Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
Effect of wheat varieties and growing time on quality of wheatgrass juice
No full textPurpose of this research was to investigate the effect of wheat variety and growing time on quality and consumer acceptance of wheatgrass juice. The experimental design was a 3 x 3 Factorial in CRD consisted of 3 varieties of wheat grain (AWS -3, BNS - 5 and Fang 60) and 3 level of growing times (5, 7 and 9 days). Wheatgrass was germinated on thick tissue paper in plastic basket with regular watering 2 times a day. Their growth characteristics, physicochemical properties and sensory evaluation were compared over variety and a fixed time period. The results from the statistical analysis revealed that the varieties of wheat seeds and growing times were effective in wheatgrass high, production yield, color value, total soluble solid, chlorophyll A, B, carotenoid content and sensory acceptance. It was found that wheatgrass juice obtained from AWS-3, BNS-5 and Fang-60 varieties grown for 9, 7 and 9 days, respectively had higher value in chemical composition than the other treatments. Result on sensory evaluation revealed that wheatgrass juice produced from AWS.-3 variety grown for 9 days had the highest in total acceptance score (7.20 points) by 30 panelists. Result on shelf life of wheatgrass juice in a polyethylene bottle and stored at 10 and 35 oC for 5 days were dramatically reduced in chlorophyll A, B and carotenoid content upon long time storage. Result on consumers test revealed that 93 % of 100 consumers were acceptance and 94% were willing to buy wheatgrass juice if available.วัตถุประสงค์งานวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลของสายพันธุ์และเวลาในการปลูกต้นกล้ากล้าข้าวสาลีที่มีต่อคุณภาพ และการยอมรับของผู้บริโภคต่อน้ำคั้นข้าวสาลี โดยวางแผนการทดลองแบบ 3 x 3 Factorial design in CRD โดยมีปัจจัยด้าน พันธุ์ข้าวสาลี (AWS –3, BNS – 5 และ Fang-60) และ ปัจจัยด้านเวลาการปลูกนาน 5 7 และ 9 วัน ทำการปลูกในตะกร้าพลาสติกที่รองด้วยกระดาษทิชชุชนิดหนา และรดน้ำประจำวันละ 2 ครั้ง เมื่อครบตามกำหนดเวลาแล้ว นำต้นกล้าและน้ำคั้นต้นกล้าข้าวสาลีที่ได้มาตรวจสอบสมบัติทางกายภาพ เคมี และทางประสาทสัมผัสเปรียบเทียบผลระหว่างสายพันธุ์และเวลาปลูก จากผลการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่าปัจจัยร่วมระหว่างพันธุ์ข้าวสาลีและเวลาการปลูกมีผลต่อ ค่าความสูงของต้นกล้า ปริมาณร้อยละของผลผลิตของต้นกล้า และน้ำคั้นที่ได้ ค่าสี ปริมาณของแข็งที่ละลายได้ทั้งหมด ปริมาณคลอโรฟิลล์ เอ บี แคโรทีนอยด์ และการยอมรับทางประสาทสัมผัส โดยพบว่าข้าวสาลีพันธุ์ AWS-3 พันธุ์ BNS-5 และ พันธุ์ Fang-60 ที่ปลูกนาน 9, 7 และ 14 วัน ตามลำดับ มีส่วนประกอบทางเคมีสูงกว่าสิ่งทดลองอื่น และ พบว่าผู้ทดสอบชิมจำนวน 30 คนให้คะแนนความชอบรวมในน้ำคั้นที่ผลิตจากข้าวสาลีพันธุ์ AWS-3 ที่ปลูกนาน 9 วันมากที่สุด (7.20 คะแนน) ผลการศึกษาอายุการเก็บน้ำคั้นต้นกล้าข้าวสาลีบรรจุขวดโพลีเอทลีนเก็บที่อุณหภูมิ 10 และ 35oซ นาน 5 วัน พบว่า ปริมาณคลอโรฟิลล์ เอ บี และแคโรทีนอยด์ ลดลงตามเวลาที่เก็บนานขึ้น ส่วนผลการทดสอบผู้บริโภค พบว่า ผู้บริโภค ร้อยละ 93 ยอมรับผลิตภัณฑ์น้ำคั้นต้นกล้าข้าวสาลี และร้อยละ 94 ตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ถ้ามีจำหน่า
Factors affecting the quality of Thai Hom Mali rice
No full textStudy on factors affecting Thai Hom Mali rice quality aims to investigate causal factors contributing to rice qualities such as production process, post-harvesting process and storage.This research was carried out in rice growing areas of northeast and upper north of Thailand during 2011-2014. The 5 major projects included in this research were: I) Survey on quality variation of Hom Mali rice II) Effects of water deficit on 2-acetyl-1-pyrroline content, grain yield and grain quality of Khao Dawk Mali 105 (KDML105) and RD15 III) Effects of plantnutrients, sulphur, calcium, manganese and magnesium on 2-acetyl-1-pyrroline content, grain yield and grain quality of KDML105 IV) Postharvest technologies affecting Khao Dawk Mali 105 grain qualities V) Yields and qualities of KDML105 and RD15 rice varieties growing off-season. Result of research project I from surveying of Hom Mali Rice quality in northeast and upper north of Thailand showed that most of samples from different seed source which were farmer field, miller and exporter had both physical and chemical qualities at the same level as Thai Hom Mali Rice standard.While 2AP content of rice sampling from 2 regoins varied from source to source at different provinces. From data processing of soil analysis as related to 2AP content in rice grain indicated that variable which showed positive effect on 2AP were Zn, OM and P while negative effect were Cu, Fe and pH.Result of research project II showed that water deficit in 25 cm soil level at 7 days after flowering resulted in highest 2AP in rice grain of KDML105 and RD15 in both experimental screenhouse and field conditions. At 14 days after flowering, water deficit in 25 cm soil level had lowest effect on yield and yield component as well as 2AP content. While, water deficit at 7 days before flowering and at flowering stage were not only resulted in 2AP reduction but also yield and yield component constraint such as filled grain per panicle of KDML105 and RD15. Aside from this, under loamy sand soil water deficit occurred sooner than clay soil and rice grown in this soil had higher 2AP as well. But water deficit at any growing stage had no effect on physical nor chemical qualities of both varieties.Result of research project III showed that rice grown in nutrient solutionwith adding of Mn, S, Ca and Na had higher 2AP.And rice grown in different soil series which contain different level of each nutrient therefore resulted in different 2AP content. In Roi-Et soil series, application of different nutrients had no effect on rice yield.However, additoin of Mn, S, Mg and Ca lender increasing of 2AP in rice grain.While rice grown in loamy sand soil under rainfed lowland condition, we found that application of 1.5 kg sulfur /rai plus chemical fertilizer 6-6-4 kg N-P2O5-K2O gave higher 2AP than 3 kg sulfer/rai. But the highest yield was obtained when applied chemical fertilizer at 6-6-4 kg N-P2O5-K2O /rai plus sulfer and/or gypsum.Result of research project IV showed that grain moisture content and drying temperature during seed drying process affected grain quality, aroma and viscosity properties of starch during storage. Harvesting at 30 and 35 days after flowering and sun drying and hot air drying at 60๐C methods resulted in better milling quality compared with other treatments. Harvesting at 35 days after flowering and hot air drying at 60๐C gave highest grain whiteness.Harvesting at 35 days after flowering and sun drying method gave high 2AP content. In contrast, harvesting at 25 days after flowering and hot air drying at 50๐C gave lowest 2AP content.After 5 months storage, grain quality and aroma of milled rice were reduced and after 12 months storage grain quality and viscosity properties of starch were very low.Result of research project V showed that rice yield from survey and evaluation of KDML105 rice growing off-season in each farmer’s fields were very different due to farmer’s different knowledge level.Quality of Hom Mali rice growing off-season has relationship with production management, but was not different from rice yield grown in-season. Growing with different seed rate from 15-35 kg/rai gave not different rice yield. Fertilizer rate which gave highest yield was 9-6-6 N-P2O5-K2O kg/rai and appropriate growing date was December.ชุดโครงการวิจัย การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพข้าวหอมมะลิไทย มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพข้าวหอมมะลิไทย ทั้งในกระบวนการผลิต หลังการเก็บเกี่ยว และการเก็บรักษา ดำเนินการในพื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือตอนบน ใน พ.ศ. 2554-2557 ประกอบด้วย 5 โครงการวิจัย ได้แก่ 1) การสำรวจความแปรปรวนของคุณภาพข้าวหอมมะลิ 2) ผลของการขาดน้ำต่อปริมาณการเกิดสารหอม 2-Acetyl-1-Pyrroline การให้ผลผลิต และคุณภาพของข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ กข15 3) อิทธิพลของธาตุอาหารพืช ซัลเฟอร์ แคลเซียม แมงกานีส และแมกนีเซียม ต่อปริมาณสารหอม 2-Acetyl-1-Pyrroline ผลผลิตและ คุณภาพเมล็ดของข้าวขาวดอกมะลิ 105 4) เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวที่มีผลต่อคุณภาพข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ 5) ผลผลิตและคุณภาพข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ กข15 ที่ปลูกนอกฤดู โครงการวิจัยที่ 1 จากการสำรวจคุณภาพข้าวหอมมะลิในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือตอนบน พบว่า ตัวอย่างจากทุกแหล่งผลิตทั้งแหล่งเมล็ดพันธุ์ แปลงเกษตรกร โรงสี และผู้ส่งออก เกือบ ทั้งหมดมีคุณภาพทางกายภาพและเคมีอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของข้าวหอมมะลิไทย ปริมาณสารหอม 2AP ในตัวอย่างจากทั้ง 2 ภาคแตกต่างกันตามแหล่งผลิตในจังหวัดต่างๆ จากผลค่าวิเคราะห์ดินเปรียบเทียบกับปริมาณ 2AP พบว่า ตัวแปรที่ส่งผลในเชิงบวกกับค่า 2AP ได้แก่ Zn, OM และ P ส่วนตัวแปรหลักที่ส่งผลในเชิงลบ ได้แก่ Cu, Fe และ pH โครงการวิจัยที่ 2 พบว่า ที่ระดับดิน 25 เซนติเมตร การขาดน้ำหลังออกดอก 7 วัน ทำให้ปริมาณสารหอม 2AP ในเมล็ดข้าวพันธุ์ข้าวดอกมะลิ 105 และ กข15 สูงที่สุด ทั้งในสภาพเรือนทดลองและแปลงปลูก และที่ระดับดิน 25 เซนติเมตร การขาดน้ำในระยะหลังออกดอก 14 วัน มีผลกระทบน้อยที่สุดต่อผลผลิตและองค์ประกอบผลผลิต รวมทั้งปริมาณสารหอม 2AP ในขณะที่หากขาดน้ำในระยะก่อนออกดอก 7 วัน และในระยะออกดอก นอกจากปริมาณสารหอม 2AP จะต่ำแล้วยังส่งผลกระทบต่อผลผลิตและองค์ประกอบผลผลิตของข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และ กข15 ทั้งจำนวนเมล็ดต่อรวง ผลผลิตเมล็ด และการเกิดเมล็ดลีบ นอกจากนี้สภาพดินร่วนปนทรายทำให้สภาพการขาดน้ำเกิดขึ้นเร็วกว่าดินเหนียว และพบปริมาณสารหอม 2AP สูงกว่าด้วย แต่การขาดน้ำไม่ว่าระยะใดไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพทางกายภาพและเคมีของข้าวหอมมะลิทั้งสองพันธุ์ โครงการวิจัยที่ 3 พบว่า การใส่ธาตุแมงกานีส ซัลเฟอร์ และ โซเดียม ในการปลูกข้าวในสารละลายมีแนวโน้มทำให้สารหอม 2AP ในเมล็ดข้าวสูงขึ้น การทดสอบในดินชุดต่างๆ พบว่า ในแต่ละชุดดินมีปริมาณธาตุอาหารแตกต่างกันทำให้เมล็ดข้าวมีปริมาณสารหอม 2AP ในระดับแตกต่างกัน ในดินชุดร้อยเอ็ด การใส่ธาตุอาหารต่างๆ ไม่ทำให้ผลผลิตแตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม การเพิ่มธาตุอาหาร แมงกานีส ซัลเฟอร์ แมกนีเซียม และแคลเซียม ทำให้เมล็ดข้าวมีปริมาณสารหอม 2AP เพิ่มขึ้น ขณะที่การทดสอบในแปลงนาที่เป็นดินร่วนปนทรายสภาพนาน้ำฝน พบว่า การใส่ซัลเฟอร์ อัตรา 1.5 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 6-6-4 กิโลกรัม N-P2O5-K2O ต่อไร่ ทำให้ปริมาณสารหอม 2AP มากกว่าซัลเฟอร์อัตรา 3 กิโลกรัมต่อไร่ แต่ผลผลิตข้าวสูงสุดในกรรมวิธีที่ใส่ปุ๋ย 6-6-4 กิโลกรัม N-P2O5-K2O ต่อไร่ ร่วมกับซัลเฟอร์ หรือยิบซั่ม โครงการวิจัยที่ 4 พบว่า ความชื้นของเมล็ดในระยะเก็บเกี่ยว และอุณหภูมิในการลดความชื้นเมล็ดมีผลต่อคุณภาพเมล็ด ความหอม และคุณสมบัติความหนืดของแป้งระหว่างการเก็บรักษา โดยระยะเก็บเกี่ยว 30 และ 35 วันหลังออกดอก ลดความชื้นโดยการตากแดด และอบที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส ให้คุณภาพการสีสูงกว่ากรรมวิธีอื่น ระยะเก็บเกี่ยว 35 วันหลังออกดอก ลดความชื้นโดยอบที่อุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส ให้ค่าความขาวสูงสุด ระยะเก็บเกี่ยว 35 วันหลังออกดอก ลดความชื้นโดยการตากแดด ให้ปริมาณสารหอม 2AP สูงสุด ส่วนระยะเก็บเกี่ยว 25 วันหลังออกดอก ลดความชื้นโดยอบที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส ให้ปริมาณสารหอม 2AP ต่ำสุด คุณภาพและความหอมของข้าวสารหลังการเก็บรักษาเริ่มลดลงหลังการเก็บรักษาในเดือนที่ 5 คุณภาพของข้าวสารและคุณสมบัติความหนืดของแป้งลดลงต่ำสุด เมื่อเก็บรักษานาน 12 เดือน โครงการวิจัยที่ 5 พบว่า ผลผลิตข้าวหอมมะลินอกฤดูที่สำรวจและประเมินจากแปลงเกษตรกรแต่ละรายมีความแตกต่างกันมากเนื่องจากมีความรู้ความชำนาญในการผลิตไม่เท่ากัน คุณภาพข้าวหอมมะลิที่ปลูกนอกฤดูมีความสัมพันธ์กับการจัดการในการผลิตแต่ไม่แตกต่างจากคุณภาพของผลผลิตในฤดูนาปี การปลูกโดยใช้อัตราเมล็ดพันธุ์ที่ต่างกันตั้งแต่ 15-35 กิโลกรัมต่อไร่ไม่ทำให้ผลผลิตแตกต่างกัน อัตราปุ๋ยที่ทำให้ได้ผลผลิตสูงสุดคือ 9-6-6 กิโลกรัมต่อไร่ วันปลูกที่เหมาะสมที่สุดคือภายในเดือนธันวาค
Efficacy of Powder Formulation of Antagonistic Bacteria to Control Rice Bakanae Disease in the Field of Phatthalung
No full textTotal of 402 bacterial isolates for antagonistic screening against Fusarium fujikuroi, the causal agent of rice bakanae disease were isolated from rhizosphere soil of rice . Out of them, 23 isolates showed antagonistic activity against Fusarium fujikuroi by dual culture method test. In greenhouse experiment for the control rice bakanae, the most effective antagonistic bacteria were BAK 20, BAK 48 and BAK 109 which had the disease incidence 23.57 25.46 and 37.05 %, respectively whereas the control was 72.31%. Efficiency of powder formulation of antagonistic bacteria to control rice bakanae disease was studied in field experiment at Phatthalung Rice Research Center, in wet and dry seasons 2013. The experiments were designed as RCB (Randomized Complete Block) with 4 replications and 5 treatments. The treatments were 1) antagonistic bacteria BAK 20 2) antagonistic bacteria BAK 48 3) mancozeb 4) control with Fusarium fujikuroi, the causal agent of rice bakanae disease 5) control with water. The result from wet season 2013 found that powder formulation of antagonistic bacteria BAK 20 showed efficiency to control rice bakanae disease the same as antagonistic bacteria BAK 48. The experiment in dry season found that antagonistic bacteria BAK 48 showed the most effective to control disease which had bakanae disease incidence 29.75 % while control showed bakanae incidence 61.75%.เชื้อแบคทีเรียจำนวน 402 ไอโซเลท ที่ใช้ศึกษาคัดเลือกแบคทีเรียปฏิปักษ์ต่อเชื้อราสาเหตุ โรคถอดฝักดาบ แยกได้จากดินบริเวณรอบรากของต้นข้าว ในจำนวนนี้มีเชื้อแบคทีเรียจำนวน 23 ไอโซเลทที่แสดงคุณสมบัติการยับยั้งเชื้อราสาเหตุโรคถอดฝักดาบในห้องปฏิบัติการโดยวิธี dual culture method การทดสอบในสภาพเรือนทดลองเพื่อควบคุมโรคถอดฝักดาบ พบว่ามีแบคทีเรียปฏิปักษ์ ที่มีประสิทธิภาพดีคือ BAK 20 BAK 48 และ BAK 109 ซึ่งเกิดโรคถอดฝักดาบ 23.57, 25.46 และ 37.05 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับในขณะที่กรรมวิธีเปรียบเทียบมีอาการโรค 72.31 เปอร์เซ็นต์ เมื่อทดสอบประสิทธิภาพของผงเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์ในการควบคุมโรคถอดฝักดาบในสภาพแปลงทดลอง ในฤดูนาปีและนาปรัง 2556 วางแผนการทดลองแบบ RCB มี จำนวน 4 ซ้ำ 5 กรรมวิธี ได้แก่ 1) แบคทีเรียปฏิปักษ์ BAK 20 2) แบคทีเรียปฏิปักษ์ BAK 48 3) สารป้องกันกำจัดโรคพืช mancocep 4) เปรียบเทียบเชื้อราสาเหตุโรค 5) เปรียบเทียบใช้น้ำ พบว่าแบคทีเรียปฏิปักษ์ BAK 20 และแบคทีเรียปฏิปักษ์ BAK 48 มีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคถอดฝักดาบได้ดี ไม่แตกต่างกันในฤดูนาปี แต่ในฤดูนาปรัง แบคทีเรียปฏิปักษ์ BAK 48 มีประสิทธิภาพควบคุมโรคดีที่สุดพบ ต้นข้าวเป็นโรค 29.75 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่กรรมวิธีเปรียบเทียบปลูกเชื้อด้วยเชื้อราสาเหตุโรค มีต้นข้าวเป็นโรค 61.75 เปอร์เซ็นต
Rice production cost reduction in Nakhonnayok Province
No full textLow production efficiency and high production costs are the weakness in the SWOT
analysis of rice production Thailand. Participatory cost analysis and searching for cost reduction of rice production might strengthen the rice farmers. During 2011 - 2013, we conducted community based pilot trails in the village 5 and 7, Thachang Subdistrict, Muang District, Nakhonnayok Province. After community meeting to identify local rice production problems and selected the pilot field, the field was prepared and planted with pre-germinated seed broadcasting at the rate of 20 kg/ha. Insect and pest were observed daily. At 15 days after planting, 30 kg/ha organic fertilizer and 25 kg/ha
chemical fertilizer was applied to the field. Comparing production cost and yield to the neighboring farmers outside the project, operation in the pilot field could reduce costs 960 baht/rai or 2,159 baht/ton and increase income 1,080 baht/rai and the conversion of the project. The farmers adopted technology from the pilot field, when compared to neighboring farmers, found 17.24 % cost reduction (or 730.42 baht/rai), 9.18 % yield increase (or 69.18 kg/rai) , 9.18 % increase income per area (or 1,768.44 baht/rai ), and increase 25 % profits per area (1,768.44 baht/rai) or 21 % profit per yield (1,635.15 baht / ton). In 2014, another pilot trial was conducted in village 3,
Srisakrabue Subistrist, Ongkarak District, Nakorn Nayok Province, with pre-germinated seed broadcasting at the rate of of 15 kg/ha, provided maximum yield 1,243 kg/ha at 14 % moisture content (or 1,388 kg / ha at 23 % moisture content) and net income 7184.35 bath/ha or 5,180 baht/ton.ประสิทธิภาพการผลิตต่ำและต้นทุนการผลิตสูง เป็นจุดอ่อนของการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมการผลิตข้าวของประเทศไทย การวิเคราะห์ต้นทุนการผลิตข้าวและหาแนวทางการลดต้นทุนการผลิตข้าวแบบเกษตรกรมีส่วนร่วมเป็นการสร้างความเข้มแข็งให้กับชาวนา การจัดทำแปลงเรียนรู้ทดสอบเทคโนโลยีจากการทำเวทีชุมชนพื้นที่ หมู่ที่ 5,7 ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก ปลูกข้าวโดยวิธีหว่านน้ำตมอัตราเมล็ดพันธุ์ 20 กิโลกรัมต่อไร่ มีการสุ่มสำรวจโรคและแมลงทุกวัน หลังจากการหว่าน 15 วัน ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ 30 กิโลกรัมต่อไร่ ปุ๋ยเคมี 25 กิโลกรัมต่อไร่ เปรียบเทียบกับแปลงใกล้เคียงเกษตรกรนอกโครงการ สามารถลดต้นทุน 960 บาทต่อไร่ หรือ 2,159 บาทต่อตัน รายได้เพิ่มขึ้น 1,080 บาทต่อไร่ และการทำแปลงส่งเสริมในโครงการ โดยนำเทคโนโลยีจากแปลงเรียนรู้ไปปรับใช้ เปรียบเทียบกับแปลงเกษตรกรใกล้เคียง สามารถลดต้นทุนได้ 730.42
บาทต่อไร่ คิดเป็นร้อยละ 17.24 ผลผลิตเพิ่มขึ้น 69.18 กิโลกรัมต่อไร่ คิดเป็นร้อยละ 9.18 รายได้เพิ่มขึ้น 1,038 บาทต่อไร่ คิดเป็นร้อยละ 9.18 ผลตอบแทนเพิ่มขึ้น 1,768.44 บาทต่อไร่ คิดเป็นร้อยละ 25 หรือ 1,635.15 บาทต่อตัน คิดเป็นร้อยละ 21 และในปี 2557 ได้จัดทำเรียนรู้ในพื้นที่ หมู่ที่ 3 ตำบลศีรษะกระบือ อำเภอองครักษ์ ปลูกข้าวโดยวิธีหว่านน้ำตม อัตราเมล็ดพันธุ์ 15 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลผลิตสูงสุด 1,243 กิโลกรัมต่อไร่ ที่ความชื้นร้อยละ 14 หรือ 1,388 กิโลกรัมต่อไร่ ความชื้นร้อยละ 23 รายได้สุทธิ 7,184.35 บาทต่อไร่ หรือ 5,180 บาทต่อตั
The response to nitrogen rates of irrigated promissing rice lines in western region
No full textResponse of nitrogen rates was investigated in Ratchaburi Rice Research Center
during dry and wet season 2013 with 10 irrigated promissing rice lines/variety with different nitrogen rates of check 0 6 12 18 24 and 30 kg(N)/rai. The result showed rice yield in dry season 2013 at 6 18 24 and 30 kg(N)rai equal to 505.0 533.6 528.9 and 579.7 kg/rai with nonsignificant but in wet season 2013 there was different yield at 0 6 12 and 18 N-rates with 24
N-rate that gave highly yield of 622.4 kg/rai. In dry season 2013 PTT 00018-10-1-2-1 gave highly yield of 553 kg/rai but non different from RD31 check variety that gave yield of 519.29 kg/rai. The height of rice in dry season 2013 in every rates of N-fertilizer had non significant but PTT00018-10-1-2-1 had lowest height compared with every lines/variety as same as wet season 2013. And the tillering of rice in dry season 2013 had non-significant with every N rates but in wet season 2013 at 0 and 6 kg(N)/rai showed different tillering with 18 24 and 30 kg(N)/rai respectively.การตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจนของข้าวสายพันธุ์ดีเด่นในเขตศูนย์วิจัยข้าวราชบุรี ดำเนินการในฤดูนาปรังและนาปี 2556 ในพื้นที่ของศูนย์วิจัยข้าวราชบุรี โดยใช้ข้าวนาสวนนาชลประทาน จำนวน 10 สายพันธุ์ต่อพันธุ์กับอัตราปุ๋ยไนโตรเจนเปรียบเทียบ 0, 6, 12, 18, 24 และ30 กิโลกรัมต่อไร่ ผลผลิตในฤดูนาปรังที่อัตราปุ๋ย 6 18 24 และ30 กิโลกรัมไนโตรเจนต่อไร่ เท่ากับ 505.0, 533.6, 528.9 และ 579.7 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งไม่มีความแตกต่างกัน แต่ในฤดูนาปี 2556 ผลผลิตข้าวที่อัตราปุ๋ยไนโตรเจน 12 และ 18 กิโลกรัมต่อไร่ เท่ากับ 555.6 และ 527.9 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งต่างจากอัตราปุ๋ยไนโตรเจน 24 กิโลกรัมต่อไร่ ที่ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูงสุด 622.4 กิโลกรัมต่อไร่ ในฤดูนาปรัง2556 ข้าวสายพันธุ์ PTT00018-10-1-2-1 ให้ผลผลิตเฉลี่ยสูงสุด 553.57 กิโลกรัมต่อไร่ แต่ไม่แตกต่างจากพันธุ์เปรียบเทียบ กข31 ที่ให้ผลผลิตเฉลี่ย 519 กิโลกรัมต่อไร่ ในด้านความสูงของข้าวในฤดูนาปรัง 2556 ทุกอัตราปุ๋ยไนโตรเจนไม่มีความแตกต่างกัน โดยข้าวสายพันธุ์ PTT00018-10-1-2-1 มีความสูงเฉลี่ยต่ำสุดเมื่อเทียบกับข้าวทุกสายพันธุ์ต่อพันธุ์ เช่นเดียวกับในฤดูนาปี 2556 และการแตกกอของข้าวในฤดูนาปรัง 2556 พบว่าข้าวทุกสายพันธุ์ต่อพันธุ์ มีการแตกกอไม่แตกต่างกันในทุกอัตราปุ๋ยไนโตรเจนแต่ในฤดูนาปี 2556 ที่อัตราปุ๋ยไนโตรเจน 0 และ 6 กิโลกรัมต่อไร่ ข้าวมีการแตกกอต่างกับอัตราปุ๋ยไนโตรเจน 18, 24 และ 30 กิโลกรัมต่อไร่ตามลำดั
CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 short duration photoperiod insensitive rice varieties
No full textCCS08054-KLG-9-1-1-2-1 is a short duration photoperiod insensitive rice, non-glutinous, and non-aromatic rice line derived from a cross between Chainat 1 and IR40. The single cross hybridization was made in 2008 at Bang Khen Rice Experiment Station (now Chachoengsao Rice Research. F2 to F5 progenies were selected at Klong Luang Rice Reseach Center during 2009-2011.The line CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 has an erect and moderately strong culm; 115 cm height on transplanting; 99 days maturity on transplanting. The cooked rice is hardly non-aromatic and the
amylose content is 24.56 percent. The seed size is larger than Pathum Thani 1 and Suphanburi 1. The period of seed dormancy is about 4 weeks. . Its yield potential is up to 759 kg/rai or more when grown under suitable fertilizer usage and cultural practices. Results of intra station yield trails in wet season 2013 and dry season 2014 at Klong luang Rice Research Center showed that the
average yield of CCS08054-KLG-9-1-1-2-1, Pathum Thani 1 and Suphanburi 1 were 692, 719 and 774 kg/rai, respectively. It’s seed was long and slender shape, which was about 4 weeks for seed dormancy. CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 is recommended for limited on irrigated paddy field in the central plain. But in the future CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 line will be evaluated yield on farm trial and reaction on Blast and Brown plant hopper.ข้าวสายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ที่มีอายุเก็บเกี่ยวไม่เกิน 100 วัน ผลผลิตค่อนข้างสูง ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ข้าวและคัดเลือกแบบดั้งเดิม เป็นข้าวสายพันธุ์ผสมระหว่างพันธุ์ ชัยนาท 1 เป็นพันธุ์แม่ และพันธุ์ IR40 เป็นพันธุ์พ่อ ทำการผสมพันธุ์ในปี 2551 ที่สถานีทดลองข้าวบางเขนเดิม (ปัจจุบัน คือ ศูนย์วิจัยข้าวฉะเชิงเทรา) คัดเลือกข้าวชั่วที่ 2 - 5 ระหว่างฤดูนา ปี 2552 - 2554 ที่ศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง เมื่อได้สายพันธุ์ข้าวที่มีความคงตัวทางพันธุกรรม แล้วนำไปปลูกศึกษาพันธุ์และเปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานีในฤดูนาปี 2556 และ ฤดูนาปรัง 2557 พบว่า สายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 มีลักษณะต้นตั้งตรง ล าต้นแข็งไม่หักล้มง่าย มีความสูง 115 เซนติเมตร เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ อายุเก็บเกี่ยว 99 วัน เมื่อปลูก
โดยวิธีปักดำ คุณภาพแป้งสุกแข็ง ปริมาณอะมิโลสร้อยละ 24.56 เมล็ดมีขนาดใหญ่กว่าข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 และ สุพรรณบุรี 1 ระยะพักตัวประมาณ 4 สัปดาห์ มีศักยภาพการให้ผลผลิต 759 กิโลกรัมต่อไร่ หรือมากกว่าเมื่อมี การใส่ปุ๋ยและดูแลปฏิบัติอย่างเหมาะสม ผลผลิตเฉลี่ยจากการเปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานีเมื่อทดสอบฤดูนาปี 2556 และฤดูนาปรัง 2557 คือ 692 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 และสุพรรณบุรี 1 ซึ่งเป็นพันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐาน ให้ผลผลิตเฉลี่ย 719 และ 774 กิโลกรัมต่อไร่ ตามล าดับ ข้าวสายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 สามารถแนะนำให้เป็นสายพันธุ์ทางเลือกสำหรับใช้ปลูกในพื้นที่นาชลประทานภาคกลางที่มีระบบ
ชลประทานจำกัด รวมทั้งพื้นที่ที่มีปัญหาน้ำเค็มเข้าท่วมในฤดูน้ำลดได้เป็นอย่างดี แต่ทั้งนี้ต้องทำการทดสอบด้านการให้ผลผลิตในสภาพแปลงเกษตรกร และการเข้าทำลายของโรคและแมลงแมลงที่สำคัญในลำดับต่อไ
Estimation of yield loss and economic threshold from Gall Midge infeststion in resistant and susceptible rice varieties
No full textGall midge is one of the most important insect pest of rice in Thailand. The lavae caused severe crop damage during the vegetative stages (seedling to panicle initiative) by producing tube-like called “silver shoot” or “onion leaf” that prevent panicle production. Thus, understanding the economic threshold level is an important prerequisite for determining control measure. This study was conducted to estimate percentage of damage and yield loss by gall midge infestation. The popular rice gall midge resistant and susceptible varieties were used to study the number of gall midge infested that can be reached to economic threshold level. The experimental design was split-split plot in RCB having rice variety as main plot (resistant varieties: RD53, MN 62 M, susceptible varieties: RD6, SPT1, KDML105), rice stage (seedling and tillering) was a sub-plot and number of gall-midge (5 10 and 20 mature gall midges/m2) was a sub-sub-plot with three replications. The results at seedling stage show that, the percentage of damage is not different between resistant varieties (0-1% damage) which is 12-43% and 20-32% yield loss in RD53 and MN 62 M, respectively. On the other hand, the results of susceptiple varieties show that SPT1 has the highest percentage of damage (17-35%) which is more than RD6 (5-17%) and KDML 105 (3-14%) significantly. The rice plant with 20 gall midge infested/m2 can reduce rice yield up to 74% in SPT1 and 35 to 39% in RD6 and KDML 105, respectively. At tillering stage, the results show that the percentage of damage are not different between two resistant varieties which is 0-0.25% and 6-32% yield loss in RD53 and 12-24% in MN 62 M. While the three susceptible varieties reveal that the highest percentage of damage is RD6 (28-52% damage) which is not different to SPT1 (20-46% damage) and KDML 105 (14-23% damage). However, the highest average yield loss is KDML 105 (14-63%) followed by RD6 (5-37%) and SPT1 (4-31%), respectively.แมลงบั่วเป็นหนึ่งในแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญ ต้นข้าวที่แมลงบั่วเข้าทำลายจะเป็นหลอดและไม่สร้างรวง และจะมีผลกระทบต่อผลผลิตข้าวได้นั้น ถ้ามีการทำลายที่เกินระดับเศรษฐกิจ (economic threshold) จะทำให้ผลผลิตข้าวลดลง งานวิจัยนี้ได้ทดสอบระดับเศรษฐกิจและความเสียหายจากการทำลายของแมลงบั่วในข้าวพันธุ์ต้านทานและอ่อนแอ โดยทดสอบระดับการปล่อยแมลงบั่วที่มาก และน้อยกว่าระดับเศรษฐกิจ ในข้าวระยะกล้าและระยะแตกกอ โดยใช้ข้าวพันธุ์ต้านทาน 2 พันธุ์คือ กข53 เหมยนอง 62 เอ็ม ข้าวพันธุ์อ่อนแอ 3 พันธุ์คือ กข6 ขาวดอกมะลิ 105 และสันป่าตอง 1 เพื่อศึกษาระดับการเข้าทำลายของแมลงบั่วในข้าวทั้งสองระยะ ในข้าวแต่ละพันธุ์ที่จะทำให้ผลผลิตข้าวเสียหายแตกต่างกัน ดำเนินการทดลองที่โรงเรือน ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ระหว่างเดือน มิถุนายน-ธันวาคม 2557 วางแผนการทดลองแบบ split split plot in Randomized Completed Block (RCB) จำนวน 3 ซ้ำ ผลการทดลองพบว่า ในระยะกล้า ในข้าวพันธุ์ต้านทานพบว่าเมื่อปล่อยแมลงบั่วที่ 5 10 และ 20 ตัวต่อตารางเมตรแมลงบั่วเข้าทำลายข้าวทั้งสองพันธุ์ได้ไม่แตกต่างกัน (0-1%) ผลผลิตลดลง 12-43% ในข้าวพันธุ์ กข53 และ 20-32% ในข้าวพันธุ์เหมยนอง 62 เอ็ม ในข้าวพันธุ์อ่อนแอเมื่อปล่อยแมลงบั่วที่ 5 10 และ 20 ตัวต่อตารางเมตร พบว่าแมลงบั่วเข้าทำลายข้าวพันธุ์ สันป่าตอง 1 มากที่สุด (17-35%) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับพันธุ์กข6 (5-17%) และขาวดอกมะลิ 105 (3-14%) ผลผลิตลดลงมากที่สุดในพันธุ์สันป่าตอง 1 (21-74%) รองลงมาคือพันธุ์ กข 6 (10-40%) ซึ่งไม่แตกต่างจาก พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (12-40%) ตามลำดับ ในระยะแตกกอข้าวพันธุ์ต้านทานทั้งสองพันธุ์ แมลงบั่วเข้าทำลายไม่แตกต่างกัน (0-0.25%) ผลผลิตลดลง 6-32% ในพันธุ์ กข53 และ 12-24% ในพันธุ์เหมยนอง 62 เอ็ม ในข้าวพันธุ์อ่อนแอ แมลงบั่วเข้าทำลายข้าวพันธุ์กข6 มากที่สุด (28-52%) ไม่แตกต่างจากพันธุ์ สันป่าตอง 1 (20-46%) รองลงมาคือพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (14-23%) ผลผลิตลดลงมากที่สุดในพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (14-63%) รองลงมาคือพันธุ์กข 6 (5-37%) และพันธุ์สันป่าตอง 1 (4-31%) ในทุกกรรมวิธีที่ปล่อยแมลงบั่วในข้าวแต่ละระยะในแต่ละพันธุ์ ผลผลิตข้าวจะลดลงตามจำนวนแมลงบั่วที่ปล่อ
Adaptation of rainfed lowland farmers in upper Northeast to climate change
No full textVariable climatic conditions affect rice production and also farmer livelihood, particularly rainfed lowland rice in northeast Thailand. The results showed that there was variation in distribution and amount of rainfall. Therefore, start and end of growing seasons were unpredictable. The objectives of this study were to test rice varieties in farmer fields under different climatic conditions and paddy positions and farmers’ acceptance and adoption of introduced rice varieties. Field experiments were conducted in three locations: Sakon Nakhon Bueng Kan and Nong Bua Lam Phu provinces and compared at three different planting dates. Total of six and eight rice varieties were used in 2013 and 2014, respectively. Results showed that grain yields on late planting dates, after mid August, were severely decreased for both upper and lower paddy areas. Preference evaluation technique was employed to identify farmers' rice varieties acceptance based on grain yield, grain physical characteristics and eating quality. Besides KDML105 and RD6, new rice varieties such as RD33 and RD12 have been accepted for upper paddy area. For lower paddy area, several blast resistant varieties; RD18 and UBN03005-6-3-26-10-49-10 and rice varieties with flash flooding tolerance and yield stability; UBN06056-15-13-10-1-5 and UBN06061-4-15-3-5-5, have been highly accepted. Due to variable of early season rainfall, dry seeding or direct seeding method was recommended in order to avoid missing the optimum planting time. To reduce the cost of production, small farm machines such as transplanter, seeder and combined harvester were used.สภาพอากาศที่แปรปรวนมีผลกระทบต่อการผลิตข้าวและความเป็นอยู่ของเกษตรกร โดยเฉพาะการผลิตข้าวที่อาศัยน้ำฝนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบว่า การกระจายของฝน และปริมาณของฝนที่ตกในแต่ละครั้งมีผลต่อการเริ่มต้นและสิ้นสุดฤดูปลูก ทำให้ยากต่อการกำหนดวันปลูก จากปัญหานี้จึงจัดทำแปลงทดสอบพันธุ์ในพื้นที่เกษตรกร จังหวัดสกลนคร บึงกาฬ และหนองบัวลำภู ในฤดูนาปี 2556 และ 2557 วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปรับตัวของพันธุ์ข้าว รูปแบบการปรับตัวของเกษตรกรในการวางแผนการปลูกข้าว การยอมรับและเลือกใช้พันธุ์ข้าว ผลการดำเนินงานพบว่า วันปลูกที่เหมาะสมสำหรับวิธีปักดำไม่ควรล่าช้ากว่ากลางเดือนสิงหาคม การปลูกล่ากว่านี้ผลผลิตจะลดลงมาก เกษตรกรให้การยอมรับพันธุ์ใหม่ นอกเหนือจากพันธุ์เดิมที่ปลูกอยู่แล้ว (ขาวดอกมะลิ 105 และ กข6) ในสภาพนาดอน เกษตรกรให้การยอมรับ ข้าวอายุเบาพันธุ์ กข33 สกลนคร และ กข12 ในสภาพนาลุ่ม เกษตรกรยอมรับพันธุ์/สายพันธุ์ข้าวที่นำมาทดสอบใหม่ในพื้นที่ ได้แก่ กข18 และ UBN03005-6-3-26-10-49-10 ซึ่งต้านทานโรคไหม้ UBN06056-15-13-10-1-5 และ UBN06061-4-15-3-5-5 ซึ่งทนทานน้ำท่วมฉับพลัน เนื่องจากมีเสถียรภาพในการให้ผลผลิต และมีคุณภาพทางกายภาพ และคุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี เกษตรกรมีแนวโน้มที่จะมีการเปลี่ยนพันธุ์ข้าวให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่มากขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียโอกาสในการปลูก ได้มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการปลูกข้าวจากนาดำเป็นนาหว่านหรือหว่านข้าวแห้ง มีการนำเครื่องจักรกลขนาดเล็ก เช่น รถแทรกเตอร์ รถปักดำนา เครื่องหยอดข้าวแห้งติดรถไถเดินตาม และรถเกี่ยวข้าว มาใช้เพื่อปฏิบัติงานในแปลงเป็นการลดต้นทุนการผลิ
Screening of rice varieties/lines for resistance to bacterial leaf blight and neck blast
No full textEvaluation of rice varieties/lines against bacterial leaf blight (BLB) and neck blast (NB) is one of the activities that necessary for rice improvements. The experiments were carried out in experimental fields at Udon Thani Rice Research Center in 2014. A total of 479 and 200 rice varieties/lines from breeding programs and the rice germplasm bank were selected and evaluated for BLB and NB resistance, respectively. The clip inoculation method was used for BLB screening while NB screening was conducted in the field with natural infestation. The results showed that 19 varieties/lines were resistant to BLB and 164 varieties/lines were likely resistant to NB. The resistant cultivars/lines can be directly developed into resistant varieties or can be used as genetic resources in rice breeding programs.การทดสอบความต้านทานของพันธุ์/สายพันธุ์ข้าวต่อโรคขอบใบแห้งและโรคไหม้คอรวง เป็นกิจกรรมที่จำเป็นสำหรับโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าว การทดสอบครั้งนี้ได้ดำเนินการในแปลงทดลองที่ศูนย์วิจัยข้าวอุดรธานี ฤดูนาปี 2557 โดยทดสอบพันธุ์/สายพันธุ์ข้าวต่อโรคขอบใบแห้งและโรคไหม้คอรวง จำนวน 479 และ 200 พันธุ์/สายพันธุ์ ที่ได้จากโครงการปรับปรุงพันธุ์ และธนาคารเชื้อพันธุกรรมข้าว ตามลำดับ ทำการทดสอบโรคขอบใบแห้งโดยใช้วิธี clip inoculation ในขณะที่การทดสอบโรคไหม้คอรวงดำเนินการในสภาพธรรมชาติ ผลการทดสอบพบ 19 พันธุ์/สายพันธุ์ ต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรค ขอบใบแห้ง และ จำนวน 164 พันธุ์/สายพันธุ์ ที่มีแนวโน้มต้านทานถึงค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้คอรวง สายพันธุ์ต้านทานเหล่านี้ สามารถพัฒนาเป็นพันธุ์ต้านทาน หรือใช้เป็นแหล่งพันธุกรรมความต้านทานต่อโรคขอบใบแห้งและไหม้คอรวงในโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวต่อไ
KKN04023-NKI-14-2-6-1: A promising photoperiod insensitive glutinous rice line for northeastern Thailand
No full textIrrigated rice breeding project for Northeast Thailand was carried out to improve photoperiod insensitive glutinous rice variety for blast disease and gall midge resistant. The selected promising line; KKN04023-NKI-14-2-6-1, was finally obtained. The promising line was selected from the population of the cross between PTT97100-B-116-3-3 and KKN97031-NKI-B-B-122-1-1 which PTT97100-B-116-3-3 was used as female parent and KKN97031-NKI-B-B-122-1-1 as male parent. This line is photoperiod insensitive glutinous rice. Its harvesting time is about 131 days after sowing, plant height was 120 cm. The average yield of this line grown in Rice Research Center paddy fields was 614 kg/rai and on farmers field was 684 kg/rai. Rice hull color was brown, grain length of brown rice was 7.63 mm. with slender shape. It had low gelatinization temperature. Its cooked rice was sticky and soft, aromatic, very good milling quality with 54.9% head rice. KKN04023-NKI-14-2-6-1 was resistant to leaf blast and gall midge in most area tested. It has good cooking and eating qualities with aromatic scent. However, the disadvantage of this line was susceptible to neck blast and bacterial leaf blight.โครงการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวนาชลประทานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พัฒนาสายพันธุ์ข้าวเหนียวให้ต้านทานต่อโรคไหม้และแมลงบั่ว จนได้ข้าวเหนียวสายพันธุ์ดีเด่น KKN04023-NKI-14-2-6-1 ซึ่งคัดเลือกได้จากการผสมระหว่างข้าวเหนียวสองสายพันธุ์ ได้แก่ PTT97100-B-116-3-3 และ KKN97031-NKI-B-B-122-1-1 สายพันธุ์ KKN04023-NKI-14-2-6-1 เป็นข้าวเหนียวไม่ไวต่อช่วงแสง อายุเก็บเกี่ยว 131 วัน ความสูงเฉลี่ย 120 เซนติเมตร ให้ผลผลิตเฉลี่ยในสภาพแปลงทดลองของศูนย์วิจัยข้าว 614 กิโลกรัมต่อไร่ ในสภาพแปลงนาเกษตรกร 684 กิโลกรัมต่อไร่ เป็นข้าวเหนียวเปลือกสีน้ำตาล เมล็ดข้าวกล้องยาว 7.63 มิลลิเมตร รูปร่างเรียว คุณภาพการสีดีมาก ได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว ร้อยละ 54.9 อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ข้าวนึ่งสุกเหนียว นุ่ม มีกลิ่นหอมเล็กน้อย ลักษณะเด่นคือต้านทานต่อโรคใบไหม้และแมลงบั่ว คุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี มีกลิ่นหอม ข้อควรระวังคืออ่อนแอต่อโรคไหม้คอรวงและขอบใบแห้