิ่มโดยพันธุกรรม อัตราการเพิ่มที่แท้จริง ชั่วอายุขัยของกลุ่มสูงกว่าการเลี้ยงด้วยไรแดงหม่อ
The potential of antagonistic Streptomyces -PR87 and application method to control root knot nematode (Meloidogyne incognita) in green house condition
No full textThe root-knot nematode (Meloidogyne incognita) caused root knot disease of several economic crops. This research aims to evaluate the potential of antagonistic Streptomyces-PR87 to control root knot nematode under laboratory condition and determines the suitable application to tomato root knot disease on under green house
condition. The results showed that the culture filtrate of Streptomyces-PR87 obtained from 7 days old culture in Arginine glycerol mineral salt broth at concentration of 50, 75 and 100% significantly inhibited egg hatching of
M. incognita at average of the number of second-stage juvenile (J2) larvae per 5 egg masses with 37.67, 6.67 and 3.33 larvae of J2 per 5 egg masses, respectively compared of 136.33 J2 from 5 egg masses in distilled water. The J2 larvae were completely killed within 48 hours by the 75 and 100% of Streptomyces-PR87 culture filtrate solutions. In green house condition, all application methods of antagonistic Streptomyces-PR87 significantly reduced root gall index and number of egg per root system of two varieties of tomato (Sida and Petlanna 731) compared to disease control treatment. For variety Petlanna 731, all application methods including drenching with culture filtrate, or drenching with cell suspension or using Strep-peat moss mixed in medium and before transplanting were decreased the severity of root knot disease by 46.80 20.00 and 36.00%, respectively, and number of root knot nematode eggs retrieved per root of tomato plant were decreased by 33.36,19.10 and 37.36%, respectively, compared to disease control which as well as chemical nematicide treatment was decreased 22.73%. For tomato var. Sida, the most appropriate application method to control root knot disease was drenching with culture filtrate or drenching with cell suspension decreased root knot disease by 46.11 and 10.18% and decreased eggs per root system by 66.88 and 52.34% compared to disease controlไส้เดือนฝอยรากปม (Meloidogyne incognita) เป็นสาเหตุโรครากปมของพืชเศรษฐกิจหลายชนิด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิภาพของเชื้อปฏิปักษ์ Streptomyces- PR87 ในการควบคุมไส้เดือนฝอยรากปม M. incognita ในระดับห้องปฏิบัติการและโรงเรือนปลูกพืชทดลอง ผลการวิจัยพบว่า น้ำเลี้ยงเชื้อ Streptomyces-PR87 ที่เลี้ยงในอาหาร Arginine glycerol mineral salt broth นาน 7 วัน ที่ระดับความเข้มข้น 50, 75 และ 100% สามารถยับยั้งการฟักไข่ของไส้เดือนฝอยรากปมได้อย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) จำนวนเฉลี่ยของ J2 ต่อ 5 กลุ่มไข่คือ 37. 67, 6.67 และ 3.33 ตัว ตามลำดับ เปรียบเทียบกับการฟักไข่ในน้ำมีตัวอ่อน J2 เฉลี่ย 136.33 ตัว ความเข้มข้นของน้ำเลี้ยงเชื้อ Streptomyces-PR87 ที่ทำให้ตัวอ่อน J2 ตายได้ 100% ภายใน 48 ชั่วโมง คือความเข้มข้น 75และ 100% ผลการวิจัยในสภาพโรงเรือน พบว่า การใช้เชื้อ Streptomyces- PR87 ทุกรูปแบบช่วยลดการเกิดโรครากปมมะเขือเทศและลดจำนวนไข่ต่อระบบรากของมะเขือเทศทั้งสองสายพันธุ์ที่นำมาทดสอบ (พันธุ์สีดาและเพชรลานนา 731) ได้อย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ โดยในมะเขือเทศพันธุ์เพชรลานนา 731 กรรมวิธีที่ใช้เชื้อทั้งในรูปแบบน้ำเลี้ยงเชื้อ หรือ สารแขวนลอยเซลล์ตั้งแต่ระยะกล้าถึงย้ายปลูก หรือใช้หัวเชื้อพีทมอสตั้งแต่เพาะกล้าและรองก้นหลุมปลูก ลดการเกิดโรครากปมได้ 46.80, 20.00 และ 36.00% ตามลำดับ และลดจำนวนไข่ต่อระบบรากได้ 33.36, 19.10 และ 37.36 % ตามลำดับ ซึ่งมีประสิทธิภาพ
ไม่แตกต่างทางสถิติกับการใช้สารเคมีกำจัดไส้เดือนฝอยที่ลดจำนวนไข่ต่อระบบรากได้ 22.73 % ส่วนในมะเขือเทศพันธุ์สีดา พบว่ากรรมวิธีที่ใช้น้ำเลี้ยงเชื้อ หรือ สารแขวนลอยเซลล์ ตั้งแต่ระยะกล้าจนถึงย้ายปลูก ลดการเกิดโรครากปมได้ 46.11 และ 10.18% และลดจำนวนไข่ของไส้เดือยฝอยได้ดีที่สุด คือ 66.88 และ 52.34
Farmers' knowledge regarding organic vegetables cultivation in northeast Thailand
No full textThe study was conducted to determine farmers’ knowledge on organic vegetables cultivation. The study also attempted to describe some selected characteristics of organic vegetables cultivation and explore the relationships with knowledge on organic vegetables cultivation. A survey method of face-to-face interview using semi structured questionnaire was used to collect data from organic vegetable growers in Samsung, Khon Kaen, and Northeast Thailand which was selected by using simple random sampling method. Data were collected by semi structured interview schedule from 51 randomly selected households. Data revealed that highest proportion (70.6%) of organic vegetables’ grower had relatively low knowledge while 29.4 % of them had medium knowledge and had 0% of high knowledge. Age, education, family size, farming experience, training receive and the communication of the vegetables grower had significant positive relationship with their knowledge on organic vegetables production while area crop grown, input cost and annual family income showed the negatively significant relationship. Farm size was not significant of farmer’s knowledge. However, knowledge on organic farming could be increased by more training, farming experience, communication etc
Rice potential zoning of Samut Sakhon Samut Prakan and Samut Songkhram provinces
No full textRice production potential zoning in Samut Sakhon, Samut Prakhran and Samut Songkhram provinces was conducted in wet season 2010. Research methodology consisted of general rice production information collection, soil sampling and crop cutting from farmer field, field experiment and mapping of rice zoning. Results from field survey showed that the two crops of recommended rice varieties with transplanting were common practice in this area. Insect pest and diseases were controlled by chemical application. The 16-20-0 and 16-8-4 N-P2O5-K2O compound fertilizers were applied as basal treatment depending on extractable potassium in the area. Field experiment indicated that rice yield of R3 level (550-700 kg/rai) could be increased to be R2 level (701-850 kg/rai) with appropriate technology of Rice Department.การจัดเขตศักยภาพการผลิตข้าวของจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรปราการ และสมุทรสงคราม ดำเนินการวิจัยในฤดูนาปี 2552 มีขั้นตอนการดำเนินงานหลัก คือ เก็บตัวอย่างดินและข้าวจากแปลงนาเกษตรกร จัดทำแปลงทดสอบเทคโนโลยีและจัดทำแผนที่เขตศักยภาพการผลิตข้าว ผลการศึกษาพบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกข้าวปีละ 2 ครั้ง โดยใช้พันธุ์ข้าวที่หน่วยงานราชการแนะนำ ปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม การป้องกันกำจัด โรคและแมลงนิยมใช้สารเคมีเป็นหลัก การใช้ปุ๋ยรองพื้นนิยมใช้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 และปุ๋ยสูตร 16-8-4 ขึ้นอยู่กับปริมาณโพแทสเซียมที่สกัดได้ การทดสอบเทคโนโลยีการใช้ปุ๋ยในพื้นที่ สามารถยกระดับผลผลิตข้าวในระดับ R3 (ผลผลิต 550-700 กิโลกรัมต่อไร่) เป็นระดับ R2 (ผลผลิต 701-850 กิโลกรัมต่อไร่) โดยการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมของกรมการข้า
Pa-yah Leum Gaeng: A miracle of Thai traditional rice
No full textThis activity was carried out during 2009 – 2012 under the project on research and development of upland rice for the upper Northeastern Thailand by KKN_RRC, CPA_RRC, SKN_RRC, UDN_RRC, NRM_RRC, NKI_RRC and UBN_RRC. Ten accessions of Pa-yah Leum Gaeng collected from farmers’ fields and 1,458 other upland rice accessions from the NRGB were evaluated for their adaptation and farmers acceptance on agronomic characteristics,
grain quality and eating quality. The selected Pa-yah Leum Gaeng are glutinous upland rice with erected plant type, moderately strong stem and long-slender leaf with light green color. The internode color is yellow. The flowering date is about September 20th. The average number of panicles per hill is 9 – 10 while an average yield is 357 kg/rai. The hull color is straw and the grain shape is thick and bold. Grain length : width : thickness is 7-8 mm: 2.9 mm: 2.1 mm. Cooked rice is soft texture with strong aroma. Promising characters are that cooked brown rice is very good taste with high protein content (8.16 g). The selected accession is short duration maturity and blast resistant (blast score was 2-3) Currently, this selected accession is being processed for varietal release. The newly released Pa-yah Leum Gaeng will be recommended to seed grower groups in Nam Nao district, Phetchabun and in Ban Haet district, Khon Kaen.การดำเนินงานโครงการวิจัยและพัฒนาข้าวไร่ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ในปี 2552-2555 โดยศูนย์วิจัยข้าวขอนแก่น ศูนย์วิจัยข้าวชุมแพ ศูนย์วิจัยข้าวสกลนคร ศูนย์วิจัยข้าวอุดรธานี ศูนย์วิจัยข้าวนครราชสีมา ศูนย์วิจัยข้าวหนองคาย และศูนย์วิจัยข้าวอุบลราชธานี ได้ปลูกศึกษาลักษณะทางการเกษตรพันธุ์ข้าวไร่ที่รวบรวมจากแปลงเกษตรกรที่ปลูกพันธุ์ข้าวพญาลืมแกง (10 ตัวอย่างพันธุ์) และข้าวไร่จากแหล่งต่างๆ และจากธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว (1,458 พันธุ์/สายพันธุ์) คัดเลือกเฉพาะพันธุ์ที่มีลักษณะของข้าวพันธุ์พญาลืมแกงที่เกษตรกรต้องการ รวมทั้งประเมินการปรับตัวและการยอมรับของเกษตรกร ในลักษณะทางการเกษตร คุณภาพเมล็ดและการหุงต้มและรับประทาน สามารถคัดเลือกข้าวไร่พันธุ์พญาลืมแกงที่มีลักษณะประจำพันธุ์ คือ เป็นข้าวไร่ข้าวเหนียว ทรงกอตั้ง ปล้องสีเหลือง ใบสีเขียวอ่อน ยาวเรียว ออกดอกประมาณวันที่ 20 กันยายน ลำต้นค่อนข้างแข็ง จำนวนรวงต่อกอ 9-10 รวง ผลผลิตประมาณ
357 กิโลกรัมต่อไร่ เปลือกเมล็ดสีฟาง รูปร่างเมล็ดใหญ่อ้วนป้อม ยาว 7-8 มิลลิเมตร กว้าง 2.9 มิลลิเมตร
หนา 2.1 มิลลิเมตร ข้าวนึ่งสุกนุ่ม มีกลิ่นหอมมาก ลักษณะเด่น คือ หากรับประทานแบบข้าวกล้องข้าวเหนียวจะมีรสชาติอร่อยมาก มีโปรตีนสูง (8.16 กรัม) อายุเบาและต้านทานต่อโรคไหม้ดี (ระดับคะแนน 2-3) ปัจจุบันอยู่ในระหว่างการรวบรวมข้อมูล เพื่อขอรับรองและแนะนำพันธุ์ให้กับกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพญาลืมแกง ที่อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ และบ้านวังหว้า อำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่
Comparison of soil preparation method for direct-seeded in Tung Samrit area
No full textComparison of soil preparation methods for direct-seeded rice in Tung Samrit area was conducted in order to evaluate the effectiveness of suitable dry direct seeding technique. The experiment was carried out in farmer’ fields in wet season 2012 using an RCB design with 4 replicates. Five treatments were tested consisting of 1) 2 ploughs, sowing and raking, 2) 1 plough, sowing and covering dry soil using a rotary, 3) 1 plough, sowing and covering moist soil using a rotary, 4) 2 ploughs, sowing and covering dry soil using a rotary, and 5) 2 ploughs, sowing and covering moist soil using a rotary. The results showed that the treatment 1 gave the highest plant density of 374 plants/sq.m. Both treatment 4 and 5 gave highest plant height of 142 – 144 cm. However, there was not different in grain yields among all 5 treatments, which range from 237 – 473 kg./rai. Both treatment 4 and 5 had the highest cost of 2,170 bahts/rai, while treatment 2 and 3 had the lowest cost of 1,950 bahts/rai. Considering the gross return, the treatment 5 gave the highest gross return of 5,863 bahts/rai, while the treatment 4 gave the lowest of 1,851 bahts/rai. Farmers preferred the treatment 5 most because using a rotary in moist soil is applicable and resulted in uniform plant germination with less damage to seeds from birds and rodents, but the cost was quite high and time consuming.การเปรียบเทียบวิธีการเตรียมดินสำหรับนาหว่านข้าวแห้งในพื้นที่ทุ่งสัมฤทธิ์เพื่อทดสอบและประเมินประสิทธิภาพวิธีการหว่านข้าวแห้งที่เหมาะสม ทำการทดลองในแปลงเกษตรกรปลูกข้าวแบบหว่านข้าวแห้ง ฤดูนาปี 2555 วางแผนการทดลองแบบ RCB จำนวน 4 ซ้ำ มี 5 กรรมวิธี คือ 1) ไถดะ ไถแปร หว่านข้าวแห้ง คราดกลบ 2) ไถดะ หว่านข้าวแห้ง ใช้จอบหมุนปั่นดินแห้ง 3) ไถดะ หว่านข้าวแห้ง ใช้จอบหมุนปั่นดินมีความชื้น 4) ไถดะ ไถแปร หว่านข้าวแห้ง ใช้จอบหมุนปั่นดินแห้ง 5) ไถดะ ไถแปร หว่านข้าวแห้ง ใช้จอบหมุนปั่นดินมีความชื้น พบว่า กรรมวิธีที่ 1 มีจำนวนต้นต่อพื้นที่สูงที่สุด 374 ต้นต่อตารางเมตร กรรมวิธีที่ 4 และ 5 ต้นข้าวมีความสูงมากกว่ากรรมวิธีอื่น โดยมีความสูง 142 -144 เซนติเมตร อย่างไรก็ตาม ผลผลิตข้าวในแต่ละกรรมวิธีไม่แตกต่างกัน ซึ่งให้ผลผลิตตั้งแต่ 237 - 473 กิโลกรัมต่อไร่ กรรมวิธีที่ 4 และ 5 มีต้นทุนการผลิตสูงถึง 2,170 บาทต่อไร่ ในขณะที่ กรรมวิธีที่ 2 และ 3 มีต้นทุนการผลิตต่ำเพียง 1,950 บาทต่อไร่ แต่กรรมวิธีที่ 5 ให้ผลตอบแทนสุทธิต่อไร่สูงถึง 5,863 บาท ในขณะที่ กรรมวิธีที่ 4 ให้ผลตอบแทนสุทธิต่อไร่ต่ำเพียง 1,851 บาท การยอมรับ และข้อคิดเห็นของเกษตรกร พบว่า เกษตรกรร้อยละ 87 เลือกกรรมวิธีที่ 5 เนื่องจากหลังการไถดะ ไถแปร แล้วหว่านข้าวแห้ง สามารถใช้จอบหมุนปั่นดินชื้นได้ง่าย กลบเมล็ดข้าวได้ลึก ดินมีความชื้นทำให้เมล็ดข้าวงอกได้เร็วและสม่ำเสมอดี ลดการสูญเสียจากการทำลายของนก หนู แต่สิ้นเปลืองเวลา และเงินทุ
Changes during storage in starch viscosity and cooking quality of northeastern rainfed lowland rice lines
No full textStudy on changes of starch viscosity and cooking quality of northeastern rainfed lowland rice lines aims to gather basic information on grain quality for each promising line in order to plan for further product development. In 2012, the experiment was conducted on 6 promising lines, which include 5 non-glutinous lines, i.e. UBN03007-47-7-9-7-80-54, UBN03007-47-7-7-26-35-19, UBN03005-6-3-26-10-21-27, UBN02123-50(R)-B-3, UBN03005-6-3-26-10-49-10 and
1 glutinous line; RGD05282-3-3. After harvesting, paddy of each line was dried to 14% moisture content and then kept in granary storage. Samples were taken once a month and analyzed for grain chemical quality and starch viscosity. The results showed that, after 8-month storage, there was no change in amylose content or cooking quality and gel consistency. However, similar trend of changes in starch viscosity, in term of reduced peak viscosity and breakdown, was observed. This implies that cooked rice was less sticky. The increases in final viscosity and setback values indicate that the texture of cooked rice was harder. Increases in pasting temperature in all 6 lines tested leaded to hard texture, non-sticky cooked rice and increases in cooking time. The line UBN02123-50(R)-B-3 had a positive setback value, which indicated that this line has hard texture once cooked. On the other hand, the rest 5 lines had negative setback values, which indicated that these lines have soft texture once cooked.การศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติด้านความหนืดของแป้งและคุณภาพการหุงต้มและรับประทานระหว่างการเก็บรักษาของสายพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ำฝนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วัตถุประสงค์เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานของลักษณะประจำพันธุ์ ในปี 2555 ศึกษาในข้าวสายพันธุ์ดีเด่นจำนวน 6 สายพันธุ์ ประกอบด้วย ข้าวเจ้า 5 สายพันธุ์ ได้แก่ UBN03007-47-7-9-7-80-54, UBN03007-47-7-7-26-35-19, UBN03005-6-3-26-10-21-27, UBN02123-50(R)-B-3 และ UBN03005-6-3-26-10-49-10 ข้าวเหนียว
1 สายพันธุ์ คือ RGD05282-3-3 โดยนำข้าวเปลือกหลังเก็บเกี่ยว ลดความชื้นให้อยู่ที่ 14 เปอร์เซ็นต์
เก็บรักษาไว้ในโรงเก็บสภาพปกติ ทำการสุ่มตัวอย่างทุกเดือน แล้วนำมาตรวจสอบคุณภาพทางเคมี และคุณสมบัติด้านความหนืดของแป้งข้าว ผลการทดลองพบว่า ภายหลังการเก็บรักษานาน 8 เดือน ข้าวทั้ง 6 สายพันธุ์ไม่มีการเปลี่ยนแปลงด้านคุณภาพการหุงต้ม และคุณภาพด้านการบริโภค ตลอดจนคุณภาพทางเคมี ได้แก่ ปริมาณอมิโลส และความคงตัวของแป้งสุก การประเมินคุณสมบัติด้านความหนืดของน้ำแป้งข้าว พบว่าทั้ง 6 สายพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงไปในแนวเดียวกัน โดยมีค่า Peak viscosity และ Breakdown ลดลง (เมื่อเปรียบเทียบกับเมื่อเก็บเกี่ยวใหม่) แสดงว่า ข้าวทั้ง 6 สายพันธุ์เมื่อเก็บนานขึ้น แล้วนำไปหุง ข้าวสุกมีความเหนียวลดลง และข้าวแข็งขึ้นเพราะค่า Final viscosity และ Setback มีแนวโน้มสูงขึ้น ค่า Pasting Temperature เพิ่มสูงขึ้นในทุกสายพันธุ์ ซึ่งจะส่งผลให้คุณสมบัติในการหุงต้มของข้าวร่วนขึ้นและใช้เวลาในการหุงต้มนานขึ้น แต่ในข้าวเจ้าทุกสายพันธุ์มีค่า Setback เป็นลบ แสดงว่าเป็นข้าวนุ่ม ส่วนสายพันธุ์ UBN02123-50(R)-B-3 มีค่าเป็นบวก แสดงว่าเป็นข้าวแข็
Survey and evaluation on seed quality of rice farmers in Surat Thani province
No full textThe main objective for the survey and evaluation on seed quality in Surat Thani province in 2010 was to accomplish the farmers’ problems and their need for the seed. This would be not only beneficial for an appropriate technology transfer on seed production in any target areas but also broaden a support for a national control scheme on seed producers and seed sellers. The study consisted of three activities; the first one was survey and evaluation on seed quality from seed producers and seed sellers. There were 3 groups of seed producers consisting 38 rice farmers, 1 store selling rice seed which is a rice selling agent in Surat Thani province. The rice seed was Pathum Thani 1. The amount of rice seed samples from 27 rice seed producers that reached certified seed standard were 71.05% of total samples. Eleven rice seed producers that were below seed multiplication standard were 28.95% because of 2.63% over allowable red rice and 26.32% over allowable mixed varieties. The second activity was survey and evaluation on seed quality produced by farmers themselves and found that 113 out of 117 samples that were below seed multiplication standard were 96.58%. Four samples that reached certified seed standard were 3.42%. The rice seeds were below seed multiplication standard because of 43.59% over allowable mixed varieties 23.08% over allowable red rice 17.09% below allowable germination rate, 8.55% over allowable inert matter 4.27% over allowable moisture content. The third activity was the evaluation on seed quality. The result showed that the amount of rice seed yield of 27 rice farmers after using foundation seed with good cultural practices were below seed multiplication standard because of 37.04% over allowable mixed varieties 44.45% over allowable red rice 14.81% over allowable inert matter and 3.81% below allowable germination rate.จากการสำรวจและประเมินคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวในจังหวัดสุราษฎร์ธานีปี 2553 มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลปัญหา และความต้องการเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกร เพื่อช่วยในการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้ถูกต้องและตรงพื้นที่เป้าหมายได้ดียิ่งขึ้น และช่วยสนับสนุนมาตรการการควบคุมแหล่งผลิตของภาครัฐให้ทั่วถึงมากขึ้นโดยดำเนินการใน 3 กิจกรรมคือ กิจกรรมที่ 1 สำรวจและประเมินคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวของแหล่งผลิต และแหล่งจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ พบว่ามีกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวจำนวน 3 กลุ่ม มีสมาชิกเกษตรกรจำนวน 38 ราย และตัวแทนจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวจำนวน 1 ร้าน ซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุราษฎร์ธานี เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ผลิตและจำหน่าย ได้แก่พันธุ์ปทุมธานี 1 เมล็ดพันธุ์ที่ผลิตส่วนใหญ่จะผ่านมาตรฐานคุณภาพชั้นพันธุ์จำหน่าย จำนวน 27 ราย คิดเป็นร้อยละ 71.05 และอีก 11 ราย ไม่ผ่านมาตรฐานคุณภาพคิดเป็นร้อยละ 28.95 สาเหตุเนื่องจากมีข้าวแดงปนเกินมาตรฐานร้อยละ 2.63 และพันธุ์อื่นปนเกินมาตรฐานร้อยละ 26.32 กิจกรรมที่ 2 สำรวจและประเมินคุณภาพเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกรทั่วไป พบว่าเมล็ดพันธุ์จากการสุ่มตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกรจำนวน 117 ราย พบว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวส่วนใหญ่ไม่ผ่านมาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์ชั้นพันธุ์จำหน่ายจำนวน 113 ราย คิดเป็นร้อยละ 96.58 และผ่านมาตรฐานคุณภาพจำนวน 4 ราย คิดเป็นร้อยละ 3.42 สาเหตุเมล็ดพันธุ์ไม่ผ่านมาตรฐาน เนื่องจากพันธุ์อื่นปนเกินมาตรฐานร้อยละ 43.59 ข้าวแดงปนเกินมาตรฐานร้อยละ 23.08 ความงอกต่ำกว่ามาตรฐานร้อยละ 17.09 สิ่งเจือปนเกินมาตรฐานร้อยละ 8.55 และความชื้นเกินมาตรฐานร้อยละ 4.27 กิจกรรมที่ 3 ติดตามและประเมินคุณภาพเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกรหลังจากการใช้เมล็ดพันธุ์ดีจากหน่วยงานราชการไปปลูกขยายพันธุ์พบว่าเกษตรกรจำนวน 27 ราย เมล็ดพันธุ์ไม่ผ่านมาตรฐานคุณภาพชั้นพันธุ์จำหน่ายทั้งหมดสาเหตุเนื่องจากข้าวแดงเกินมาตรฐานร้อยละ 44.45 ข้าวอื่นปนเกินมาตรฐานร้อยละ 37.04 สิ่งเจือปนเกินมาตรฐานร้อยละ 14.81 และความงอกต่ำกว่ามาตรฐานร้อยละ 3.7
Progress in Gene Pyramiding for Blast Resistant, Brown Planthopper Resistant and Salt Tolerant to Khao Dawk Mali 105 using Molecular Markers
No full textMost farmers in the Northeastern Thailand grow Khao Dawk Mali 105, a non-glutinous variety because of its premium cooking and eating quality and its aroma. However, KDML105 is susceptible to blast, brown planthopper and soil salinity. In order to maintain its yield stability, it is necessary to incorporate those above mentioned traits into KDML105 background. By using molecular markers to select for those plants carrying the target genes in each generation, it will help improving the selection efficiency in term of accuracy and time consumed. The experiment was conducted at Ubon Ratchathani Rice Research Center during 2007-2012 using the lines derived from the backcrossing program of KDML105; UBN03004 (IR77955-14-17*2/B.T) and UBN03007 (IR77955-24-75*2/DHL279), which carry blast resistant genes on chromosome 1 and 11, UBN02124 (KDML105*4/FL530), which carry a salt tolerant gene on chromosome 11 and UBN03078 (Rathu Heenati/4*KDML105), which carry a brown planthopper resistant gene on chromosome 6, as parents. Molecular markers used to select for blast resistant genes are RM 212, RM246, RM319 and AP2 (chromosome 1), RM144, RM224 and AP10 (chromosome 11). Molecular markers used to select for salt tolerant on chromosome 11 are RM181A, RM140, B1.1-1 and B1-11 while those used to select for a brown planthopper gene on chromosome 6 is RM589. So far, the progenies were advanced up to the F6 generation. Six lines carry blast resistant and salt tolerant genes were selected from the cross UBN06001 (UBN03004-3-16-20-11-31/UBN02124-1094-13-6). Nine lines carrying blast resistant and brown planthopper resistant genes were selected from the cross UBN07007 (UBN03007-47-7-9-7-79-21/UBN03078-80-354-41-2-7). These lines are all carrying good agronomic characteristics and will be used for further evaluation and as donors for rice varieties improvement.เกษตรกรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือปลูกข้าวเจ้าพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เนื่องด้วยคุณภาพการหุงต้ม รับประทานดีและมีกลิ่นหอม อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัด คือ อ่อนแอต่อโรคไหม้ ดินเค็ม และไม่ต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล แนวทางหนึ่งที่จะรักษาเสถียรภาพของผลผลิตได้ คือ การเพิ่มลักษณะต้านทานดังกล่าวให้กับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และใช้เครื่องหมายโมเลกุลช่วยคัดเลือกติดตามการถ่ายทอดยีนในประชากรข้าวที่พัฒนาขึ้น เพื่อให้มีความแม่นยำและลดระยะเวลา เริ่มดำเนินงาน ปี 2550-2555 ที่ศูนย์วิจัยข้าวอุบลราชธานี ใช้ข้าวเจ้าสายพันธุ์ผสมกลับขาวดอกมะลิ 105 ได้แก่ UBN03004 (IR77955-14-17*2/B.T) และ UBN03007 (IR77955-24-75*2/DHL279) ที่มียีนต้านทานโรคไหม้บนโครโมโซม 1 และ 11 UBN02124 (KDML105*4/FL530) ที่มียีนทนทานดินเค็มบนโครโมโซม 11 และ UBN03078 (Rathu Heenati/4*KDML105) ที่มียีนต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลบนโครโมโซม 6 เป็นพ่อแม่ ในการผสมพันธุ์ สำหรับเครื่องหมายโมเลกุลในการคัดเลือก และติดตามยีนความต้านทานโรคไหม้ ได้แก่
RM 212, RM246, RM319 และ AP2 (โครโมโซม 1) RM144, RM224, และ AP10 (โครโมโซม 11) RM181A, RM140, B1.1-1 และ B1-11 (โครโมโซม 11) สำหรับยีนทนทานดินเค็ม และ RM589 (โครโมโซม 6) สำหรับยีนความต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ผลการดำเนินการ ได้ประชากรข้าวรุ่น ที่ 6 (F6 ) ที่มีลักษณะทางการเกษตรที่ดี มียีนต้านทานโรคไหม้ และทนทานดินเค็ม จำนวน 1 คู่ผสม คือ UBN06001 (UBN03004-3-16-20-11-31/UBN02124-1094-13-6) 6 สายพันธุ์ และมียีนต้านทานโรคไหม้และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จำนวน 1 คู่ผสม คือ UBN07007 (UBN03007-47-7-9-7-79-21/UBN03078-80-354-41-2-7) 9 สายพันธุ์ ข้าวสายพันธุ์ดีที่ได้ใช้สำหรับศึกษาพันธุ์ และเป็นแหล่งพันธุกรรมเพื่อการพัฒนาข้าวสายพันธุ์ดีต่อไ
Situation of rice diseases outbreak in irrigated areas cultivated continuously in Chai Nat and Nakhon Sawan provinces
No full textTracking situation of rice disease outbreaks in irrigated areas cultivated continuously in Chai Nat and Nakhon Sawan provinces where outbreak areas were larger than 10 rai. Survey was conducted during October 2010 - February 2013. The survey in Chai Nat province in 2010 found the Bacterial leaf streak disease in rice variety Chai Nat 1 and RD41 and Bacterial leaf blight disease in variety Phitsanulok 2 causing damaged areas of 11 rai. In 2011, Rice ragged stunt disease in RD31 caused in damaged area of 11 rai. In 2012, Bakanae disease in RD31 and Suphan Buri 1, Dirty panicle disease in RD47 and Bacterial leaf blight in Chai Nat 1, RD41 and RD47 varieties resulted in damaged area of 15.5, 28 and 140 rai, respectively. In 2013, Bacterial leaf blight disease detected in varieties viz Pathum Thani 1, RD31, RD41 and RD47 caused in damaged area of 231 rai. The survey conducted in Nakhon Sawan province in 2013 had found the false smut disease in RD47 which caused in damaged area of 38 rai. In 2014, Bacterial leaf blight disease which caused in damaged area of 35 rai was found in RD41 and RD47.การติดตามสถานการณ์การระบาดของโรคข้าวในเขตพื้นที่นาชลประทานที่ปลูกต่อเนื่องในจังหวัดชัยนาท และนครสวรรค์ ที่มีพื้นที่การระบาด 10 ไร่ขึ้นไป สำรวจระหว่างเดือนตุลาคม 2553 – กุมภาพันธ์ 2556 พบว่า ในพื้นที่จังหวัดชัยนาท ปี 2553 พบการระบาดของโรคใบขีดโปร่งแสงมีพื้นที่ความเสียหาย (โดยประมาณ) 14 ไร่ ในข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 และ กข41 โรคขอบใบแห้ง 11 ไร่ ในพันธุ์พิษณุโลก 2 ปี 2554 พบการระบาดของโรคใบหงิก พื้นที่ความเสียหาย 11 ไร่ ในพันธุ์กข31 ปี 2555 พบการระบาดของโรคถอดฝักดาบ พื้นที่ความเสียหาย 15.5 ไร่ ในข้าวพันธุ์กข31 และสุพรรณบุรี 1 โรคเมล็ดด่าง พื้นที่ความเสียหาย 28 ไร่ ในข้าวพันธุ์ กข47 โรคขอบใบแห้ง 140 ไร่ ในข้าวพันธุ์ชัยนาท 1 กข41 และ กข47 ปี 2556 พบการระบาดของโรคขอบใบแห้ง พื้นที่ความเสียหาย 231 ไร่ ในข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 กข31 กข41 และ กข47 การสำรวจในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ปี 2555 พบการระบาดของโรคดอกกระถิน พื้นที่ความเสียหาย 38 ไร่ ในข้าวพันธุ์กข47 ปี 2556 พบการระบาดของโรคขอบใบแห้ง พื้นที่ความเสียหาย 35 ไร่ ในข้าวพันธุ์กข41 และ กข4