Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
Remote sensing-based information and insurance for crop in emerging economics in Thailand
No full textThe Remote Sensing-based Information and Insurance for Crops in Emerging Economics (RIICE) is a project to find ways of helping Asian countries are faced with a natural disaster. Especially floods and droughts caused by the cooperation of the three organizations, namely International Research Institute (IRRI), SARMAP and Rice Department. By the year 2013-2015 in the area of responsibility of Suphan Buri Rice Research Center. Nakhon Ratchasrima Rice Research Center and the objecttive of the project is to reduce vulnerability of smallholders in rice production through better and cheaper information systems on crop growth which will in turn lead to applications such as micro-insurance schemes. On the long run rice production should have increased, thanks to better weather forecast in drought and flood prone areas and therefore better land management by farmers.In the year 2013 in Nakhon Ratchasima, using satellite COSMO Skymed, type stripmap, resolution 3-meter, width of the image 40x40 kilometers. In Suphanburi, using satellite COSMO Skymed, type scansar resolution of 15 meters, the width of the image 100x100 kilometers. In each field survey was conducted, collectting geographic coordinates, Managing of farmers, Environment and weather of 20 plots in each province. Leaf area index, crop cutting. After the end of the growing season, we survey in the fields if it was paddy field or non-paddy, totally of 100 points with the geographic coordinates to assess the accuracy of a program MapSCAPE Performance in 2013 for satellite imagery. The result of 2013 are, getting 7 imageries from Suphanburi, 11 imageries from Nakhon Ratchasima, They could be classified into cultivated area, flooded areas, The start of the growing season.The precision of the program by using Confusion Matrix computation, we found that the accurancy of the program in Suphanburi is 87.7%โครงการ Remote Sensing-based Information and Insurance for Crops in Emerging Economics (RIICE) เป็นโครงการหาแนวทางในการช่วยเหลือประเทศทางแถบเอเชียที่กำลังประสบกับปัญหาภัยธรรมชาติ โดยเฉพาะอุทกภัย และภัยแล้ง โดยเกิดจากความร่วมมือของ 3 องค์กรหลัก ได้แก่ International Research Institute(IRRI), SARMAP และกรมการข้าว โดยดำเนินการปี 2556-2558 ในพื้นที่รับผิดชอบของศูนย์วิจัยข้าวสุพรรณบุรี และศูนย์วิจัยข้าวนครราชสีมา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ลดความเสี่ยงของเกษตรกรรายย่อยในการผลิตข้าวโดยให้ได้รับข้อมูลด้านการผลิตพืช พื้นที่ปลูกข้าวที่ดีกว่าและแม่นยำ วิธีการดำเนินงานปี พ.ศ.2556 จังหวัดนครราชสีมา ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท stripmap ความละเอียดของภาพ 3 เมตร ความกว้างของภาพ 40x40 กิโลเมตร จังหวัดสุพรรณบุรี ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท scansar ความละเอียดของภาพ 15 เมตร ความกว้างของภาพ 100x100 กิโลเมตร ในแต่ละจังหวัดได้ดำเนินการสำรวจ เก็บพิกัดทางภูมิศาสตร์ การจัดการแปลงของเกษตรกร สภาพแวดล้อมและสภาพอากาศ จำนวน 20 แปลงในแต่ละจังหวัด เก็บข้อมูลดัชนีพื้นที่ใบข้าว ผลผลิตข้าวในแปลงเกษตรกร หลังจากสิ้นสุดฤดูปลูกทำการสำรวจพื้นที่นาข้าว และไม่ใช่นาข้าว จำนวน 100 จุด บันทึกพิกัดทางภูมิศาสตร์ เพื่อนำไปประเมินความแม่นยำของโปแกรม MapSCAPE ผลการดำเนินงานในปี 2556 ได้ภาพถ่ายดาวเทียมของจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 7 ภาพ จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 11 ภาพ ได้นำภาพถ่ายมาแปลเพื่อแสดงพื้นที่ปลูกข้าว พื้นที่ถูกน้ำท่วม การเริ่มฤดูปลูกข้าวของทั้ง 2 จังหวัด โดยใช้โปรแกรม MapSCAPE 5.0 ประมวลและแสดงพื้นที่ปลูกข้าว จากการวิเคราะห์ความแม่นยำจากการแปลภาพถ่ายดาวเทียม โดยใช้ Confusion Matrix Computation พบว่าการแปลภาพของจังหวัดสุพรรณบุรีมีความแม่นยำ 87.1
Effect of climate change on rice pathogen and disease epidemics in continuous-irrigated rice fields at Phrae rice research center and in farmers' fields at Phrae and Uttaradit provinces
No full textStudy on the effect of climate change on outbreak of rice disease in the experiment Phrae Rice Research Center and farmers’ fields at Phrae and Uttaradit Provinces. In Phrae Rice Research Center to study during January, 2011 - December, 2013 and experiment using split-plot in RCB desing 3 replications. Main plots were planting dates wich desingned to plant at 6 date of the every monthly. Sub plots contained two rice varieties being San Pah Tawng 1 and RD14 to planted every month by transplanting total of 36 months and survey disease epidemics In farmers’ fields. Record meteorological data including temperature, relative humidity and total rainfall, it compare with the long-temp average of meteorological data (2003-2012). The result found that, the average temperature of 3 year increase, average rainfall decrease. In 2012 the average relative humidity increase and in 2013 relative humidity decrease. The result found that bacterial leaf blight destroyed RD14 more than SPT1, disease incidence 38.2% severity 25.76% and found blast disease, narrow brown spot disease, brown spot disease, dirty panicle disease. Narrow brown spot disease destroyed RD14 and SPT1 all growth stages, SPT1 incidence 68.82% severity 21.19%, RD14 incidence 21.92% severity 61.53%. Monitoring disease outbreaks 129 farmers’ fields at Phrae and Uttaradit provinces since January 2011 to December 2013. Results showed that the order of rice disease ranking from the largest infectious areas 109 fields of bacterial leaf blight (727 rais, 6.25 rais = 1 ha), 15 fields of Blast (20 rais), 5 fields of Brown Spot (50 rais). Survey of farmers’ fields at Phrae and Uttaradit provinces in this 3-years, that indicate bacterial leaf blight, blast, brown spot were the major disease found in the Northern part of Thailand.ศึกษาผลของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อการระบาดของโรคข้าวในแปลงทดลองศูนย์วิจัยข้าวแพร่ และแปลงเกษตรกรจังหวัดแพร่และอุตรดิตถ์ ดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม 2554 - ธันวาคม 2556 ในศูนย์วิจัยข้าวแพร่ วางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB มี 3 ซ้ำ เดือนปลูกเป็น main plot ปลูกทุกวันที่ 6 ของเดือน และพันธุ์ข้าวเป็น sub-plot มี 2 พันธุ์คือ สันป่าตอง 1 และ กข14 ปลูกทุกเดือนโดยวิธีปักดำ รวม 36 เดือน ส่วนแปลงเกษตรกร ดำเนินการสำรวจการเกิดโรคในแปลงนาเกษตรกร และเก็บข้อมูลอุตุนิยมวิทยา ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และปริมาณน้ำฝน เมื่อเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยระยะยาว (2546-2555) พบว่าค่าอุณหภูมิเฉลี่ยทั้ง 3 ปี สูงขึ้น ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยลดลง ส่วนความชื้นสัมพัทธ์ในปี 2555 เพิ่มขึ้น และปี 2556 ลดลง ผลการทดลองทั้ง 3 ปีพบการระบาดของโรคขอบใบแห้งเข้าทำลายข้าวทั้งสองพันธุ์แต่ระดับความรุนแรงในพันธุ์ กข14 มากกว่าพันธุ์ สันป่าตอง 1 เปอร์เซ็นต์พื้นที่ที่ถูกทำลาย (incidence) เฉลี่ย 38.23 เปอร์เซ็นต์ ความรุนแรงของโรค (severity) เฉลี่ย 25.76 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ยังพบโรคไหม้ ใบขีดสีน้ำตาล ใบจุดสีน้ำตาล และโรคเมล็ดด่าง โดยเฉพาะโรคใบขีดสีน้ำตาลเข้าทำลายข้าวได้ทุกระยะการเจริญเติบโต ในข้าวพันธุ์สันป่าตอง 1 พบเปอร์เซ็นต์พื้นที่ที่ถูกทำลายเฉลี่ย 68.82 เปอร์เซ็นต์ ส่วนความรุนแรงของโรคเฉลี่ย 27.19 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งมากกว่าพันธุ์ กข14 ที่มีเปอร์เซ็นต์พื้นที่ที่ถูกทำลายเฉลี่ย 21.92 เปอร์เซ็นต์ และความรุนแรงของโรคเฉลี่ย 61.53 เปอร์เซ็นต์ ในการติดตามการระบาดของโรคข้าวในนาเกษตรกรจำนวน 129 แปลง ในจังหวัดแพร่ และอุตรดิตถ์ ตั้งแต่เดือน มกราคม 2554 ถึง ธันวาคม 2556 พบปัญหาการระบาดของโรคขอบใบแห้ง 109 แปลง พื้นที่รวม 727 ไร่ โรคไหม้ 15 แปลง พื้นที่ระบาดมากกว่า 5 ไร่ ประมาณ 4 แปลง โรคใบจุดสีน้ำตาล 5 แปลง พื้นที่ 50 ไร่ ผลการสำรวจแปลงเกษตรกรในจังหวัดแพร่และอุตรดิตถ์ในเวลา 3 ปี บ่งบอกว่า โรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ โรคใบจุดสีน้ำตาล มีความสำคัญเป็นอันดับต้นในพื้นที่สำรว
Population dynamics of major rice insect pests in Chiang Rai province from effect of climate change
No full textStudy about the accordance of rice insect pests from the light trap and the research data of insects in the rice seed of San-pah-tawng 1 (weak) and that of SuphanBuri 1 (resistant) was conducted from the year 2011 to 2013 at the Chiang Rai Rice Research Center. It’s found that the rice insect pests entrapped by the light trap being increased from the year 2007 to 2010. That in May, 2011, 4,779 zigzag leafhoppers were mostly found; in March, 2012, 19,248 whitebacked planthoppers were mostly found and; in May, 2013, 19,047 zigzag leafhoppers were mostly found. In the paddy field, rice insect pests were found in the rice seed of San-pah-tawng 1 more than that of Suphan Buri 1. In the In-season rice of the year 2011, the White backed planthoppers were mostly found in the amount of 0.9 ones per spot, which were lower than the economic level (10 ones per clump) when the rice was 55 days of age. While in the Off-season rice of the year 2012, the whitebacked planthoppers were found a lot more in the investigating plot, where the insect population increased in double generations per one implantation season in the rice of 48-55 days of age and that of 76-83 days of age, that they were found in the rice seed of San-pah-tawng 1 at the highest amount of 167.2 ones per spot when the rice was 76 days of age, in which the brown planthoppers were found at the highest amount of 91.4 ones per spot when the rice was 83 days of age that being higher than the economic level of the year 2013. While the number of rice insect pests in the paddy plot was lower than the economic level that the Whitebacked planthoppers were mostly found at 2.4 ones per spot in the 55 days old rice and they were mostly found at 1.2 ones per spot in the 76 days light trap was accorded to their amount being found in the experimental plot. Thus, it can be trap concluded that the increasing amount of rice insect pests in the experimental plot and the light old rice. It’s also found that the amount of the whitebacked planthoppers being trapped by the possibly resulting from the climate change was subject to the spreading of rice insect pests and more damages.การศึกษาความสอดคล้องของจำนวนแมลงศัตรูข้าวจากกับดักแสงไฟและข้อมูลการสำรวจแมลงในข้าวพันธุ์สันป่าตอง 1(พันธุ์อ่อนแอ) และพันธุ์สุพรรณบุรี 1(พันธุ์ต้านทาน) ดำเนินการตั้งแต่ปี 2554 ถึง 2556 ที่ศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย พบว่า แมลงศัตรูข้าวที่ดักได้จากกับดักแสงไฟเพิ่มจำนวนมากขึ้นจากปี 2550 ถึง2553 โดยในปี 2554 พบเพลี้ยจักจั่นปีกลายหยักสูงสุดในเดือนพฤษภาคมจำนวน 4,779 ตัว ปี 2555 พบเพลี้ยกระโดดหลังขาวสูงสุดในเดือนมีนาคม จำนวน 19,248 ตัว ปี 2556 พบเพลี้ยจักจั่นปีกลายหยักสูงสุดในเดือนพฤษภาคม 19,047 ตัว ด้านแมลงศัตรูข้าวในแปลงนาพบแมลงศัตรูข้าวในข้าวพันธุ์สันป่าตอง 1 มากกว่าสุพรรณบุรี 1 ปี 2554 ฤดูนาปีพบเพลี้ยกระโดดหลังขาวสูงสุดจำนวน 0.9 ตัวต่อจุด ซึ่งต่ำกว่าระดับเศรษฐกิจ (10 ตัวต่อกอ) เมื่อข้าวอายุ 55 วัน ปี 2555 ฤดูนาปรังจำนวนเพลี้ยกระโดดหลังขาวในแปลงสำรวจเพิ่มขึ้นมาก โดยเพิ่มประชากรสองรุ่นต่อหนึ่งฤดูปลูก ซึ่งเพิ่มจำนวนมากขึ้นในข้าวอายุ 48 ถึง 55 วันและข้าวอายุ 76 ถึง 83 วัน ในข้าวพันธุ์สันป่าตอง 1 พบจำนวนสูงสุด 167.2 ตัวต่อจุด ในข้าวอายุ 76 วัน เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จำนวนสูงสุด 91.4 ตัวต่อจุด เมื่อข้าวอายุ 83 วัน ซึ่งมากกว่าระดับเศรษฐกิจ ปี 2556 แมลงศัตรูข้าวในแปลงนาต่ำกว่าระดับเศรษฐกิจ พบเพลี้ยกระโดดหลังขาวสูงสุด 2.4 ตัวต่อจุด ในข้าวอายุ 55 วัน พบสูงสุด 1.2 ตัวต่อจุด ในข้าวอายุ 76 วัน และพบว่าจำนวนเพลี้ยกระโดดหลังขาวที่เก็บได้จากกับดักแสงไฟสอดคล้องกับจำนวนที่พบในแปลงทดลอง การเพิ่มจำนวนแมลงศัตรูข้าวในแปลงทดลองและกับดักแสงไฟ อาจเป็นผลมาจากสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง ส่งผลทำให้แมลงศัตรูข้าวมีการระบาดและสร้างความเสียหายเพิ่มมากขึ้
Development for commercial seed production of hybrid rice variety RDH1
No full textRDH1 is the first hybrid rice variety being released by Rice Department. It is ideal for irrigated areas due to it’s high yield characteristics. Despite the high yield, seed production procedures of hybrid rice are more complicated than the normal ones as hand transplanting is needed. Procedures start from transplanting two sowing dates of male parental line JN43-1-5-5-1-3-1 (R-line) prior to that of the female one, IR79156A (A-line). Furthermore, flag leaf has to be cut off and hand-pollination is needed. The flag leaf cutting leads to the occurrence of dirty panicle disease and therefore the application of fungicide. This increases the cost of production which is unfavorable for the farmers. Thus, transplanting machine is introduced to improve the efficiency of hybrid rice seed production. However, sowing parental lines at different sites, seasons and methods causes variation in flowering dates. The objective of this study is to observe the flowering dates of R–line and A-line being transplanted by the transplanting machine. R-line was sown at 3 sowing dates in the seed bed prior to A-line. Later, both lines were transplanted at the same time every 15 days. The application time of fungicide for controlling dirty panicle, propiconazole, is then studied. Results revealed that if seeds were sown from early July-early November, R-line had to be sown 18 and 11 days prior to A-line. If sown from mid November-early December, R-line had to be sown 14 and 7 days prior to A-line. If sown from mid December-early March, R-line had to be sown 20 and 13 days prior to A-line. If sown from mid March-mid June, R-line had to be sown 15 and 8 days prior to A-line. For fungicide application study, it was found that treatment having flag leaf cut without fungicide application had the highest dirty panicle severity on both the panicle and seed being 6.8 and 3.11 respectively. All treatments having flag leaf cut and propiconazole applied showed 5.9 -6.5 dirty panicle severity on the panicle and 2.40-2.79 on the seed which were not significantly different from those without flag leaf cut and no propiconazole applied. Furthermore, the application of GA3 had increased seed set being 16.5%. This was higher than those without GA3 being 10.3 - 12.8%. In terms of grain yield, results from all treatments were not significantly different due to high temperature at flowering stage causing high sterility.กขผ1 เป็นข้าวลูกผสมพันธุ์แรกที่รับรองพันธุ์โดยกรมการข้าว ซึ่งให้ผลผลิตสูงเหมาะสำหรับพื้นที่ในเขตชลประทาน แต่การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวลูกผสมมีขั้นตอนการปฏิบัติที่ยุ่งยากมากกว่าการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวทั่วไป เพราะต้องใช้แรงงานคนปักดำ โดยปักดำสายพันธุ์พ่อ JN43-1-5-5-1-3-1 (R-line, R) ที่มีการตกกล้าต่างเวลากัน 2 รุ่นก่อน แล้วจึงมาปักดำสายพันธุ์แม่ IR79156A (A-line, A) นอกจากนี้ยังต้องมีการตัดใบธงและช่วยการผสมเกสร เป็นสาเหตุให้เชื้อราเข้าทำลายเมล็ดเกิดโรคเมล็ดด่างขึ้น จำเป็นต้องใช้สารเคมีป้องกันกำจัด ทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ไม่เป็นที่ยอมรับของเกษตรกร การนำเครื่องปักดำเข้ามาพัฒนาวิธีการปลูก จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวลูกผสมให้เป็นที่ยอมรับของเกษตรกรมากขึ้น แต่การปลูกข้าวสายพันธุ์พ่อและแม่ในต่างพื้นที่ ต่างฤดู และต่างวิธีกัน จะมีความแปรปรวนของวันออกดอกเกิดขึ้น การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวันออกดอกของ R และ A ที่ปักดำด้วยเครื่องปักดำโดยตกกล้า R 3 รุ่น ก่อนตกกล้า A แล้วปักดำพร้อมกัน ทุก 15 วันและศึกษาช่วงเวลาในการพ่นสารโพรพิโคนาโซล เพื่อการป้องกันกำจัดโรคเมล็ดด่าง พบว่า การตกกล้าช่วงกลางเดือนกรกฎาคม – ต้นเดือนพฤศจิกายน ควรตกกล้า R ก่อน A 18 และ 11 วัน ช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน – ต้นเดือนธันวาคม ควรตกกล้า R ก่อน A 14 และ 7 วัน ช่วงกลางเดือนธันวาคม – ต้นเดือนมีนาคม ควรตกกล้า R ก่อน A 20 และ 13 วัน ช่วงกลางเดือนมีนาคม – กลางเดือนมิถุนายน ควรตกกล้า R ก่อน A 15 และ 8 วัน และพบว่า ข้าวที่ตัดใบธงแล้วไม่พ่นสารโพรพิโคนาโซล จะมีอาการเป็นโรคเมล็ดด่างที่รวงข้าวสูงสุด (6.8) และระดับความรุนแรงของโรคบนเมล็ดข้าวสูงสุด (3.11) ส่วนข้าวที่ตัดใบธงร่วมกับการพ่นสารโพรพิโคนาโซล ในทุกกรรมวิธี แสดงอาการเป็นโรคที่รวงข้าว (5.9 – 6.5) และระดับความรุนแรงของโรคบนเมล็ดข้าว (2.40 – 2.79) ไม่แตกต่างกันทางสถิติกับข้าวที่ไม่ตัดใบธง และไม่พ่นสารโพรพิโคนาโซล นอกจากนี้ การพ่น GA3 ยังมีผลต่อเปอร์เซ็นต์การติดเมล็ด ทำให้ได้เมล็ดดี (16.5%) สูงกว่ากรรมวิธีที่ไม่พ่น GA3 (10.3 – 12.8%) ส่วนผลผลิตของข้าวในทุกกรรมวิธีไม่แตกต่างกันทางสถิติ เนื่องจากข้าวกระทบอากาศร้อนจัดในช่วงออกดอก ทำให้ข้าวไม่ผสมเกสร เมล็ดจึงลีบเป็นส่วนใหญ
Effect of climate change on rice pathogen and disease epidemics in continuous irrigated rice cropping
No full textThis study was carried out in the continuous irrigated rice cropping system during 2011-2013 by 8 rice research centers and Bureau of Rice Research and Development. Disease assessments were also conducted in the farmers’ fields in 16 provinces responsible by participating offices in the Upper and Lower North, Central, East and South of Thailand. The main objective was to investigate the relationship between meteorological data and disease epidemics through field survey and carry out experiment on continuous rice cultivation by sowing popular rice variety every month. Three significant rice pathogens i.e. blast, bacterial leaf blight and ragged stunt were collected for diversification study. Results revealed that there were disease epidemics in 19 provinces, more than the scope initially proposed. Five most recorded diseases were bacterial leaf blight, blast, brown spot, bakanae disease and bacterial leaf streak. Others were dirty panicle, ragged stunt and grassy stunt. For continuous cropping system, popular rice varieties were sown every month in rice research centers. The statistic design of the experiment was Split plot in RCB with 3 replicates having month as the main plot and variety as sub-plot. It was found that during 2012/2013, Bacterial leaf blight and Brown spot were the two diseases reached critical level of severity at 4 rice research centers ; Chiang Rai, Chainat, Chachoengsao and Phatthalung. Considering climatic factors recorded by related centers, long-term data and disease severity, it was shown that these two diseases caused epidemics under warmer temperatures, lower humidity and greatly variable amount of precipitation compared to those of the long-term ones indicating well-adapted causal agents. Results showed the same trend as was recorded from the field survey. Eighty-one, 116 and 11 isolates of the causal agents of blast, bacterial leaf blight and ragged stunt, respectively, were collected for diversification. At present, seed of differential sets of blast and bacterial leaf blight were under multiplication process awaited for further test. Similarly, RRSV double-stranded RNA was under preparation for characterization.งานวิจัยนี้ ดำเนินการระหว่าง พ.ศ. 2554 - 2556 ในศูนย์วิจัยข้าว 8 แห่ง สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว และแปลงเกษตรกรในเขตพื้นที่ทำนาชลประทานอย่างต่อเนื่องในภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ ในความรับผิดชอบของหน่วยงานที่ร่วมดำเนินการ รวมทั้งหมด 16 จังหวัด โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของข้อมูลอุตุนิยมวิทยากับการระบาดของโรคข้าว ทั้งในแปลงนาเกษตรกรโดยการสำรวจในศูนย์วิจัยข้าวที่เกี่ยวข้องโดยปลูกข้าวพันธุ์ที่นิยมในพื้นที่ในแปลงนา ทุกเดือนตลอดทั้งปี และนำเชื้อสาเหตุโรคข้าวที่สำคัญที่พบการระบาด 3 ชนิด มาจำแนกความหลากหลาย คือ Pyricularia oryzae สาเหตุของโรคไหม้ Xanthomonas oryzae pv. oryzae สาเหตุของโรคขอบใบแห้ง และ Rice ragged stunt virus (RRSV) สาเหตุของโรคใบหงิก ผลการทดลอง พบว่า มีโรคข้าวระบาดในแปลงเกษตรกรเขตนาชลประทานที่ปลูกต่อเนื่องรวมทั้งหมด 19 จังหวัด มากกว่าจำนวนที่ตั้งขอบเขตไว้ โรคที่พบเรียงตามลำดับจำนวนแปลง และพื้นที่การระบาดที่พบ 5 อันดับแรก คือ โรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ โรคใบจุดสีน้ำตาล โรคถอดฝักดาบ และโรคใบขีดโปร่งแสง โรคอื่นๆ ที่พบบ้าง คือ โรคเมล็ดด่าง โรคใบหงิก และโรคเขียวเตี้ย สำหรับการปลูกข้าวที่นิยมในพื้นที่ทุกเดือนอย่างต่อเนื่องในศูนย์วิจัยข้าว วางแผนการทดลองแบบ Split Plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำ ใน พ.ศ. 2555/2556 พบโรคที่มีความรุนแรงถึงระดับวิกฤติ 2 โรค ด้วยกัน คือ โรคขอบใบแห้ง และโรคใบจุดสีน้ำตาล ในศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย ชัยนาท ฉะเชิงเทรา และพัทลุง เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลอุตุนิยมวิทยา พ.ศ. 2555/2556 ของจังหวัดที่พบโรคกับข้อมูลระยะยาวถึง 30 ปี ในภาพรวมพบว่า โรคขอบใบแห้ง และใบจุดสีน้ำตาล สามารถระบาดได้ถึงระดับวิกฤติในสภาพที่ร้อนกว่า ความชื้นสัมพัทธ์ต่ำกว่า และปริมาณน้ำฝนแปรปรวนสูงมากกว่าข้อมูลระยะยาว บ่งบอกถึงการปรับตัวได้ดีในสภาพฟ้าอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป และสอดคล้องกับการสำรวจในแปลงเกษตรกร สำหรับเชื้อสาเหตุโรคข้าวนั้น เก็บเชื้อสาเหตุโรคไหม้ได้ 81 ไอโซเลท โรคขอบใบแห้ง 116 ไอโซเลท และโรคใบหงิก 11 ไอโซเลท ขณะนี้อยู่ระหว่างขยายเมล็ดพันธุ์ข้าวชุดทดสอบทั้งเชื้อสาเหตุโรคไหม้ และขอบใบแห้งเพิ่มเติม เนื่องจากมีเมล็ดพันธุ์เริ่มต้นน้อย สำหรับเชื้อสาเหตุโรคใบหงิกนั้น อยู่ระหว่างเตรียม RRSV double-stranded RNA Genom
Utilization of local rice varieties for fighting cocks feed
No full textPaddy riceused as a major source of carbohydrates in the fighting cocks feed. The fighting cocks has been fed widely and also many species have been developed. Some of them have high millions Baht. Fighting cocks breeders need effective rice. We conducted a survey of the needs and characteristics of local rice varieties that can be used as fighting cocks feed. Beginning with a survey from December 2013 to February 2014 the samples were 53 of Fighting cocks breeders in Mae Hong Son province. In a result, it was found that most of respondents were male. Age range was between 28 - 78 years old. The experience of fighting cocks breeding was 5 - 60 years. They raised 4-80 fighting cocks. Demand for rice was 6,881 kilograms per month. Price of rice was 11 - 17 Baht per kilogram in the market. The most local rice varieties with satisfaction were Ja-ae, Huai Nam Rin, Ja-khumPue, Ja-PaeKui and La-Upe. Seed shapes were small and round, unsharpened end, own less, smooth and hairless that it would not get stuck on the roof of the mouth and esophagus that cause inflammation until the cocks become sick and may die. Moreover palatability and feed intake were at higher levels. However, there is no currently promotion in product for commercial produced. but only buying from an agriculturist by middle men. Therefore, the five varieties of rice for fighting cocks feed should be grow for comparison in agricultural characteristics and yield, and the varieties should be encouraged for farmers to expand. Consequently this will create value-added to the local rice varieties.ข้าวเปลือกถูกนำมาใช้เป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตที่สำคัญในอาหารไก่ชน ซึ่งมีการเลี้ยงและพัฒนาสายพันธุ์กันอย่างแพร่หลาย บางตัวมีราคาซื้อขายสูงถึงหลายล้านบาท ผู้เลี้ยงไก่ชนจึงต้องการข้าวเปลือก ที่มีคุณลักษณะเหมาะสม สามารถนำมาใช้เป็นอาหารไก่ชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้วิจัยจึงดำเนินการสำรวจ ความต้องการและลักษณะของเมล็ดข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่สามารถนำมาใช้เป็นอาหารเลี้ยงไก่ชน โดยเริ่มการสำรวจตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2556 ไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 ซึ่งกลุ่มตัวอย่าง คือเกษตรกรที่มีอาชีพเลี้ยงไก่ชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 53 ราย พบว่าเกือบทั้งหมดเป็นเพศชาย อายุระหว่าง 28-78 ปี มีประสบการณ์การเลี้ยงไก่ชน 5-60 ปี มีไก่ที่อยู่ในระยะพร้อมชนจำนวน 4-80 ตัว มีความต้องการข้าวเปลือกรวมเดือนละ 6,881 กิโลกรัม ราคาซื้อขายในท้องตลาดกิโลกรัมละ 11-17 บาท ข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีความพึงพอใจมากที่สุดคือพันธุ์จะแอ๋ ห้วยน้ำริน จะกุมปือ จะแปกุย และ ละอูบ โดยเมล็ด มีลักษณะ รูปร่างกลม ป้อม ปลายไม่แหลม ไม่มีหาง ผิวเรียบไม่มีขน ซึ่งจะช่วยไม่ให้ไปติดค้างตามหลอดอาหาร และเพดานปากบน จนเกิดการอักเสบ ทำให้ไก่ป่วยและอาจตายได้ นอกจากนี้แล้วยังมีความน่ากิน (palatability) และมีค่าการกินได้ (feed intake) ในระดับที่สูง อย่างไรก็ตามในปัจจุบันยังไม่มีการส่งเสริมการผลิตเพื่อจำหน่ายในเชิงการค้า เป็นเพียงการรับซื้อจากเกษตรกรโดยพ่อค้าคนกลางเท่านั้น จึงควรมีการนำข้าวที่ใช้เลี้ยงไก่ชนมาปลูกเปรียบเทียบกับข้าวพันธุ์พื้นเมืองทั้ง 5 พันธุ์ เพื่อศึกษาถึงลักษณะทางการเกษตร การให้ผลผลิต แล้วนำไปส่งเสริมให้เกษตรกรที่สนใจปลูกขยาย ซึ่งจะเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับข้าวพันธุ์พื้นเมืองอีกทางหนึ่
Differences in violence of brown plant hopper destroy to rice varieties
No full textEvaluation of the ability of rice varieties in resistance to brown plant hopper was performed using seed box screen test. The brown plant hopers (BPH) were collected from rice paddy fields in Phitsanulok, Chainat, and Ang Thong Province. From cluster analysis at level 0.8, there were three different groups classified by the different level of rice plant damage after treated by the insects. The three different level of damage were graded by the ability in resistance to the BPH as resistance, moderately resistance and susceptible. Considering in biotype of the BPH, the results indicated that there were variety of BPH biotypes in each samples collected from the three different provinces. Mainly, the biotype 4 and 5 were indentified in these samples. However, there were differences in ratio of these two biotypes in each sample and this might be a reason of the difference level of BPH resistance. In the BPH samples collected from Chainat and Ang Thong, there was a higher number of biotype 5 than biotype 4. On the other hand the number of biotype 4 were higher than biotype 5 in the sample collected from Phitsanulok area.การประเมินปฏิกิริยาความต้านทานของข้าวต่อการเข้าทำลายของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลบนข้าวพันธุ์ทดสอบที่มียีนต้านทานต่างกัน (differential genes varieties set) โดยวิธีทดสอบแบบ seed box screening test พบว่า ตัวอย่างประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่ระบาดในธรรมชาติจากแปลงเกษตรกรพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ พิษณุโลก ชัยนาท และอ่างทอง ผลการวิเคราะห์ข้อมูล แบบ cluster analysis ที่ระยะ 0.8 สามารถแบ่งกลุ่มเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลออกเป็น 3 กลุ่ม ตามปฏิกิริยาความรุนแรงของพันธุ์ข้าวที่ถูกทำลายที่สัมพันธ์ใกล้ชิดกัน คือ ระดับต้านทาน ต้านทานปานกลาง และอ่อนแอถึงอ่อนแอมาก ซึ่งผลของการแบ่งกลุ่มประชากรแมลงในทั้ง 3 ประชากรเป็นไปในทิศทางเดียวกัน เมื่อเปรียบเทียบปฏิกิริยาพันธุ์ทดสอบต่อชีวชนิด (Biotype) ของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล พบว่า ประชากรแมลงทั้ง 3 จังหวัด มีความหลากหลาย ของชีวชนิดที่ปะปนกันของกลุ่มประชากรที่คล้ายคลึงกับชีวชนิดที่ 4 และชีวชนิดที่ 5 โดยในแต่ละจังหวัดมีสัดส่วนที่แตกต่างกัน ดังนี้ ตัวอย่างประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่จังหวัดชัยนาท และจังหวัดอ่างทอง แนวโน้มสัดส่วนของแมลงที่ปะปนกันเป็นชีวชนิดที่ 5 มากกว่า ชีวชนิดที่ 4 ขณะที่เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก มีแนวโน้มสัดส่วนของแมลงที่ปะปนกันเป็นชีวชนิดที่ 4 มากกว่า ชีวชนิดที่ 5 ทั้งนี้ปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างพันธุ์ทดสอบที่มียีนต้านทานต่างกันกับกลุ่มประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จะแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างของความรุนแรง (virulence) ในการเข้าทำลายอันก่อให้เกิดความเสียหายต่อพันธุ์ข้าวที่ปลูกอยู่ในเขตพื้นที่นั้น
Development of rice lines resistance to multiple biotypes of brown planthopper (Nilaparvata lugens (Stål))
No full textDevelopment of rice varieties conferring broad-spectrum and durable resistance against brown planthopper (BPH) is one of the major challenges facing the plant breeders. Idea has been generated in this study for incorporating resistance genes of ovicidal response and feeding inhibition into rice breeding lines. Our initial experiments focused on discovering the ovicidal trait in indica rice cultivars. We found that some weedy rice lines had the ovicidal resistance, causing 60% to 100% egg mortality. The egg mortality rate depends on the rice developmental stages and is the highest at the maximum tillering stage. This is the first report of the ovicidal trait in indica rice lines. The BPH resistance in weedy rice lines is not only mediated by the ovicidal reaction but also the sucking inhibition of the host plant. Both resistance traits were introduced into KDML105, CNT1 and PTT1. Combination of the sucking inhibitory and ovicidal resistance could be a new strategy for the improvement of broad-spectrum and durable resistance to multiple biotypes of BPH populations in Thailand.การพัฒนาพันธุ์ข้าวให้ต้านทานครอบคลุมไบโอไทป์ของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและต้านทานได้ยาวนาน เป็นความท้าทายสำหรับนักปรับปรุงพันธุ์พืช งานวิจัยนี้มีแนวความคิดที่นำเอาลักษณะความต้านทานที่เกิดจากการทำลายไข่เพลี้ยกระโดด (ovicidal response) ผนวกกับยีนต้านทานที่ยับยั้งการกินอาหาร (feeding inhibition) เข้าไปในพันธุ์ข้าว โดยเริ่มจากการค้นหาลักษณะ ovicidal response จนกระทั่งค้นพบลักษณะดังกล่าวในข้าววัชพืชบางสายพันธุ์ พบว่าไข่เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่วางบริเวณกาบใบข้าวถูกทำลาย60-100% ซึ่งขึ้นอยู่กับอายุของต้นข้าว อัตราการตายของไข่จะเพิ่มมากขึ้นเมื่อข้าวอยู่ในระยะแตกกอสูงสุด นับเป็นการรายงานครั้งแรกของการค้นพบลักษณะดังกล่าวในข้าวกลุ่ม indica นอกจากลักษณะการทำลายไข่แล้ว ยังพบว่าข้าววัชพืชมีลักษณะความต้านทานที่ยับยั้งการกินอาหารของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ความต้านทานทั้งสองลักษณะได้ถูกถ่ายทอดเข้าสู่พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ชัยนาท 1 และปทุมธานี 1 การผนวกยีนต้านทานทั้งสองลักษณะเข้าสู่พันธุ์ข้าว น่าจะเป็นแนวทางใหม่สำหรับการพัฒนาพันธุ์ข้าวต้านทานต่อความหลากหลายไบโอไทป์ของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่พบในประเทศไท
Effect of climate change on rice pathogen and disease epidemics in continuous irrigated rice cropping
No full textThis study was carried out in the continuous irrigated rice cropping system during 2011-2013 by 8 rice research centers and Bureau of Rice Research and Development. Disease assessments were also conducted in the farmers’ fields in 16 provinces responsible by participating offices in the Upper and Lower North, Central, East and South of Thailand. The main objective was to investigate the relationship between meteorological data and disease epidemics through field survey and carried out experiment on continuous rice cultivation by sowing popular rice variety every month. Three significant rice pathogens i.e. Blast, Bacterial leaf blight and Ragged stunt were collected for diversification study. Results revealed that there were disease epidemics in 19 provinces, more than the scope initially proposed. Five most recorded diseases were Bacterial leaf blight, Blast, Brown spot, Bakanae disease and Bacterial leaf streak. Others were Dirty panicle, Ragged stunt and Grassy stunt. For continuous cropping system, popular rice varieties were sown every month in rice research centers. The statistic design of the experiment was Split plot in RCB with 3 replicates having month as the main plot and variety as sub-plot. It was found that during 2012/2013, Bacterial leaf blight and Brown spot were the two diseases reached critical level of severity at 4 rice research centers ; Chiang Rai, Chainat, Chachoengsao and Phatthalung. Considering climatic factors recorded by related centers, long-term data and disease severity, it was shown that these two diseases caused epidemics under warmer temperatures, lower humidity and greatly variable amount of precipitation compared to those of the long-term ones indicating well-adapted causal agents. Results showed the same trend as was recorded from the field survey. Eighty-one, 116 and 11 isolates of the causal agents of Blast, Bacterial leaf blight and Ragged stunt, respectively, were collected for diversification. At present, seed of differential sets of Blast and Bacterial leaf blight were under multiplication process awaited for further test. Similarly, RRSV double-stranded RNA was under preparation for characterization.งานวิจัยนี้ ดำเนินการระหว่าง พ.ศ. 2554 - 2556 ในศูนย์วิจัยข้าว 8 แห่ง สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว และแปลงเกษตรกรในเขตพื้นที่ทำนาชลประทานอย่างต่อเนื่องในภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ ในความรับผิดชอบของหน่วยงานที่ร่วมดำเนินการ รวมทั้งหมด 16 จังหวัด โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของข้อมูลอุตุนิยมวิทยากับการระบาดของโรคข้าวทั้งในแปลงนาเกษตรกรโดยการสำรวจ ในศูนย์วิจัยข้าวที่เกี่ยวข้องโดยปลูกข้าวพันธุ์ที่นิยมในพื้นที่ในแปลงนา ทุกเดือนตลอดทั้งปี และนำเชื้อสาเหตุโรคข้าวที่สำคัญที่พบการระบาด 3 ชนิด มาจำแนกความหลากหลาย คือ Pyricularia oryzae สาเหตุของโรคไหม้ Xanthomonas oryzae pv.oryzae สาเหตุของโรคขอบใบแห้ง และ Rice ragged stunt virus สาเหตุของโรคใบหงิก ผลการทดลอง พบว่า มีโรคข้าวระบาดในแปลงเกษตรกรเขตนาชลประทานที่ปลูกต่อเนื่องรวมทั้งหมด 19 จังหวัด มากกว่าจำนวนที่ตั้งขอบเขตไว้ โรคที่พบเรียงตามลำดับจำนวนแปลงและพื้นที่การระบาดที่พบ 5 อันดับแรก คือ โรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ โรคใบจุดสีน้ำตาล โรคถอดฝักดาบ และโรคใบขีดโปร่งแสง โรคอื่นๆ ที่พบบ้าง คือ โรคเมล็ดด่าง โรคใบหงิก และโรคเขียวเตี้ย สำหรับการปลูกข้าวที่นิยมในพื้นที่ทุกเดือนอย่างต่อเนื่องในศูนย์วิจัยข้าว วางแผนการทดลองแบบ Split Plot in RCB จำนวน 3 ซ้ำ ใน พ.ศ. 2555/2556 พบโรคที่มีความรุนแรงถึงระดับวิกฤติ 2 โรค ด้วยกัน คือ โรคขอบใบแห้ง และโรคใบจุดสีน้ำตาล ในศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย ชัยนาท ฉะเชิงเทรา และพัทลุง เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลอุตุนิยมวิทยา พ.ศ. 2555/2556 ของจังหวัดที่พบโรคกับข้อมูลระยะยาวถึง 30 ปี ในภาพรวมพบว่า โรคขอบใบแห้งและใบจุดสีน้ำตาลสามารถระบาดได้ถึงระดับวิกฤติในสภาพที่ร้อนกว่า ความชื้นสัมพัทธ์ต่ำกว่า และปริมาณน้ำฝนแปรปรวนสูงมากกว่าข้อมูลระยะยาว บ่งบอกถึงการปรับตัวได้ดีในสภาพฟ้าอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป และสอดคล้องกับการสำรวจในแปลงเกษตรกร สำ าหรับเชื้อสาเหตุโรคข้าวนั้น เก็บเชื้อสาเหตุโรคไหม้ได้ 81 ไอโซเลท โรคขอบใบแห้ง 116 ไอโซเลท และโรคใบหงิก 11 ไอโซเลท ขณะนี้อยู่ระหว่างขยายเมล็ดพันธุ์ข้าวชุดทดสอบทั้งเชื้อสาเหตุโรคไหม้และขอบใบแห้งเพิ่มเติม เนื่องจากมีเมล็ดพันธุ์เริ่มต้นน้อย สำาหรับเชื้อสาเหตุโรคใบหงิกนั้น อยู่ระหว่างเตรียม RRSV double-stranded RNA Genom
Efficiency of soapberry (Sapindus emarginatus Wall) for controlling of golden apple snail (Pomacea canaliculata Lamarck) in experimental rice field
No full textEfficacy test of pericarps of soapberry (Sapindus emarginatus Wall) to control golden apple snail (Pomacea canaliculata Lamarck) was conducted in 2 x 5 meter rice field plots at Prachin Buri Rice Research Center in 2013. RCB design was used in this experiment. Five plots were treated with suspension of pericarps of soapberry at rates 2, 3, 4, 5 and 6 kg/rai and compared with other two plots which one treated with suspension of tea seed cake (3 kg/rai; control 1) and another was untreated (control 2). In each plot contained 30 different sizes of snails. The results showed that in 48 hours after treated with soapberry and tea seed cake, the percentage mortality of golden apple snails were more than 50 and significantly different to untreated plot. In 15 days after treated with soapberry at rates 3, 4, 5 and 6 kg/rai, it gave 88.34, 93.33, 95.0 and 100.0 mortality, respectively which are not significantly different to tea seed cake (97.50 %) (P≤0.05). The LC50 of pericarps of soapberry in 48 hours reach the values 37.70 mg/l.ทดสอบประสิทธิภาพของเนื้อผลมะคำดีควายแห้งต่อหอยเชอรี่ในสภาพแปลงนาข้าวทดลอง ขนาด 2 x 5 เมตร ณ ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ช่วงเดือนมกราคม - เมษายน 2556 วางแผนการทดลองแบบ RCB จำนวน4 ซ้ำ 7 กรรมวิธี คือ สารสกัดมะคำดีควายแบบมีตะกอนแขวนลอย อัตรา 2, 3, 4, 5 และ 6 กิโลกรัมต่อไร่ และสารสกัดกากเมล็ดชาแบบมีตะกอนแขวนลอย อัตรา 3 กิโลกรัมต่อไร่ เป็นสารเปรียบเทียบ ส่วนแปลงควบคุมไม่มีการกำจัดหอยเชอรี่ แต่ละแปลงมีหอยเชอรี่ 3 ขนาด จำนวน30 ตัว ผลการทดลองพบว่า ภายหลังการใส่สารสกัดมะคำดีควายและกากเมล็ดชา เป็นเวลา 48 ชั่วโมง หอยเชอรี่ใน แปลงทดลองตายมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ และแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเปรียบเทียบกับแปลงควบคุม และเมื่อมีการใช้สารสกัดมะคำดีควาย อัตรา 3, 4, 5 และ 6 กิโลกรัมต่อไร่ นาน 15 วัน ทำให้หอยเชอรี่ตาย 88.34, 93.33, 95.0 และ 100 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และไม่แตกต่างจากแปลงใส่กากเมล็ดชา (97.50 %) (P≤0.05) สำหรับค่า LC50 ของสารสกัดจากผลมะคำดีควายในแปลงนาทดสอบ ที่ 48 ชั่วโมง เท่ากับ 37.70 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งมีระดับความเป็นพิษต่อหอยเชอรี่ใกล้เคียงกับกากเมล็ดช