Международный журнал научной педиатрии
Not a member yet
236 research outputs found
Sort by
BASHLANGICH MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA ORTIQCHA TANA OG'IRLIGIDA YURAK-QON TOMIRLAR TIZIMI HOLATI
Relevance. The problem of obesity in the population of children and adolescents is not only pediatric, but also a cardiological problem, since in children and adolescents with excess body weight, arterial hypertension, dyslipidemia, insulin resistance, and early signs of myocardial remodeling are significantly more frequently detected, which contributes to the formation of a high cardiovascular risk at a young age. In particular, in schoolchildren of different ages with metabolic syndrome, the likelihood of developing cardiovascular diseases is 14 times higher, and diabetes mellitus is 11 times higher compared to their peers without this syndrome. Purpose of the research. To study the features of the course of functional disorders of the cardiovascular system in children with excess body weight, depending on age (7-10 years). Materials and methods of research. The examination was conducted at the city adolescent center. The study involved 50 children with excess body weight and 30 children without excess body weight. The study involved 50 children with excess body weight and 30 children without excess body weight. Research results. In the main BMI group, excess body weight (+2 SD) was detected in 93.3% of boys and 94.2% of girls, and the risk of excess weight (+1 SD) was 6.7% of boys and 5.8% of girls, weight gain was observed, and growth was not observed in the control group. According to the study of parental questionnaires in the main group, it was revealed that heredity is complicated in children with various pathologies, among which cardiovascular system pathologies occurred in 72% (ischemic heart disease, arterial hypertension, those who had a heart attack at a young age), type 2 diabetes mellitus - in 16.7%, endocrine pathologies - in 42% (hypo- and hyperthyroidism, etc.). Among comorbidities, chronic tonsillitis occurred in 91.0% of children in the main group and 59.9% in the control group, anemia occurred in 78.2% of children in the 1st group and 39.9% in the 2nd group, which showed a significant value (p < 0.001), somatoform. Conclusion. In children with excess body weight, complaints of sleep disturbance, chest pain, shortness of breath during physical exertion, headache, and dizziness are registered significantly more often, which confirms the negative impact of obesity on the functional state of the cardiovascular system. According to ECG data, rhythm and conduction disorders were detected in such children, among which slowed AV conduction, rhythm driver migration, and extrasystole occur significantly more frequently. The nature of hemodynamic reactions to physical exertion in overweight children is determined by the predominance of the hyperdynamic type of blood circulation, while in their peers with normal body weight, the normotonic type is more common. The obtained results indicate that excess body weight in children is a significant factor in the formation of cardiovascular risk already in childhood and requires timely diagnosis, prevention, and correction.Актуальность. Проблема ожирения в детской и подростковой популяции это не только педиатрическая, но и как кардиологическая проблема, поскольку у детей и подростков с избыточной массой тела значительно чаще выявляются артериальная гипертензия, дислипидемия, инсулинорезистентность и ранние признаки ремоделирования миокарда, что способствует формированию высокого сердечно-сосудистого риска в молодом возрасте. В частности, у школьников различных возрастов с метаболическим синдромом вероятность развития сердечно-сосудистых заболеваний выше в 14 раз, а сахарного диабета — в 11 раз по сравнению со сверстниками без данного синдрома. Цель исследования. Изучить особенности течения функциональных нарушений сердечно - сосудистой системы у детей в зависимости от возраста (7-10 лет) с избыточной массой тела. Материалы и методы исследования. Обследование проводилось в городском подростковом центре. В исследование принимали участие 50 детей с избыточной массой тела, 30 детей без избыточной массой тела. Результаты исследования. В основной группе по ИМТ избыточная масса тела (+2 SD) выявлена у 93,3% мальчиков и 94,2% девочек, а риск избыточного веса (+1 SD) составил 6,7% у мальчиков и 5,8% у девочек, увеличение в весе, и в росте не наблюдалось в контрольной группе. По данным изучения опроса родителей в основной группе было выявлено, что наследственность отягощена у детей по различным патологиям среди которых патологии сердечно-сосудистой системы встречались 72% (ишемическая болезнь сердца, артериальная гипертензия, перенесшие инфаркт в молодом возрасте), сахарный диабет 2 типа -16,7%, эндокринные патологии- 42%( гипо и гипертериоз и др). Среди сопутствующих заболеваний в основной группе у детей хронический тонзиллит встречался 91,0%, а в контрольной группе 59,9%, анемия встречалась в 1 группе детей 78,2% а во 2 группе 39,9%, что показал достоверное значение (p < 0,001), соматоформная вегетативная дисфункция встречалась у детей 1 группы 51,4%, а во 2 группе 5,8%, что показал достоверное значение (p < 0,001), заболевания патологии билиарного тракта 59,2% против 33,3%. Дети 1 группы с избыточной массой тела имели больше сопутствующих заболеваний чем, дети с нормальным весом. Анализ ЭКГ показал, что выявляли с высокой частотой нарушения сердечного ритма и проводимости у детей 1 группы в виде синусовой тахикардии (15,2% против 4,4% что показало достоверность (р>0.05)) и брадикардии (20,0% против 10,8%), синусовой аритмии (19,0% против 10,8%), неполная блокада правой ножки пучка Гиса (13,3% против 7,4%), замедления АВ проводимости ( 9,0%) и миграция водителя ритма (5,6%) встречалось только в 1 группе, экстрасистолия (7,3% против 2,5%). Вывод. У детей с избыточной массой тела достоверно чаще регистрируются жалобы на нарушение сна, боли в области сердца, одышку при физической нагрузке, головные боли и головокружения, что подтверждает негативное влияние ожирения на функциональное состояние сердечно-сосудистой системы. По данным ЭКГ у таких детей выявлены нарушения ритма и проводимости, среди которых достоверно чаще встречаются замедление АВ-проводимости, миграция водителя ритма и экстрасистолия. Характер гемодинамических реакций на физическую нагрузку у детей с избыточным весом определяется преобладанием гипердинамического типа кровообращения, в то время как у их сверстников с нормальной массой тела чаще наблюдается нормотонический тип. Полученные результаты свидетельствуют о том, что избыточная масса тела у детей является значимым фактором формирования сердечно-сосудистого риска уже в детском возрасте и требует своевременной диагностики, профилактики и коррекции.Dolzarbligi. Bolalar va o‘smirlar populyatsiyasida semizlik muammosi nafaqat pediatrik, balki kardiologik muammo sifatida ham namoyon bo‘ladi, chunki ortiqcha tana vazniga ega bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda arterial gipertenziya, dislipidemiya, insulinga rezistentlik va miokard remodellanishining dastlabki belgilari sezilarli darajada tez-tez aniqlanadi, bu esa yoshlik davrida yuqori yurak-qon tomir xavfini shakllantirishga yordam beradi. Xususan, metabolik sindromli turli yoshdagi maktab o‘quvchilarida yurak qon-tomir kasalliklarining rivojlanish ehtimoli ushbu sindrom bo‘lmagan tengdoshlariga nisbatan 14 baravar, qandli diabet esa 11 baravar yuqori. Tadqiqotning maqsadi. Ortiqcha tana vazni bo‘lgan bolalarda yoshga qarab (7-10 yosh) yurak-qon tomir tizimi funksional buzilishlarining kechish xususiyatlarini o‘rganish. Materialы i metodы issledovaniya. Tekshiruv shahar o‘smirlar markazida o‘tkazildi. Tadqiqotda ortiqcha tana vazniga ega bo‘lgan 50 nafar bola, ortiqcha tana vazniga ega bo‘lmagan 30 nafar bola ishtirok etdi. Tadqiqot natijalari. TVI bo‘yicha asosiy guruhda ortiqcha tana vazni (+2 SD) o‘g‘il bolalarda 93,3% va qiz bolalarda 94,2% aniqlandi, ortiqcha tana vazni xavfi (+1 SD) o‘g‘il bolalarda 6,7% va qiz bolalarda 5,8% ni tashkil etdi, vaznning oshishi va nazorat guruhida bo‘yning o‘sishi kuzatilmadi. Asosiy guruhdagi ota-onalar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnoma ma’lumotlariga ko‘ra, bolalarda turli patologiyalar bo‘yicha irsiyat og‘irlashganligi aniqlandi, ular orasida yurak-qon tomir tizimi patologiyalari 72% (yurak ishemik kasalligi, arterial gipertenziya, yoshligida infarktni boshdan kechirganlar), qandli diabet 2-turi - 16,7%, endokrin patologiyalar - 42% (gipo va giperterioz va boshqalar). Yondosh kasalliklar orasida asosiy guruhdagi bolalarda surunkali tonzillit 91,0%, nazorat guruhida 59,9%, kamqonlik 1-guruhdagi bolalarda 78,2%, 2-guruhda 39,9% uchrab, ishonchli ko‘rsatkichni (p<0,001) ko‘rsatdi, somatoform vegetativ disfunksiya 1-guruhdagi bolalarda 51,4%, 2-guruhda 5,8% uchrab, ishonchli ko‘rsatkichni ko‘rsatdi. biliar yo‘l patologiyasi kasalliklari 59,2% ga qarshi 33,3%. Ortiqcha tana vazniga ega bo‘lgan 1-guruh bolalari normal tana vazniga ega bo‘lgan bolalarga qaraganda ko‘proq yondosh kasalliklarga ega edilar. EKG tahlili shuni ko‘rsatdiki, 1-guruh bolalarida sinus taxikardiyasi (15,2% ga qarshi 4,4%, bu ishonchlilikni ko‘rsatdi (r>0.05)) va bradikardiya (20,0% ga qarshi 10,8%), sinus aritmiyasi (19,0% ga qarshi 10,8%), Gis tutami o‘ng oyoqchasining to‘liq bo‘lmagan blokadasi (13,3% ga qarshi 7,4%), AV o‘tkazuvchanligining sekinlashishi (9,0%) va ritm yetakchisining migratsiyasi (5,6%) faqat 1-guruhda, ekstrasistoliya (7,3% ga qarshi 2,5%) aniqlandi. Xulosa. Ortiqcha tana vazniga ega bo‘lgan bolalarda uyquning buzilishi, yurak sohasidagi og‘riqlar, jismoniy zo‘riqish paytida nafas qisilishi, bosh og‘rig‘i va bosh aylanishi kabi shikoyatlar sezilarli darajada ko‘proq qayd etiladi, bu semizlikning yurak-qon tomir tizimining funksional holatiga salbiy ta’sirini tasdiqlaydi. EKG ma’lumotlariga ko‘ra, bunday bolalarda ritm va o‘tkazuvchanlik buzilishlari aniqlangan, ular orasida AV o‘tkazuvchanligining sekinlashishi, ritm yetakchisining migratsiyasi va ekstrasistoliya sezilarli darajada tez-tez uchraydi. Ortiqcha tana vazniga ega bo‘lgan bolalarda jismoniy zo‘riqishga gemodinamik reaksiyalarning tabiati qon aylanishining giperdinamik turi ustunligi bilan belgilanadi, ularning normal tana vazniga ega tengdoshlarida esa normotonik turi ko‘proq kuzatiladi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, bolalarda ortiqcha tana vazni bolalik davrida yurak-qon tomir xavfini shakllantirishning muhim omili bo‘lib, o‘z vaqtida tashxis qo‘yish, oldini olish va tuzatishni talab qiladi
SEMIZLIK BILAN OG'RIGAN BOLALARDA METABOLIK SINDROMNING RIVOJLANISHIDA YY3-36 PEPTIDINING ROLI
This article presents data from a study of peptide YY-36 in obese children, which plays a key role in the regulation of eating behavior. This peptide is synthesized by L-cells in the distal small and large intestines, enters circulation after meals, and is an anorexigenic hormone. The results of this study are recommended for widespread implementation in the practice of pediatricians, general practitioners, and pediatric endocrinologists. Study objective: To determine the contribution of peptide YY3-36 to the development of metabolic syndrome in children with obesity. Materials and methods: A total of 108 children with exogenous-constitutional obesity, abdominal fat distribution, and waist circumference greater than the 90th percentile for age and sex were examined. For comparative analysis, 76 children with normal body weight were examined. A comprehensive set of anthropometric, biochemical, and enzyme immunoassay studies was conducted, and serum peptide YY3-36 levels were determined. Based on the criteria for diagnosing metabolic syndrome, the frequency of metabolic syndrome, its various forms, and combinations were determined in children with abdominal obesity. Study results: When studying peptide YY3-36 levels in obese children, a significant decrease was found in children with abdominal obesity (72,13 pg/ml), which was significantly lower than in controls (105,39 pg/ml; p< 0.001). When determining the gender dependence of intestinal neuroregulatory peptide YY3-36 production, statistically lower levels were observed in boys compared to girls, indicating a more pronounced imbalance in peptide YY3-36 production in boys with visceral fat distribution. The study noted a tendency toward decreased YY3-36 peptide levels as children aged 16-18 years compared to children aged 10-15 years. No similar age-related dynamics were observed in children in the control group. The duration of obesity in children with abdominal obesity played a role in the production of intestinal neuroregulatory peptide. YY3-36 peptide levels progressively decreased with increasing duration of the disease, which was apparently associated with a gradually increasing eating disorder. The study demonstrated that all children with abdominal obesity had low YY3-36 peptide levels, indicating an eating disorder, which is one of the dominant factors in the development of metabolic syndrome in the entire sample of children, with the lowest values in children with complete metabolic syndrome. Currently, there is no interpretation of peptide YY3-36 levels for diagnosing pathological conditions, including metabolic syndrome, in children with obesity. Therefore, a threshold level for peptide YY3-36 was determined to assess the contribution of this hormone to the diagnosis of metabolic syndrome in children with abdominal obesity. In a study of the AUC-ROC of peptide YY3-36 levels, the AUC curve area reached sufficient diagnostic values at a threshold level ≤71,600, with a sensitivity of 84.2% and a specificity of 73.4%, demonstrating the good diagnostic accuracy of the AUC-ROC test (AUC = 0,856). Conclusions: The study suggests a significant contribution of abnormal peptide YY3-36 production to the development of abdominal obesity in children. The conducted work characterizes a significant decrease in the production of this food hormone in metabolic syndrome in children, the degree of pathology of which was greatest in boys with the full form of the syndrome.В данной работе представлены результаты исследования пептида YY3-36 у детей, страдающих ожирением, который выполняет ключевую функцию в регуляции пищевого поведения. Этот пептид вырабатывается L-клетками дистальных отделов тонкой и толстой кишки, поступает в системный кровоток после приёма пищи и относится к анорексигенным гормонам. Результаты настоящего исследования рекомендуются для широкого внедрения в практическую деятельность врачей педиатров, врачей общей практики и детских эндокринологов. Цель исследования: определить вклад пептида YY3-36 в развитие метаболического синдрома у детей на фоне ожирения. Материалы и методы: В исследование были включены 108 детей с экзогенно-конституциональным ожирением и абдоминальным типом распределения жировой ткани, у которых окружность талии превышала 90-й перцентиль для соответствующего возраста и пола. Для сравнения были обследованы 76 детей с нормальной массой тела. Всем участникам проведён комплекс антропометрических, биохимических и иммуноферментных исследований, включая определение уровня пептида YY3-36 в сыворотке крови. На основе диагностических критериев метаболического синдрома была установлена частота его выявления, а также проанализированы различные формы и сочетания компонентов МС у детей с абдоминальным ожирением. Результаты исследования: показатели содержания уровня пептида YY3-36 в детей с ожирением выявлено, его значительное снижение у детей с абдоминальным распределением жировой ткани - 72,13 pg/ml, которое было значительно ниже по сравнению с контролем (105,39 pg/ml; р<0,001). При определении гендерной зависимости выработки кишечного нейрорегуляторного пептида пептида YY3-36, отмечались статистические более низкий уровень снижения выработки пептида у мальчиков с по сравнению с девочками, что свидетельствовало о более выраженном дисбалансе выработке пептида YY3-36 у мальчиков с висцеральным распределением жировой массы. В ходе исследования выявлена тенденция к снижению уровня пептида YY3-36 по мере взросления детей. Установлено, что у подростков 16–18 лет его концентрация была ниже, чем у детей 10–15 лет. В контрольной группе подобной возрастной зависимости не наблюдалось. Длительность ожирения при абдоминальном типе также оказывала влияние на синтез кишечного нейрорегуляторного пептида: с увеличением стажа заболевания уровень YY3-36 постепенно снижался, что, вероятно, связано с нарастающими нарушениями пищевого поведения. Во всех случаях абдоминального ожирения у детей отмечались низкие значения пептида YY3-36, что указывает на расстройства регуляции пищевого поведения — один из ключевых факторов формирования и прогрессирования метаболического синдрома. Наиболее выраженное снижение наблюдалось у пациентов с полным метаболическим синдромом. На данный момент отсутствуют четкие критерии интерпретации уровня пептида YY3-36 в диагностике патологических состояний, включая МС у детей с ожирением. В связи с этим в рамках работы было проведено определение порогового уровня YY3-36 и оценка его диагностического значения при абдоминальном ожирении. Результаты анализа AUC-ROC показали, что пептид YY3-36 обладает удовлетворительной диагностической информативностью: при пороговом уровне ≤71,600 чувствительность составила 84,2%, а специфичность — 73,4% (AUC = 0,856), что свидетельствует о высокой диагностической точности теста. Выводы: исследования позволили предполагать о значительном вкладе патологии выработки пептида YY3-36 в развитии абдоминального ожирения у детей. Проведенная работа характеризует значительное снижение выработки данного пищевого гормона при метаболическом синдроме у детей, степень патологии которого была наибольшей у мальчиков при полном форме синдрома.Mazkur maqolada bolalarda oziqlanish xususiyatlarini tartibga solishda yetakchi rol o‘ynaydigan YY-36 peptidini o‘rganish bo‘yicha ma'lumotlar keltirilgan. Ushbu peptid ingichka va yo‘g‘on ichakning distal qismidagi L-hujayralar tomonidan sintezlanadi, ovqat qabul qilingandan so‘ng qonga tushadi va anoreksigen gormon hisoblanadi. Tadqiqot natijalari pediatr shifokorlar, umumiy amaliyot shifokorlari va bolalar endokrinologlari amaliy faoliyatiga keng joriy etish uchun tavsiya etiladi. Tadqiqot maqsadi: Semizlik fonida bolalarda metabolik sindrom rivojlanishida YY3-36 peptidining rolini aniqlash. Materiallar va usullar: yog‘ massasi abdominal tipda taqsimlangan, yoshi va jinsi bo‘yicha bel aylanasi 90-percentildan yuqori ekzogen-konstitutsional semizligi bo’lgan 108 nafar bola tekshirildi. Taqqoslash uchun tana vazni normal bo‘lgan 76 nafar bola o‘rganildi. Antropometrik, biokimyoviy, immunoferment tadqiqotlar o‘tkazildi, qon zardobida YY3-36 peptidi darajasi aniqlandi. Metabolik sindrom tashxisi mezonlariga ko‘ra abdominal tipdagi semizligi bo’lgan bolalarda metabolik sindrom uchrash chastotasi, uning shakllari va kombinatsiyalari baholandi. Tadqiqot natijalari: Semizligi bo’lgan bolalarda YY3-36 peptidi darajasini o‘rganishda abdominal tipdagi semizlikli bolalarda uning sezilarli darajada pastligi (72,13 pg/ml) aniqlanib, bu ko‘rsatkich nazorat guruhiga nisbatan ancha past bo‘ldi (105,39 pg/ml; r<0,001). Ichak neyroregulyator peptidi YY3-36 ishlab chiqarilishining jinsiy farqlarini baholashda o‘g‘il bolalarda darajaning yanada pasayishi kuzatildi, bu esa visseral yog‘ to‘planishi fonida o‘g‘il bolalarda peptid ishlab chiqarilishining kuchliroq buzilganligini ko‘rsatdi. Tadqiqotda bolaning yoshi oshishi bilan peptid darajasi pasayish tendensiyasi qayd etildi; 16–18 yoshli bolalarda YY3-36 darajasi 10–15 yoshli bolalarga qaraganda pastroq bo‘ldi. Nazorat guruhida bunday yoshga oid dinamika kuzatilmadi. Abdominal semizlik davomiyligi oshishi bilan ichak neyroregulyator peptid YY3-36 darajasi bosqichma-bosqich kamayishi aniqlanib, bu ehtimoliy ravishda ovqatlanish xususiyatlarining buzilishining kuchayishi bilan bog‘liq bo’ldi. Abdominal semizligi bo’lgan barcha bolalarda YY3-36 darajasi past bo‘lib, bu metabolik sindrom shakllanishida ovqatlanish xususiyatlarining buzilishi muhim omil ekanligini ko‘rsatdi; eng past ko‘rsatkichlar to‘liq metabolik sindromli bolalarda qayd etildi. Hozirgi paytda YY3-36 darajasini patologik holatlarni, jumladan, semizligi bo’lgan bolalardagi metabolik sindromni diagnostika qilish mezoni sifatida talqin qilish bo‘yicha aniq mezonlar mavjud emas. Shu sababli abdominal semizligi bo’lgan bolalarda metabolik sindrom diagnostikasida YY3-36 peptidining chegaraviy daragasi aniqlandi. AUC-ROC tahlilida peptid YY3-36 darajasining AUC maydoni ≤71,600 bo‘lgan chegaraviy qiymatda sezilarli diagnostik darajaga erishdi: sezgirlik 84,2% va spetsifiklik 73,4% (AUC=0,856). Xulosalar: Tadqiqotlar YY3-36 peptidi ishlab chiqarilishining buzilishi bolalarda abdominal semizlik rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. O‘tkazilgan ish metabolik sindrom bo’lgan bolalarda ushbu ovqatlanish gormonining ishlab chiqarilishi keskin kamayishini tasdiqladi, bunda eng yuqori darajadagi buzilish to‘liq metabolik sindromga ega o‘g‘il bolalarda kuzatildi
TEZ-TEZ KASALLANUVCHI BOLALARDA O'TKIR RESPIRATOR INFEKTSIYALARDA AROMATERAPIYANING SAMARADORLIGI
This review article is devoted to the use of aromatherapy in acute respiratory infections in frequently ill children. Children who often suffer from acute respiratory infections belong to the group of "frequently ill children", which make up 20-80%.The high incidence of acute respiratory infections in children is due to the immaturity of the immune system, but with age, they develop antibodies to viruses and bacteria, which helps to reduce the incidence. One of the promising methods for preventing respiratory pathology and improving the health of children is aromatherapy using essential oils. Studies have confirmed the high antiseptic activity of essential oils, which is primarily due to the presence of phytoncides. Such features of essential oils as anti-inflammatory and antiseptic action, the ability to improve the qualitative composition of the microflora of the upper respiratory tract and their patency, increase local immunity, can become an effective and safe method for the prevention and treatment of ARI in children's groups.Данная обзорная статья посвящена применению ароматерапии при острых респираторных инфекциях у часто болеющих детей. Дети, которые часто переносят острые респираторные инфекции относят к группе «часто болеющих детей», которые составляют 20–80%. Высокая заболеваемость детей острыми респираторными инфекциями обусловлена незрелостью системы иммунитета, но с возрастом, у них вырабатываются антитела к вирусам и бактериям, что способствует снижению заболеваемости. Одним из перспективных методов профилактики респираторной патологии и оздоровления детей является ароматерапия с использованием эфирных масел. Исследования подтвердили высокую антисептическую активность эфирных масел, которая обусловлена, прежде всего, наличием фитонцидов. Такие особенности эфирных масел, как противовоспалительное и антисептическое действие, способность улучшать качественный состав микрофлоры верхних дыхательных путей и их проходимость, повышать местный иммунитет, могут стать эффективным и безопасным методом для профилактики и лечения ОРИ в детских коллективах.Ushbu sharhlovchi maqola tez-tez kasallanuvchi bolalarda o'tkir respirator infektsiyalarda aromaterapiyadan foydalanishga bag'ishlangan. O'tkir respirator infektsiyalarga tez-tez chalinadigan bolalar "tez-tez kasallanuvchi bolalar" guruhiga kiradi va ular 20-80% ni tashkil qiladi. Tez-tez o'tkir respiratorli infektsiyalardan aziyat chekadigan bolalar "tez-tez kasallanuvchi bolalar" guruhiga kirishadi. Bolalar orasida tez-tez kasallanuvchi bolalar 20-80% ni tashkil qiladi. Bolalarda o'tkir respiratorli infektsiyalar bilan kasallanishning yuqori darajasi immunitet tizimining to’liq shakllanmaganligi bilan bog'liq, ammo bolalar yoshi katta bo’lgani sayin ularda virus va bakteriyalarga qarshi antitelo ishlab chiqariladi, bu esa kasallanishni kamaytirishga yordam beradi. Respirator patologiyani oldini olish va bolalar salomatligini yaxshilashning istiqbolli usullaridan biri bu efir moylari yordamida aromaterapiyani qo’llash. Tadqiqotlar efir moylarining yuqori antiseptik faolligini tasdiqladi, bu birinchi navbatda fitonsidlarning mavjudligi bilan bog'liq. Yallig'lanishga qarshi va antiseptik ta'siri, yuqori nafas yo'llarining o'tkazuvchanligini yaxshilash va mahalliy immunitetni oshirish qobiliyati efir moylarining bolalar guruhlarida O’RI profilaktikasi va davolashning samarali va xavfsiz usuliga aylanishi mumkin
ENDOTELIAL DISFUNKSIYA - ABDOMINAL SEMIZLIGI BO‘LGAN BOLALARDA YURAK-QON TOMIR SHIKASTLANISHINING ERTA MARKERI
Endothelial dysfunction is the leading syndrome and indicator of cardiovascular disease progression in children with obesity. The article discusses the prognostic significance of determining the level of trimethylamine N-oxide (TMAO) in endothelial dysfunction, which will allow timely prevention of cardiovascular complications. The aim of the study: to determine early markers of endothelial dysfunction in children and adolescents with abdominal obesity and to assess the factors of cardiovascular risk development. Materials and methods: 55 children and adolescents with abdominal obesity aged 7-18 years were examined. All underwent anthropometric, general clinical and biochemical studies of the lipid and carbohydrate spectrum. The level of trimethylamine N-oxide (TMAO) was determined in plasma by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). Study results: A relationship was found between the level of TMAO in body weight and the degree of obesity. A positive correlation between the WC /OB ratio and the TMAO level was noted. When analyzing the correlation parallels between the TMAO level and the carbohydrate and lipid metabolism indices, it was determined with the levels of insulin resistance and HDL-C. Conclusion: Elevated TMAO levels in abdominal obesity in children suggest its contribution to the subsequent development of cardiovascular risk complications.Эндотелиальная дисфункция является ведущим синдромом и показателем прогрессирования сердечно-сосудистых поражений у детей с ожирением. В статье рассмотрена прогностическая значимость определения уровня триметиламин N-оксида (TMAO) при эндотелиальной дисфункции, которая позволит проводить своевременную профилактику сердечно-сосудистых осложнений. Цель исследования: определить ранние маркеры дисфункции эндотелия у детей и подростков с абдоминальным ожирением и оценить факторы развития сердечно-сосудистого риска. Материалы и методы: Было обследовано 55 детей и подростков с абдоминальным ожирением в возрасте 7-18 лет. Всем проводили антропометрические, общеклинические и биохимические исследования липидного и углеводного спектра. Уровень триметиламин N-оксида (TMAO) определяли в плазме иммуноферментным анализом (ИФА). Результаты исследования: Выявлена зависимость между уровнем ТМАО с массой тела и степенью ожирения. Отмечена положительная корреляционная связь показателя отношения ОТ/ОБ и уровня ТМАО. При анализе корреляционных параллелей между уровнем ТМАО и показателями углеводного и липидного обменов определена с уровнями инсулинорезистености и ХСЛПВП. Заключение: Повышенные показатели уровня ТМАО при абдоминальном ожирении у детей предполагают его вклад в последующем формировании осложнений кардиоваскулярного риска.Semizligi bor bo‘lgan bolalarda endotelial disfunktsiya yurak-qon tomir kasalliklari rivojlanishining asosiy sindromi va ko‘rsatkichidir. Maqolada endotelial disfunktsiyada trimetilamin N-oksid (TMAO) darajasini aniqlashning prognostik ahamiyati ko‘rib chiqilgan, bu ko‘rsatkichni aniqlash o‘z vaqtida yurak-qon tomir kasalliklari asoratlari kelib chiqishining oldini olishga imkon beradi. Tadqiqot мaqsadi: abdominal semizlik bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda endotelial disfunktsiyaning dastlabki markerlarini aniqlash va yurak-qon tomir kasalliklari xavfi rivojlanish omillarini baholash. Materiallar va usullar: kuzatuv ostida 7-18 yoshdagi abdominal semizlik bo‘lgan 55 nafar bolalar va o‘smirlar bo‘ldi. Hammaga antropometrik, umumklinik, lipid va uglevod spektrinining biokimyoviy tadqiqotlari o‘tkazildi. Plazmadagi тrimetilamin N-oksid (TMAO) darajasini immunoferment usuli bilan aniqlandi. Tadqiqot natijalari: TMAO darajasini tana vazni va semirish darajasi bilan o‘rtasida bog‘liqlik aniqlandi. BA/buksa aylanasi nisbatining va TMAO darajasi o‘rtasida ijobiy korrelyatsiоn bog‘liklik belgilandi. TMAO darajasi bilan uglevod va lipid almashinuvi ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi korrelyatsiоn parallelliк insulinrezistentlik va yuqori zichlikdagi lipoprotein xolesterini darajalari bilan aniqlanildi. Xulosa: Abdominal semizlik bo‘lgan bolalarda TMAO darajasining oshishi uning yurak-qon tomir xavfi asoratlarining rivojlanishiga hissa qo‘shishini ko‘rsatadi
PEDIATRA AMALIYATIDA O‘TKIR RESPIRATOR INFEKTSIONLARNING ANTIBIOTIK TERAPIYASINI ZAMONAVIY STRATEGIYASI
Resume. Acute respiratory pathology remains the leading cause of morbidity among the child population of the country. This review article highlights modern approaches to antibacterial therapy of infectious diseases of the respiratory tract in pediatric patients. Material and method. Analyz provedyon na osnobe obzora tekushchikh publication v bazax PubMed, Scopus i eLibrary za poslednie 10 let.Based on the analysis of modern scientific data, key factors influencing the choice of antibacterial drugs for respiratory infections are identified. Conclusion.The main reasons for the unjustified prescription of antibiotics in pediatrics include overdiagnosis by doctors, the desire to meet parental expectations, and the desire to accelerate the achievement of clinical improvement. Also, factors worsening the prognosis with irrational antibiotic therapy in pediatrics are identified.Резюме. Острая респираторная патология остаётся ведущей причиной заболеваемости среди детского населения страны. Данная обзорная статья освещает современные подходы к антибактериальной терапии инфекционных заболеваний дыхательных путей у пациентов детского возраста. Материалы и методы. Анализ проведён на основе обзора текущих публикаций в базах PubMed, Scopus и eLibrary за последние 10 лет. На основе анализа современных научных данных определены ключевые факторы, влияющие на выбор антибактериальных препаратов при респираторных инфекциях. Выводы: К основным причинам необоснованного назначения антибиотиков в педиатрии относятся гипердиагностика со стороны врачей, стремление удовлетворить ожидания родителей и желание ускорить достижение клинического улучшения. Также, определены факторы, ухудшающие прогноз при нерациональном антибиотикотерапии в педиатрии.Rezyume. Mamlakatimizda bolalar aholisi orasida o'tkir respirator patologiya bolalar kasallanishning asosiy sabablaridan biri bo'lib qolmoqda. Ushbu adabiyotlar sharhi bo’lgan maqolada pediatrik bemorlarda nafas yo'llarining kasalliklarini antibakterial davolashga zamonaviy yondashuvlar yoritilgan. Materiallar va usullar. Tahlil so‘nggi 10 yil ichida PubMed, Scopus va eLibrary ma’lumotlar bazalaridagi joriy nashrlarni ko‘rib chiqish asosida o‘tkazildi. Zamonaviy ilmiy ma'lumotlarni tahlil qilish asosida nafas yo'llari kasalliklarida antibakterial preparatlarni tanlashga ta'sir qiluvchi asosiy omillar aniqlanadi. Hulosalar: Pediatriyada antibiotiklarni asossiz qo’llanilishining asosiy sabablari orasida shifokorlar tomonidan giper-tashxis qo'yish, ota-onalarning umidlarini qondirish istagi va klinik yaxshilanishga erishishni tezlashtirish istagi kiradi. Shuningdek, pediatriyada noratsional antibiotik terapiyasi fonida kassalik prognozni yomonlashtiradigan omillar aniqlangan
BOLALARDA O‘TKIR STREPTOKOKKLI TONZILLOFARINGITNI TEZKOR DIAGNOSTIKASI
Acute tonsillopharyngitis (ATP) and the most frequent cause of bacterial ATP, group A β-hemolytic streptococcus (GABHS), an airborne disease that only affects humans, are the topics of this article. Up to 40 % of pediatric patients are affected, and school-age children are most frequently affected, with a peak frequency between the ages of 6 and 11. Because the symptoms of the streptococcal and viral variants of GABHS are identical, determining ATP of GABHS origin is difficult. Irrational use of antibacterial medication has been shown to raise the risk of antibiotic resistance, patient problems, and the strain on medical staff and the healthcare system. Simultaneously, GABHS in the pharynx is almost eliminated by antibiotic therapy of acute streptococcal tonsillopharyngitis performed in compliance with clinical guidelines, which greatly lowers the risk of sequelae. There is evidence to support the significance of actively implementing diagnostic assays that enable the quick (5–10 min) distinction between streptococcal and viral causes of ATP. Express testing for the detection of group A streptococcus antigens in a smear from the back wall of the pharynx using test systems based, in particular, on the immunochromatography method ("Express Test"), the "gold standard" for diagnosing streptococcal ATP, is a straightforward and trustworthy way to confirm the streptococcal etiology of ATP. Using this method does not require additional training for medical personnel. The "Express test" findings enable prompt and appropriate prescription of the required treatment for the patient.Это исследование посвящено острому тонзиллофарингиту (ОТФ). ОТФ вызывается бактериальным патогеном, β-гемолитическим стрептококком группы А (БГСА), который передается через воздух и поражает только человека. Он поражает до 40 % педиатрических пациентов, чаще всего у детей в школьном возрасте, когда их пик заболеваемости составляет 6–11 лет. Симптомы вирусной и стрептококковой этиологии ОТФ БГСА сходны, что делает диагностику сложной. Отмечено, что нерациональное использование антибактериальной терапии повышает риск антибиотикорезистентности, развития осложнений у пациентов и увеличивает нагрузку на медицинских работников и систему здравоохранения. Антибактериальное лечение острого стрептококкового тонзиллофарингита, которое проводится в соответствии с клиническими рекомендациями, почти полностью устраняет БГСА в глотке, что значительно снижает вероятность развития осложнений. Обоснована важность активного внедрения диагностических тестов, позволяющих различать вирусные и стрептококковые причины ОТФ в короткие сроки (5–10 мин). Экспресс-тестирование, основанное на методе иммунохроматографии, является простым и надежным методом подтверждения стрептококковой этиологии ОТФ. Этот метод является «золотом стандартом» диагностики стрептококкового ОТФ и не требует дополнительного обучения медицинского персонала для его использования. Результаты экспресс-теста позволяют назначать лечение пациенту в нужное время.Maqola o‘tkir tonzillofaringit (O`TF) va bakterial TFlarning eng keng tarqalgan sababi, - faqat odamlarga ta'sir qiladigan havo-tashuvchi patogeni - A guruhidagi b-gemolitik streptokokklarga (AGBGS) bag'ishlangan. Pediatriya amaliyotida bemorlarning 40 foizigacha ta'sir qiladi, ko‘pincha maktab yoshidagi bolalarda 6-11 yoshda eng yuqori darajaga etadi. O`TF AGBGS etiologiyasini diagnostika qilishdagi qiyinchilik kasallikning virusli va streptokokk shakllari belgilarining o‘xshashligi bilan bog‘liq. Antibakterial terapiyadan noratsional foydalanish antibiotiklarga chidamlilik, bemorda asoratlar rivojlanishi xavfini oshirib, tibbiyot xodimlari va sog‘liqni saqlash tizimiga tibbiy xizmat yukini oshiradi. Shu bilan birga, klinik tavsiyalarga muvofiq amalga oshiriladigan o‘tkir streptokokk tonzillofaringitni antibakterial davolash hiqildoqdagi AGBGSni amalda yo‘q qiladi va shu bilan asoratlar xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. Qisqa vaqt ichida (5-10 minut) O`TFning virusli va streptokokk sabablarini farqlash imkonini beruvchi diagnostik testlarni faol amalga oshirishning ahamiyati xam maqolada asoslanadi. O`TF ning streptokokk etiologiyasini tasdiqlashning oddiy va ishonchli usuli - bu tomoqning orqa qismidagi surtmada A guruhi streptokokk antigenlarini aniqlash uchun tezkor test, xususan, immunoxromatografiya usulida ("Ekspress test"), streptokokkli O`TF diagnostikasi uchun "oltin standart" ga asoslangan test tizimlari, ulardan foydalanish tibbiy xodimlarni qo‘llashni talab qilmaydi. "Ekspress test" ekspress-testining natijalari bemorga kerakli davolanishni o‘z vaqtida va etarli darajada belgilash imkonini beradi
BOLALARDA SURUNKALI GASTRODUODENITLARNI DAVOLASHDA LASOPRAZOLNI QO‘LLASH SAMARADORLIGI
Abstract. The original article presents the results of dynamic studies of the clinical picture after the use of a new drug lasoprazole in children with chronic gastroduodenitis. The results of the study are recommended for widespread implementation in the practice of general practitioners, primary health care clinics.
Objective: To evaluate the effectiveness of lansoprazole in comparison with standard therapy with omeprazole in the treatment of chronic gastroduodenitis in children. Materials and methods: A comparative study of 60 children with chronic gastroduodenitis was conducted, divided into two groups of 30 people. The first group received lansoprazole, the second group - omeprazole as part of complex therapy. Efficiency was assessed using general clinical, laboratory and instrumental diagnostic methods.
Results: The use of lansoprazole demonstrated a statistically significant improvement in clinical indicators and faster pain relief compared to the omeprazole group.
Conclusions: Lansoprazole is an effective drug for the treatment of chronic gastroduodenitis in children and can be considered as an alternative to omeprazole.Резюме. В оригинальной статье представлены результаты динамических исследований клинической картины после применения нового препарата ласопразола у детей с хроническим гастродуоденитом. Результаты исследования рекомендуются для широкого внедрения в практическую деятельность врачей общей практики, поликлиник первичного уровня здравоохранения.
Цель исследования: Оценить эффективность применения лансопразола в сравнении со стандартной терапией омепразолом в лечении хронического гастродуоденита у детей. Материалы и методы: Проведено сравнительное исследование 60 детей с хроническим гастродуоденитом, разделенных на две группы по 30 человек. Первая группа получала лансопразол, вторая группа - омепразол в составе комплексной терапии. Оценка эффективности проводилась с использованием общеклинических, лабораторных и инструментальных методов диагностики.
Результаты: Применение лансопразола продемонстрировало статистически значимое улучшение клинических показателей и более быстрое купирование болевого синдрома по сравнению с группой омепразола.
Выводы: Лансопразол является эффективным препаратом для лечения хронического гастродуоденита у детей и может рассматриваться как альтернатива омепразолу.Rezyume. Original maqolada surunkali gastroduodenit bilan og‘rigan bolalarda yangi lansaprozol preparatini qo‘llashdan keyingi klinik belgilarni dinamikada tahlil qilib borish natijalari keltirilgan. Tadqiqot natijalarini umumiy amaliyot shifokorlari, sog‘liqni saqlashni birinchi bo‘g‘inidagi poliklinikalar amaliyotida keng targ‘ib etish tavsiya etiladi.
Tadqiqot maqsadi: bolalarda surunkali gastroduodenitlarni davolashda standart terapiya sifatida omeprazolni qo‘llash va lansoprazoldan foydalanilgandagi davolash samaradorligini solishtirib baholash.
Tadqiqot materiallari va usullari: surunkali gastroduodenit bilan og‘rigan 60 nafar bolani 30 nafardan 2 guruhga bo‘lib solishtirma tadqiqot o‘tkazildi. Birinchi guruh kompleks terapiya tarkibida lansoprazol, ikkinchi guruh – omeprazol qabul qildi. Samaradorlikni baholash umumiy klinik, laborator va instrumental tekshirishlardan foydalanib baholandi.
Natijalar: lansoprazolni qo‘llash statistik jihatdan klinik ko‘rsatkichlarni ahamiyatli darajada yaxshilanishini va omeprazol guruhiga nisbatan og‘riq sindromini tez bartaraf qilishini ko‘rsatdi.
Xulosa: Lansoprazol bolalarda surunkali gastroduodenitlarni davolash uchun samarali preparat hisoblanadi va omeprazolga al'ternativ sifatida qarash mumkin
BOLALARDA O‘TKIR OSTI SKLEROZLANUVCHI PANENSEFALITNING DIFFERENSIAL TASHXISI UCHUN NEYROFIZIOLOGIK VA PARAKLINIK MA’LUMOTLARNI INTEGRATSIYALASH
Relevance. Subacute sclerosing panencephalitis (SSPE) remains a devastating progressive encephalopathy in children, caused by persistent measles virus infection. Accurate differential diagnosis requires integrating clinical, neurophysiological, and paraclinical data. Materials and methods.This study analyzed 180 pediatric SSPE patients treated at the Center for the Development of Professional Qualification of Medical Workers and the National Children’s Medical Center between 2019 and 2024. Data included demographics, vaccination status, disease severity, electroencephalography (EEG), and magnetic resonance imaging (MRI). Results: Characteristic EEG periodic complexes and MRI white-matter abnormalities strongly correlated with clinical stage and functional decline. Vaccination coverage was low (40%), highlighting persistent susceptibility to measles-related complications. Our findings confirm that combining EEG, MRI, and cerebrospinal fluid antibody testing increases diagnostic certainty and distinguishes SSPE from mimicking neurological conditions. Conclusion. Early recognition through multimodal assessment is essential for timely management, counseling, and trial enrollment. Strengthening vaccination strategies and standardized diagnostic protocols may reduce disease burden and improve outcomes.Актуальность. Подострый склерозирующий панэнцефалит (ПСПЭ) остается разрушительной прогрессирующей энцефалопатией у детей, вызванной персистирующей инфекцией вируса кори. Точная дифференциальная диагностика требует интеграции клинических, нейрофизиологических и параклинических данных. Материалы и методы исследования. В данном исследовании были проанализированы 180 педиатрических пациентов с ПСПЭ, проходивших лечение в Центре развития профессиональной квалификации медицинских работников и Национальном детском медицинском центре в период с 2019 по 2024 год. Данные включали демографические показатели, статус вакцинации, тяжесть заболевания, электроэнцефалографию (ЭЭГ) и магнитно-резонансную томографию (МРТ). Результаты исследования. Характерные периодические комплексы на ЭЭГ и изменения белого вещества на МРТ сильно коррелировали с клинической стадией и функциональным ухудшением. Охват вакцинацией был низким (40%), что указывает на сохраняющуюся восприимчивость к осложнениям, связанным с корью. Наши результаты подтверждают, что сочетание ЭЭГ, МРТ и тестирования антител в спинномозговой жидкости повышает диагностическую достоверность и позволяет отличить ПСПЭ от имитирующих неврологических состояний. Вывод. Раннее выявление посредством мультимодальной оценки крайне важно для своевременного лечения, консультирования и включения в клинические испытания. Усиление стратегий вакцинации и стандартизация диагностических протоколов могут снизить бремя заболевания и улучшить исходы.Mavzuning dolzarbligi. O‘tkir osti sklerozlovchi panensefalit (O‘SSP) bolalarda qizamiq virusining doimiy infeksiyasi natijasida kelib chiqadigan og‘ir progressiv ensefalopatiya bo‘lib qolmoqda. Aniq differensial tashxis qo‘yish uchun klinik, neyrofiziologik va paraklinik ma’lumotlarni uyg‘unlashtirish talab etiladi. Tadqiqot materiallari va usullari. Ushbu tadqiqotda 2019-2024-yillar mobaynida Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi va Bolalar milliy tibbiyot markazida davolangan 180 nafar O‘SSP bilan og‘rigan bolalar tahlil qilindi. Ma’lumotlarga demografik ko‘rsatkichlar, emlash holati, kasallikning og‘irlik darajasi, elektroensefalografiya (EEG) va magnit-rezonans tomografiya (MRT) natijalari kiritildi. EEGning xos davriy komplekslari va MRTda oq modda o‘zgarishlari klinik bosqich va funksional pasayish bilan kuchli korrelyatsiyaga ega edi. Emlash qamrovi past (40%) bo‘lib, bu qizamiq bilan bog‘liq asoratlarga doimiy moyillikni ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari shuni tasdiqlaydiki, EEG, MRT va orqa miya suyuqligidagi antitanachalarni tekshirishni birlashtirish tashxis ishonchliligini oshiradi va O‘SSPni boshqa o‘xshash nevrologik holatlardan farqlashga yordam beradi. Ko‘p qirrali baholash orqali kasallikni erta aniqlash o‘z vaqtida davolash, maslahat berish va klinik sinovlarga jalb qilish uchun juda muhimdir. Xulosa. Emlash strategiyalarini kuchaytirish va standartlashtirilgan tashxis protokollarini joriy etish kasallik tarqalishini kamaytirishi va natijalarni yaxshilashi mumkin
BOSHLANGICH MAKTAB BOLALARIDA YURAK RISI O‘ZGARCHILIShINING YOSH VA JINSIY XUSUSIYATLARI (sharh)
The article is a review and is devoted to the role of the cardiovascular system in the age-related restructuring of the adaptive mechanisms of the child's body. The heart is a reliable indicator of all events occurring in the body, in this regard, heart rate indicators allow you to monitor the degree of tension of various regulatory circuits during the growth and development of the child. Based on the analysis of the literature, it is noted that the most significant decrease in heart rate during the year is observed from 8 to 9 years old, both in boys and girls. The heart rate of primary school children becomes more stable, but increases significantly under the influence of sudden and strong movements, positive and negative emotions. The level of functioning of the heart rhythm driver during this period is imperfect, which is especially pronounced in girls. Each period of ontogenesis is characterized by a certain relationship between the links of the autonomic regulation of the heart rhythm. It has been shown that the maturation and improvement of the level of functioning and regulation of the heart rhythm in children occurs in waves. At the age of 3 and 5 years, a period of increased sympathetic activity is noted, and at 4 and 6 years, activation of the mechanisms of autonomous regulation is manifested with a decrease in the activity of the central control mechanisms. The wave-like nature of the maturation of cardioregulatory systems was also discovered in the study of schoolchildren aged 7 to 10 and 7 to 13 years.Статья обзорная и посвящена роли сердечно-сосудистой системы в возрастной перестройке адаптивных механизмов детского организма. Сердце является надежным индикатором всех происходящих в организме событий, в связи с этим показатели кардиоритма позволяют следить за степенью напряжения различных контуров регуляции в процессе роста и развития ребенка. На основании анализа литературы отмечена, что отмечает, что наиболее существенное снижение ЧСС в течение года наблюдается с 8 до 9 лет, как у мальчиков, так и у девочек. ЧСС у детей младшего школьного возраста становится более устойчивой, но значительно увеличивается под влиянием резких и сильных движений, положительных и отрицательных эмоций. Уровень функционирования водителя сердечного ритма в этот период несовершенен, что особенно выражено у девочек. Для каждого периода онтогенеза характерно определенное соотношение между звеньями вегетативной регуляции сердечного ритма. Показано, что созревание и совершенствование уровня функционирования и регуляции сердечного ритма у детей происходит волнообразно. В возрасте 3 и 5 лет отмечается период повышенной симпатической активности, а в 4 и 6 лет проявляется активaция механизмов автономной регуляции при снижении активности центральных механизмов управления. Волнообразный характер созревания кардиорегуляторных систем обнаружен также при исследовании школьников в возрасте от 7 до 10 и от 7 до 13 лет.Maqola ko'rib chiqish bo'lib, yurak-qon tomir tizimining bola tanasining moslashuvchan mexanizmlarini yoshga qarab qayta qurishdagi roliga bag'ishlangan. Yurak tanadagi barcha hodisalarning ishonchli ko'rsatkichidir, shuning uchun yurak ritmi ko'rsatkichlari bolaning o'sishi va rivojlanishi davrida turli xil tartibga soluvchi davrlarning kuchlanish darajasini kuzatish imkonini beradi. Adabiyotlarni tahlil qilish asosida yil davomida yurak urish tezligining eng sezilarli pasayishi 8 yoshdan 9 yoshgacha bo'lgan o'g'il bolalarda ham, qizlarda ham kuzatiladi. Boshlang'ich maktab yoshidagi bolalarning yurak urishi barqarorlashadi, lekin keskin va kuchli harakatlar, ijobiy va salbiy his-tuyg'ular ta'sirida sezilarli darajada oshadi. Ushbu davrda yurak ritmi haydovchisining ishlash darajasi nomukammal, bu ayniqsa qizlarda namoyon bo'ladi. Ontogenezning har bir davri yurak ritmini avtonom tartibga solish bo'g'inlari o'rtasidagi ma'lum munosabat bilan tavsiflanadi. Bolalarda yurak ritmini ishlash va tartibga solish darajasining kamolotga etishi va yaxshilanishi to'lqinlarda sodir bo'lishi ko'rsatilgan. 3 va 5 yoshda simpatik faollikning kuchayishi davri kuzatiladi va 4 va 6 yoshda vegetativ tartibga solish mexanizmlarining faollashishi markaziy boshqaruv mexanizmlari faolligining pasayishi bilan namoyon bo'ladi. 7 yoshdan 10 yoshgacha va 7 yoshdan 13 yoshgacha bo'lgan maktab o'quvchilari o'rtasida o'tkazilgan tadqiqotda ham kardioregulyatsion tizimlarning etukligining to'lqinsimon tabiati aniqlangan
O‘TKIR TONZILLITNI DAVOLASHDA BOLALARDA INGALASYON BAKTERIOFAG TERAPIYASINI IMMUN TIZIMGA TA'SIRI
Relevance. Timely diagnosis and treatment of acute tonsillitis (AT) in children remains one of the current areas of outpatient care. At the same time, in recent years, the introduction of treatment methods using bacteriophages has become a relevant area in pediatrics. Objective. Analysis of the effect of inhalation bacteriophage therapy (IBT) on the local immune system of children with AT. Materials and methods. The study was conducted on the basis of a randomized controlled method. 212 children aged 4 to 15 years with AT and 110 practically healthy children (control group) were examined. The first group included 107 sick children with AT who received standard general treatment. The second group consisted of 105 children who received inhalation bacteriophage therapy (IBT) together with standard treatment. The immunological study included the determination of sIgA and TNF-α. IBT was performed using pyobacteriophage PLC (RF). Results. In children with AT, a decrease in the sIgA level was observed on the first day of the disease (in younger children - up to 40.9%, in adolescents - up to 41.9%). With IBT, by the sixth day of treatment in both age groups, an increase in sIgA to 96.9% was noted, in patients who did not receive IBT, this figure was on average 80.7%. Similar changes were observed when studying the TNF-α level. The TNF-α level, which was high in the acute phase of the disease, gradually decreased during treatment. On the third day of treatment in children receiving IBT, TNF-α decreased on average to 11.0%, and on the sixth day of treatment to 17%, from the initial level. Conclusion. The use of inhalation bacteriophage therapy in the complex treatment of children with acute tonsillitis against the background of an improvement in local immunity indicators by 16.3% contributed to a positive shift in the clinical signs of the disease by 1.39 times (p≤0.05).Актуальность. Своевременное диагностирование и лечение острого тонзиллит (ОТ) у детей остаётся одним из актуальных направлений амбулаторно-поликлинической помощи. Вместе с тем, в последние годы актуальным направлением в педиатрии становится внедрение методов лечения с применением бактериофагов. Цель исследования. Анализ влияние ингаляционной бактериофаг терапии (ИБТ) на местную иммунную систему детей с ОТ. Материалы и методы исследования. Исследование проводилось на основе рандомизированного контролируемого метода. Были обследованы 212 детей в возрасте от 4 до 15 лет с ОТ, и 110 практически здоровых (контрольная группа). В первую группу вошли 107 больных детей с ОТ, получавшие стандартное общее лечение. Вторую группу составили 105 детей, получавших совместно с стандартным лечением, ингаляционную бактериофаг терапию (ИБТ). Иммунологическое исследование включали определение sIgA и TNF-α. ИБТ проводилась с использованием пиобактериофага PLC (РФ). Результаты. У детей с ОТ наблюдали в первые сутки заболевания снижение уровня sIgA (у детей младшего возраста - до 40,9%, у подростков - до 41,9%). При ИБТ к шестому суткам лечения в обеих возрастных группах отмечали повышение sIgA до 96,9%, у пациентов не получавших ИБТ данный показатель составил в среднем 80,7%. Аналогичные изменения наблюдались при исследовании уровня TNF-α. Уровень TNF-α, который был высоким в острой фазе заболевания, постепенно снижался в процессе лечения. На третье сутки лечения у детей получавших ИБТ, TNF-α снизился снизился в среднем до 11,0%, и на шестой день лечения до 17%, от первоначального уровня. Заключение. Применение ингаляционной бактериофаг терапии в комплексном лечении детей с острым тонзиллитом на фоне улучшения показателей местного иммунитета на 16,3% способствовало положительному сдвигу клинических признаков заболевания в 1,39 раза (p≤0,05).Mavzuning dolzarbligi. Bolalarda o‘tkir tonzillitni (O‘T) o‘z vaqtida tashxislash va davolash ambulator-poliklinik yordamining dolzarb yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Shu bilan birga, keyingi yillarda bakteriofaglar yordamida davolash usullarini joriy etish pediatriyada dolzarb tendentsiyaga aylandi. Tadqiqot maqsadi. O‘T bilan og'rigan bolalarning mahalliy immun tizimiga ingalyatsion bakteriofag terapiyasining (IBT) ta'sirini tahlil qilish. Tadqiqot materiallari va uslullari. Tadqiqot boshqariladigan randomizatsion usul yordamida o‘tkazildi. O‘T bilan og'rigan 4 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan jami 212 nafar bola va 110 nafar amalda sog'lom bolalar (nazorat guruhi) tekshirildi. Birinchi guruhga standart umumiy davolanishni olgan O‘T bilan og'rigan 107 bemor bolalar kiritildi. Ikkinchi guruh 105 boladan iborat bo‘lib, ular standart davolanishga qo‘shimcha ravishda IBT olgan. Immunologik tadqiqotlar sIgA va TNF-a ni aniqlashni o‘z ichiga oladi. IBT pyobacteriophag-PLC (RF) yordamida amalga oshirildi. Natijalar. O‘T bilan og'rigan bolalarda kasallikning birinchi kunida sIgA darajasining pasayishi kuzatildi (kichik bolalarda - 40,9% gacha, o‘smirlarda - 41,9% gacha). Ikkala yosh guruhida davolanishning oltinchi kunida sIgA ning IBT bilan olgan bemorlarda - 96,9% gacha, IBT olmagan bemorlarga - 80,7% gacha o‘sishi qayd etildi. Xuddi shunday o‘zgarishlar TNF-a darajasini o‘rganishda ham kuzatildi. Kasallikning o‘tkir bosqichida yuqori bo‘lgan TNF-a darajasi davolanish davrida asta-sekin kamaydi. IBT olgan bolalarda davolanishning uchinchi kunida TNF-a boshlang'ich darajadan o‘rtacha 11,0% gacha, davolashning oltinchi kunida esa 17% gacha kamaydi. Xulosa. O‘tkir tonzillit bilan kassallangan bolalarni kompleks davolashda ingalatsion bakteriofag terapiyasidan foydalanish mahalliy immunitet ko‘rsatkichlarining 16,3% ga yaxshilanishi fonida, kasallikning klinik belgilarini 1,39 baravar ijobiy tamonga siljishga yordam berdi (p≤0,05)