Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
Escape strategy for brown planthopper outbreak in Chai Nat Province
No full textWe set pilot village and expand village by selected the village had outbreak of brown planthopper, have complete irrigation and can grow the rice 2 times per year (wet and dry season). The pilot village is Moo 5 (Ban Huayang), Thachai sub-district, Meuang district, Chai Nat province. The expand village are Moo 1 (Ban Wat-ngiew), Moo 3 (Ban Thachai), Moo 4 (Ban Thamai) and Moo 11 (Ban Watsaphan) Thachai sub-district, Meuang district, Chai Nat province. The 5 villages have same problem of cultivation, farmer practice, cropping pattern and in same sub-district. We set comm.unity forum to explained the objective, knowledge sharing and choose 5 volunteer farmer per village for insect identification training in the field and light trap. The volunteer farmer set 1 surveillance field (5 rai) per village, it used for knowledge and transfer technology. We set 1 light trap per village near surveillance field and collected the data compared with light trap in Chai Nat Rice Reseach Center. The period time for grow the rice in dry season in Chai Nat province is end of October and November. After that, we set escape strategy field by set date of grow to escape brown planthopper outbreak and set farmer field school for knowledge sharing and solved rice pests problem with farmers. The final activity, we set field day for transfer research technology for farmers and general person.ดำเนินการคัดเลือกหมู่บ้านต้นแบบและหมู่บ้านขยายผล โดยคัดเลือกหมู่บ้านเป้าหมายที่เป็นพื้นที่ที่เคยมีการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และอยู่ในเขตชลประทานสมบูรณ์สามารถปลูกข้าวได้ 2 ฤดูปลูก คือ นาปีและนาปรัง ได้หมู่บ้านต้นแบบตั้งอยู่หมู่ 5 บ้านหัวยาง ตำบลท่าชัย อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท ส่วนหมู่บ้านขยายผล 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ 1 บ้านวัดงิ้ว หมู่ 3 บ้านท่าชัย หมู่ 4 บ้านท่าไม้ และหมู่ 11 บ้านวัดสะพาน ตำบลท่าชัย อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท โดยมีสภาพปัญหาการทำนาที่ใกล้เคียงมีพฤติกรรมในการทำนาเหมือนกัน ข้อมูลปฏิทินการทำนาของชุมชนใกล้เคียงกันมีพื้นที่ติดกัน และตั้งอยู่ในตำบลเดียวกันมีกิจกรรมการจัดเวทีชุมชน เพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์ของการจัดเวทีชุมชน แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเกษตรกร และคัดเลือกเกษตรกรแกนนำหรือชาวนาอาสาหมู่บ้านละ 5 คน เข้ารับการฝึกอบรมถ่ายทอดในเรื่องการสำรวจตรวจนับประชากรแมลงในนาข้าวและในกับดักแสงไฟ ชาวนาอาสาจัดทำแปลงพยากรณ์ หมู่บ้านละ 1 แปลง ในพื้นที่ 5 ไร่ต่อหมู่บ้าน ใช้แปลงเป็นจุดเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยี มีการติดตั้งกับดักแสงไฟ หมู่บ้านละ 1 จุด โดยติดตั้งใกล้กับแปลงพยากรณ์ เปรียบเทียบกับข้อมูลกับดักแสงไฟในศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท พบว่า ช่วงที่ควรปลูกข้าวหลีกเลี่ยงเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลของจังหวัดชัยนาทในฤดูนาปรัง คือ ช่วงปลายเดือนตุลาคมและช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน หลังจากนั้นจัดทำแปลงเรียนรู้ โดยมีการกำหนดวันปลูกให้แก่เกษตรกร ซึ่งจะเป็นช่วงที่หลีกเลี่ยงการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล มีการจัดตั้งโรงเรียนชาวนาเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ แก้ไขปัญหาศัตรูข้าวต่างๆในพื้นที่ร่วมกับเกษตรกร และจัดงานวันรณรงค์การควบคุมและกำจัดเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพื่อเผยแพร่ผลการดำเนินงานวิจัยในแก่เกษตรกรและผู้สนใจได้รับความรู้ในการนำไปใช้ประโยชน
CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 Short Duration Photoperiod Insensitive Rice Varieties
No full textCCS08054-KLG-9-1-1-2-1 is a short duration, photoperiod insensitive and non-glutinous rice line derived from a cross between Chainat 1 and IR40. The single cross hybridization was made in 2008 at Bang Khen Rice Experiment Station (Chachoengsao Rice Research center). F2 to F5 progenies were selected at Klong Luang Rice Reseach Center during 2009-2011. The line CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 has an erect and moderately strong culm, 115 cm height on transplanting, 99 day maturity when transplanting. The cooked rice is non-aromatic and/hard texture. Its amylose content is 24.56 percent. Its grain size is larger than those of Pathum Thani 1 and Suphanburi 1. The period of seed dormancy is about 4 weeks. Its yield potential is 759 kg/rai or more when grown under suitable fertilizer application and cultural practices. Results of intra-station yield trails in wet season 2013 and dry season 2014 at Klong luang Rice Research Center showed that average yield of CCS08054-KLG-9-1-1-2-1, Pathum Thani 1 and Suphanburi 1 were 692, 719 and 774 kg/rai, respectively. Its grain was long and slender shape. CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 is recommended for incomplete irrigated paddy field in the central plain. But in the future CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 line will be evaluated on–farm yield trial and reaction on Blast and Brown plant hopper.ข้าวสายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ที่มีอายุเก็บเกี่ยวไม่เกิน 100 วันผลผลิตค่อนข้างสูง ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ข้าวและคัดเลือกแบบดั้งเดิม เป็นข้าวสายพันธุ์ผสมระหว่างพันธุ์ชัยนาท 1 เป็นพันธุ์แม่ และพันธุ์ IR40 เป็นพันธุ์พ่อ ทำการผสมพันธุ์ในปี พ.ศ. 2551 ที่สถานีทดลองข้าวบางเขนเดิม (ปัจจุบัน คือ ศูนย์วิจัยข้าวฉะเชิงเทรา) คัดเลือกข้าวชั่วที่ 2-5 ระหว่างฤดูนาปี 2552-2554 ที่ศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง เมื่อได้สายพันธุ์ข้าวที่มีความคงตัวทางพันธุกรรม แล้วนำไปปลูกศึกษาพันธุ์และเปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานีในฤดูนาปี 2556 และ ฤดูนาปรัง 2557 พบว่า สายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 มีลักษณะต้นตั้งตรง ลำต้นแข็งไม่หักล้มง่าย มีความสูง 115 เซนติเมตร เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ อายุเก็บเกี่ยว 99 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ คุณภาพแป้งสุกแข็ง ปริมาณอะมิโลส 24.56 เปอร์เซ็นต์ เมล็ดมีขนาดใหญ่กว่าข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 และสุพรรณบุรี 1 ระยะพักตัวประมาณ 4 สัปดาห์ มีศักยภาพการให้ผลผลิต 759 กิโลกรัมต่อไร่ หรือมากกว่าเมื่อใส่ปุ๋ยและดูแลปฏิบัติอย่างเหมาะสม ผลผลิตเฉลี่ยจากการเปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานีเมื่อทดสอบฤดูนาปี 2556 และฤดูนาปรัง 2557 คือ 692 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 และสุพรรณบุรี 1 ซึ่งเป็นพันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐาน ให้ผลผลิตเฉลี่ย 719 และ 774 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ข้าวสายพันธุ์ CCS08054-KLG-9-1-1-2-1 สามารถแนะนำให้เป็นสายพันธุ์ทางเลือกสำหรับใช้ปลูกในพื้นที่นาชลประทานภาคกลางที่มีระบบชลประทานจำกัด รวมทั้งพื้นที่ที่มีปัญหาน้ำเค็มเข้าท่วมในฤดูน้ำลดได้เป็นอย่างดี แต่ทั้งนี้ต้องทำการทดสอบด้านการให้ผลผลิตในสภาพแปลงเกษตรกร และการเข้าทำลายของโรคและแมลงที่สำคัญในลำดับต่อไ
Comparison of the brown planthopper population density from light traps to develop outbreak forecasting in Nakhon Nayok rice cultivation area
No full textLight trap is an important tool to forecast and warn of many rice insect pests outbreak. The aim of this research was to find the relationship of BPH density from light traps which collected from Prachin Buri Rice Research Center and rice fields in Nakhon Nayok province. For developing outbreak forecasting system in Nakhon Nayok. Selected locations in Nakhon Nayok were Mueang district (Moo 1, Tha Sai and Moo 7, Tha Chang) Ongkharak district, (Moo 5, Srisa Krabue and Moo 1, Bueng San) and Ban Na district. (Moo 12, Ban Phrik) which daily collected from 6.00 pm to 9.00 pm (January 2013 to October 2014). The results indicated that Pearson’s correlation coefficient between BPH population density in 2 selected locations was positive with low association (r=0.3-0.5) whilst, medium association was found between Moo 1, Bang San and Prachin Buri Rice Research Center (r=0.67). However, no relationship was found between light trap distance and BPH population. In summary, insect data from Prachin Buri Rice Research Center can be used as a representative data for forcast BPH outbreaks in Nakhon Nayok.กับดักแสงไฟ (light trap) เป็นเครื่องมือสำคัญใช้ในการเตือนภัยและพยากรณ์การระบาดของ
แมลงศัตรูข้าวหลายชนิด วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อศึกษาว่าข้อมูลความหนาแน่นของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากกับดักแสงไฟที่ติดตั้งในศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี สามารถใช้เป็นข้อมูลตัวแทนเพื่อเตือนภัยการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่จังหวัดนครนายกได้หรือไม่ โดยวิเคราะห์
หาความสัมพันธ์ของจำนวนแมลงจากกับดักแสงไฟในทางสถิติ ดำเนินการติดตั้งกับดักแสงไฟที่แปลงนาเกษตรกร จังหวัดนครนายก 5 แห่งๆ ละ 1 กับดัก ได้แก่ หมู่ 1 ตำบลท่าทราย และหมู่ 7 ตำบลท่าช้าง อำเภอเมืองนครนายก หมู่ 5 ตำบลศีรษะกระบือ และหมู่ 1 ตำบลบึงศาล อำเภอองครักษ์ และ หมู่ 12 ตำบล
บ้านพริก อำเภอบ้านนา เปิดไฟล่อแมลงระหว่างเวลา 18.00-21.00 น. ทุกคืน เก็บแมลงมาจำแนกชนิดและนับจำนวนทุกวัน ตั้งแต่เดือนมกราคม 2556 ถึงตุลาคม 2557 ผลการศึกษาพบว่า ความหนาแน่นของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลชนิดปีกยาวที่ดักได้จากกับดักแสงไฟในพื้นที่จังหวัดนครนายกทั้ง 5 แห่ง
มีความสัมพันธ์กันทางสถิติกับความหนาแน่นของแมลงที่ได้จากกับดักแสงไฟที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Pearson Rank Correlation, r) อยู่ระหว่าง 0.3 - 0.5 แต่มีความสัมพันธ์กันในระดับต่ำ ยกเว้น หมู่ 1 ตำบลบึงศาล อำเภอองครักษ์ มีความสัมพันธ์กันในระดับปานกลาง (r =0.67) อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาพบว่า ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างของกับดักแสงไฟกับความหนาแน่นของแมลง กล่าวสรุปได้ว่า ข้อมูลแมลงจากกับดักแสงไฟที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรีสามารถใช้เป็นตัวแทนข้อมูลแมลงจากกับดักแสงไฟในพื้นที่ต่างๆ ของจังหวัดนครนายกได้ ซึ่งข้อมูลดังกล่าวสามารถใช้เพื่อการเตือนภัยและพยากรณ์การระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลได
The promising line BKN04004-1-1-1-1 : A brown planthopper resistant line
No full textBrown planthopper resistant promising line, BKN04004-1-1-1-1 is non-photoperiod
sensitive line derived from conventional breeding. BKN04004-1-1-1-1 was made by between female line "IR77924-12-38-1-1" and male line "IR72158-68" in 2004. F2 to F5 were grown and selected during 2005-2006 at Bang Khen Rice Experiment Station. Ongoing observation and yield trials were done at Chachoengsao Rice Research center during 2007-2013. The line was tested for brown planthopper (BPH) resistance at Pathumthani Rice Research Center and found the reaction level of MR. BKN04004-1-1-1-1 gave average yield of 712.8 kg/rai greater than those of RD23 and Suphanburi 60 that gave 588 and 617.4 kg/rai, equal to 17.51% and 11.98% higher respectively. It had 117 days maturity on transplanting and 115 days maturity
on germinated seed broadcasting, 123 cm. plant height, erect and moderately strong culm. Its brown rice shape is slender with dimension of 7.27 x 2.16 x 1.85 mm. in length x width x thickness. The endosperm contained high amylose content of 27.32%, gel consistency is categorized as soft (66.59 mm.), elongation ratio is ordinary (1.59). It was considered to be suitable for irrigated area of the Central Plain where BPH epidemic often occur.ข้าวต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล สายพันธุ์ BKN04004-1-1-1-1 เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ได้จากการปรับปรุงพันธุ์แบบปรกติ โดยการผสมพันธุ์ระหว่าง IR77924-12-38-1-1 เป็นสายพันธุ์แม่ และ IR72158-68 เป็นสายพันธุ์พ่อ ในปี 2547 และปลูกคัดเลือกชั่วที่ 2 - 5 ที่สถานีทดลองข้าวบางเขน ได้สายพันธุ์ข้าวที่มีความคงตัวทางพันธุกรรม แล้วนำไปปลูกศึกษาพันธุ์และเปรียบเทียบผลผลิตภายในและระหว่างสถานีระหว่างปี 2550-2556 ณ ศูนย์วิจัยข้าวฉะเชิงเทรา ขณะเดียวกันได้ทดสอบปฏิกิริยาต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ณ ศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานี จากการเปรียบเทียบผลผลิตระหว่างสถานี ฤดูนาปี 2555 และการเปรียบเทียบผลผลิตในนาราษฎร์ในภาคกลาง ฤดูนาปรัง 2557 พบว่ามีความต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลระดับ MR ข้าวสายพันธุ์นี้ให้ผลผลิตเฉลี่ย 712.8 กิโลกรัมต่อไร่ สูงกว่าพันธุ์เปรียบเทียบ คือ กข23 และสุพรรณบุรี 60 ที่ให้ผลผลิต 588 และ 617.4 กิโลกรัมต่อไร่ คิดเป็นร้อยละ 17.51 และ 11.98 ตามลำดับ มีอายุเก็บเกี่ยว 117 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ และ 115 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม สูงประมาณ 123 เซนติเมตร ลักษณะต้นตั้งตรง ลำต้นค่อนข้างแข็ง ข้าวกล้องรูปร่างเรียว ยาว 7.27 มิลลิเมตร กว้าง 2.16 มิลลิเมตร หนา 1.85 มิลลิเมตร มี ปริมาณอะมิโลสสูง (ร้อยละ 27.32) ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับแป้งอ่อน (ค่าการไหลของแป้ง 66.59 มิลลิเมตร) ยึดตัวน้อย เท่ากับ 1.59 เท่า เหมาะกับพื้นที่นาชลประทานภาคกลาง สำหรับเป็นทางเลือกของเกษตรกรในการป้องกันการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตา
Correlations of environmental factors, insect pests and natural enemies observed at Surin Rice Research Center
No full textInsect survey using light traps and the field survey for collecting insect pests and natural enemies were conducted at Surin Rice Research Center during February 2014 to January 2015. The main objective of this study was to investigate the correlations between environmental factors and numbers of insect pests and natural enemies. The results revealed that rainfall, temperature and relative humidity were slightly correlated with numbers of insect pests and natural enemies. Additionally, number of pests was negatively correlated with number of natural enemies. Negative correlations were observed between number of parasitic wasps and numbers of white backed planthoppers, brown planthoppers, green leafhoppers and zigzag leafhopper. Number of orange ladybugs was negatively correlated with numbers of green leafhoppers and zigzag leafhoppers. However, further study is required to validate these preliminary results.ดำเนินงานสำรวจแมลงศัตรูข้าวและศัตรูธรรมชาติภายในศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ ระหว่าง
เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557 ถึง เดือนมกราคม พ.ศ. 2558 โดยใช้กับดักแสงไฟและสำรวจในสภาพแปลง ซึ่งงานวิจัยนี้มีขึ้นเพื่อศึกษาสหสัมพันธ์ของสภาพแวดล้อม กับแมลงศัตรูข้าวและแมลงศัตรูธรรมชาติ ผลการวิจัยพบว่า ปริมาณน้ำฝน อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์มีค่าสหสัมพันธ์น้อยกับจำนวนประชากรแมลงศัตรูข้าวและศัตรูธรรมชาติ จากค่า Coefficient of correlation (r) ซึ่งมีค่าเข้าใกล้ 0 เช่นเดียวกับจำนวนประชากรแมลงศัตรูธรรมชาติที่มีค่าสหสัมพันธ์น้อยกับจำนวนแมลงศัตรูข้าว สำหรับผลการสำรวจแมลงศัตรูข้าวและศัตรูธรรมชาติสภาพแปลง พบว่า อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ มีค่าสหสัมพันธ์น้อยกับแมลงศัตรูข้าวและศัตรูธรรมชาติ เมื่อพิจารณาค่าสหสัมพันธ์ระหว่างแมลงศัตรูธรรมชาติและศัตรูข้าวพบว่า แตนเบียนมีค่าสหสัมพันธ์เชิงลบ กับเพลี้ยกระโดดหลังขาว เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี้ยจักจั่นสีเขียวและเพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก เช่นเดียวกับด้วงเต่ามีค่าสหสัมพันธ์เชิงลบกับเพลี้ยจักจั่นสีเขียวและเพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก อย่างไรก็ตามข้อมูลที่ได้นี้ เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้น ซึ่งจำเป็นต้องมีการศึกษาต่อไ
Improving blast resistance in rice variety Bahng Taen by using marker-assisted backcrossing
No full textBlast disease is a major rice disease causing significant rice yield loss over the world.
It is believed that growing a resistance variety is the most effective strategy for blast disease management. Bahng Taen is one of the released Thai rice varieties primarily found to be resistance to blast disease in the Eastern region. Nowadays, the resistance has decreased drastically.The variety is a non-glutinous, non-photoperiod insensitive, short duration of maturity with high yielding characteristic. In this project, a marker-assisted backcrossing strategy was applied in order to improve blast resistance in Bahng Taen by introgression of resistant genes from donors; PSL’07F6No.2 and PSL’07F6No.5 into this variety. Flanking markers RM212/RM319 and RM224/RM144
specific to the reported- blast resistant QTLs located on chromosome 1 and 11 were used in combination with the agronomic characteristic selection to obtain the target plants in BC4 and BC5 populations. Thirty-six BC4F2 and twenty-two BC5F2 progenies from the cross of Bahng Taen and PSL’07F6No.2 together with fifty-one BC4F2 and twenty-one BC5F2 progenies from the cross of Bahng Taen and PSL’07F6No.5 were chosen for blast resistant gene analysis. These selected-BC4F2 and BC5F2 were self-pollinated resulting in BCnF3 and BCnF4. One hundred and thirty introgressed lines of BC4F4 and BC5F4 were observed at Prachinburi Rice Research Center and
evaluated for the ability in blast resistance at Ratchaburi Rice Research Center. Results showed that these lines had a range of harvesting date between 111 - 132 days, plant height being 103 -129 cm. The panicle weight was 2.8 - 4.1 g,with 69 - 85% percentage of seed set and 2.7 - 3.2 g
of 100 seed weight. According to blast resistance analysis, fifty-six lines showed resistant reactions
to rice blast. Among these, there were 26 highly resistant lines and 30 resistant lines. However,
continuous observation has revealed the non-persistent degree of resistance for most of these
lines excepted for 13 lines of which the moderate to high level of blast resistance were recorded.โรคไหม้ เป็นโรคที่มีความสำคัญและสร้างความเสียหายต่อผลผลิตข้าวทั่วโลก การป้องกันกำจัดโรคไหม้สามารถทำได้หลายวิธี แต่วิธีที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมที่สุด คือ การใช้พันธุ์ต้านทาน โดยศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ได้รับรองพันธุ์ข้าว พันธุ์บางแตน ซึ่งมีความต้านทานโรคไหม้ในเขตภาคตะวันออก รวมทั้งเป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง อายุเก็บเกี่ยวสั้น และให้ผลผลิตสูง แต่ในปัจจุบันความต้านทานลดลงเป็นอย่างมาก จึงต้องการเพิ่มความต้านทานจากสายพันธุ์ SL’07F6No.2 และ PSL’07F6 No.5 (สายพันธุ์ให้) ซึ่งเป็นพันธุ์ผสมที่ได้จากคู่ผสม Jao Hom Nin (JHN) และ IR64 โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุล ชนิด SSR ช่วยในการคัดเลือก เริ่มจากผสมพันธุ์จำนวน 2 คู่ผสม ระหว่างพันธุ์บางแตนกับ PSL’07F6No.2 และ PSL’07F6No.5 เมื่อได้ประชากรชั่วที่ 1 (F1) แล้วจึงผสมกลับไปยังพันธุ์บางแตนได้เป็น BC1F1 คัดเลือกโดยใช้เครื่องหมาย
โมเลกุล ชนิด SSR ที่มีต าแหน่งใกล้กลับยีนที่ควบคุมลักษณะความต้านทานโรคไหม้บนโครโมโซม 1 และ 11 ได้แก่ RM212/RM319 และ RM224/RM144 การผสมกลับแต่ละครั้งคัดเลือกต้นที่มีลักษณะพันธุกรรมเป็น แบบ heterozygous และลักษณะทางการเกษตรดี จนกระทั่งมีการผสมกลับทั้งหมด 4 - 5 ครั้ง ได้เป็น BC4F1 และ BC5F1 จึงปล่อยให้ประชากรเกิดการผสมตัวเอง เพื่อให้มีการกระจายตัวทางพันธุกรรม แล้วคัดเลือกต้น BC4F2 และ BC5F2 ที่มีลักษณะพันธุกรรมเป็นแบบ homozygous และลักษณะทางการเกษตรดี แล้วปล่อยให้ผสมตัวเองจนได้เป็น BCnF3 และ BCnF4 โดยคู่ผสมของพันธุ์บางแตนและสายพันธุ์ PSL’07F6No.2 จำนวน 36
และ 22 สายพันธุ์ ตามล าดับ รวม 58 สายพันธุ์ และคู่ผสมของพันธุ์บางแตนและ PSL’07F6No.5 จำนวน 51 และ 21 สายพันธุ์ ตามล าดับ รวม 72 สายพันธุ์ รวมทั้งสิ้น 130 สายพันธุ์ หลังจากนั้นปลูก BC4F4 และ BC5F4 เพื่อศึกษาพันธุ์ ณ ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี พบว่า ข้าวทดสอบมีอายุเก็บเกี่ยว 111 - 132 วัน ความสูง 103 - 129 เซนติเมตร น้ำหนักรวง 2.8 - 4.1 กรัม เมล็ดดีร้อยละ69 - 85 และ น้ำหนัก 100 เมล็ด 2.7 - 3.2 กรัม และปลูกทดสอบความต้านทานต่อโรคไหม้ในสภาพแปลง ณ ศูนย์วิจัยข้าวราชบุรี พบว่า มีสายพันธุ์ที่แสดง ความต้านทานสูง (HR) จำนวน 26 สายพันธุ์ และต้านทาน (R) จำนวน 30 สายพันธุ์ รวม 56 สายพันธุ์ ต่อมาความต้านทานลดลงมีเพียง 13 สายพันธุ์ที่ยังคงแสดงความต้านทานสูง ต้านทาน และต้านทานปานกลา
Short growth duration promising rice line : CNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2
No full textCNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2 is a short-growth duration rice variety which is suitable for growing in the rain-fed area. This rice variety derived from CNT96024-61-1-PSL-1-2, a product ofthe crossing of three cultivars; i.e. Suphanburi 1, IR64 and CNT86074-25-9-1(Suphanburi1/IR64//CNT86074-25-9-1), that still expressed its genetic diversity while it was growing in a breeder seeds production field. This leaded to the selection of the elite lines, CNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2 which had an early maturation and short growth duration so that it could be harvested shortly at about 92 days after sowing. It had a fairly high yield potential of1,004 kg/rai with the average yields of 681 kg/rai, which is comparable with theRD41 (742 kg/rai), but higher thanRD43 (666 kg/rai) and Sitto Chao 8 (663 kg/rai) at the percentage of 2 and 9, respectively. The rice plant of this variety was 91 to 100 cm in height. It is longslender shape rice; 10.54 mm. in length and 2.70 in width, with straw colored paddy.Its weight of 1000 grains was 31.6g with the paddy rice weight of 10.8kg. The color of its brown rice is white with the length of8.13mm., the width of 2.21 mm.and the thickness of 1.86mm..The whole grain is slender in shape with the low level of chalkiness and high milling quality which could give rise to whole grain and 54.6% head rice. This variety can be produced as a 100 percent, grade 1-rice. CNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2 is a high amylose content rice (26.98%) with the low level of gel consistency (74mm.) and small alkali spreading value. Its cooked kernel elongation was at 1.59. It was moderately resistant to the biotype 4 brown planthopper and the rice blast of Chainat and Phitsanuloke area. It has 5-6 weeks of seed dormancy period. It is noted that this rice variety was sensitive to bacterial leaf blight and moderately sensitive to the rice blast of the Central Thailand.CNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2 เป็นข้าวที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น เหมาะสำหรับพื้นที่นาชลประทานที่มีปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน ได้จากคัดเลือกสายพันธุ์ข้าว CNT96024-61-1-PSL-1-2 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ได้จากการผสมพันธุ์ 3 ทางระหว่างสุพรรณบุรี 1/IR64//CNT86074-25-9-1 ที่ยังมีการกระจายตัวทางพันธุกรรมในแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์คัดโดยคัดเลือกจนได้สายพันธุ์ CNT96024-61-1-PSL-1-2-20-2 ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น92 วัน มีศักยภาพการให้ผลผลิตสูงถึง 1,004 กก./ไร่ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 681กก./ไร่ ใกล้เคียงกับ กข41 (742 กก./ไร่) สูงกว่าพันธุ์ กข43 (666 กก./ไร่) และชิตโต้เจ้าแปด (663 กก./ไร่) คิดเป็นร้อยละ 2 และ 9 ตามลำดับ ความสูง 91-100 ซม. เป็นข้าวเจ้าเมล็ดยาว ข้าวเปลือกสีฟาง ยาว 10.54 มม.กว้าง 2.70 มม.หนา 2.13 มม.น้ำหนัก 1,000 เมล็ด 31.6 กรัม น้ำหนักข้าวเปลือก 10.8 กก.ต่อถัง ข้าวกล้องสีขาวขนาดยาว 8.13 มม. กว้าง 2.21 มม. หนา 1.86 มม. รูปร่างเรียว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมากได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 54.6 เปอร์เซ็นต์ สามารถผลิตเป็นข้าวสาร 100 เปอร์เซ็นต์ชั้น 1 ได้ เป็นข้าวอมิโลสสูง (26.98%) ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับแป้งอ่อน มีค่าการไหลของแป้ง 74 มม. อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ การยืดตัวของเมล็ดข้าวสุกปกติ (1.59 เท่า) ค่อนข้างต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลชีวชนิดที่ 4 ค่อนข้างต้านทานโรคไหม้ในเขตจังหวัดชัยนาท และพิษณุโลก ระยะพักตัว 5-6 สัปดาห์ ข้อควรระวัง อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้ง ค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคไหม้ในเขตภาคกลา
PRE09035-CRI-12-3-1-1 : Irrigated Promising Rice Line in Mae Hong Son
No full textBlast, white backed planthopper and gall midge is a major problem in Mae Hong Son Province, a non glutinous rice line PRE09035-CRI-12-3-1-1 was derived from a single cross between PRE04009-10-1-1-2 and Khao dawk mali 105 since 2009. Inter station yield trials had tested in 2013-2014. In the wet season the average yield was 579 Kg/rai while the average yield 665 Kg/rai in RD21 and 654 Kg/rai in Phitsanulok 2. In the dry season the average yield was 722 kg/rai while th average yield of RD21 and Phitsanulok 2 were 780 and 752 kg/rai, respectively. The farmer field trials has tested in 2014, in the wet season the average yield was 551 Kg/rai. RD21 and Phitsanulok 2 produce 768 and 704 kg/rai, respectively. The line performed blast resistance (R-HR) better than RD21 (S-HS) and white backed planthopper (R) but not to gall midge, brown planthopper and bacterial leaf blight. The line is a non photoperiod sensitivity, 105 cm. height, 138 days maturity by transplanting method. Its hull color is straw. Brown rice has average 7.73 mm.long, 2.34 mm. wide, 1.92 mm.. thick, slender shape, low chalkiness, low amylase content (17.75 %), soft gel consistency, low gelatinization temperature and non aromatic rice.การผลิตข้าวในเขตนาชลประทานในจังหวัดแม่ฮ่องสอนประสบปัญหาโรคไหม้ระบาด เพลี้ยกระโดดหลังขาว และแมลงบั่วเข้าทำลาย โครงการวิจัยและปรับปรุงพันธุ์ข้าวนาชลประทานภาคเหนือตอนบนได้ปรับปรุงพันธุ์ข้าว ตั้งแต่ปี 2552 จนได้ข้าวเจ้าสายพันธุ์ PRE09035-CRI-12-3-1-1 ซึ่งได้จากการผสมพันธุ์ข้าวระหว่างสายพันธุ์ PRE04009-10-1-1-2 กับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 จากการเปรียบเทียบผลผลิตระหว่างสถานี พ.ศ. 2556-2557 ในฤดูนาปี 2556 ให้ผลผลิต 579 กิโลกรัมต่อไร่ พันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐานพันธุ์กข21 และพิษณุโลก 2 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 665 และ 654 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ในฤดูนาปรัง 2557 ให้ผลผลิต 722 กิโลกรัมต่อไร่ พันธุ์กข21 และพิษณุโลก 2 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 780 และ 752 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ การเปรียบเทียบผลผลิตในนาราษฎร์ ที่แม่ฮ่องสอน ฤดูนาปี 2557 ให้ผลผลิต 551 กิโลกรัมต่อไร่ พันธุ์กข21 และพิษณุโลก 2 ให้ผลผลิตเฉลี่ย 768 และ 704 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ สายพันธุ์ PRE09035-CRI-12-3-1-1 มีลักษณะเด่นคือ ต้านทานต่อโรคไหม้ (R-HR) ดีกว่าพันธุ์ข้าวที่นิยมปลูกในพื้นที่ คือพันธุ์กข21 ไม่ต้านทานต่อโรคไหม้ (S-HS) มีปฏิกิริยาต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดหลังขาวที่สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว (R สภาพโรงเรือนทดลอง) แต่อ่อนแอต่อเพลี้ยกระโดดหลังขาวที่ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ และศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย (MS-S สภาพโรงเรือนทดลอง) แมลงบั่วที่สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว (HS สภาพโรงเรือนทดลอง) และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว และศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย (S-HS สภาพโรงเรือนทดลอง) และไม่ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ความสูงเฉลี่ย 105 เซนติเมตร อายุเก็บเกี่ยว 108 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ เมล็ดข้าวเปลือกสีฟาง ความยาวข้าวกล้องเฉลี่ย 7.73 มิลลิเมตร กว้าง 2.34 มิลลิเมตร หนา 1.92 มิลลิเมตร รูปร่างเรียว ท้องไข่น้อย เป็นข้าวอมิโลสต่ำ 17.75 เปอร์เซ็นต์ ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับอ่อน อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ไม่มีกลิ่นหอ
Technology of cost reduction for rice production by using drum seeder.
No full textOn-farm trial was conducted in Takhli district, Nakornsawan province with the objective of the drum seeder technology will be to see whether this meets the needs of farmer or will be assessed in combination with other best practices promoted by the Rice Department under their "cost reduction principles" program. The study was conducted on 8 farmer's field. The treatment included using direct seeding method with cost reduction principles (CROP), using direct seeding method with alternate wetting and drying and cost reduction principles (AWD+CROP), using Drum seeder with cost reduction principles (DS+CROP) and Framer practice (FP)
The results indicated that the lowest cost reduction was recorded with using Drum Seeder with cost reduction principles (DS+CROP) (3,490 thb/rai) followed by using direct seeding method with alternate wetting and drying and cost reduction principles (AWD+CROP) (3,688 thb/rai). The highest gross profit were realized with using Drum Seeder with cost reduction principles (DS+CROP) (3,307 thb/rai) followed by using direct seeding with cost reduction principles (CROP) (2,799 thb/rai)
Assessment of acceptance and satisfaction of the farmers, the farmers who participated in CORIGAP project. Found that they prefer to using Drum Seeder in owner field as well. By adapt the new Drum seeder by use with the tractor for replace workers to towing. Makes it easier for using Drum seeder in the large area. For cost reduction principle of Rice department, Most farmers are satisfied with the lower seed and reduction of fertilizers, The farmers have adopted in their own space.จากการทดสอบในแปลงเกษตรกรจำนวน 8 แปลง เขต อ.ตาคลี จ.นครสวรรค์ วางแผนการทดลอง แบบ on-farm trial แบ่งออกเป็น 4 กรรมวิธี คือ กรรมวิธีที่ 1 วิธีหว่านน้ำตมตามคำแนะนำของกรมการข้าว (CROP) กรรมวิธีที่ 2 การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้งร่วมกับการปลูกข้าวด้วยวิธีหว่านน้ำตมตามคำแนะนำของกรมการข้าว (AWD+CROP) กรรมวิธีที่ 3 การปลูกข้าวด้วยเครื่องหยอดข้าวงอกร่วมกับการลดต้นทุนการผลิตตามคำแนะนำของกรมการข้าว (DS+CROP) และกรรมวิธีที่ 4 การปลูกข้าวตามกรรมวิธีของเกษตรกร (FP) เก็บข้อมูลผลผลิต ต้นทุนการผลิต คำนวณรายได้และกำไรสุทธิ
ผลการทดลองพบว่า กรรมวิธีที่ 3 การปลูกโดยเครื่องหยอดข้าวงอกร่วมกับการลดต้นทุนการผลิตตามคำแนะนำของกรมการข้าว มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยต่อไร่น้อยที่สุด รองลงมาคือกรรมวิธีที่ 2 การปลูกข้าวด้วยวิธีหว่านน้ำตมตามคำแนะนำของกรมการข้าว ร่วมกับการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง สำหรับกรรมวิธีที่ 4 การปลูกข้าวตามกรรมวิธีของเกษตรกร มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยต่อไร่มากที่สุด ดังนี้ 3,490 3,688 และ 4,330 บาท ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่า การปลูกข้าวตามกรรมวิธีของเกษตรกรมีต้นทุนการผลิตที่สูงมากกว่ากรรมวิธีที่ 1 2 และ 3 คือค่าใช้จ่ายด้านเมล็ดพันธุ์ 495 บาท/ไร่ ค่าปุ๋ยและค่าแรงหว่านปุ๋ยเฉลี่ย 747 บาท/ไร่ ค่าสารเคมีและค่าแรงพ่นเฉลี่ย 798 บาท/ไร่ ในขณะที่กรรมวิธีที่ 1 2 และ 3 มีค่าใช้จ่ายด้านเมล็ดพันธุ์ 400 400 และ 160 บาท/ไร่ ค่าปุ๋ยและค่าแรงหว่านปุ๋ยเฉลี่ย 431 425 และ 425 บาท/ไร่ ค่าสารเคมีและค่าแรงพ่นสารเฉลี่ย 435 423 และ 423 บาท/ไร่ ตามลำดับ
จากการประเมินการยอมรับและความพึงพอใจของเกษตรกร พบว่า เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจกับการปลูกโดยเครื่องหยอดข้าวงอก และได้นำไปประยุกต์ใช้ปลูกข้าวในพื้นทีของเกษตรเองอีกด้วย โดยดัดแปลงใช้ร่วมกับรถแทรกเตอร์เพื่อทดแทนแรงงานในการลากจูง ทำให้สามารถเพิ่มจำนวนพื้นที่ในการโรยข้าวไม้มากขึ้นอีกด้วย ส่วนการปลูกข้าวด้วยวิธีหว่านน้ำตมตามคำแนะนำของกรมการข้าว เกษตรกรส่วนใหญ่พึงพอใจกับการลดอัตราเมล็ดพันธุ์ และลดอัตราปุ๋ยเคมี ซึ่งเกษตรกรได้นำไปปรับใช้ในพื้นที่ของตัวเอ
Characteristics of Rice Varieties Suitable for Rainfed Lowland under Variable Climatic Conditions in Northeast Thailand
No full textRainfed lowland rice condition in northeast Thailand is diverse; hence understanding of rice genotype response to environmental condition is important. The objective of this study was to identify rice varieties suitable for rainfed lowland under variable climatic conditions in Northeast. Environmental conditions were classified under variable climatic conditions. Total of 6 rice varieties were used; 3 varieties from each group of photoperiod sensitivity and insensitivity. The experiment was conducted under upper positions (14 locations) and lower positions (13 locations) in wet season 2013-2014. Combined analysis across environments showed that, there was difference adaptation of genotypes to different group of environmental conditions. Percent of environment (E) and genotype-environment interaction (GEI) variation were 83 percent from total variation. Result analyses indicated that E and GEI were main effect to genotype. Based on genotype main effect plus genotype-environment interaction (GGE)-biplot method, photoperiod sensitivity varieties were resilience and their adaptation to environment and planting date better than photoperiod insensitivity varieties. Under variable climatic conditions, grain yield, harvest index, dry weight, days to flowering and kernels per panicles were found to be key agronomic traits for rainfed lowland rice selection. However, this research is a preliminary study, which must be required to research in the future. All research output can be used for improvement of rainfed lowland rice under variable climatic conditions.สภาพแวดล้อมของนาน้ำฝนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความหลากหลาย การเลือกใช้พันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับแต่ละสภาพจึงมีความสำคัญ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาลักษณะพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่นาน้ำฝนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และจำแนกลักษณะสภาพแวดล้อมนาน้ำฝนภายใต้สภาวะภูมิอากาศแปรปรวน ใช้พันธุ์ข้าวจำนวน 6 พันธุ์ แบ่งเป็นกลุ่มข้าวไวต่อช่วงแสง 3 พันธุ์ และไม่ไวต่อช่วงแสง 3 พันธุ์ ปลูกทดสอบในฤดูนาปี 2556 และ 2557 ในสภาพนาดอน 14 สถานที่ และนาลุ่ม 13 สถานที่ จากการวิเคราะห์ความแปรปรวน พบการตอบสนองของพันธุ์ต่อสภาพแวดล้อมและปีทดสอบแตกต่างกัน ความแปรปรวนจากสภาพแวดล้อม และปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อม มีสัดส่วนถึงร้อยละ 83 จากความแปรปรวนทั้งหมด ชี้ให้เห็นว่าอิทธิพลของสภาพแวดล้อม และปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อม มีผลต่อการแสดงออกของพันธุ์สูง การวิเคราะห์อิทธิพลหลักของพันธุ์บวกกับอิทธิพลร่วมระหว่างพันธุ์กับสภาพแวดล้อม (GGE-biplot) แสดงให้เห็นว่าพันธุ์ข้าวไวต่อช่วงแสงสามารถปรับตัวต่อสภาพแวดล้อม และวันปลูกได้ดีกว่าพันธุ์ข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง ลักษณะการเกษตรที่สำคัญต่อการคัดเลือกพันธุ์ข้าวนาน้ำฝนภายใต้สภาพแวดล้อมที่มีความแปรปรวนสูง ได้แก่ ผลผลิต ดัชนีเก็บเกี่ยว น้ำหนักแห้ง อายุวันออกดอก และจำนวนเมล็ดดีต่อรวง อย่างไรก็ตามงานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเบื้องต้น ซึ่งมีความจำเป็นต้องดำเนินงานวิจัยต่อไปในอนาคต เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในงานปรับปรุงพันธุ์ข้าวนาน้ำฝนให้มีเสถียรภาพมากขึ้นภายใต้สภาวะภูมิอากาศแปรปรว