6746 research outputs found
Sort by
Evaluation of the Relationship between the Surface Hardness of Magmatic Building Blocks and Uniaxial Compressive Strength Values with Regression Analysis and Artificial Neural Networks
No full textUniaxial compressive strength (UCS) values of rocks are the most important input parameter in rock mechanics and engineering applications. This parameter can be determined by laboratory tests and indirect methods. This study aimed to predict the UCS value with two different non-destructive testing techniques. To this end, the uniaxial compressive strength (UCS) and the values of Leeb hardness (HL) with low application energy and Schmidt hammer rebound hardness (SHR) with high application energy, which are among non-destructive testing techniques, of 95 different magmatic rocks (plutonic, volcanic, and pyroclastic) were determined. Simple regression (SR), multiple regression (MR), and artificial neural network (ANN) methods were employed to predict the UCS value. The models obtained using these methods were compared with each other. It was revealed that the model developed by ANN had the highest correlation number
Kaynak Kısıtlı Montaj Hattı Dengeleme Problemi ve Bir İşletmede Uygulaması
No full textEndüstriyel üretimde verimliliği artırmanın en önemli yollarından biri, montaj hatlarının etkin bir şekilde tasarlanmasıdır. Bu hatlar, ürünlerin parça parça birleştirilerek son halini aldığı, hareketli bantlar veya konveyörlerle birbirine bağlı iş istasyonlarından oluşur. Günümüzün rekabetçi üretim ortamında, bu istasyonlarda yapılacak işlerin en verimli şekilde düzenlenmesi kritik öneme sahiptir. Bu düzenleme sürecine \"Montaj Hattı Dengeleme Problemi (MHDP)\" adı verilir ve temel olarak iş istasyonu sayısını ve çevrim süresini en aza indirmek olmak üzere iki ana hedef gözetilir. Ancak son dönemde, bu klasik yaklaşım yerini daha kapsamlı bir bakış açısına bırakmıştır. Artık işçi, makine, ekipman ve enerji gibi kaynakların optimize edilmesi de probleme dahil edilmektedir. Bu gelişmiş problem, \"Kaynak Kısıtlı MHDP (KKMHDP)\" olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma kapsamında, “Çok Modelli KKMHDP (ÇKKMHDP)” endüstriyel mutfak ekipmanları üreten bir işletmede uygulanmıştır. KKMHDP literatüründe bilinen bir matematiksel model temel alınarak, işletmenin özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmış bir çözüm geliştirilmiştir. Dört farklı ürün için 19 çeşit kaynak kullanılarak yapılan optimizasyon çalışması ile başarılı sonuçlar elde edilmiştir. İki ayrı üretim hattı tek hatta birleştirilmiş, toplam ekipman sayısı 46'dan 31'e düşürülmüş ve çalışan sayısı 4'ten 2'ye indirilmiştir. Her ürün için toplam maliyetlerde en az %49'luk bir iyileşme sağlanmıştır. Bu çalışma, teorik modellerin gerçek hayatta başarıyla uygulanabileceğini ve somut faydalar sağlayabileceğini ortaya koymaktadır
Improvement of Wear and Corrosion Resistance of Gray Cast Irons by HVOF Thermal Spray Coating Method
No full textIn this thesis study, the microstructure, phase composition, mechanical hardness, wear, scratch, and corrosion behaviors of WC–Co and WC–Co(Cr) thermal spray coatings applied onto lamellar graphite grey cast iron (GG-20) substrates via the HVOF (High Velocity Oxygen Fuel) technique were comparatively investigated. The structural integrity of the coatings was evaluated using X-ray diffraction (XRD), optical microscopy (OM), and scanning electron microscopy with energy dispersive spectroscopy (SEM-EDS), while the mechanical performance was determined through micro-Vickers hardness, pin-on-disc wear, scratch testing, and electrochemical polarization methods. XRD results indicated that both coatings exhibited a single-phase WC carbide structure. It was observed that both coatings significantly improved the hardness, wear resistance, scratch performance, and corrosion properties of the GG20 grade flake graphite cast iron used as the substrate. While the WC-Co(Cr) coating demonstrated superior mechanical, wear, and scratch performance compared to the Cr-free WC-Co coating, the WC-Co coating showed better corrosion resistance. Microhardness measurements showed that the grey cast iron substrate had a value of 217 HB, while the WC–Co and WC–Co(Cr) coatings reached average values of 612 HV and 650 HV, respectively — corresponding to a threefold increase and an additional 6% improvement in hardness. In wear tests, Cr addition led to a reduction in the coefficient of friction and provided further improvement in volumetric wear resistance. Scratch test results also indicated that the Cr-containing coating exhibited higher critical load values, demonstrating enhanced adhesion strength. As a result, the pure WC–Co coating is more suitable for applications requiring high and stable hardness along with superior corrosion resistance, whereas the Cr-enhanced WC–Co(Cr) coating can be preferred in more demanding mechanical environments due to its improved microstructural integrity and wear resistance. The findings obtained in this study provide valuable insights for industrial coating selection and future advanced tribo-corrosion research.Bu tez çalışmasında, lamel grafitli gri dökme demir (GG-20) altlık üzerine HVOF (High Velocity Oxygen Fuel) yöntemiyle uygulanmış WC–Co ve WC–Co(Cr) termal sprey kaplamaların mikroyapı, faz kompozisyonu, mekanik sertlik, aşınma, çizik ve korozyon davranışları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Kaplamaların yapısal bütünlüğü X-ışını kırınımı (XRD), optik mikroskop (OM) ve taramalı elektron mikroskobu ile enerji dağılımlı spektroskopi (SEM-EDS) analizleriyle değerlendirilirken; mekanik performans mikro-Vickers sertlik, aşınma testi, çizik testi ve korozyon deneyleri (elektrokimyasal polarizasyon yöntemleriyle) ile ortaya konmuştur. XRD sonuçları, her iki kaplamanın da WC tek fazlı karbür yapısını yansıtmıştır. Her iki kaplamanın atlık olarak kullanılan GG20 kalite lamel grafitli dökme demirin sertlik, aşınma, çizik performansı ve korozyon özelliklerini önemli ölçüde arttırdığı gözlemlenmiştir. WC-Co(Cr) kaplamanın mekanik, aşınma ve çizik performansının Cr içermeyen WC-Co kaplamaya göre daha üstün olduğu görülürken, WC-Co kaplamanın korozyon özelliklerinin daha iyi olduğu görülmüştür. Mikrosertlik ölçümlerinde, gri dökme demir altlık 217 HB iken, WC–Co kaplama ortalama 612 HV, WC–Co(Cr) kaplama ise 650 HV değerleriyle; sertlikte sırasıyla 3 kat ve %6'lık ek artış kaydetmiştir. Aşınma testlerinde Cr katkısı, sürtünme katsayısında azalma ve hacimsel aşınma oranında ilave iyileşme sağlamıştır. Çizik testiyle elde edilen kritik yük değerleri de Cr-ilaveli kaplamanın daha yüksek yapışma dayanımı sunduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, saf WC–Co kaplama yüksek ve tutarlı sertlik ile daha iyi korozyon direnci gerektiren uygulamalar için uygunken; Cr takviyeli WC–Co(Cr) kaplama, artırılmış mikroyapısal bütünlük ve aşınma dayanımı sayesinde daha zorlu mekanik koşullarda tercih edilebilecektir. Elde edilen bulgular, endüstriyel kaplama seçimlerinde ve ileri tribo-korozyon çalışmalarında yol gösterici niteliktedir
Sustainable Biobased Composites: Fumaric Acid-Based Epoxy Resin Synthesis and Modified Natural Waste Reinforcements
No full textThe increasing demand for sustainable alternatives to petroleum-based polymers has accelerated the development of biocomposites to mitigate environmental impact. In this study, a novel bio-based epoxy resin (EFA) was synthesized via the reaction of fumaric acid (FA) and epichlorohydrin (ECH), and characterized using FT-IR, 1H NMR, viscosity, mass spectrometry, and epoxy group analysis. Apricot kernel shell (APKSh), an agricultural waste, was used as a natural reinforcement, modified with citric acid (CA) and levulinic acid (LA) to improve interfacial compatibility. Composites were produced with filler contents ranging from 5 to 30 wt% and tested for FT-IR, SEM, TGA, DMA, mechanical, thermal, and surface properties. The 15 wt% CA-modified composite exhibited a tensile strength of 105.7 MPa, an elastic modulus (e-modulus) of 8.7 GPa, and a Shore D hardness of 80, representing up to 222 % improvement in tensile strength and 107 % improvement in hardness compared to the neat ER-EFA (7:3 weight ratio). The LA-APKSh composites showed a char residue of 26.9 % at 800 degrees C and a Tg value of 106.01 degrees C. Contact angle (C.A.) measurements revealed enhanced hydrophobicity, with values exceeding 99.6 degrees for CAAPKSh composites. The weight gain data in seawater indicated that all composites had higher values compared to the neat ER-EFA matrix (7:3 weight ratio). ANOVA analysis highlighted the influence of filler type and content on composite properties. This study presents a promising approach to developing high-performance, eco-friendly epoxy composites using chemically modified lignocellulosic waste.This research was funded by the Scientific Research Projects Coordination Unit of Konya Technical University under Project No. 232216036.Scientific Research Projects Coordination Unit of Konya Technical University [232216036
Analysis of Traditional Residential Architecture in Old Cairo: 'The Hilmiya and Seyyide Zeynep Districts'
No full textThe residential architecture of Historic Cairo presents not only an aesthetic architectural language but also reflects a unique evolution shaped significantly by religious, climatic, social, cultural, and historical factors. The building materials used in this urban fabric have played a crucial role in enhancing both functionality and visual identity. Throughout its history, Historic Cairo has embraced diverse cultures, and this cultural mosaic has particularly inspired new architectural styles in middle- and upper-class residences. This study examines nine selected residential examples through an in-depth analysis of their photographs, measured drawings, site plans, architectural details, structural techniques, and decorative elements. Such a comprehensive approach offers a holistic understanding of Cairo's rich architectural heritage. Religious elements contributed not only to the formal design but also imbued the spaces with spiritual meaning, influencing spatial arrangements through concepts such as worship, privacy, and symbolism. Climatic conditions necessitated designs that ensured thermal comfort through passive ventilation and shading strategies, directly impacting spatial configurations. The first chapter of this study outlines the general objectives, scope, and methodology in a scholarly framework. The second chapter introduces the traditional Egyptian house, elaborating on its historical development, factors influencing plan typology, and prevalent residential forms in Egypt. The third chapter explores the historical context of Historic Cairo, construction regulations, and the influence of foreign architects on the city's residential architecture, with a particular focus on middle- and upper-class housing, supported by visual documentation. The fourth chapter presents a detailed architectural analysis of nine selected residences in Historic Cairo. Each house is examined with respect to its architectural features, construction techniques, building materials, decorative elements, and historical context. Visual materials and drawings support a deeper understanding of these architectural elements. The fifth and final chapter offers a comparative evaluation of the ten houses, focusing on shared and differing features in terms of architectural characteristics, construction methods, and ornamental elements. This analysis is integrated into the overall study to draw general conclusions. Keywords: Housing Type, Middle Class, Old Cairo, Pharaoh Houses, Traditional, Upper Class.Eski Kahire'nin konut mimarisi, yalnızca estetik bir yapı dili sunmakla kalmamış, aynı zamanda dinî, iklimsel, sosyal, kültürel ve tarihî unsurların etkisiyle biçimlenmiş özgün bir mimari evrim sergilemiştir. Bu kentsel dokuda kullanılan yapı malzemeleri, hem işlevsellik hem de estetik açıdan önemli bir rol oynayarak mimari karakteri derinleştirmiştir. Eski Kahire, tarihsel süreçte birçok kültürü bünyesinde barındırmış, bu kültürel çeşitlilik özellikle orta ve üst sınıfa ait konutlarda belirginleşen yeni mimari tarzlara ilham kaynağı olmuştur. Bu çalışmada analiz edilen dokuz konut örneği; fotoğrafları, rölöve çizimleri, vaziyet planları, detayları, mimari nitelikleri, yapı teknikleri ve bezeme unsurlarıyla kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır. Sunulan bu derinlemesine analiz, Eski Kahire'nin zengin mimari mirasını anlamaya yönelik bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır. Dinî unsurlar, mimari tasarımlara yalnızca biçimsel değil, aynı zamanda manevi bir anlam katmış; ibadet, mahremiyet ve sembolizm gibi kavramlar üzerinden mekânsal düzenlemeleri şekillendirmiştir. İklimsel koşullar, yaşam alanlarının doğal havalandırma ve gölgelendirme gibi stratejilerle konforlu hale getirilmesini zorunlu kılmış; bu durum konut planlamasına doğrudan yansımıştır. Öte yandan, tarihî arka plan, mimari evrim sürecini yönlendirmiş ve belirli dönemlerdeki tasarım anlayışlarını şekillendirmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, araştırmanın genel amaçları, kapsamı ve uygulanan yöntem bilimsel çerçevede ayrıntılı olarak sunulmuştur. İkinci bölümde, geleneksel Mısır konutu tanıtılmış; tarihî gelişimi, plan tipini etkileyen faktörler ve ülkede yaygın olarak görülen konut türleri ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Eski Kahire'nin tarihsel arka planı, yapı düzenlemeleri ve yabancı mimarların kent dokusuna olan etkileri incelenmiş; bu bağlamda orta ve üst sınıf konut tipolojileri görsel belgelerle desteklenmiştir. Dördüncü bölümde ise, seçilen dokuz Eski Kahire konutu mimari açıdan değerlendirilmiştir. Her bir konut; mimari özellikleri, inşa teknikleri, yapı malzemeleri, süsleme unsurları ve tarihî bağlamlarıyla birlikte analiz edilmiştir. Sunulan görsel ve çizim materyalleri, bu yapıların özelliklerinin anlaşılmasına katkı sağlamıştır. Beşinci ve son bölümde, incelenen dokuz konut örneği karşılaştırmalı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Mimari özellikler, yapı teknikleri, kullanılan süsleme unsurları ile ortak ve farklı yönler sistematik biçimde ortaya konmuş; elde edilen veriler ışığında genel sonuçlara ulaşılmıştır. Bu çalışma, Eski Kahire'nin konut mimarisini yalnızca fiziksel bir yapı bütünü olarak değil, aynı zamanda bu yapıların taşıdığı tarihî, kültürel ve manevi değerleri anlamaya yönelik bir girişim olarak değerlendirmektedir. Anahtar Kelimeler: Eski Kahire, Firavun Konutları, Geleneksel, Konut Tipi, Orta Sınıf, Üst Sınıf
Geochemical and Mineralogical Differentiation of Tepekent Basalts: a Multivariate Analysis Approach (NW of Konya-Central Anatolia)
No full textThis study investigates the mineralogical, petrographic, and geochemical characteristics of Miocene-aged basaltic rocks from the Tepekent region to distinguish and correlate them with other members of the Sulutus Volcanic Complex (SVC), particularly the Ulumuhsine and Yükselen basalts. Advanced geostatistical methods such as Principal Component Analysis (PCA), Uniform Manifold Approximation and Projection (UMAP), and k-medoids clustering analysis were applied to correlate the basaltic lava flows. While some overlaps were identified in whole-rock compositions, significant differences were observed in the mineral chemistry. The investigated basalts are primarily composed of plagioclase, with lesser amounts of olivine, pyroxene, and Fe-Ti oxides. Clinopyroxenes from the Tepekent basalts exhibit oscillatory zoning in MgO, CaO, Cr2O3, and TiO2 contents, indicating magma recharge from a more mafic mantle source. Olivine phenocrysts show disequilibrium with their host magma but are in equilibrium with the most mafic Ulumuhsine basalt, suggesting they were derived from earlier solidified phases and subsequently incorporated into the system during magma ascent or convective processes within the magma chamber. Irregular An fluctuations and sieve textures in plagioclase crystals further support the presence of magma replenishment processes. Although isotopic data are indispensable in provenance studies to definitively identify magma sources and establish genetic relationships in greater detail, this study demonstrates how mineral chemistry and geostatistical analyses can effectively differentiate basaltic lava flows and elucidate complex magma chamber processes. The findings highlight the interplay between crustal contamination, mantle-derived magma replenishment, and multi-stage magmatic evolution, providing valuable insights into the volcanic history of Central Anatolia
Fuzzy-Based Analysis of Hybrid Flow Shop with Multiprocessor Scheduling: A Bibliometric Perspective
No full textScheduling plays a key role in optimizing resource utilization and improving efficiency in modern production and service systems. Among the widely studied scheduling problems, hybrid flow shop with multiprocessor scheduling is a significant extension of the traditional flow shop model, incorporating multiple machines at one or more stages. This added flexibility makes them valuable in industrial and service areas, including manufacturing, logistics, and health. However, the complexity from multiple stages and parallel machines poses challenges in developing efficient solution approaches. This study reviews recent advances in hybrid flow shop with multiprocessor scheduling, classifies existing solution methodologies, and highlights their practical implications across industries. A systematic literature review, complemented by bibliometric analysis using RStudio Bibliometrix, was conducted. The Scopus database was used for data collection. The study identifies the most common models and objective functions, annual growth trends, influential journals and researchers, leading universities and countries in publication volume, and highly cited papers. A notable contribution is the classification of methodologies and research trajectories. The identification of key authors and institutions offers valuable insights for researchers seeking collaborations or recognizing main contributors in the field. Finally, it highlights research gaps and suggests directions for future studies. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved
Mekansal Kurgunun Mimari Mekanı Okumaya Etkisinin Sentaktik ve Semantik Analizi, Tarsus Tarihi Kent Merkezi Örneği
No full textThe emergence of cities is a product of social efforts that cultivate the built environment and ensure its sustainability. Historical environments, in particular, are shaped by urban inhabitants in accordance with the socio-cultural context, economic conditions, climatic factors, available local materials, beliefs, and lifestyles. This urban configuration, characterized by these elements, has persisted over time, as many theorists dealing with space have mentioned, through the creation of place-specific qualities that constitute the spirit of a place. This study investigates how spatial configurations affect legibility, perception, and understanding of space, specifically in the historical city center of Tarsus. Tarsus possesses unique characteristics, encompassing both concrete (objective) and semantic (abstract) aspects within its urban fabric. Chosen for its rich cultural and historical context spanning various periods, Tarsus features architectural elements from the past that remain present today. The available data makes it an ideal selection for contributing to the dissertation on spatial interpretation. Since a single method would not be sufficient for analyzing the interplay between concrete and abstract concepts in the context of architectural space and its spatial representations, a variety of data collection and analysis techniques are employed. The gathered data are analyzed using qualitative and quantitative approaches. The qualitative analysis encompasses historical and contemporary maps, field notes, literature reviews, and photographs relevant to the research. In contrast, the quantitative analysis seeks to uncover observable, measurable, and numerical insights through the syntactic analysis of urban space, utilizing representative maps and surveys. The objective is to interpret the identified visible areas through formal and syntactic analysis by comparing them to the results of semantic legibility assessments. The proposed model seeks to provide an abstract representation grounded in existing realities, conveyed through concrete data. The field study conducted in the historical city center of Tarsus has been carried out under two main headings: syntactic and semantic analysis. Analytical results are obtained by the digitization of spatial features through the spatial structure of the study area and its components with syntactic analysis. In this context, urban space has been examined in two categories: macro and micro-scale analyses. The findings of the syntactic analysis of the study have been derived from the results obtained through axial and visual analyses. The data pertaining to the subject within the realms of perception, image and meaning in the relevant field of study is assessed through semantic analyses. In this context, insights derived from these analyses have been gathered through surveys conducted with urban users. These surveys investigate the representative correspondences of imagery elements found in urban spaces, focusing on aspects such as form, concept, information, and object. Additionally, they examine subjective sign expressions and the semantic associations of spaces imbued with cultural and experiential significance. Within the scope of the study, while addressing syntactic analysis data in understanding the spatial configuration and its relationship with the underlying social content, the perceptual parameters of individual-focused spatial formation and the meanings attributed to the space are simultaneously obtained through semantic analysis data. The goal is to conduct a multidimensional analysis of spatial meaning by integrating and interpreting data derived from both syntactic and semantic analyses. It is observed that spatial elements in areas with high integration and connection value in syntactic analyses are prominent memory spaces that emerge as a result of semantic analyses. The spatial configuration and the areas experienced through movement within the space affect perceptibility according to the field of view, and the perceived space finds meaning by going through cognitive processes that differ in terms of their subject-dependent qualities. Landmarks and urban nodes, especially in areas with high legibility, transform into urban spaces with rich imaginative meaning. The arrangement of urban spaces and the social codes that underpin this structure influence our perception and imagination of these environments. Consequently, the interpretation of space is framed within this context. This suggests that relying on a singular approach is inadequate for understanding space; it is essential to incorporate the exploration of its semantic dimensions into this analysis. It can be observed that the symbolic, memorable, unique, or spiritual qualities of the images located in urban spaces, along with the influence of their positions within the city, have an impact on spatial reading. Therefore, cities are shaped by the interplay of both formal and semantic features of the spaces that form them, and become embedded in collective memory, serving as representations of urban imagery.Kentlerin oluşumu; yapılı çevreyi üreten, devamlılığını sağlayan toplumsal bir çabanın ürünüdür. Özellikle tarihi çevreler, kent kullanıcıları tarafından toplumun sosyo-kültürel bağlamına, ekonomik koşullarına, iklim verilerine, yerel malzemeye, inanış ve yaşayış biçimlerine göre şekillenmektedir. Bu niteliklerle gelişen kentsel kurgu da mekanı ele alan pek çok kuramcının bahsettiği gibi yere özgü niteliklerin, yerin ruhunu oluşturmasıyla devam etmiştir. Mekan kurgusunun mekanı okumaya, algılamaya ve anlamlandırmaya olan etkisinin incelendiği bu çalışma, Tarsus tarihi kent merkezine odaklanmaktadır. Kent dokusunda yer alan nesnel (somut) ve anlamsal (soyut) yönleriyle Tarsus, kendi var oluşu içinde ayırt edici özelliklere sahiptir. Tarsus'un farklı dönemlere ait kültürel ve tarihi bağlamı, geçmişten gelen ve günümüzde varlığını koruyan mimari öğeleriyle mekan okuması konusunda tez çalışmasına katkı sağlayacak verilerin yoğunluğu nedeniyle seçilmiştir. Mimari mekanı okumada somut ve soyut kavramların etkisi ve bu oluşumların mekânsal temsilini analiz etmede tek bir yöntem yeterli olamayacağı için farklı veri toplama ve analiz teknikleri uygulanmaktadır. Toplanan veriler nitel ve nicel yaklaşımlarla analiz edilmektedir. Nitel analiz yöntemini araştırma kapsamında tarihi ve güncel haritalar, alan notları, yazılı literatür, fotoğraflar oluştururken; nicel analiz yöntemi ise kentsel mekanın temsili haritalar üzerinden dizimsel analizinin sayısal verileri ve anket yoluyla olgu ve olayları gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal olarak ifade edilebilir şekilde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Biçimsel ve dizimsel analiz verilerine göre tespit edilen görünür alanların, anlamsal okunabilirlik analizine göre çıkan sonuçlarla karşılaştırılarak bir arada yorumlanması hedeflenmiştir. Oluşturulması planlanan model, var olan gerçekliklerden yola çıkarak belirlenen soyut temsilin, somut verilerle ortaya konmasını amaçlamaktadır. Tarsus tarihi kent merkezinde gerçekleştirilen alan çalışması, sentaktik ve semantik analiz olmak üzere iki ana başlık altında gerçekleştirilmiştir. Sentaktik analiz ile çalışma alanı mekânsal kurgusu ve bileşenleri üzerinden mekânsal özelliklerin sayısallaştırılması ile analitik sonuçlar elde edilmektedir. Bu kapsamda kentsel mekan makro ve mikro ölçek analizleri olarak iki başlıkta irdelenmiş, eksenel analizler ve görsel analizler sonucu elde edilen sonuçlar ile çalışmanın sentaktik analiz bulguları elde edilmiştir. Çalışma alanının algı, imge ve anlam kapsamında özneye bağlı verileri ise semantik analizler ile irdelenmektedir. Bu kapsamda kent kullanıcılarına uygulanan anketler ile kentsel mekanda yer alan imge öğelerin form, kavram, bilgi ve nesne olarak temsili karşılıkları, deneyim ve kültüre bağlı öznel işaret ifadeleri ve sembol nitelikli mekanların anlamsal çağrışımlarının karşılıkları ile semantik analiz bulguları elde edilmiştir. Çalışma kapsamında mekânsal kurgu ve bu oluşumun ardında yatan sosyal içerikle olan ilişkisinin anlaşılmasında sentaktik analiz verileri ele alınırken, eş zamanlı olarak mekânsal oluşumun bireysel odaklı algısal parametreleri ile mekana atfedilen anlamlar, semantik analiz verileriyle elde edilmektedir. Sentaktik analiz ve semantik analizlerden elde edilen verilerin karşılıklı analizi ve yorumlanması ile mekanın çok boyutlu anlam çözümlemesini yapmak hedeflenmektedir. Sentaktik analizlerde bütünleşme ve bağlantı değeri yüksek olan alanlardaki mekânsal öğelerin semantik analizler sonucunda öne çıkan bellek mekanları olduğu gözlenmektedir. Mekânsal kurgu ve buna bağlı olarak mekan içindeki hareket eylemi ile deneyimlenen alanlar, görüş alanına göre algılanabilirliği etkilemekte; algılanan mekan, özneye bağlı nitelikleriyle farklılaşan bilişsel süreçlerden geçerek anlam bulmaktadır. Özellikle okunabilirliğin yüksek olduğu bölgelerde yer alan işaret öğeleri ve kentsel odak noktalar, imgesel anlamı güçlü kent mekanlarına dönüşmektedir. Kentsel mekanın biçimi ile birlikte bu biçimin arka planındaki toplumsal kodlardan oluşan düzen, mekânsal algıyı ve imgelenebilirliği etkilemekte, mekanı okumanın nesnel içeriği de bu kapsamda şekillenmektedir. Bu sonuç da mekan okumasında tek bir yöntemin yeterli olmayacağını ve mekanın anlamsal yönlerinin keşfinin de bu çözümlemeye dahil olması gerektiğini göstermektedir. Kentsel mekanda yer alan imgelerin simgesel, akılda kalıcı, özgün ya da manevi nitelikleri ile birlikte kent içinde bulundukları konumların da mekânsal okumada etkisi olduğu izlenebilmektedir. Dolayısıyla kentler, onu oluşturan ve bellekte yer eden mekanların kent imgeleri olarak hem biçimsel hem de anlamsal özelliklerinin bütünlüğünden oluşmaktadır
Kitosan Kaplı Zeytin Küspesi Atıklarının Katyonik Boya Gideriminde Kullanımı
No full textToday, environmental problems have reached a serious level on a global scale with the increasing population, industrialization, and construction activities. The waste generated in this process makes it challenging to protect natural resources and increases environmental pressure. Therefore, the recovery and reuse of waste stand out as an inevitable solution for the sustainability of natural resources. In this context, various recovery methods were investigated in this thesis using olive pulp (pomace), a natural waste product. Agricultural wastes, such as pomace, have the potential to harm the environment if not correctly utilized. Wastewater containing dyes is formed especially as a result of textile and similar industrial activities and poses serious threats not only to human health but also to the entire ecosystem. Such wastewater is usually discharged into the receiving environment after undergoing various pre-treatment and secondary treatment processes. However, in cases where traditional methods are insufficient, the need for more effective, low-cost, and environmentally friendly treatment technologies is increasing daily. In this context, the adsorption process stands out as an alternative method due to its high removal efficiency, ease of application, and economic nature. In this thesis, chitosan and glutaraldehyde-coated pomace (GA@Kt-Pr) and pomace char (GA@Kt-PÇ) were used as bioadsorbents for the first time in the removal of a basic dye called methylene blue (MM). Characterization of both adsorbents was performed using FT-IR, FE-SEM-EDX, BET, and particle size analysis. In addition, various parameters affecting the adsorption process (pH, adsorbent dose, initial dye concentration, contact time, and temperature) were investigated. The obtained adsorption data were analyzed according to the Langmuir, Freundlich, Temkin, and Dubinin-Radushkevich isotherm models. As a result of the evaluations, it was determined that the Langmuir isotherm represented the most suitable model for both adsorbents. According to the Langmuir model, the theoretical maximum adsorption capacity (qmax) of GA@Kt-Pr and GA@Kt-PC adsorbents at 25°C was calculated to be 104,16 mg/g and 52,35 mg/g, respectively. When evaluated in terms of kinetics, the experimental data obtained were compared with the pseudo-first-order, pseudo-second-order, and intraparticle diffusion models; accordingly, it was concluded that the adsorption process of both adsorbents showed the best fit with the pseudo-second-order kinetic model. In addition, the changes in thermodynamic parameters, including free energy (ΔG°), enthalpy (ΔH°), and entropy (ΔS°), were calculated using data obtained from studies conducted at different temperatures. As a result of these calculations, it was understood that the adsorption process was spontaneous, exothermic, and thermodynamically applicable.Günümüzde artan nüfus, sanayileşme ve yapılaşma faaliyetleriyle birlikte çevre sorunları küresel ölçekte ciddi bir boyuta ulaşmıştır. Bu süreçte oluşan atıklar, doğal kaynakların korunmasını zorlaştırmakta ve çevresel baskıyı artırmaktadır. Bu nedenle, doğal kaynakların sürdürülebilirliği için atıkların geri kazanımı ve yeniden kullanımı kaçınılmaz bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, bu tez çalışmasında doğal bir atık olan zeytin küspesi (pirina) kullanılarak farklı geri kazanım yöntemleri araştırılmıştır. Pirina gibi tarımsal atıklar, uygun şekilde değerlendirilmedikleri takdirde çevreye zarar verebilecek potansiyele sahiptir. Boyar madde içeren atık sular, özellikle tekstil ve benzeri endüstriyel faaliyetler sonucunda oluşmakta olup, yalnızca insan sağlığı üzerinde değil, aynı zamanda tüm ekosistem üzerinde de ciddi tehditler oluşturmaktadır. Bu tür atık sular, genellikle çeşitli ön arıtma ve ikincil arıtma işlemlerinden geçirilerek alıcı ortamlara deşarj edilmektedir. Ancak geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda, daha etkili, düşük maliyetli ve çevre dostu arıtma teknolojilerine duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Bu bağlamda, adsorpsiyon prosesi; yüksek giderim verimi, uygulama kolaylığı ve ekonomik oluşu nedeniyle alternatif bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, kitosan ve glutaraldehit ile kaplanmış pirina (GA@Kt-Pr) ile pirina çarı (GA@Kt-PÇ), metilen mavisi (MM) adı verilen bazik bir boyar maddenin gideriminde ilk kez biyoadsorban olarak kullanılmıştır. Her iki adsorbanın karakterizasyonu FT-IR, FE-SEM-EDX, BET ve partikül boyut analizleri ile gerçekleştirilmiştir. Ayrıca adsorpsiyon sürecine etki eden çeşitli parametreler (pH, adsorban dozu, başlangıç boya konsantrasyonu, temas süresi ve sıcaklık) incelenmiştir. Elde edilen adsorpsiyon verileri, Langmuir, Freundlich, Temkin ve Dubinin-Radushkevich izoterm modelleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, her iki adsorban için de Langmuir izoterminin en uygun modeli temsil ettiği belirlenmiştir. Langmuir modeline göre, 25 °C sıcaklıkta GA@Kt-Pr ve GA@Kt-PÇ adsorbanlarının teorik maksimum adsorpsiyon kapasitesi (qmax) sırasıyla 104,16 mg/g ve 52,35 mg/g olarak hesaplanmıştır. Kinetik açıdan değerlendirildiğinde, elde edilen deneysel veriler sözde birinci derece, sözde ikinci derece ve intrapartikül difüzyon modelleriyle karşılaştırılmış; bu doğrultuda, her iki adsorbanın adsorpsiyon sürecinin sözde ikinci mertebeden kinetik modelle en iyi uyum gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, farklı sıcaklıklarda yürütülen çalışmalarla elde edilen veriler kullanılarak termodinamik parametreler olan serbest enerji (ΔG°), entalpi (ΔH°) ve entropi (ΔS°) değişimleri hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar neticesinde, adsorpsiyon olayının kendiliğinden gerçekleşen, ekzotermik özellikte ve termodinamik olarak uygulanabilir olduğu anlaşılmıştır
Enhanced DSOGI-PLL Based Control Strategy for DSTATCOM
No full textA self-excited induction generator (SEIG) is highly preferred in standalone wind power generation systems due to its robust structure. In order for the voltage and frequency generated by SEIG to be stable and constant, active and reactive power control is required. For this purpose, DSTATCOM is widely used. The effectiveness of the performance of DSTATCOM depends on the control algorithm used. The control algorithm generates reference currents using load currents, SEIG voltages, and frequency. When the SEIG is fed with nonlinear and unbalanced loads, if the load currents are not well filtered, the active components, reactive components, and frequency can be misestimated. In this paper, an enhanced DSOGI-PLL based control algorithm with superior filtering capability is proposed for voltage and frequency control of SEIG. The proposed algorithm is tested under nonlinear load and nonlinear unbalanced load conditions. The results clearly demonstrated the superiority of the EDSOGI-PLLL based algorithm. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved.Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, TUBITAK; Selçuk Üniversitesi, S