Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
Evaluation of rice lines / varieties from gene bank and INGER rice germplasm to blast and bacterial leaf blight diseases at Chainat Rice Research center
No full textBlast and bacterial leaf blight diseases are major diseases, which cause damage to yield and quality of rice in Thailand. Evaluation of rice lines/varieties from rice gene germplasm bank (Rice Department) and rice germplasm from International Rice Research Institute (IRRI) under the International network for genetic evaluation of rice (INGER). Reaction test to blast and bacterial leaf blight diseases, with the objective for blast and bacterial blight evaluation resistance of rice lines/varieties, were conducted at Chainat Rice Research Center in 2008 – 2014. 1,200 rice germplasms were used for reaction test to blast disease. Blast disease evaluation at seedling stage was conducted under the upland short row conditions (natural infections). The results showed that 351 rice lines/ varieties were moderately resistant - resistant (MR-R). Reaction test to bacterial leaf blight disease was conducted during 2010 – 2014. 200 rice gene germplasms and 286 INGER germplasms, total 486 germplasms were used for test reaction at tillering stage with artificial inoculation by clipping method. The results showed that 122 rice lines/varieties were moderately resistant to highly resistant (MR-HR). The experimental data could be utilized for rice improvement program in Thailand to develop high yield and good cooking quality rice varieties resistance to blast and bacterial leaf blight disease. For its popularity among consumers and market and propagation to the farmer in the future.โรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง เป็นโรคสำคัญที่สร้างความเสียหายให้กับผลผลิตและคุณภาพข้าวในประเทศไทย การประเมินสายพันธุ์/พันธุ์ข้าวจากธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว (Gene bank) กรมการข้าว และแหล่งเชื้อพันธุ์ภายใต้โครงการ International network for genetic evaluation of rice (INGER) สถาบันวิจัยข้าวระหว่างประเทศ (IRRI) ต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง วัตถุประสงค์เพื่อประเมินสายพันธุ์/พันธุ์ข้าวที่มีความต้านทานต่อการเข้าทำลายของโรคไหม้ และโรคขอบใบแห้ง ดำเนินการที่ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท การทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคไหม้ ดำเนินการระหว่างปี 2551 – 2557 โดยใช้สายพันธุ์/พันธุ์ข้าวจากธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน 1,200 สายพันธุ์/พันธุ์ ทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคไหม้ในระยะกล้าแบบ upland short row โดยปล่อยให้เกิดการเข้าทำลายของโรคตามธรรมชาติ ผลการทดสอบพบว่า สายพันธุ์/พันธุ์ข้าวแสดงปฏิกิริยาค่อนข้างต้านทานถึงต้านทานสูง (MR - HR) ต่อโรคไหม้ จำนวน 351 สายพันธุ์/พันธุ์ข้าว การทดสอบปฏิกิริยาโรคขอบใบแห้ง ดำเนินการระหว่างปี 2553 – 2557 โดยใช้สายพันธุ์/พันธุ์ข้าวจากธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว จำนวน 200 สายพันธุ์/พันธุ์ และ INGER จำนวน 286 สายพันธุ์/พันธุ์ รวม 486 สายพันธุ์/พันธุ์ ทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคขอบใบแห้งในระยะแตกกอ ปลูกเชื้อโรค (artificial inoculation) โดยวิธีการตัดใบ (clipping method) ผลการทดสอบพบว่า สายพันธุ์/พันธุ์ข้าวแสดงปฏิกิริยาค่อนข้างต้านทานถึงต้านทาน (MR - R) ต่อโรคขอบใบแห้ง จำนวน 122 สายพันธุ์/พันธุ์ข้าว จากการทดสอบสามารถนำมาเป็นข้อมูลสนับสนุนงานด้านปรับปรุงพันธุ์ข้าวในประเทศไทย ให้มีการพัฒนาข้าวพันธุ์ดีมีความต้านทานต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง ให้ผลผลิตต่อไร่สูง มีคุณภาพการหุงต้มดี พร้อมทั้งเป็นที่นิยมของผู้บริโภคและตลาด เพื่อเผยแพร่สู่เกษตรกรต่อไ
Improving Blast Resistance in a Rice Variety 'Bahng Taen' by Using Marker-assisted Backcrossing
No full textBlast disease is a major rice disease causing significant rice yield loss worldwide. These are several methods to control this disease, but the most effective and most suitable method is to use blast resistant varieties. Prachin Buri Rice Research Center has released a rice variety ‘Bahng Taen’, which is resistant to blast in the Eastern region. Bahng Taen is a non-glutinous, photoperiod insensitive, early maturity variety with high yielding ability. However, the ability to resist to blast of this variety is declining drastically. It is, therefore, necessary to improve blast resistance in Bahng Taen by introgressing blast resistant genes into its background from two donors; PSL’07F6No.2 and PSL’07F6No.5. These two resistant lines were derived from the cross between Jao Hom Nin (JHN) and IR64. Two crosses were conducted i.e. Bahng Taen x PSL’07F6No.2 and Bahng Taen x PSL’07F6No.5. Once the F1 populations were obtained, they were backcrossed to Bahng Taen in order to obtain BC1F1 populations. The progenies were selected using SSR markers flanking blast resistant genes located on chromosome 1 and 11 i.e. RM212/RM319 and RM224/RM144, respectively. Those heterozygous individuals with good agronomic characters were selected in each generation. Four to five backcrossing were conducted until BC4F1 and BC5F1 populations were obtained. Those populations were then allowed to self-pollinated in order to get segregating populations. Those homozygous individuals with good agronomic characters from BC4F2 and BC5F2 populations were selected. Thirty-six lines of BC4F2 and 22 lines of BC5F2 were obtained from the cross between Bahng Taen x PSL’07F6No.2. Fifty-one lines of BC4F2 and 21 lines of BC5F2 were obtained from the cross between Bahng Taen x PSL’07F6No.5. The total of 130 introgressed lines were selected. The preliminary observation trails were conducted at Prachin Buri Rice Research Center. The results showed that those tested lines had maturity ranging from 111 to 132 days. The plant height was between 102 to 129 centimeters and the panicle weight was between 2.8 to 4.1 grams. The filled grain percentage was between 69 to 85 with a 100-grain weight ranging from 2.7 to 3.2 grams. The blast resistant screening was conducted under field condition at Ratchaburi Rice Research Center. It was found that 26 lines showed highly resistant (HR) while 30 lines showed resistant (R) to blast. However, continuous observation has revealed the non-persistent degree of resistance for most of those lines, excepted for 13 lines of which the moderate to high level of blast resistance were recorded.โรคไหม้ เป็นโรคที่มีความสำคัญและสร้างความเสียหายต่อผลผลิตข้าวทั่วโลก การป้องกันกำจัดโรคไหม้สามารถทำได้หลายวิธี แต่วิธีที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมที่สุด คือ การใช้พันธุ์ต้านทาน โดยศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ได้เสนอขอรับรองพันธุ์ข้าว พันธุ์บางแตน ซึ่งมีความต้านทานโรคไหม้ในเขตภาคตะวันออก รวมทั้งเป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง อายุเก็บเกี่ยวสั้น และให้ผลผลิตสูง แต่ในปัจจุบันความต้านทานลดลงเป็นอย่างมาก จึงต้องการเพิ่มความต้านทานจากสายพันธุ์ PSL’07F6No.2 และ PSL’07F6 No.5 (สายพันธุ์ให้) ซึ่งเป็นพันธุ์ผสมที่ได้จากคู่ผสม Jao Hom Nin (JHN) และ IR64 โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุล ชนิด SSR ช่วยในการคัดเลือก เริ่มจากผสมพันธุ์ จำนวน 2 คู่ผสม ระหว่างพันธุ์บางแตนกับ PSL’07F6No.2 และ PSL’07F6No.5 เมื่อได้ประชากรชั่วที่ 1 (F1) แล้วจึงผสมกลับไปยังพันธุ์บางแตนได้เป็น BC1F1 คัดเลือกโดยใช้เครื่องหมายโมเลกุล ชนิด SSR ที่มีตำแหน่งใกล้กับยีนที่ควบคุมลักษณะความต้านทานโรคไหม้บนโครโมโซม 1 และ 11 ได้แก่ RM212/RM319 และ RM224/RM144 การผสมกลับแต่ละครั้งคัดเลือกต้นที่มีลักษณะพันธุกรรมเป็นแบบ heterozygous และลักษณะทางการเกษตรดี จนกระทั่งมีการผสมกลับทั้งหมด 4 - 5 ครั้ง ได้เป็น BC4F1 และ BC5F1 จึงปล่อยให้ประชากรเกิดการผสมตัวเอง เพื่อให้มีการกระจายตัวทางพันธุกรรม แล้วคัดเลือกต้น BC4F2 และ BC5F2 ที่มีลักษณะพันธุกรรมเป็นแบบ homozygous และลักษณะทางการเกษตรดี โดยคู่ผสมของพันธุ์บางแตนและสายพันธุ์ PSL’07F6No.2 จำนวน 36 และ 22 สายพันธุ์ ตามลำดับ รวม 58 สายพันธุ์ และคู่ผสมของพันธุ์บางแตนและ PSL’07F6No.5 จำนวน 51 และ 21 สายพันธุ์ ตามลำดับ รวม 72 สายพันธุ์ รวมทั้งสิ้น 130 สายพันธุ์ปล่อยให้ผสมตัวเองจนได้เป็น BC4F4 และ BC5F4 หลังจากนั้นปลูก BC4F4 และ BC5F4 เพื่อศึกษาพันธุ์ ณ ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี พบว่า ข้าวทดสอบมีอายุเก็บเกี่ยว 111 - 132 วัน ความสูง 103 - 129 เซนติเมตร น้ำหนักรวง 2.8 - 4.1 กรัม เมล็ดดีร้อยละ 69 - 85 และ น้ำหนัก 100 เมล็ด 2.7 - 3.2 กรัม และปลูกทดสอบความต้านทานต่อโรคไหม้ในสภาพแปลง ณ ศูนย์วิจัยข้าวราชบุรี พบว่า มีสายพันธุ์ที่แสดงความต้านทานสูง (HR) จำนวน 26 สายพันธุ์ และต้านทาน (R) จำนวน 30 สายพันธุ์ รวม 56 สายพันธุ์ ต่อมาความต้านทานลดลงมีเพียง 13 สายพันธุ์ที่ยังคงแสดงความต้านทานสูง ต้านทาน และค่อนข้างต้านทา
Remote sensing-based information and yield prediction for rice in Thailand
No full textRIICE is an activity in RIICE project which to find ways of helping Asian countries are faced with a natural disaster. Especially floods and droughts caused by the cooperation of the three organizations, namely International Rice Research Institute (IRRI), SARMAP and Rice Department. By the year 2013 - 2015 in the area of responsibility of Suphanburi Rice Research Center and Nakhon Ratchasrima Rice Research Center. In the year 2013 in Nakhon Ratchasima, using satellite COSMO Skymed, type stripmap, resolution 3-meter, width of the image 40 x 40 kilometers. In Suphanburi, using satellite COSMO Skymed, type scansar resolution of 15 meters, the width of the image 100 x 100 kilometers. In each field survey was conducted, collectting geographic coordinates, Managing of farmers, Environment and weather of 20 plots in each province. Leaf area index, crop cutting. After the end of the growing season, we survey in the fields if it was paddy field or non-paddy, totally of 100 points with the geographic coordinates to assess the accuracy of a program MapSCAPE Performance in 2013 for satellite imagery. In the year 2014 in Nakhon Ratchasima, using satellite COSMO Skymed, type scansar, resolution 15 meters, width of the image 100 x 100 kilometers. In Suphanburi, using satellite COSMO Skymed,type stripmap resolution of 3 meters, the width of the image 40 x 40 kilometers. The result of 2013 are, getting 7 imageries from Suphanburi, 11 imageries from Nakhon Ratchasima, They could be classified into cultivated area, flooded areas and the start of the growing season. The precision of the program by using Confusion Matrix computation, we found that the accuracy of the program in Suphanburi is 87 %, in Muang Yang is 86 % The result of 2014 are The precision of the program by using Confusion Matrix computation, we found that the accuracy of the program in Suphanburi is 93.1 %.โครงการ Remote Sensing-based Information and Insurance for Crops in Emerging Economics (RIICE) เป็นโครงการหาแนวทางในการช่วยเหลือประเทศทางแถบเอเชียที่กำลังประสบกับปัญหาภัยธรรมชาติ โดยเฉพาะอุทกภัย และภัยแล้ง โดยเกิดจากความร่วมมือของ 3 องค์กรหลัก ได้แก่ International Rice Research Institute (IRRI), SARMAP และกรมการข้าว โดยดำเนินการปี 2556 - 2558 ในพื้นที่รับผิดชอบของศูนย์วิจัยข้าวสุพรรณบุรี และศูนย์วิจัยข้าวนครราชสีมา วิธีการดำเนินงานปี 2556 จังหวัดนครราชสีมาใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท stripmap ความละเอียดของภาพ 3 เมตร ความกว้างของภาพ40 x 40 กิโลเมตร จังหวัดสุพรรณบุรี ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท scansar ความละเอียดของภาพ 15 เมตร ความกว้างของภาพ 100 x 100 กิโลเมตร ในแต่ละจังหวัดได้ดำเนินการสำรวจเก็บพิกัดทางภูมิศาสตร์ การจัดการแปลงของเกษตรกร สภาพแวดล้อมและสภาพอากาศ จำนวน 20 แปลงในแต่ละจังหวัด เก็บข้อมูลดัชนีพื้นที่ใบข้าว ผลผลิตข้าวในแปลงเกษตรกร หลังจากสิ้นสุดฤดูปลูกทำการสำรวจพื้นที่นาข้าว และไม่ใช่นาข้าว จำนวน 100 จุด บันทึกพิกัดทางภูมิศาสตร์ เพื่อนำไปประเมินความแม่นยำของโปรแกรม MapSCAPE ส่วนปี 2557 ได้มีการเปลี่ยนความละเอียดของภาพ โดยจังหวัดนครราชสีมา ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท scansar ความละเอียดของภาพ 15 เมตร ความกว้างของภาพ 100 x 100 กิโลเมตร จังหวัดสุพรรณบุรี ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม COSMO Skymed ประเภท stripmap ความละเอียดของภาพ 3 เมตร ความกว้างของภาพ 40 x 40 กิโลเมตร ผลการดำเนินงานในปี 2556 ได้ภาพถ่ายดาวเทียมของ จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 7 ภาพ จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 11 ภาพ ได้นำภาพถ่ายมาแปลเพื่อแสดงพื้นที่ปลูกข้าว พื้นที่ถูกน้ำท่วม การเริ่มฤดูปลูกข้าว ของทั้ง 2 จังหวัด โดยใช้โปรแกรม MapSCAPE 5.0 ประมวลและแสดงพื้นที่ปลูกข้าว จากการวิเคราะห์ความแม่นยำจากการแปลภาพถ่ายดาวเทียม โดยใช้ Confusion Matrix Computation พบว่า การแปลภาพของจังหวัดสุพรรณบุรีมีความแม่นยำร้อยละ 87 และการแปลภาพพื้นที่ปลูกข้าวของอำเภอเมืองยาง จังหวัดนครราชสีมา มีความแม่นยำร้อยละ 86 ผลการดำเนินงานปี 2557 พบว่า การแปลภาพถ่ายของจังหวัดสุพรรณบุรีมีความแม่นยำร้อยละ 93.
Research on leaf area index in the recommended rice varieties with different rate of fertilizer application at Khlong Luang Rice Research Center
No full textIn order to research on Leaf Area Index (LAI) in the recommended rice varieties with different rate of fertilizer application during 2014 at Khlong Luang Rice Research Center. An experiment as Split plot in RCB with 4 replications, main plot were 3 recommended rice varieties: RD49 RD31 and PTT1 and sub plot were fertilizer application rates : 0-0-0 12-6-6 and 30-6-6 N-P2O5-K2O kg per rai. Character measured was Leaf Area Index (LAI) in 3 recommended rice varieties at 30 50 70 90 days after planting. The result indicated that RD49 RD31 and PTT1 rice varieties Leaf Area Index maximum for 3 varieties was obtained at flowering stage (80 days after transplanting) and then it was reduced due to the wilting and falling of lower leaves. RD49 had the highest LAI and after that PTT1 and RD31 respectively. The result shown that rice variety and fertilizer rate have effect on Leaf Area Index (LAI).การทดลองในครั้งนี้เพื่อวิจัยค่าดัชนีพื้นที่ใบข้าวในข้าวพันธุ์ดีที่มีการใส่ปุ๋ยที่แตกต่างกัน วางแผนการทดลองแบบ Split plot in RCB มี 4 ซ้ำ ปี 2557 ดำเนินงานที่ศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง ปัจจัยหลัก คือ พันธุ์ข้าว 3 พันธุ์ ได้แก่ กข49 กข31 และปทุมธานี 1 ปัจจัยรองคืออัตราปุ๋ยเคมี 3 อัตรา ได้แก่ 0-0-0 12-6-6 และ 30-6-6 กิโลกรัม N-P2O5-K2O ต่อไร่ ทำการบันทึกข้อมูลดัชนีพื้นที่ใบที่ระยะเวลา 30 50 70 80 และ 90 วันหลังหว่านข้าว ผลการทดลองพบว่าข้าวในทั้ง 3 พันธุ์จะมีค่าดัชนีพื้นที่ใบแตกต่างกันโดยค่าดัชนีพื้นที่ใบเพิ่มขึ้นตามอัตราปุ๋ย และจะเพิ่มสูงสุดที่ 80 วันหลังหว่านข้าว ซึ่งเป็นช่วงที่ข้าวอยู่ในระยะการสร้างช่อดอก ซึ่งเป็นระยะแตกกอสูงสุดหรือแตกกอเต็มที่ หลังจาก 80 วันไปแล้วค่าดัชนีพื้นที่ใบข้าวจะลดลงเนื่องจากใบเหี่ยวแห้งและใบมีจำนวนลดลง ข้าวพันธุ์ กข49 จะมีค่าดัชนีพื้นที่ใบสูงกว่า ปทุมธานี 1 และ กข31 ในทุกอัตราปุ๋ยเคมี ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าพันธุ์ข้าวและอัตราปุ๋ยเคมีมีผลต่อค่าดัชนีพื้นที่ใ
Comparison of brown planthopper population density from light traps for development of outbreak forecasting system in rice planting area, Nakhonnayok province
No full textStudies of BPH density from light traps were monitored at Prachinburi Rice Research Center and five different farmer fields in Nakhonnayok Province of the following sites: 1) Moo 1 Tha Sai subdistrict Mueang district 2) Moo 7 Tha Chang subdistrict Mueang district, 3) Moo 5 Srisa Krabue subdistrict Ongkharak district, 4) Moo 1 Bueng San subdistrict Ongkharak district and 5) Moo 12 Ban Phrik subdistrict Ban Na district. To attract and trap the brown planthopper (BPH), light was daily turned on between 6.00 pm to 9.00 pm. Insect collecting and identification were daily monitored from January 2013 to October 2014. The results indicated that the trend
of long-winged BPH population density with light trap catched from five different farmer fields in Nakhonnayok Province and Prachinburi Rice Research Center had positive correlation and were statistically significant at 0.05 level. The results also showed that BPH population density in the paddy fields at Nakornnayok from Moo 1 Bueng San subdistrict and Prachinburi Rice Research Center were positively correlated at a medium level (r=0.67, p<0.01), whilst BPH population density data from the other study areas in Nakhonnayok had a positive correlation at a low level with coefficient during 0.3 - 0.5 (p<0.05). However, there was no correlation between the distance of the light traps and BPH population density in the study areas. In summary, it has been assumed that BPH population density from the light-traps data in Prachinburi Rice Research Center can be used as a representative to forecast and monitor the BPH outbreak in Muang district, Ongkharak district and Ban Na district Nakhonnayok province as the data provided an indication of the BPH outbreak patterns.ศึกษาความสัมพันธ์ของความหนาแน่นของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากกับดักแสงไฟที่ติดตั้งไว้ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี และที่แปลงนาเกษตรกร จังหวัดนครนายก ดำเนินการโดยติดตั้งกับดักแสงไฟที่แปลงนาใกล้บ้านเกษตรกร จำนวน 5 พื้นที่ได้แก่ 1) หมู่ 1 ตำบลท่าทราย อำเภอเมือง 2) หมู่ 7 ตำบลท่าช้างอำเภอเมือง 3) หมู่ 5 ตำบลศีรษะกระบือ อำเภอองครักษ์ 4) หมู่ 1 ตำบลบึงศาล อำเภอองครักษ์ และ 5) หมู่ 12 ตำบลบ้านพริก อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก โดยเปิดไฟล่อดักแมลงระหว่างเวลา 18.00 - 21.00 น.ทุกคืน เก็บรวบรวมแมลงมาจำแนกชนิดและนับจำนวนทุกวัน ตั้งแต่เดือนมกราคม 2556 ถึงตุลาคม 2557 ผลการศึกษาพบว่าความหนาแน่นของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลชนิดปีกยาวที่ดักได้จากกับดักแสงไฟ ในพื้นที่แปลงนาของบ้านเกษตรกรทั้ง 5 ราย มีความสัมพันธ์กันทางสถิติกับความหนาแน่นของแมลงที่ได้จาก กับดักแสงไฟที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรีที่ระดับ 0.05 โดยข้อมูลวิจัยชี้ว่า ส่วนใหญ่มีความสัมพันธ์กันในระดับต่ำ มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Pearson Rank Correlation, r) อยู่ระหว่าง 0.3 ถึง 0.5 ยกเว้น กับดักแสงไฟที่ หมู่ 1 ตำบลบึงศาล อำเภอองครักษ์ ที่มีความสัมพันธ์กันในระดับปานกลาง (r =0.67, p<0.01) และมีความสัมพันธ์เชิงบวก อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาพบว่าไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างของกับดักแสงไฟกับความหนาแน่นของแมลง กล่าวโดยสรุปกับดักแสงไฟที่ติดตั้งไว้ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรีสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการติดตามสถานการณ์การระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่ปลูกข้าวบริเวณอำเภอเมือง อำเภอองครักษ์ และอำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายกได
Development of rice seed production model by KhumRuamjaiPattana Ban Suan-Tang Farmers in Suphanburi province
No full textThis research was to develop a model for rice seed production by integrated framing. This research has been working with KhumRuamjaiPattana Ban Suan-Taeng Famers at Suphanburi Province. The objective is to develop a model for rice seed production, which focused in three parts: 1) To develop rice seed production which meets Good Agriculture Practices: Seed (GAP:Seed) 2) To develop a quality control system for checking and qualification rice quality and 3) to promote the rice seed production, which enhances an opportunity to sell and distribute rice seed. In this research, an integrated rice seed production was developed by working with rice seed farmers. In 2012, rice seeds sampled from KhumRuamjaiPattana Ban Suan-Tang famers did not
meet the rice quality standard e.g. high contamination and low germination rate. After applying this developed model to the farmers (during 2012/2013) a number of rice seed which met quality standard increased to 66.67 percent and 100 percent in 2013/2014. In conclusion, this improved model for rice seed production of KhumRuamjaiPattana Ban Suan-Taeng Famers can develop rice seed production to meet Good Agriculture Practices: Seed which increase the incomes of farmers
and allows a distribution of good quality seeds to farmers in other areas.การวิจัยเพื่อการพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยเกษตรกรเชิงบูรณาการ ซึ่งได้ทำงานวิจั ยร่วมกับกลุ่มเกษตรกรรวมใจพัฒนาบ้านสวนแตง ตำบลสวนแตง อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว โดยการมุ่งประเด็นการพิจารณา 3 ส่วน คือ 1) พัฒนาระบบการผลิต เมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มให้เป็นไปตามมาตรฐานตามระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ที่ดีและเหมาะสม (GAP:Seed) 2) พัฒนาระบบการควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยมีการตรวจสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าว และรับรองตาม มาตรฐานเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อให้เป็นที่น่าเชื่อถือ และ 3) การประชาสัมพันธ์แหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อเพิ่ม โอกาสในการจำหน่ายและการกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าว ดังนั้นเพื่อให้ได้รูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเชิงบูรณาการ ที่มีการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกร ในปี 2555 ได้ทำการเก็บตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกร ก่อนการทดลอง โดยพบว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวที่เกษตรกรผลิตทั้งหมดไม่ผ่านมาตรฐานชั้นพันธุ์จำหน่าย เนื่องจาก ปัญหาร้อยละของสิ่งเจือปนเกินมาตรฐาน และความงอกของเมล็ดพันธุ์ต่ำกว่ามาตรฐานที่กำหนดหลังจากการนำรูปแบบการพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์โดยเกษตรกรมีส่วนร่วมไปใช้ พบว่า สามารถพัฒนาคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกรให้มีผลผลิตมีคุณภาพผ่านมาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์ จากผลจากวิจัยในปี 2555/2556 เมล็ดพันธุ์ที่ผลิตมีคุณภาพผ่านมาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์เพิ่มขึ้นเป็นคิดเป็นร้อยละ 66.67 และในปี 2556/2557 เมล็ดพันธุ์ที่ผลิตมีคุณภาพผ่านมาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์เพิ่มขึ้นเป็นคิดเป็นร้อยละ 100 ซึ่งจากการพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของเกษตรกรกลุ่มรวมใจพัฒนาบ้านสวนแตงสามารถพัฒนาคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ได้ตามมาตรฐานตามระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ที่ดีและเหมาะสม (GAP:Seed) ทำให้รายได้ของเกษตรกรเพิ่มขึ้น อีกทั้งยังเป็นการช่วยการกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพดีแก่เกษตรกรในพื้นที่ต่อไ
A Decade, Improvement of rice varieties for agricultural project, which farmers’participation Ban-Nagian, Ampur Omkoi, Chiangmai
No full textReciprocation of Queen Sirikit’s commanded to slove a problem rice harvest insufficeint for consumption of farmmers whose live in area of High land Agricultural Development Royal Project, Ban-Nagian, Ampur Omkoi, Chiangmai. The project proceeded for a decade (2548-2557 BE). Project objective is to reach rice varieties which appropriate to condition and consumption in the area lead to acceptance and utilization of the new varieties. Project procedures includes researching each varieties, comparing output, developing varieties that are common in the area into pure line, developing seedstock manufacturing to support “Bank of Royal Rice” activity and found that Ka-Saw (SMGC02001) which is the popular rice variety, in addition to there are 2 predominant promising lines, SMGC02001-NGN-112-1 and SMGC02001-DDM-61-1 which yield averagely 2,027 and 1,905 grams per 8 square meters cultivated area (405 and 381 kg/rai). And flowering on 5 and 10 October. All mentioned above lead to conclusion of rice production which proceeded by members of Bank of Royal Rice. Improvement of rice varieties for Agricultural Project, which farmers’ participation created a true application of developed rice varieties conduce toward increasing rice harvest to sufficient quantity for consumption sustainable.เพื่อสนองพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ในการแก้ไขปัญหาผลผลิตข้าวไม่เพียงพอต่อการบริโภค ในพื้นที่โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงตามพระราชดำริบ้านนาเกียน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ งานพัฒนาพันธุ์ข้าวนาที่สูงโดยเกษตรกรมีส่วนร่วมเป็นกิจกรรมที่ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2548 ซึ่งเป็นเวลาร่วม 1 ทศวรรษ วัตถุประสงค์ เพื่อให้ได้พันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และตรงกับความต้องการของเกษตรกรมากที่สุด จนเกิดกระบวนการยอมรับและนำพันธุ์เหล่านั้นไปใช้ประโยชน์ในชุมชนของตนเองอย่างยั่งยืน โดยมีขั้นตอนการดำเนินการตั้งแต่ การศึกษาพันธุ์ การเปรียบเทียบผลผลิต การพัฒนาพันธุ์ข้าวนาที่สูงที่เกษตรกรนิยมปลูกให้เป็นพันธุ์บริสุทธิ์ การพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์เพื่อสนับสนุนกิจกรรม “ธนาคารข้าวพระราชทาน” พบว่า นอกจากจะได้พันธุ์ข้าวนาที่สูง ขะสอ (SMGC02001) ที่เกษตรกรนิยมปลูกแล้ว ปัจจุบันได้สายพันธุ์ข้าวดีเด่น จำนวน 2 สายพันธุ์ คือ SMGC02001-NGN-112-1 และ SMGC02001-DDM-61-1 ซึ่งให้ผลผลิตเฉลี่ย 2,027 และ 1,905 กรัมต่อพื้นที่เก็บเกี่ยว 8 ตารางเมตร (405 และ 381 กิโลกรัมต่อไร่) ออกดอกประมาณ วันที่ 5 และ 10 ตุลาคม และเป็นที่ยอมรับของเกษตรกร จนนำไปสู่การพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ที่ดำเนินการโดยกลุ่มสมาชิก “ธนาคารข้าวพระราชทาน” ถือได้ว่าเป็นการใช้ประโยชน์จากพันธุ์ข้าวที่พัฒนาโดยเกษตรกรมีส่วนร่วมได้อย่างแท้จริ
Effect of planting date on yield and grain quality of promissing irrigated rice
No full textClimate change has an impact on rice yield and quality. Heat highly affects rice during flowering stage, as during the stage rice is extremely sensitive to temperature environment. It has been reported that, different rice variety was affected by temperature differently. For Asian country, the highest temperature during the day in summer was about 35 to 41oC or higher resulting in heat intolerance in rice that causes the high percentage of unfilled grain. Heat is also the major cause of cracked-grain leading to the higher number of broken milled rice after milling. The temperature which is higher than 35oC can cause a severe problem in rice plant development in either vegetative phase or reproductive phase that can be determined by the lower number of panicle and seed per panicle. For low temperature, cold can cause a problem while the plant is at the panicle formation and anthesis stage. The critical temperature causing sterility in cold tolerant rice variety is 15-17oC, while it is 17-19oC for cold sensitive variety. It can be said that the critical temperature leads to sterility during anthesis in rice is 15-20oC. It is reported that at 8.5 to 10 days prior flowering time was the critical duration where rice can be highly sensitive to the cold. The main aim of this research was to search for both a suitable period for rice planting and the critical period which the planting should be avoided in order to gain a high quality rice product in irrigated rice cultivation system. We performed the RCB experiment with triplication by planting rice in every 10 days for the whole cultivated season. The broadcasting method was for planting PSL05101-93-1-3-2 elite (promissing) line by using the seed ratio of 1.5 kg/ rai for 4x6 m area with 12-6-6 fertilizer (N-P2O5-K2O). We harvested the rice products in the area of 2x5 m after 30 days of flowering. The harvested rice were then threshed, sun-dried, and cleaned, before rice grain at 14% RH were weighted and analyzed of their milling quality including other physical quality. The results showed that the elite line which was planted in every other 10 days from 30th June 2013 to 4th August 2014 had significantly different physical properties and other characteristics by Pearson’s correlation analysis at P < 0.05. It is noted that rice yield and the lowest temperature at 45 and 55 days after planting or during the early stage of panicle formation were ultimately correlated. Moreover, the lowest temperature at 75% of flowering and 15 days before flowering was significantly related to rice yield. Correspondingly, there was significantly correlation between the percentage of head rice and broken rice and the temperature at 10 days before harvesting.ผลกระทบจากสภาพอากาศที่ไม่เหมาะสม ส่งผลต่อผลผลิตและคุณภาพข้าว โดยอากาศร้อนมีผลกระทบต่อข้าวในช่วงออกดอก เพราะข้าวในระยะกำลังออกดอกเป็นช่วงที่มีความไวต่ออุณหภูมิสูงมากที่สุด แต่ข้าวต่างพันธุ์กันมีการตอบสนองต่ออุณหภูมิสูงแตกต่างกัน สำหรับประเทศในเขตร้อนของทวีปเอเซีย จะมีอุณหภูมิสูงสุดในช่วงเวลากลางวันในฤดูร้อน ตั้งแต่ 35-41 oC หรือสูงกว่านี้ ส่งผลให้พันธุ์ข้าวที่ไม่ทนต่อสภาพอากาศร้อน มีเปอร์เซ็นต์เมล็ดที่ผสมไม่ติดสูง มีเมล็ดลีบมาก นอกจากนี้อากาศร้อนยังมีผลต่อข้าวในระยะเมล็ดสุกแก่ ทำให้เกิดการแตกร้าวภายในเมล็ดขึ้น เมื่อนำข้าวไปนวดหรือขัดสีจะเกิดการแตกหัก คุณภาพการสีลดลง ผลกระทบของอุณหภูมิสูงมากกว่า 35 ๐C จะมีผลต่อระยะการเจริญเติบโตของข้าวทั้งการเจริญทางลำต้นและการเจริญทางการสืบพันธุ์ มีผลทำให้จำนวนรวงต่อกอ จำนวนเมล็ดต่อรวงลดลง และมีเปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบมากขึ้นด้วย สำหรับอากาศเย็นมีผลกระทบต่อข้าวอย่างยิ่งในระยะข้าวสร้างรวงอ่อนและช่วงผสมเกสร (anthesis) อุณหภูมิวิกฤติที่ทำให้ข้าวเป็นหมันสำหรับพันธุ์ข้าวทนทานต่ออากาศหนาวเย็น (highly cold-tolerant varieties) คือ 15-17 oC และสำหรับพันธุ์ข้าวไม่ทนทานต่ออากาศหนาวเย็น (cold-sensitive varieties) คือ 17-19 oC ดังนั้น อุณหภูมิในช่วง 15-20 oC จึงเป็นอุณหภูมิวิกฤติที่ทำให้ข้าวเป็นหมัน(sterility) ในช่วงข้าวผสมเกสร ช่วงเวลาวิกฤติของข้าวเมื่อกระทบอุณหภูมิต่ำผิดปกติแล้วจะเป็นหมันสูง ประเมินว่าน่าจะเป็นที่ 8.5-10 วันก่อนออกดอก การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาช่วงเวลาปลูกที่เหมาะสม และช่วงเวลาปลูกที่ควรหลีกเลี่ยงที่มีผลต่อผลผลิตและคุณภาพของข้าวนาชลประทานสายพันธุ์ดีเด่นสำหรับเป็นข้อมูลประกอบพันธุ์ข้าวและแนะนำเกษตรกรต่อไป วางแผนการทดลองแบบ RCB จำนวน 3 ซ้ำ กรรมวิธี คือ ช่วงเวลาปลูกข้าวทุก 10 วันตลอดปี ข้าวที่ปลูก คือ ข้าวสายพันธุ์ดี PSL05101-93-1-3-2 ปลูกข้าวด้วยวิธีหว่านน้ำตม อัตราเมล็ดพันธุ์ 15 กก./ไร่ ในพื้นที่แปลงย่อยขนาด 4x6 เมตร ใส่ปุ๋ยเคมีอัตรา 12-6-6 กก.N-P2O5-K2O /ไร่ โดยแบ่งใส่ปุ๋ยไนโตรเจนเป็น 4 ครั้งเท่าๆ กัน (3 กก.N/ไร่) ที่ระยะ 20 และ 40 วันหลังหว่านข้าว ระยะกำเนิดช่อดอก (PI) และ 10 หลัง PI ส่วนปุ๋ยฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมใส่ทั้งหมดพร้อมกับปุ๋ยไนโตรเจนครั้งแรก มีการป้องกันกำจัดศัตรูข้าวต่างๆ อย่างเหมาะสมตั้งแต่ปลูกจนถึงเก็บเกี่ยว วัดความสูง เก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวในพื้นที่ขนาด 2 x 5 ม. หลังข้าวออกดอก 30 วันหรือระยะพลับพลึง นวด ตาก ทำความสะอาด ชั่งน้ำหนักผลผลิต ที่ความชื้น 14% และแบ่งเมล็ดไปวิเคราะห์คุณภาพทางกายภาพและคุณภาพการสี ในห้องปฏิบัติการ พบว่า ข้าวสายพันธุ์ดีเด่น PSL05101-93-1-3-2 ที่ปลูกทุก 10 วัน ตั้งแต่ 30 มิถุนายน 2556 – 4 สิงหาคม 2557 ผลผลิต จำนวนรวงต่อตารางเมตร จำนวนเมล็ดต่อรวง เปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบ ความสูงของต้นข้าว ความยาว ความกว้าง ความหนา ของข้าวเปลือกและข้าวกล้อง รูปร่างของเมล็ดข้าวกล้อง ค่าท้องไข่ น้ำหนักข้าวเปลือก 1,000 เมล็ด น้ำหนักข้าวเปลือกต่อถังที่ความชื้น 14% เปอร์เซ็นต์แกลบ เปอร์เซ็นต์รำ เปอร์เซ็นต์ข้าวหัก และเปอร์เซ็นต์ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้ Pearson’s correlation analysis พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างปริมาณผลผลิตกับอุณหภูมิต่ำสุดระยะสร้างรวงอ่อน (45 และ55 วันหลังหว่านข้าว) พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างปริมาณผลผลิตกับอุณหภูมิต่ำสุดก่อนออกดอก 75% 15 วัน และพบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างเปอร์เซ็นต์ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าวกับความแตกต่างของอุณหภูมิสูงสุดและต่ำสุดเฉลี่ย 10 วันก่อนเก็บเกี่ยว ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (P<0.05) อย่างไรก็ตามการทดลองเรื่องอิทธิพลของช่วงเวลาปลูกต่อผลผลิตและคุณภาพข้าวนาชลประทานสายพันธุดีเด่น ข้อมูลที่ได้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้น ควรมีการศึกษาการตอบสนองของพันธุ์ข้าวต่ออุณหภูมิสูงและอุณหภูมิต่ำในรายละเอียดเพิ่มเติ
Efficacy of new class insecticides to the Brown Planthopper (Nilaparvata lugens (Stål)) and side effect to the mirid bug (Cyrtorhinus lividipennis Reuter)
No full textBrown planthopper (BPH), Nilaparvatar lugens (Stål) is an important insect pest of irrigated rice cultivation areas in lower north, central and northeast Thailand. The field experiments were conducted to evaluate the efficacy of nine insecticides include buprofezin 25% WP, buprofezin 5% + isoprocarb 20% WP, etofenprox 20% EC, ethiprole 10% SC, dinotefuran 10% WP, pymetrozine 50% WG, sulfoxaflor 50% WG, carbosulfan 20% EC and clothianidin 16% SG to control BPH in farmers’ fields at Suphan Buri, Nakhon Nayok and Ubon Ratchathani provinces. The results showed that the sulfoxaflor 50% WG and pymetrozine 50% WG which are new class insecticides, were the most effective insecticides that showed BPH control efficacy of 40-80% whilst the other insecticides which are old class insecticides showed only 10-50%. The ratios of BPH/mirid bug (MB), Cyrtorhinus lividipennis Reuter in the buprofezin 25% WP and pymetrozine 50% WG fields were lower than those of other fields, which may indicate the less toxicity to MB compared with other insecticides. Moreover, toxicity of each insecticide to MB was investigated using leaf dipping method and the result indicated that pymetrozine 50% WG was the lowest toxicity to MB with the LC50 value of 305.61 and 60.89 mg a.i. L-1 at 24 and 48 h after treated, respectively.เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (Nilaparvata lugens (Stål)) เป็นแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญในพื้นที่นาชลประทานเขตภาคเหนือตอนล่าง ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำการศึกษาประสิทธิภาพของสารเคมีป้องกันกำจัดแมลง 9 ชนิด ได้แก่ buprofezin 25% WP, buprofezin 5% + isoprocarb 20% WP, etofenprox 20% EC, ethiprole 10% SC, dinotefuran 10% WP, pymetrozine 50% WG, sulfoxaflor 50% WG, carbosulfan 20% EC และ clothianidin 16% SG ในการควบคุมเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ดำเนินการทดลองในแปลงนาเกษตรกร 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดสุพรรณบุรี นครนายก และอุบลราชธานี ผลการทดลองพบว่า sulfoxaflor 50% WG และ pymetrozine 50% WG ที่เป็นสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงกลุ่มใหม่ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนวัตถุอันตรายสำหรับใช้ในนาข้าวเพื่อป้องกันกำจัดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล มีประสิทธิภาพในการควบคุมเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลดีที่สุด สามารถควบคุมได้ 40-80 เปอร์เซ็นต์ ส่วนสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงชนิดอื่น ที่เป็นสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงกลุ่มเก่า สามารถควบคุมได้เพียง 10 - 50 เปอร์เซ็นต์ และเมื่อเปรียบเทียบอัตราส่วนระหว่างเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลต่อมวนเขียวดูดไข่ กรรมวิธีที่พ่นด้วย buprofezin 25% WP และ pymetrozine 50% WG มีอัตราส่วนต่ำกว่ากรรมวิธีที่พ่นสารชนิดอื่น ดังนั้นจึงมีแนวโน้มว่าปลอดภัยต่อมวนเขียวดูดไข่มากกว่าสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงชนิดอื่น นอกจากนั้น เมื่อทดสอบหาระดับความเป็นพิษของสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงต่อมวนเขียวดูดไข่ ด้วยวิธี leaf dipping พบว่า pymetrozine 50% WG มีความเป็นพิษต่อมวนเขียวดูดไข่ต่ำที่สุด เท่ากับ 305.61 และ 60.89 mg a.i. L-1 ที่ 24 และ 48 ชั่วโมง ตามลำดั
Efficacy of new Insecticides group to brown planthopper (Nilaparvata Lugens (Stål)) and side-effect to mirid bug (Cyrtorhinus Lividipennis Reuter)
No full textBrown planthopper (BPH) is a major insect pest of irrigated rice cultivation areas in lower north, central and northeast Thailand. The field experiments were conducted to evaluate the efficacy of nine insecticides to control BPH in farmers’ fields at Suphan Buri, Nakhonayok and Ubon Ratchathani provinces. The results showed that the sulfoxaflor 50 % WG and pymetrozine 50 % WG were the most effective insecticides. The ratios of BPH/mirid bug (MB) in the buprofezin and pymetrozine fields were lower than other fields, which may indicate the less toxicity to MB compared with other insecticides. Moreover, toxicity of each insecticide to MB was investigated using a leaf dipping method and the result indicated that pymetrozine 50 % WG was the lowest toxicity to MB with the LC50 value of 305.609 and 60.891 mg a.i. L-1 at
24 and 48 h after treatment (HAT), respectively.เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลเป็นแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญในพื้นที่นาชลประทานภาคเหนือตอนล่าง ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทำการศึกษาประสิทธิภาพของสารเคมีป้องกันกำจัดแมลง 9 ชนิด ในการ ควบคุมเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ดำเนินการทดลองในแปลงเกษตรกร 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดสุพรรณบุรี นครนายก และอุบลราชธานีผลการทดลอง พบว่า sulfoxaflor 50 %WG และ pymetrozine 50 %WG มีประสิทธิภาพในการควบคุมเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลดีที่สุด เมื่อเปรียบเทียบอัตราส่วนระหว่างเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลต่อมวนเขียวดูดไข่ กรรมวิธีที่พ่นด้วยbuprofezin 25 %WP และ pymetrozine 50 %WG มีอัตราส่วนต่ำกว่ากรรมวิธีที่พ่นสารชนิดอื่น ซึ่งมีแนวโน้มว่าปลอดภัยต่อมวนเขียวดูดไข่มากกว่าสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงชนิดอื่น นอกจากนั้น เมื่อทดสอบหาระดับความเป็นพิษของสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงต่อมวนเขียวดูดไข่ ด้วยวิธี leaf dipping พบว่า pymetrozine 50 %WG มีความเป็นพิษต่อมวนเขียวดูดไข่ต่ำที่สุด เท่ากับ 305.609 และ 60.891 mg a.i. L-1 ที่ 24 และ 48 ชั่วโมง ตามลำดั