6746 research outputs found
Sort by
Tarihi Meram Köprüsünün Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Modellenerek Dinamik Davranışlarının İncelenmesi
No full textThroughout human history, transportation has been one of the most important activities and will continue to be. Transportation, which is known as the movement or transfer of living and non-living beings from one place to another; It can be carried out by road, rail, sea and air. One of the structures used to provide transportation is bridges. Obstacles such as streams, valleys, highways, etc. can be overcome through bridges. An earthquake is a natural phenomenon that occurs as a result of the vibrations that occur due to sudden breaks in the earth's crust and shake the earth in the form of waves. Earthquakes affect other engineering structures as well as historical bridges and can cause damage. The historical bridges damaged in the February 6 Kahramanmaraş Earthquakes are an undeniable proof of the earthquake effect. Bridges, like other engineering structures, should maintain their durability against earthquakes. However, historic bridges were not built to withstand seismic events like today's bridges made of reinforced concrete and steel or equipped with seismic isolation. Therefore, measures should be taken to protect the structural integrity of historical buildings and to minimize their structural damage against earthquakes that have occurred and will occur. It is very important to know the bearing capacity, service life and reliability of historical buildings. However, it is difficult to determine the exact structural parameters of existing structures. After the mechanical properties are obtained, theoretical and experimental studies can be carried out on all or one element of the bridge to predict how the historical bridge reacts to earthquake behavior. In this thesis, both modal analysis and earthquake analysis were performed by modeling the historical Meram Bridge using the macro modeling method in ABAQUS, which is a finite element program. The behavior of the bridge under the effect of earthquakes was tested and the frequency and mode shape, which are the dynamic characteristics of the historical bridge, were determined. At the same time, general information about bridges is explained, the elements that make up masonry bridges, the materials used in masonry bridges and the modeling methods used in masonry bridges are mentioned, dynamic parameters and information about obtaining these parameters are given. In addition, theoretical analyses of historical bridges in the literature were examined. As a result, it was observed that maximum displacements occurred in the arches and supports.İnsanlık tarihi boyunca ulaşım en önemli faaliyetlerden birisi olmuştur ve olmaya devam edecektir. Canlı ve cansız varlıkların bir yerden başka yere gitmesi ya da aktarılması olarak bilinen ulaşım; karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir. Ulaşımın sağlanmasına yarayan yapılardan biri de köprülerdir. Köprüler aracılıyla akarsu, vadi, karayolu vb. engeller aşılabilmektedir. Deprem, ne zaman meydana geleceği belirlenemeyen ve yer kabuğundaki ani kırılmalar sebebiyle ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar şeklinde yayılmasıyla yeryüzünü sarsması sonucu oluşan doğal bir olgudur. Deprem diğer mühendislik yapılarını etkilediği gibi tarihi köprüleri de etkilenmekte ve zarar verebilmektedir. 6 Şubat Kahramanmaraş Depremlerinde hasar alan tarihi köprüler deprem etkisinin yadsınamaz bir kanıtı niteliğindedir. Köprülerde diğer mühendislik yapıları gibi deprem karşısında durabilitesini korumalıdır. Ancak tarihi köprüler bugünkü betonarme ve çelikten yapılmış veya sismik izolasyonla donatılmış köprüler gibi sismik olaylara dayanacak şekilde inşa edilmemişlerdir. Bundan dolayı meydana gelmiş ve gelecek olan depremlere karşı tarihi yapıların hem yapısal bütünlüğünün korunması hem de yapısal hasarlarının en aza indirilmesi için önlemler alınmalıdır. Tarihi yapıların taşıma kapasitelerinin, hizmet ömürlerinin ve güvenilirliklerinin bilinmesi çok önemlidir. Ancak var olan yapıların yapısal parametrelerinin tam olarak belirlenmesi zordur. Mekanik özellikler elde edildikten sonra köprünün tamamı ya da bir elemanı üzerinde teorik ve deneysel çalışmalar yapılarak tarihi köprünün deprem davranışı karşısında nasıl tepki verdiği hakkında öngörüde bulunulabilir. Yapılan bu tez çalışmasında tarihi Meram Köprüsü sonlu eleman programı olan ABAQUS' de makro modelleme yöntemi kullanılarak modellenerek hem modal analiz ve hem de deprem analizi yapılmıştır. Köprünün deprem etkisi altındaki davranışı test edilmiş ve tarihi köprünün dinamik karakteristikleri olan frekans ve mod şekli belirlenmiştir. Aynı zamanda köprüler hakkında genel bilgiler anlatılmış, yığma köprülerin oluşturan elemanlara, yığma köprülerde kullanılan malzemelere ve yığma köprülerde kullanılan modelleme yöntemlerine değinilmiş, dinamik parametreler ve bu parametrelerin elde edilmesi hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca literatürde yer alan tarihi köprülerin teorik analizleri incelenmiştir. Sonuç olarak maksimum yer değiştirmelerin kemerlerde ve mesnetlerde oluştuğu görülmüştür
Operasyonel ve Finansal Verimliliğin Havacılık Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: SHAP Yorumlanabilirliğine Sahip Bir Makine Öğrenme Modeli
No full textBu çalışma, bir makine öğrenimi yaklaşımı kullanarak, operasyonel ve finansal verimlilik ölçütlerinin havacılık sektöründeki hisse senedi fiyatlarını nasıl etkilediğini incelemektedir. SHapley Additive exPlanations (SHAP) ile geliştirilmiş bir CatBoost regresyon modeli, 2015-2023 yılları arasında 65 küresel havacılık şirketinden toplanan veriler kullanılarak geliştirilmiştir. Model, Mevcut Koltuk Kilometre Başına Toplam Gelir (ASM), Yolcu Yük Faktörü, likidite oranları ve borç-varlık oranları dahil olmak üzere çeşitli operasyonel ve finansal göstergelere dayalı olarak hisse senedi fiyatlarını tahmin etmektedir. Bulgular, özellikle ASM başına Toplam Gelir ve Yolcu Yük Faktörü gibi operasyonel verimlilik ölçütlerinin havacılık sektöründeki hisse senedi fiyatlarının tahmininde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Hızlı oran ve borç varlık oranı gibi finansal ölçütler de modele katkıda bulunmakta ancak operasyonel faktörlere kıyasla ikincil bir etkiye sahip görünmektedir. SHAP değerleri, modelin tahminleri hakkında yorumlanabilir bilgiler sağlayarak farklı özelliklerin göreceli öneminin daha iyi anlaşılmasına olanak tanımıştır. Ayrıca çalışmanın bulguları, operasyonel ve finansal metriklerin hisse senedi fiyatlarına yansıdığını göstererek, Etkin Piyasa Hipotezi'nin (EPH) yarı-güçlü formunu desteklemektedir. Bu sonuçlar, finansal sağlık önemini korusa da, daha yüksek operasyonel verimlilik gösteren havacılık şirketlerinin olumlu borsa performansı için daha iyi konumlandırılabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, operasyonel ve finansal ölçütleri bir makine öğrenimi çerçevesine entegre ederek havacılık sektöründe hisse senedi fiyat tahmini için kapsamlı ve yorumlanabilir bir model sunarak mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır
Thoughts on the Mollweide Projection
No full textThe Mollweide projection is an equal-area pseudo-cylindrical projection used to represent the entire Earth. It represents the Earth in an ellipse. In most sources, only projection equations are given. In this study, the geometric structure of the projection is examined in detail, and how projection functions are obtained is shown. The distortions caused by the projection are discussed in detail. The use of Python SciPy module functions to find the auxiliary variable used in the projection is discussed, and three functions that can be used here are compared. Finally, a sample class code for projection calculations is given. The software solutions discussed here can also be adapted to other projections that use latitude-dependent auxiliary variables
Search for Excited Tau Leptons in the Ττγ Final State in Proton-Proton Collisions √s=13 TeV
No full textPasztor, Gabriella/0000-0003-0707-9762; Mitselmakher, Guenakh/0000-0001-5745-3658; Landsberg, Greg/0000-0002-4184-9380; Pesaresi, Mark/0000-0002-9759-1083; Lee, Sung-Won/0000-0002-3388-8339; Tytgat, Michael/0000-0002-3990-2074; Evdokimov, Olga/0000-0002-1250-8931; Diotalevi, Tommaso/0000-0003-0780-8785; Vai, Ilaria/0000-0003-0037-5032; Kyberd, Paul/0000-0002-7353-7090; D'Anzi, Brunella/0000-0002-9361-3142; Akhter, Towsifa/0000-0001-5965-2386; Connor, Patrick/0000-0003-2500-1061; Moureaux, Louis/0000-0002-2310-9266; Smith, Nicholas/0000-0002-0324-3054; Navarro-Tobar, Alvaro/0000-0003-3606-1780; Garcia, Francisco/0000-0002-4023-7964; Giacomelli, Paolo/0000-0002-6368-7220; Vannerom, David/0000-0002-2747-5095; Csanad, Mate/0000-0002-3154-6925; Ivanov, Andrew/0000-0002-9270-5643; Wittich, Peter/0000-0002-7401-2181; Bodek, Arie/0000-0003-0409-0341; Duarte, Javier Mauricio/0000-0002-5076-7096; Mitra, Soureek/0000-0002-3060-2278; Nanda, Shirsendu/0000-0003-0550-4083; Redondo, Ignacio/0000-0003-3737-4121; Zhang, Yousen/0000-0002-6812-761X; Kontaxakis, Pantelis/0000-0002-4860-5979; D'Enterria, David/0000-0002-5754-4303; Tapper, Alexander/0000-0003-4543-864X; Hall, Geoffrey/0000-0002-6299-8385; Luongo, Fabio/0000-0003-2743-4119; Chatterjee, Suman/0000-0003-2660-0349; Saha, Nihar Ranjan/0000-0002-7954-7898; Sandro, Fonseca De Souza/0000-0001-7830-0837; Yazgan, Efe/0000-0001-5732-7950; Barroso Ferreira, Mapse/0000-0003-3904-0571; Tizchang, Seddigheh/0000-0002-9034-598X; Grandi, Claudio/0000-0001-5998-3070; Gritsan, Andrei/0000-0002-3545-7970; Karneyeu, Anton/0000-0001-9983-1004; Huang, Tao/0000-0002-0793-5664; Wilson, Graham/0000-0003-0917-4763Results are presented for a test of the compositeness of the heaviest charged lepton, tau, using data collected by the CMS experiment in proton-proton collisions at a center-of-mass energy of 13 TeV at the CERN LHC. The data were collected in 2016-2018 and correspond to an integrated luminosity of 138 fb(-1). This analysis searches for tau lepton pair production in which one of the tau leptons is produced in an excited state and decays to a ground state tau lepton and a photon. The event selection consists of two isolated tau lepton decay candidates and a high-energy photon. The mass of the excited tau lepton is reconstructed using the missing transverse momentum in the event, assuming the momentum of the neutrinos from each tau lepton decay are aligned with the visible decay products. No excess of events above the standard model background prediction is observed. This null result is used to set lower bounds on the excited tau lepton mass. For a compositeness scale Lambda equal to the excited tau lepton mass, excited tau leptons with masses below 4700 GeV are excluded at 95% confidence level; for Lambda = 10 TeV this exclusion is set at 2800 GeV. This is the first experimental result covering this production and decay process in the excited tau mass range above 175 GeV.We congratulate our colleagues in the CERN accelerator departments for the excellent performance of the LHC and thank the technical and administrative staffs at CERN and at other CMS institutes for their contributions to the success of the CMS effort. In addition, we gratefully acknowledge the computing centers and personnel of the Worldwide LHC Computing Grid and other centers for delivering so effectively the computing infrastructure essential to our analyses. Finally, we acknowledge the enduring support for the construction and operation of the LHC, the CMS detector, and the supporting computing infrastructure provided by the following funding agencies: SC (Armenia), BMBWF and FWF (Austria); FNRS and FWO (Belgium); CNPq, CAPES, FAPERJ, FAPERGS, and FAPESP (Brazil); MES and BNSF (Bulgaria); CERN; CAS, MoST, and NSFC (China); MINCIENCIAS (Colombia); MSES and CSF (Croatia); RIF (Cyprus); SENESCYT (Ecuador); ERC PRG, RVTT3 and MoER TK202 (Estonia); Academy of Finland, MEC, and HIP (Finland); CEA and CNRS/IN2P3 (France); SRNSF (Georgia); BMBF, DFG, and HGF (Germany); GSRI (Greece); NKFIH (Hungary); DAE and DST (India); IPM (Iran); SFI (Ireland); INFN (Italy); MSIP and NRF (Republic of Korea); MES (Latvia); LMTLT (Lithuania); MOE and UM (Malaysia); BUAP, CINVESTAV, CONACYT, LNS, SEP, and UASLP-FAI (Mexico); MOS (Montenegro); MBIE (New Zealand); PAEC (Pakistan); MES and NSC (Poland); FCT (Portugal); MESTD (Serbia); MCIN/AEI and PCTI (Spain); MOSTR (Sri Lanka); Swiss Funding Agencies (Switzerland); MST (Taipei); MHESI and NSTDA (Thailand); TUBITAK and TENMAK (Turkey); NASU (Ukraine); STFC (United Kingdom); DOE and NSF (U.S.A.). Individuals have received support from the Marie-Curie program and the European Research Council and Horizon 2020 Grant, contract Nos. 675440, 724704, 752730, 758316, 765710, 824093, 101115353, 101002207, and COST Action CA16108 (European Union); the Leventis Foundation; the Alfred P. Sloan Foundation; the Alexander von Humboldt Foundation; the Science Committee, project no. 22rl-037 (Armenia); the Belgian Federal Science Policy Office; the Fonds pour la Formation a la Recherche dans l'Industrie et dans l'Agriculture (FRIA-Belgium); the F.R.S.-FNRS and FWO (Belgium) under the "Excellence of Science - EOS" - be.h project n. 30820817; the Beijing Municipal Science ; Technology Commission, No. Z191100007219010 and Fundamental Research Funds for the Central Universities (China); the Ministry of Education, Youth and Sports (MEYS) of the Czech Republic; the Shota Rustaveli National Science Foundation, grant FR-22-985 (Georgia); the Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG), among others, under Germany's Excellence Strategy - EXC 2121 "Quantum Universe" - 390833306, and under project number 400140256 - GRK2497; the Hellenic Foundation for Research and Innovation (HFRI), Project Number 2288 (Greece); the Hungarian Academy of Sciences, the New National Excelle nce Program - UNKP, the NKFIH research grants K 131991, K 133046, K 138136, K 143460, K 143477, K 146913, K 146914, K 147048, 2020-2.2.1-ED-2021-00181, and TKP2021-NKTA-64 (Hungary); the Council of Science and Industrial Research, India; ICSC - National Research Center for High Performance Computing, Big Data and Quantum Computing and FAIR - Future Artificial Intelligence Research, funded by the NextGenerationEU program (Italy); the Latvian Council of Science; the Ministry of Education and Science, project no. 2022/WK/14, and the National Science Center, contracts Opus 2021/41/B/ST2/01369 and 2021/43/B/ST2/01552 (Poland); the Fundacao para a Ciencia e a Tecnologia, grant CEECIND/01334/2018 (Portugal); the National Priorities Research Program by Qatar National Research Fund; MCIN/AEI/10.13039/501100011033, ERDF "a way of making Europe", and the Programa Estatal de Fomento de la Investigacion Cientifica y Tecnica de Excelencia Maria de Maeztu, grant MDM-2017-0765 and Programa Severo Ochoa del Principado de Asturias (Spain); the Chulalongkorn Academic into Its 2nd Century Project Advancement Project, and the National Science, Research and Innovation Fund via the Program Management Unit for Human Resources ; Institutional Development, Research and Innovation, grant B39G670016 (Thailand); the Kavli Foundation; the Nvidia Corporation; the SuperMicro Corporation; the Welch Foundation, contract C-1845; and the Weston Havens Foundation (U.S.A.).FWF; FNRS; FWO (Belgium); CNPq; CAPES; FAPERJ; FAPERGS; FAPESP (Brazil); BNSF (Bulgaria); MoST; NSFC (China); CSF (Croatia); RIF (Cyprus); SENESCYT (Ecuador); ERC PRG [MoER TK202]; Academy of Finland; MEC; CEA; CNRS/IN2P3 (France); SRNSF; BMBF; DFG; HGF (Germany); NKFIH (Hungary); DAE; DST; IPM; SFI (Ireland); INFN (Italy); NRF (Republic of Korea); MES (Latvia); MOE; UM (Malaysia); BUAP; CONACYT; UASLP-FAI (Mexico); PAEC (Pakistan); FCT (Portugal); MESTD (Serbia); PCTI (Spain); MOSTR (Sri Lanka); Swiss Funding Agencies (Switzerland); NSTDA; TUBITAK; DOE; NSF; Marie-Curie program; European Research Council; Horizon 2020 Grant [675440, 724704, 752730, 758316, 765710, 824093, 101115353, 101002207]; COST Action [CA16108]; Leventis Foundation; Alfred P. Sloan Foundation; Alexander von Humboldt Foundation; Science Committee [22rl-037]; Belgian Federal Science Policy Office; Fonds pour la Formation a la Recherche dans l'Industrie et dans l'Agriculture (FRIA-Belgium); FWO (Belgium) under the "Excellence of Science - EOS [30820817]; Beijing Municipal Science ; Technology Commission [Z191100007219010]; Fundamental Research Funds for the Central Universities (China); Ministry of Education, Youth and Sports (MEYS) of the Czech Republic; Shota Rustaveli National Science Foundation [FR-22-985]; Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) [EXC 2121, 390833306, 400140256 - GRK2497]; Hellenic Foundation for Research and Innovation (HFRI) [2288]; Hungarian Academy of Sciences; New National Excelle nce Program [K 131991, K 133046, K 138136, K 143460, K 143477, K 146913, K 146914, K 147048, 2020-2.2.1-ED-2021-00181, TKP2021-NKTA-64]; Council of Science and Industrial Research, India - NextGenerationEU program (Italy); Latvian Council of Science; Ministry of Education and Science [2022/WK/14]; National Science Center [Opus 2021/41/B/ST2/01369, 2021/43/B/ST2/01552]; Fundacao para a Ciencia e a Tecnologia [CEECIND/01334/2018]; National Priorities Research Program by Qatar National Research Fund; ERDF "a way of making Europe [MDM-2017-0765]; Programa Severo Ochoa del Principado de Asturias (Spain); National Science, Research and Innovation Fund via the Program Management Unit for Human Resources ; Institutional Development, Research and Innovation [B39G670016]; Kavli Foundation; Nvidia Corporation; SuperMicro Corporation; Welch Foundation [C-1845]; Weston Havens Foundation (U.S.A.
Comparative Analysis of Deep Learning Methods for Stroke Classification Using ResNet Architectures
No full textThis study presents a comprehensive evaluation of deep learning methods for classifying strokes using computed tomography (CT) images. Focusing on the comparative analysis of three ResNet architectures—ResNet-50, ResNet-101, and ResNet-152—the models were trained on a specialized dataset provided by the Ministry of Health of the Republic of Turkey. This dataset comprises meticulously annotated brain CT scans, validated by a team of experienced radiologists to ensure precision and reliability in identifying stroke regions. The performance of each model was assessed using several key metrics, including accuracy, precision, recall, and F1 score, to provide a holistic evaluation. Among the models, ResNet-152 demonstrated the highest efficacy, achieving an accuracy of 97.24% and an F1 score of 96.67%. ResNet-50 and ResNet-101 also exhibited commendable performance, with accuracies of 96.34% and 95.63%, respectively, and F1 scores of 91.84% and 88.54%. These results underscore the capability of deeper architectures to capture the complex patterns associated with stroke classification effectively. The findings highlight the potential of deep learning models, particularly ResNet-152, in enhancing diagnostic accuracy and accelerating image analysis processes. Such advancements are critical for developing automated clinical decision support systems, which may significantly improve stroke diagnosis and treatment in healthcare environments. This study not only emphasizes the superiority of deep learning-based approaches over traditional diagnostic methods but also provides a foundation for future work aimed at optimizing and deploying these models in clinical settings. © 2025 Elsevier B.V., All rights reserved
Ağır Vasıta Fren Sistemlerinde Kullanılan Acil Durum Valfinin Deneysel İncelenmesi ve Yapay Sinir Ağı ile Modellenmesi
No full textSince the emergency valve is a pneumatic brake valve used for manual or semi-automatic sudden braking of trailers in heavy vehicles, its dynamic performance and response time are of critical importance. Within the scope of this study, firstly, sample studies in the literature and comprehensive industrial applications related to the subject were examined in detail and parameters such as coefficients, pressure, and flow rate belonging to the springs of the valve dynamics expected to affect the braking time were investigated. The safety spring coefficient, check valve spring coefficient and hose diameter were determined as the input parameters of the system, the effect of the system parameters on the braking response time was examined using experimental design methods and a full factorial experimental design was created. In order to measure the braking response time of the system, an experimental setup was created, and comprehensive experimental studies were carried out. A mathematical model of the braking response time was obtained by regression analysis of the obtained experimental data. In order to improve the modelling performance of the system, studies were carried out on artificial neural network-based modelling of experimental data. Modelling studies were carried out to train the experimental data set by determining different neuron numbers, learning algorithms and training-test-validation percentages, and a higher accuracy model with less error values was investigated. The performances of the obtained mathematical and artificial neural network models in modelling and estimating the valve response time depending on the input parameters were comparatively examined and numerical results were presented.Acil durum valfinin, ağır vasıta araçlarında römorkların manuel veya yarı otomatik şekilde ani frenleme yapabilmesi amacıyla kullanılan pnömatik bir fren valfi olması sebebiyle, dinamik performansı ve tepki süresi kritik öneme sahiptir. Bu çalışma kapsamında, öncelikle konu ile ilgili literatürdeki örnek çalışmalar ve kapsamlı endüstriyel uygulamalar detaylı bir şekilde incelenmiş ve frenleme süresine etki etmesi beklenen valf dinamiğine ait yaylara ait katsayılar, basınç, debi gibi parametreler araştırılmıştır. Sistemin giriş parametreleri olarak emniyet yay katsayısı, çek valf yay katsayısı ve hortum çapı belirlenmiş, deneysel tasarım yöntemleri kullanılarak, sistem parametrelerinin frenleme tepki süresi üzerindeki etkisi incelenmiş ve tam faktöriyel bir deney tasarım oluşturulmuştur. Sistemin frenleme tepki süresini ölçmek amacıyla bir deney düzeneğini oluşturulmuş ve kapsamlı deneysel çalışmalar yürütülmüştür. Elde edilen deneysel verilerin regresyon analizi ile fren tepki süresine ait bir matematiksel model elde edilmiştir. Sistemin modelleme performansını geliştirmek amacıyla, deneysel verilerin yapay sinir ağı tabanlı modellenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Deneysel veri setinin farklı nöron sayıları, öğrenme algoritmaları ve eğitim-test-doğrulama yüzdeleri belirlenerek eğitilmesine yönelik modelleme çalışmaları gerçekleştirilmiş, daha az hata değerine sahip daha yüksek doğrulukta bir model araştırılmıştır. Elde edilen matematiksel ve yapay sinir ağı modellerinin, giriş parametrelerine bağlı olarak valf tepki süresini modelleme ve tahminleme performansları karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve sayısal sonuçlar sunulmuştur
Selçuklu-Konya İzole Alt Bölge İçme Suyu Kayıp-Kaçak Oran Analizi
No full textTatlı su kaynakları artan nüfus ve enerji maliyetleri ile birlikte iklim değişikliği, şehirleşme ve çevre kirliliği nedenleri ile azalmaktadır. Şebekelerdeki mevcut su kayıp-kaçak oranlarının en aza indirilmesi için idari ve fiziki kayıpların belirlenmesi gerekmektedir. İdari ve fiziki kayıpların belirlenmesinde kullanılan en teknik yöntem izole alt bölgeler (DMA) oluşturmaktır. Tezin amacı, basınç ve su kayıp-kaçak oranının yüksek olduğu en uzun boru hattına sahip Selçuklu/Konya şebekesinde izole bir alt bölge (DMA) oluşturarak su kayıp-kaçak durumunu tespit etmek ve su kayıp-kaçak oranını en aza indirmektir. DMA su giriş noktasına debimetre, basınç sensörü ve data toplayıcı ölçüm cihazları monte edilmiştir. Saha ölçümleri ile Altyapı Kaçak İndeksi (ILI), Minimum Gece Debi (MNF) indeksi, Uluslararası Su Kuruluşu (IWA) indeksleri hesaplanmıştır. Akustik dinleme mikrofonları, yeraltı görüntüleme cihazları ve gürültü kayıt cihazları gibi su kayıp ve kaçak tespit cihazları, indeksler analiz edildikten sonra su kayıp-kaçak oranlarının yüksek olduğu sokaklarda fiziksel arıza yerlerini tespit etmek için kullanılmıştır. Gerekli onarımların gerçekleştirilmesinin ardından Veri Tabanı İzleme ve Kontrol Sistemi (SCADA) ile oluşturulan DMA'da iyileşme olup olmadığını belirlemek için su kayıp-kaçak oranları yeniden hesaplanmıştır. Saniyede önlenen su kaybı 19 litre olarak tespit edilmiştir. Yapılan maliyet analizi ile kurum kazancı 7,5 milyon TL olarak hesaplanmıştır. Şebekenin hidrolik analizi EPANET hidrolik modelleme ile gerçekleştirilmiştir.Fresh water resources are decreasing due to climate change, urbanization, environmental pollution in addition to increasing population and energy costs. The apparent and real losses should be determined in order to minimize the current water loss-leakage rates in the networks The most technical method used to determine these losses is to form isolated sub-regions (DMA). The purpose of the thesis is to determine and minimize the loss-leakage situation by forming an isolated sub-area (DMA) in Selçuklu/Konya network having the longest pipe line where the pressure and loss-leakage rate is high. Flow meter, pressure sensor and data collector measurement devices were installed at the DMA water inlet point. Infrastructure Leakage Index (ILI), Minimum Night Flow (MNF) index, International Water Association (IWA) index were calculated with the field measurements. Water loss-leakage detection devices such as acoustic listening microphones, underground imaging devices and noise recorders were used to detect the locations of physical breakdown in streets having high loss and leakage rates after analyzing these indices. Water loss-leakage rates were recalculated to determine whether there were improvements in the DMA forming with Database Monitoring and Control System (SCADA) following realized necessary repairing. The prevented water loss per second was found to be 19 liters. The institution's gain was calculated as 7.5 million TL with the cost analysis. Hydraulic analysis of the network was performed with EPANET hydraulic modeling program
Mimarlık Eğitiminde Sanat ve Kalite İlişkisinin Akreditasyon Kapsamında Değerlendirilmesi
No full textToday, the intense transformation of individuals' lifestyles, their relationships with objects, and their spatial experiences through technology highlights a consumption-oriented and monotonous way of life. This transformation process has also affected architectural practice and education; it has necessitated the restructuring of architectural education in terms of content and methods, alongside changes in technology, culture, and society. In this period, where creativity, aesthetic sensitivity, and intellectual depth are weakening, an educational approach that does not rely solely on technical knowledge but instead fosters multidimensional thinking and creative expression skills is coming to the forefront. In this context, it has become imperative to reassess pedagogical approaches in architectural education, in addition to the content, and to create interdisciplinary, participatory, and innovative curriculum structures. This study examines the position and weight of art in the architecture curriculum of accredited architecture programs in Turkey from a holistic perspective along the art-quality axis. In this context, by looking at real data on how art is taught in architecture, the study aims to help improve curriculum development based on quality standards in higher education and to suggest ways to enhance the role of art in fostering creative thinking and appreciation for beauty. The study is based on a descriptive analysis model grounded in analytical examination, designed within the framework of a qualitative research approach. The main purpose of the research is to reveal how art is positioned in architecture education in Turkey and the effects of this positioning on the quality of education. In this context, courses with the expression of art in their names and/or content in architecture programs accredited by MİAK (Architecture Education Accreditation Association) were examined at the undergraduate curriculum level; their course contents, titles, and outcomes were evaluated, and the preferences of students for these programs were analyzed through the preference and success rankings in YÖK (Council of Higher Education) data. Therefore, the goal is to show that improving the artistic side of architectural education not only raises the quality of the programs but also influences students' choices. The findings indicate that art should be addressed more effectively and systematically as one of the fundamental components of architectural education; in this regard, they offer important suggestions for the redesign of future educational policies and curriculum studies from an artistic perspective. The examination of the art-quality relationship within the context of architectural education is extremely important for developing a meaningful and sustainable vision for the future of the discipline.Günümüzde teknolojinin bireylerin yaşam tarzlarını, nesnelerle ilişkilerini ve mekân deneyimlerini yoğun biçimde dönüştürmesi, tüketim odaklı ve tekdüze bir yaşam biçimini öne çıkarmaktadır. Bu dönüşüm süreci, mimarlık pratiği ve eğitimini de etkilemiş; teknoloji, kültür ve toplumdaki değişimlerle birlikte mimarlık eğitiminin içerik ve yöntem açısından yeniden yapılandırılması gerekliliğini doğurmuştur. Yaratıcılığın, estetik duyarlılığın ve düşünsel derinliğin zayıfladığı bu dönemde, yalnızca teknik bilgiye dayanmayan, çok boyutlu düşünme ve yaratıcı ifade becerilerini geliştiren bir eğitim anlayışı ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda, mimarlık eğitiminde içeriklerin yanı sıra pedagojik yaklaşımların da yeniden değerlendirilmesi; disiplinler arası, katılımcı ve yenilikçi müfredat yapılarının oluşturulması zorunluluk halini almıştır. Bu çalışma, Türkiye'de akreditasyon almış mimarlık programlarında sanatın mimarlık müfredatındaki konumunu ve ağırlığını sanat–kalite ekseninde bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir. Bu bağlamda, sanatın mimarlık pedagojisindeki durumunu somut veriler ışığında değerlendirerek, yükseköğretimde kalite standartlarına dayalı müfredat geliştirme süreçlerine katkı sunmayı, sanatın yaratıcı düşünceyi ve estetik duyarlılığı besleyen rolünü güçlendirecek öneriler geliştirmeyi hedeflemektedir. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış analitik çözümlemeye dayalı betimsel bir analiz modeline dayanmaktadır. Araştırmanın temel amacı, sanatın Türkiye'deki mimarlık eğitiminde nasıl konumlandığını ve bu konumlanmanın eğitim kalitesi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, MİAK (Mimarlık Eğitimi Akreditasyon Derneği) akreditasyonu almış mimarlık programlarında adında ve/veya içeriğinde sanat ifadesi olan dersler, lisans müfredatları düzeyinde incelenmiş; ders içerikleri, başlıkları ve kazanımları üzerinden değerlendirilmiş olup, yine aynı programların öğrenciler tarafından tercih edilme eğilimleri, YÖK (Yükseköğretim Kurulu) verilerinde yer alan tercih ve başarı sıralamaları üzerinden analiz edilmiştir. Böylece, mimarlık eğitiminin sanatsal yönünün güçlendirilmesinin hem programların akademik niteliğini artırdığı hem de öğrenci tercihlerinde belirleyici bir unsur olabildiği yönünde anlamlı bir ilişki kurulması hedeflenmektedir. Elde edilen bulgular, sanatın mimarlık eğitiminin temel bileşenlerinden biri olarak daha etkin ve yapılandırılmış bir şekilde ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır; bu doğrultuda, geleceğe yönelik eğitim politikalarının ve müfredat çalışmalarının sanat perspektifinde yeniden tasarlanmasına yönelik önemli ipuçları sunmaktadır. Sanat-kalite ilişkisinin mimarlık eğitimi bağlamında ele alınması, disiplinin geleceğine yönelik anlamlı ve sürdürülebilir bir vizyon geliştirmek açısından son derece önemlidir
An Effective Binary Dynamic Grey Wolf Optimization Algorithm for the 0-1 Knapsack Problem
No full textMetaheuristic algorithms are recommended and frequently used methods for solving optimization problems. Today, it has been adapted to many challenging problems and its successes have been identified. The grey wolf optimizer (GWO) is one of the most advanced metaheuristics. Because of the advantages it provides, GWO has been applied to solve many different problems. In this study, a new variant of GWO, the Binary Dynamic Grey Wolf Optimizer (BDGWO), is proposed for the solution of binary optimization problems. The main contributions of BDGWO compared to other binary GWO variants are that it uses the XOR bitwise operation to binarize and is based on the dynamic coefficient method developed to determine the effect of the three dominant wolves (alpha, beta, and delta) in the algorithm. BDGWO is a simple, feasible, and successful method that strikes a balance between local search and global search in solving binary optimization problems. To determine the success and accuracy of the proposed BDGWO, it was tested on the 0-1 knapsack problem (0-1 KP), which is classified as an NP-Hard problem. The BDGWO was compared with 17 different binary methods across a total of 55 data sets from three different studies published in the last four years. The Friedman test was applied to interpret the experimental results more easily and to evaluate the algorithm results statistically. As a result of the experiments, it has been proven that the BDGWO is an effective and successful method in accordance with its purpose. © The Author(s), under exclusive licence to Springer Science+Business Media, LLC, part of Springer Nature 2024
Yapay Zekâ ve Yeşil Ulaşım Birlikteliğinin Kente Etkileri
No full textBu çalışma kentlerin sürdürülebilirlik sorunlarını ele alırken, yapay zekâ ve yeşil ulaşım sistemlerinin entegrasyonunun bu sorunlara nasıl çözüm sunduğunu araştırmaktadır. Ulaşımın enerji tüketimi ve karbon emisyonlarına olan etkisi göz önüne alındığında, yeşil ulaşım kavramı, düşük karbonlu ve sürdürülebilir bir ulaşımı hedeflemektedir. Yapay zekâ, trafik yönetimi ve enerji verimliliği gibi alanlarda önemli katkılar sunarak, şehir içi trafiği optimize edebilmekte ve karbon emisyonlarını azaltabilmektedir. Çalışmada yapay zekâ destekli ulaşım sistemlerinin trafik sıkışıklığını azaltma, enerji tüketimini optimize etme ve çevresel etkileri minimize etme potansiyelini vurgulanmaktadır. Aynı zamanda, yapay zekâ ve yeşil ulaşımın kent yaşamını nasıl dönüştürebileceği ve sürdürülebilirlik hedeflerine nasıl katkı sağlayabileceği dünya ve Türkiye’den örnekler üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda, yeşil ulaşımın tarihçesi, teknolojik gelişmeler ve toplumsal bilinçlenmenin gelecekteki önemine de değinilmiştir. Makalenin bulguları, yapay zekâ ve yeşil ulaşımın entegre edilmesiyle daha sürdürülebilir, verimli ve çevre dostu şehirler oluşturmanın mümkün olduğunu göstermektedir