Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
PRE04012-20-1-1-1 : Rice gall midge (Orseolia oryzae (Wood-Mason)) resistance
No full textRice Gall midge (Orseolia oryzae (Wood-Mason)) is a major problem in the upper Northern part, a glutinous rice line PRE04012-20-1-1-1 was derived from a single cross between Sahm Samai and PRE96011-SPT-1-2-2-1-1 since 2004. The farmer field trials had tested in 2011-2013. In wet season, high potential yield was 1,043 kg/rai while the average yield was 703 kg/rai which was non significant different from 710 kg/rai of RD14 and 704 kg/rai of SPT1. In dry season, the high potential yield was 916 kg/rai while the average yield of PRE04012-20-1-1-1 and SPT1 were 714 kg/rai, but lower than RD14 (759 kg/rai) by 6 percent. In addition, this line can produce maximum yield of 780 kg/rai at 20.4 kg N/rai. This line performed better gall midge resistance (R-MS in green house, R-S in field test) than SPT1 (MS-S in green house, MR-HS in field test) and RD14 (S in green house, MS-HS in field test) but not to the brown planthopper, white backed planthopper, leaf blast and bacterial leaf blight. This line is a non-photoperiod sensitivity, 117 cm height, 130-133 days maturity by transplanting method. Its hull color is straw. Seed dormancy of the paddy is 10 weeks after harvest in wet season and 6 weeks in dry season. Brown rice has average 7.45 mm long, 2.5 mm wide, 1.85 mm thick, intermediate shape. It has good milling quality, whole grain and head rice are about 49.2 percent. Farmers preferred both agronomic traits and quality cooking.พื้นที่ปลูกข้าวในเขตภาคเหนือตอนบนหลายแห่งประสบปัญหาแมลงบั่ว (Orseolia oryzae (Wood-Mason)) เข้าทำลาย โครงการวิจัยและปรับปรุงพันธุ์ข้าวนาชลประทานภาคเหนือตอนบน ได้ปรับปรุงพันธุ์ข้าว ตั้งแต่ พ.ศ. 2547 จนได้ข้าวเหนียวสายพันธุ์ PRE04012-20-1-1-1 ซึ่งได้จากการผสมพันธุ์ข้าวระหว่างพันธุ์สามสมัย กับสายพันธุ์ PRE96011-SPT-1-2-2-1-1 จากการทดสอบผลผลิตในนาราษฎร์ พ.ศ. 2553-2556 มีศักยภาพการให้ผลผลิตในฤดูนาปีสูงถึง 1,043 กิโลกรัมต่อไร่ และ 916 กิโลกรัมต่อไร่ ในฤดูนาปรัง และให้ผลผลิตเฉลี่ย 703 กิโลกรัมต่อไร่ และ 714 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ โดยฤดูนาปีให้ผลผลิตเฉลี่ยใกล้เคียงกับพันธุ์ กข14 และสันป่าตอง 1 ที่ให้ผลผลิตเฉลี่ย 710 และ 704 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ในฤดูนาปรังให้ผลผลิตเฉลี่ย 714 กิโลกรัมต่อไร่ เท่ากับพันธุ์สันป่าตอง 1 (714 กิโลกรัมต่อไร่) แต่ผลผลิตเฉลี่ยต่ำกว่าพันธุ์ กข14 (759 กิโลกรัมต่อไร่) ร้อยละ 6 การตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจนให้ผลผลิตสูงสุด 780 กิโลกรัมต่อไร่ ที่ 20.4 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อไร่ สายพันธุ์ PRE04012-20-1-1-1 มีลักษณะเด่นคือมีปฏิกิริยาค่อนข้างอ่อนแอถึงต้านทานต่อแมลงบั่ว ในสภาพโรงเรือน อ่อนแอถึงต้านทาน ในสภาพนาข้าว ดีกว่าพันธุ์ข้าวที่นิยมปลูกในพื้นที่คือพันธุ์ สันป่าตอง 1 และ กข14 แต่อ่อนแอต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล(Nilaparvata lugens (Stål)) และเพลี้ยกระโดดหลังขาว (Sogatella furcifera (Horváth)) และไม่ต้านทานต่อโรคไหม้ (Pyricularia grisea Sacc.)และโรคขอบใบแห้ง (Xanthomonas oryzae pv.oryzae) เป็นข้าวเหนียวไม่ไวต่อช่วงแสง ความสูงเฉลี่ย 117 เซนติเมตร อายุเก็บเกี่ยว 130-133 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำเมล็ดข้าวเปลือกสีฟาง ระยะพักตัว 10 สัปดาห์ เมื่อปลูกในฤดูนาปี และ 6 สัปดาห์ เมื่อปลูกในฤดูนาปรัง ความยาวข้าวกล้องเฉลี่ย 7.45 มิลลิเมตร กว้าง 2.5 มิลลิเมตร หนา 1.85 มิลลิเมตร รูปร่างปานกลาง คุณภาพการสีดี ได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 49.2 เปอร์เซ็นต์ ข้าวสุกอ่อน นุ่ม เกษตรกรให้การยอมรับทั้งลักษณะทางการเกษตรและคุณภาพหุงต้
Monitoring of insecticide resistance of the brown planthopper
No full textBrown planthopper (BPH), Nilaparvata lugens (Stål), is a major insect pest of rice in Thailand. Because of their ability to adapt to host plant and environment, the BPH becomes an extremely destructive pest and difficult to control. The purpose of this research is to monitor the insecticide resistance of BPH in North Eastern (NE) Thailand. The BPH populations were collected from the outbreak areas in 9 provinces during 2011 to 2012. The toxicity (LD50) of 10 insecticides was conducted using Topical bioassay method. Results showed that the BPH populations from 7 provinces were resistant to ethiprole and isoprocarb. The Nong Bua Lam Phu population was the widest spectrum of resistance to the tested insecticides, whereas, the BPH population from Si Sa Ket was resistant to only one type of the insecticides. The results indicated that the ability of BPH adaptation to the insecticides was different among the populations in NE.เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล(Brown planthopper, Nilaparvata lugens (Stål)) เป็นแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญมีศักยภาพในการทำลายข้าว เนื่องจากมีความสามารถในการปรับตัวต่อพืชอาหารและสภาพแวดล้อมได้ดี เพื่อติดตามสถานการณ์ความต้านทานต่อสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พ.ศ. 2554-2555 เก็บเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากพื้นที่ระบาดใน 9 จังหวัด มาทดสอบหาระดับความเป็นพิษ (LD50) ของสารเคมีป้องกันกำจัดแมลง 10 ชนิด ด้วยวิธี Topical bioassay ผลการทดสอบพบว่าประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จาก 7 จังหวัด ปรับตัวต้านทานต่อ สารอิทิโพรล์ และสารไอโซโปรคาร์บ โดยประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จากจังหวัดหนองบัวลำภู พบว่าปรับตัวต้านทานต่อชนิดสารมากที่สุด ประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากจังหวัดศรีสะเกษ ปรับตัวต้านทานต่อสารเคมีป้องกันก้าจัดแมลงน้อยชนิดที่สุด เพียง 1 ชนิด และประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากจังหวัดร้อยเอ็ด ไม่มีการปรับตัวต้านทานต่อสารที่ทดสอบ แสดงว่าประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีความสามารถในการปรับตัวต่อสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงแตกต่างกั
Effect of fermented juice of epiphytic lactic acid bacteria probiotics on microflora in broiler chickens
No full textA study on the potential of Lactobacillus plantarum ST1and dried fermented juice of epiphytic lactic acid bacteria (DFJLB) as probiotics was conducted with 200 broilers (1-day old). On four treatments were control (basal diet), antibiotic (basal diet + 0.05% OTC) and 0.2% DLABand1.0% DFJLB with basal diet. The birds were arranged in a Completely Randomized Design, 5 replications with 10 chicks per replication in cage. All treatments were not significant difference on growth and feed conversion efficiency in broilers(P<0.05). Significantly, lowest E. coli counts in feces fed Lactobacillus plantarumST1 and DFJLB were recorded compared to control and
antibiotic (P<0.05). Lactic acid bacteria counts in cecum significantly reduced in control compared to other groups (P<0.05). Based on the findings, addition of Lactobacillus plantarumST1with single strain and DFJLB with multi strain probiotics can be replaceable to antibiotic for broiler production.ศึกษาประสิทธิภาพการใช้แบคทีเรียกรดแลคติกเชื้อเดี่ยวแบบผงแห้งและผงแห้งจากน้ำพืชหมักเชื้อผสมเป็นสารโพรไบโอติกทดแทนสารปฏิชีวนะในไก่เนื้อจำนวน 200 ตัว (อายุ 1 วัน) จำนวน 4 กลุ่มทดลองตามสูตรอาหารดังนี้
1) กลุ่มควบคุมที่ได้รับอาหารพื้นฐาน 2) กลุ่มที่เติมสารปฏิชีวนะออกซี่เตตราไซคลิน 0.05% 3) กลุ่มที่เติม Lactobacillus plantarumST 10.2% และ 4) กลุ่มที่เติมผงแห้งจากน้ำพืชหมัก 1%ตามลำดับ ทำการแบ่งลูกไก่ตามกลุ่มทดลองแบบสุ่มตลอด จำนวน 5 ซ้ำ ซ้ำละ 10 ตัว ผลการศึกษาพบว่า ทั้ง 4 กลุ่มทดลองมีผลต่อการเจริญเติบโตและประสิทธิภาพการใช้อาหารในไก่เนื้อไม่แตกต่างกัน (P>0.05) อย่างไรก็ดีการใช้แบคทีเรียกรดแลคติกแบบผงแห้งและผงแห้งจากน้ำพืชหมัก พบปริมาณ E.coli ในมูลต่ำที่สุด (P<0.05) จำนวนแบคทีเรียกรดแลคติกในส่วนซีกัมในกลุ่มควบคุมต่ำกว่ากลุ่มทดลองอื่นๆ (P<0.05) จากผลการศึกษาครั้งนี้พบว่า การเติม Lactobacillus plantarum ST1 เชื้อเดี่ยวและผงแห้งจากน้ำพืชหมักเชื้อผสมที่มีคุณสมบัติเป็นสารโพรไบโอติกสามารถทดแทนการใช้สารปฏิชีวนะออกซี่เตตราไซคลินในการเลี้ยงไก่เนื้อได
Activity of superoxide dismutase (SOD) in tubers of jerusalem artichoke genotypes
No full textThe study of SOD activity in Jerusalem artichoke tubers in 3 varieties that were different harvesting stage and no report the amount of SOD in different parts of Jerusalem artichoke tuber was carried out. The aims of this study were to evaluate SOD activity in various varieties of Jerusalem artichoke and to evaluate the difference of SOD activity in different parts of Jerusalem artichoke tuber. This experiment used 3 varieties of Jerusalem artichoke including Hel 65, CN 52867 and JA 89 that were different genotypes. These tubers were separated into 3 parts: head, middle and tail for extraction and determination of SOD activity. The results showed that Jerusalem artichoke var. Hel 65 exhibited the highest SOD activity compared to var. CN 52867 and JA 89. Additionally, the highest SOD activity of Jerusalem artichoke was found in the head and the middle part of var. Hel 65 compared to tail part as the same variety and different varieties under the same microclimate. Thus, the highest SOD activity of Jerusalem was var. Hel 65.การศึกษากิจกรรมเอนไซม์ SOD ในหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค 3 พันธุ์ ที่มีระยะการเก็บเกี่ยวแตกต่างกันและยังไม่มีรายงานกิจกรรมเอนไซม์ SOD ในส่วนต่างๆ ของหัว ดังนั้นวัตถุประสงค์การศึกษาครั้งนี้คือ ประเมินหากิจกรรมเอนไซม์ SOD ในหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค พันธุ์ต่างๆ และประเมินความแตกต่างกิจกรรมของเอนไซม์ SOD ในส่วนต่างๆ ของหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค โดยทำการทดลองนำหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค 3 พันธุ์คือ พันธุ์ Hel 65 พันธุ์ CN 52867 และพันธุ์ JA 89 ซึ่งมีลักษณะแตกต่างของ genotype และแบ่งส่วนหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค เป็น 3 ส่วน คือ ส่วนโคน ส่วนกลางและส่วนปลาย เพื่อนำสกัดและวัดกิจกรรมเอนไซม์ SOD ผลการทดลองพบว่า หัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค พันธุ์ Hel 65 มีกิจกรรมเอนไซม์ SOD มากกว่าหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค พันธุ์ CN 52867 และ JA 89 และพบว่าส่วนโคนและส่วนกลางของหัวเยรูซาเลม อาร์ติโชค พันธุ์ Hel 65 มีกิจกรรมเอนไซม์ SOD มากกว่าส่วนปลายเมื่อเทียบในพันธุ์เดียวกันและต่างพันธุ์กันในสภาพอากาศที่ไม่แตกต่างกัน ดังนั้นพันธุ์เยรูซาเลม อาร์ติโชค ที่มีกิจกรรมเอนไซม์ SOD มากที่สุดคือพันธุ์ Hel 6
Model development of integrated seed production by farmers in Surin province
No full textLimited supply of good quality seeds is a major concern for a public sector. Model development of integrated seed production by farmers in Surin province is a project that aims to educate farmers about an appropriate technology for seed production and also marketing skill. The project was carried out in 2013 at Changpi sub-district, Sri Korabhum district, Surin province. There were 8 farmers participating in this project. Seeds of KDML105 from the Rice Department were used. Seedlings were transplanted using a transplanter. Field inspection to remove all those contaminated plants were conducted twice following the recommendation of the Rice Department. Other crop managements, such as fertilizer application, pest management, depended on each farmer's practices. The results showed that seeds samples from all 8 farmers' fields had met the standard for commercial seeds. No other seed contamination was found in all samples. The average percentage of seed germination was 93. The average percentage of seed moisture content and other inert matters did not exceed the seed standard. For red rice seeds, samples from 4 farmers did not contain any red rice seeds, while 1 red rice seed was found in those samples from 3 farmers and 2 red rice seeds were found in the seed sample from 1 farmer. These results indicate the improvement of seed qualities, in term of purity and percentage germination, after farmers had participated in the project. The average yield was 431 kg./rai with the production cost of 6,700 bahts/rai or 15.97 bahts/kg. Farmers could sale their seeds at the price of 25 bahts/kg. or 10,781 bahts/rai. Therefore, the net return was 4,081 bahts/rai or 9.03 bahts/kg. Farmers sold their seeds to the Chaipattana Foundation and to other farmers in their communities and also in neighbouring communities. Other farmers can adopt this model of seed production either for their own uses or for sale. Sufficient supply of good quality seeds will help improving the quality of rice product in the community.การขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เป็นปัญหาสำคัญที่ภาครัฐต้องรีบเร่งแก้ไข การพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยเกษตรกรเชิงบูรณาการในจังหวัดสุรินทร์ เป็นโครงการที่มุ่งให้กลุ่มเกษตรกรได้เรียนรู้วิธีการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่เหมาะสม คุณภาพตรงตามมาตรฐานเมล็ดพันธุ์เพื่อกระจายพันธุ์เชิงพาณิชย์ในพื้นที่ ในปี 2556 ดำเนินการร่วมกับกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตำบลช่างปี่ อำเภอศีขรภูมิ มีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการจำนวน 8 ราย ใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 จากศูนย์วิจัยข้าวปลูกโดยวิธีปักดำด้วยเครื่องปักดำ เกษตรกรปฏิบัติตามคำแนะนำของกรมการข้าวโดยตัดข้าวปน 2 ระยะ คือระยะข้าวโน้มรวงและก่อนเก็บเกี่ยวส่วนการดูแลรักษา เช่น การใช้ปุ๋ย การใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูข้าว ในแปลงเกษตรกรแต่ละรายมีความแตกต่างกันจากการวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกรหลังดำเนินการทั้ง 8 รายพบว่า ผ่านมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ชั้นเมล็ดพันธุ์จำหน่ายของกรมการข้าวไม่พบข้าวพันธุ์อื่นปนมีเปอร์เซ็นต์ความงอกเฉลี่ย 93 เปอร์เซ็นต์ ความชื้นและสิ่งเจือปนไม่เกินค่ามาตรฐาน จากการสุ่มตัวอย่างข้าว 500 กรัม มีเกษตรกรจำนวน 4 รายที่ไม่พบข้าวแดงปน เกษตรกรที่เหลือจำนวน 3 รายพบข้าวแดงปน 1 เมล็ด และอีก 1 รายพบข้าวแดงปน 2 เมล็ด ชี้ให้เห็นว่าความบริสุทธิ์และเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดพันธุ์ข้าวเพิ่มขึ้นจากก่อนดำเนินการ สำหรับผลผลิตจากแปลงเกษตรกรเมื่อพัฒนารูปแบบแล้วได้ผลผลิตเฉลี่ย 431 กิโลกรัมต่อไร่ มีต้นทุนการผลิต 6,700 บาทต่อไร่หรือ15.97 บาทต่อกิโลกรัม เกษตรกรจำหน่ายผลผลิตได้ 25 บาทต่อกิโลกรัม มีรายได้ 10,781 บาทต่อไร่ ดังนั้นเกษตรกรมีผลตอบแทนสุทธิ 4,081 บาทต่อไร่ หรือ 9.03 บาทต่อกิโลกรัม โดยมีมูลนิธิชัยพัฒนา เกษตรกรในชุมชนและชุมชนข้างเคียงเป็นแหล่งรับซื้อผลผลิต เกษตรกรสามารนำรูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวนี้ไปใช้ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้ได้คุณภาพดีใช้ทำพันธุ์หรือจำหน่ายในเชิงพาณิชย์เพื่อเพิ่มรายได้ต่อไ
The royal development project at Nongbualampoo province, Thailand
No full textUdornthani Rice Research Centre had conducted the 3 Royal Development projects at Nongbualampoo province in 2013; i.e. the “Pid Thong Lang Phra” project, the “Mobile Agricultural clinic” under the patronage of HRH Crown Prince Maha Vajiralongkorn, and the “Family Love-bonding” project. The main objective of the activities conducted under these royal development projects was to set up the learning center for farmers in the communities about subjects on good seed quality production technology, appropriate cultural practices, and product development for value-added of the rice products. Farmers in the community can adopt these technologies to improve their production efficiencies, which will ultimately helps strengthening the family institution in communities. The results of the “Pid Thong Lang Phra” project showed that 4 rice cultivars, i.e. CNT1, SPT1, SKN, and KDML105, grown in the demonstration plot gave the average yield of 808, 780, 680, and 622 kg./rai, respectively. Farmers have chosen the cultivars KDML105 and SKN for growing in the following season. Under the “Family Love-bonding” project, groups of farmers’ housewives from 6 districts were trained on the subjects related to product development; i.e. GABA rice instant drink and GABA rice ice-cream. A total of 240 farmers’ housewives have been trained last year. Under the “Mobile Agricultural clinic” under the patronage of HRH Crown Prince Maha Vajiralongkorn, the “mobile unit” team has provided technical supports to farmers in the area of Nongbualampoo province for 4 times, and 559 farmers have been serviced.ศูนย์วิจัยข้าวอุดรธานี ได้ดำเนินงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในปี พ.ศ.2556 จำนวน 3 โครงการ ได้แก่ โครงการปิดทองหลังพระจังหวัดหนองบัวลำภู โครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ ในพระราชานุเคราะห์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และโครงการสายใยรักแห่งครอบครัว โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้การผลิตข้าวพันธุ์ดี เป็นแหล่งถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสม และยังสามารถแปรรูปผลิตภัณฑ์ได้หลากหลายเพื่อเพิ่มมูลค่าของข้าว ให้กับเกษตรกรในพื้นที่โครงการหรือเกษตรกรทั่วไปสนใจนำไปปรับใช้ ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว และเพื่อสร้างความเข็มแข็งให้กับสถาบันครอบครัว จากผลการดำเนินงาน พบว่า โครงการปิดทองหลังพระจังหวัดหนองบัวลำภู ที่ดำเนินงานแปลงทดสอบ โดยปลูกข้าวพันธุ์ ชัยนาท 1 สันป่าตอง 1 สกลนคร และขาวดอกมะลิ 105 ให้ผลผลิต 808 780 680 และ 622 กิโลกรัมต่อไร่ และเกษตรกรในพื้นที่ทดสอบได้เลือกข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ สกลนคร ไว้เพื่อปลูกในฤดูต่อไป สำหรับการดำเนินงาน โครงการสายใยรักแห่งครอบครัว ได้ดำเนินการสาธิตการแปรรูปน้ำข้าวกล้องงอกและการทำไอศกรีมจากน้ำข้าวกล้องงอก ให้กับกลุ่มแม่บ้านเกษตรทั้ง 6 อำเภอของจังหวัดหนองบัวลำภู โดยมีเกษตรกรเข้ารับการสาธิต จำนวน 240 ราย สำหรับการดำเนินโครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ในพระราชานุเคราะห์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ได้ออกให้บริการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ ให้กับเกษตรกรในจังหวัดหนองบัวลำภู จำนวน 4 ครั้ง มีผู้เข้ารับบริการทั้งหมด 559 รา
Effects of multiple pests injuries under different weather patterns and cultural practices in irrigated rice ecosystem in Nong Khai and Bueng Kan Provinces
No full textObjective of this study is to characterize the impact of different injury profiles due to multiple pests and cultural practices on rice crop health and yields under irrigated conditions. The survey was conducted in NongKhai and Bueng Kan. The data sets collected from 96 fields included (I) nominal data set, which consists of soil types, rice varieties, and cultural practices, and (ii) ordinal data set, which consists of crop injuries due to insects, diseases and weeds, and rice yield. The data was analysed using various methods, i.e. non-parametric, multivariate statistic method, probability, cluster analysis, Chi-square distance and correspondence analysis. The results from cluster analysis based on multiple pest injury profiles (IP), farmer fields can be classified into 4 groups; IP1, IP2, IP3, and IP4 with the members of 92, 1, 1, and 2, respectively. On the other hand, cluster analysis based on cultural practices and yields (Production Situation, PS), farmer fields can be classified into 4 groups; PS1, PS2, PS3, and PS4 with the members of 85, 7, 2, and 2, respectively. The results from correspondence analysis revealed a narrow Chi-square distance indicated that cultural practice, pests injuries, and rice yield were associated with rice grown during both dry and wet season in 2013. Rice grown in dry season 2013 gave high yield due to proper field conditions and appropriate rate of fertilizer application. While rice grown in dry season 2012 had association with pests injuries, especially disease and weed but due to each group consists of too low number of members. Furthermore, association between yield and season was not clearly observed. Therefore, accumulation of more survey data from different ecosystem and combined analyses across ecosystems and locations would be required, in order to increase the reliability of resultsงานวิจัยนี้เป็นการวัดผลกระทบจากการทำลายของศัตรูข้าวหลายชนิดภายใต้สภาพอากาศ และเขตกรรมที่แตกต่างกันในนิเวศนาชลประทาน ที่มีต่อความสมบูรณ์ของข้าวหรือสุขภาพพืช และผลผลิตของข้าวโดยการสำรวจข้อมูลจากแปลงนาเกษตรกรในจังหวัดหนองคาย และบึงกาฬ จำนวน 96 แปลงโดยบันทึกข้อมูลสภาพดิน พันธุ์ข้าว การเขตกรรม ผลผลิตข้าว และการทำลายของศัตรูข้าว ได้แก่ แมลงศัตรูข้าว โรคข้าวและวัชพืช ซึ่งการวิเคราะห์ข้อมูลได้ประยุกต์ใช้non-parametric multivariate statistical methods คำนวณความน่าจะเป็น ใช้วิธีการจัดกลุ่ม (cluster analysis) และวิเคราะห์Chi-square distance ตลอดจนวิเคราะห์สมนัย(correspondence analysis)ผลการวิเคราะห์สามารถ จัดกลุ่มสภาพการทำลายของศัตรูข้าว (Multiple pests injury profile; IP) ได้ 4 กลุ่ม คือ IP1 IP2 IP3 และ IP4 ซึ่งมีสมาชิก 92 1 1 และ 2 ตามลำดับ สำหรับสภาพการผลิตข้าว (Production Situation; PS) สามารถจัดได้ 4 กลุ่ม คือ PS1 PS2 PS3 และ PS4 ซึ่งมีสมาชิก 85, 7, 2, และ 2 ตามลำดับ การวิเคราะห์สมนัยพบว่า การปฏิบัติทางเขตกรรม การเข้าทำลายศัตรูข้าว และผลผลิตมีความเกี่ยวโยงกันกับการปลูกข้าวทั้งในฤดูนาปรัง และฤดูนาปี 2556 โดยข้าวที่ปลูกในฤดูนาปรัง พ.ศ.2556 มีผลผลิตอยู่ในระดับสูง เนื่องจากสภาพโดยรวม ของแปลงอยู่ในระดับดี และเกษตรกรใช้ปุ๋ยเคมีในอัตราที่เหมาะสม การปลูกข้าวฤดูนาปรัง 2555 มีความเกี่ยวโยงกับรูปแบบการเข้าทำลายของศัตรูข้าว โดยเฉพาะโรคและวัชพืชใต้น้ำ แต่ไม่สามารถอธิบายรูปแบบของผลผลิตได้ชัดเจน เนื่องจากจุดสำรวจ และปีที่สำรวจ มีจำนวนน้อยเกินไป ดังนั้นการรวบรวมข้อมูลระหว่างนิเวศ และการวิเคราะห์ร่วมระหว่างนิเวศและสถานที่จึงจำเป็นต้อง ดำเนินการเพิ่มเติม เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของผลการทดลองคำสำคัญ: สุขภาพพืช รูปแบบการเข้าทำลายของศัตรูข้าวหลายชนิด ระบบนิเวศนาชลประทาน สภาพภูมิอากาศ การเขตกรร
Study on effect of multiple pests injuries under different weather patterns and cultural practices in irrigated rice ecosystem in Surin province
No full textResearch studies the impacts of multiple pest injuries on rice crop health and yield grown under irrigated ecosystem with different cultural practices in Surin province. Data sets were collected from 75 farmers' fields and analysed using non-parametric multivariate statistical method, probability, cluster analysis, Chi-square distance analysis, and correspondence analysis. Data sets included soil properties, irrigation system, rice cultivars, cultural practices, yields, crop damages due to insects, diseases, and weeds. The results from a cluster analysis based on multiple pest injury profiles (IP), farmer fields could be classified into 4 groups; IP1, IP2, IP3, and IP4, with the number of members of 71, 2, 1, and 1, respectively. A cluster analysis based on production situation (PS) showed that 4 groups of farmer fields could be classified; PS1, PS2, PS3, and PS4, with the number of members of 66, 2, 1, and 6, respectively. A cluster analysis based on yield (Y) showed that 4 groups of farmer fields could be classified as Y1 (0 – 0.115 tons/ha), Y2 (0.116 – 0.230 tons/ha), Y3 (0.231 – 0.345 tons/ha), and Y4 (0.346 – 0.500 tons/ha). The results from correspondence analysis showed that Y1 gave low yields due to severe damage by neck blast and stem borer. Inappropriate rate of chemical fertilizer application such as high nitrogen fertilizer application rate also encourage rice plant to be susceptible to the disease. While, Y2, Y3 and Y4 gave high yields because these groups were grown under proper field conditions and appropriate rate of fertilizer application. Correspondence analyses indicated that there were correlation between rice yield, production situation and pest damage.งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาผลกระทบจากการทำลายของศัตรูข้าวหลายชนิดที่มีต่อความสมบูรณ์ของข้าวและผลผลิต ภายใต้การเขตกรรมที่แตกต่างกันในนิเวศนาชลประทานในจังหวัดสุรินทร์ เก็บข้อมูลจากแปลงนาเกษตรกร จำนวน 75 แปลง นำมาวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลประยุกต์แบบ non-parametric multivariate statistical คำนวณความน่าจะเป็น จัดกลุ่ม (cluster analysis) และวิเคราะห์ Chi-square distance ตลอดจนวิเคราะห์การสมนัย (correspondence analysis) ข้อมูลที่วิเคราะห์เป็นข้อมูลของสภาพดิน สภาพชลประทาน พันธุ์ข้าว การปฏิบัติเขตกรรม ผลผลิตข้าว ข้อมูลการทำลายของศัตรูข้าว ได้แก่ แมลงศัตรูข้าว โรคข้าวและวัชพืช ผลการวิเคราะห์สามารถจัดกลุ่มสภาพการทำลายของศัตรูข้าว (Multiple pests injury profile; IP) ได้ 4 กลุ่ม คือ IP1 IP2 IP3 และ IP4 โดยแต่ละกลุ่มมีจำนวนแปลง 71 2 1 และ 1 แปลงตามลำดับ สำหรับสภาพการผลิตข้าว (Production Situation; PS) สามารถจัดได้ 4 กลุ่ม คือ PS1 PS2 PS3 และ PS4 โดยแต่ละกลุ่มมีจำนวนแปลง 66 2 1 และ 6 แปลงตามลำดับ และจัดกลุ่มผลผลิต (Yield; Y) ได้ 4 กลุ่ม คือ Y1 (0-0.115 ตัน/ไร่) Y2 (0.116-0.230 ตัน/ไร่) Y3 (0.231-0.345 ตัน/ไร่) และ Y4 (0.346-0.500 ตัน/ไร่) การวิเคราะห์สมนัยพบว่า Y1 ให้ผลผลิตข้าวต่ำที่สุด เนื่องจากมีการทำลายของโรคไหม้คอรวงและรวงลีบจากหนอนกอในระดับสูง และสภาพการผลิตที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีไม่เหมาะสม ปุ๋ยไนโตรเจนในระดับสูงซึ่งเป็นปัจจัยส่งเสริมต่อการเกิดโรคในข้าว ในขณะที่ Y2 Y3 และ Y4 ให้ผลผลิตสูง เนื่องจากสภาพการผลิตที่มีการใช้ปุ๋ยเคมีที่เหมาะสมและสภาพโดยรวมของแปลงอยู่ในระดับดี ซึ่งการวิเคราะห์สมนัยแสดงให้เห็นว่าผลผลิตข้าว สภาพการผลิตข้าวและการเข้าทำลายของศัตรูข้าวมีความสอดคล้องกั
RGDU06337-MAS-24-B-B: A new early non-glutinous rice line for rainfed lowland rice in northeast Thailand
No full textThe program on research and development of rainfed lowland rice in north eastern Thailand in collaboration with the National Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (BIOTEC) have carried out the project to develop an early maturing, blast resistant, non-glutinous rice variety. The cross between IR57514-PMI-5-B-1-2 and RGDU99016-MAS-77 was developed and the progenies were backcrossed to IR57514-PMI-5-B-1-2 for 3 time at RGDU, BIOTEC. The selected promising line; RGDU06337-MAS-24-B-B, was finally obtained. This line is a non-glutinous, photoperiod sensitive, early maturing line which flowers approximately on October 8 and is ready for harvest on November 11. The average number of panicles per hill is 11 panicles. The average plant height is 114 cm. with strong stem and not easily lodge. The average yield from on-station yield trials is about 506 kg./rai. Under heavy blast infestation conditions, it gave about 177% higher yield than that of RD15, while there were no yield differences under blast-free conditions. The hull color of this line is straw. The grain shape is slender with the length of brown rice of 7.58 mm. It has low chalkiness and has good milling quality with the percentage of head rice of 51.6. For grain chemical qualities, it has low amylose content of 18.4% and has low gelatinization temperature. The cooked rice is soft and moderately sticky in texture with moderately aroma. The advantages of this line are early maturing and also similar age as RD15, which is suitable for upper fields, shorter than RD15, strong stem, not easily lodge, resistant to leaf blast, good cooking and eating qualities, widely accepted by farmers. However, its disadvantages are susceptible to neck blast and brown planthopper.โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาน้ำฝนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือร่วมมือกับศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ พัฒนาสายพันธุ์ข้าวเจ้าอายุเบาให้ต้านทานต่อโรคไหม้ ต้นเตี้ย จนได้ข้าวเจ้าสายพันธุ์ดีเด่น RGDU06337-MAS-24-B-B ซึ่งคัดเลือกได้จากการผสมระหว่างข้าวเจ้าสายพันธุ์ IR57514-PMI-5-B-1-2 กับข้าวเจ้าสายพันธุ์ RGDU99016-MAS-77 โดยผสมกลับไปหาสายพันธุ์ IR57514-PMI-5-B-1-2 จำนวน 3 ครั้ง ที่หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สายพันธุ์ RGDU06337-MAS-24-B-B เป็นข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง อายุเบา ออกดอกประมาณวันที่ 8 ตุลาคม เก็บเกี่ยวประมาณ 11 พฤศจิกายน จำนวน 11 รวงต่อกอ ความสูงเฉลี่ย 114 เซนติเมตร ลำต้นแข็ง ไม่หักล้มง่าย ให้ผลผลิตเฉลี่ยในสภาพแปลงทดลองของศูนย์วิจัยข้าว 506 กิโลกรัมต่อไร่ ในสภาพที่มีโรคไหม้ระบาดให้ผลผลิตสูงกว่าพันธุ์ กข15 ร้อยละ 177 ในสภาพที่ไม่มีโรคไหม้ระบาดให้ผลผลิตไม่แตกต่างจากพันธุ์ กข15 เป็นข้าวเจ้าเปลือกสีฟาง เมล็ดข้าวกล้องยาว 7.58 มิลลิเมตร รูปร่างเรียว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมากได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าวร้อยละ 51.6 อมิโลสต่ำ ร้อยละ 18.4 อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ข้าวสวยนุ่ม ค่อนข้างเหนียว หอมปานกลาง ลักษณะเด่นคืออายุเบาใกล้เคียงกับพันธุ์ กข15 เหมาะสำหรับพื้นที่นาดอนซึ่งไม่เหมาะสมกับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ต้นเตี้ยกว่าพันธุ์ กข15 ลำต้นแข็ง ไม่หักล้มง่าย ต้านทานต่อโรคใบไหม้ คุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี เป็นที่ยอมรับของเกษตรกร แต่มีข้อควรระวังคืออ่อนแอต่อโรคไหม้คอรวง และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตา
Reaction of rice to blast and bacterial leaf blight diseases in Sakon Nakhon province
No full textBlast and bacterial leaf blight diseases are major diseases, which cause severe losses to yield and quality of rice in north eastern region. An evaluation of reaction of rice cultivars/lines to blast and bacterial leaf blight is one of the activities under the program of germplasm improvement in north eastern region with the objective of selecting for the rice lines resistant to leaf and neck blast and to bacterial leaf blight. The experiments were carried out in 2013 at Sakon Nakorn Rice Research Centre using 99 rainfed lowland rice lines and 35 irrigated rice lines. An evaluation of leaf blast at seedling stage was conducted under the upland, short-row conditions. An evaluation of neck blast was conducted at flowering stage by spraying a spore suspension on to flag leaf sheath. For bacterial leaf blight, the reactions were evaluated by using a clipping technique. The results showed that 52 lines of rainfed lowland germplasm were moderately and resistant to leaf blast, 2 lines were moderately resistant to neck blast and 24 lines were moderately and resistant to bacterial leaf blight. For irrigated germplasm, 23 lines were moderately and resistant to leaf blast, moderately resistant to neck blast, and 8 lines were moderately resistant and resistant to bacterial leaf blight.โรคไหม้และโรคขอบใบแห้งของข้าว เป็นโรคที่มีความสำคัญและสร้างความเสียหายกับผลผลิตและคุณภาพข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนืออย่างมาก การทดสอบปฏิกิริยาของพันธุ์ข้าวต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง เป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ำฝน และนาสวนนาชลประทานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวที่มีความต้านทานต่อโรคไหม้ในระยะกล้า ระยะออกรวง และโรคขอบใบแห้ง ดำเนินการที่ศูนย์วิจัยข้าวสกลนคร ฤดูนาปี 2556 โดยใช้สายพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ำฝนจำนวน 99 สายพันธุ์ และข้าวนาสวนนาชลประทานจำนวน 35 สายพันธุ์ ทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคไหม้ในระยะกล้าแบบสภาพธรรมชาติโดยวิธี Upland short row ในระยะออกรวงทดสอบโดยฉีดสปอร์แขวนลอยของเชื้อราโรคไหม้บริเวณกาบใบธง ส่วนโรคขอบใบแห้งทดสอบโดยใช้กรรไกรจุ่มในเซลล์แขวนลอยของเชื้อแบคทีเรียแล้วตัดปลายใบข้าว ผลการทดสอบพบว่า สายพันธุ์ข้าวนาสวนนาน้ำฝนแสดงปฏิกิริยาต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ระยะกล้า จำนวน 52 สายพันธุ์ ค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ระยะออกรวง จำนวน 2 สายพันธุ์ ต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง จำนวน 24 สายพันธุ์ ส่วนสายพันธุ์ข้าวนาสวนนาชลประทาน แสดงปฏิกิริยาต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ระยะกล้า จำนวน 23 สายพันธุ์ ค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ระยะออกรวง จำนวน 1 สายพันธุ์ ต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง จำนวน 8 สายพันธุ์ ซึ่งผลการทดสอบนี้สามารถนำไปเป็นข้อมูลในการคัดเลือกข้าวสายพันธุ์ดีเด่นที่มีความต้านทานต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้งต่อไ