2235 research outputs found
Sort by
Pan-European Planning Tool for Sustainable Energy Systems - ThermoMap Project
No full textGeothermal energy (heat) is CO2-neutral, quasi-inexhaustible and available at any time and almost everywhere. The exploitation of deep geothermal resources for producing electricity is not only an important component for creating innovative and renewable energy systems, but the use of shallow (focus: up to 400 metres depth) and even very shallow (focus: up to 10 m depth) geothermal potentials is also significant, e.g. for sustainable heating and cooling of residential and industrial buildings, etc. Furthermore in Europe, the installation and operation of very shallow heat collector systems is not as restricted by national and regional legislation as for deeper systems. Compared with the well-researched and already implemented solar, wind and hydropower domains, less research has been done in the analysis of very shallow geothermal energy potentials at the European level, also including the post-socialist countries of Eastern Europe. The key aim of the ThermoMap project is the mapping of very shallow geothermal energy potentials (called “vSGP”) across Europe, defined as the natural thermal conductivity of unconsolidated ground to a maximum depth of 10 m. It has solely made use of existing harmonised data sets. The project wants to provide general information for private and public stakeholders about parameters which are relevant for the installation of horizontal shallow geothermal systems. Nowadays the usage of renewable energy resources is easier than in socialist period because the infrastructural circumstances are not focused on single hydrocarbon energy resource like coal, gas or oil.Editors: Ivan Ratkaj, Danica Šantić, Marija Antić, Aljoša Budovi
The Impact of Tourism on Economic Growth and Development - The Case of the City of Valjevo
No full textTourism development is considered to be the productivity factor of the
economy of a city, region or a state, and the effects of tourism on
economic development and social life are numerous and powerful. Since
the City of Valjevo has appropriate tourism resources and is one of the
regional centers in the network of municipalities and cities of the
Republic of Serbia, it recognizes tourism as a possible solution for
optimal, long-term development. Therefore, the subject of this research
relates to the assessment of the significance of tourism industry for the
overall development of the City of Valjevo, as well as the perception of
basic parameters of this activity by using the Defert-Barretje index. The
aim of the research is to analyze direct and indirect effects of tourism on
the economy of the City of Valjevo, pointing out the particularities of this
branch of economy and determining the direction of the development of
the City of Valjevo regarding the role of tourism
Technology-Enhanced Assessment at universities and in schools: An initiative.
Get PDFBackground: Technology-enhanced assessment (TEA) is a broad term that encompasses the diverse methods, by which technology can be used to support the management and delivery of assessment in educational institutions, in workplace and lifelong learning, in professional training and development, and so on. Purpose of Study: There is a new initiative at the University of Belgrade, Serbia, to explore computing technology underpinnings of the practice of TEA (computing underpinnings of the practice [CUP] of TEA), at universities and in schools in the country. Sources of Evidence: The CUP of TEA initiative starts from the current insight into current practices of assessment processes in different educational institutions. The data collected include assessment process descriptions from these institutions, specification of technologies used for the purpose, and specification of the educational profiles of participants in the process. Main Argument: The CUP of TEA initiative develops: A novel and comprehensive framework for TEA to lay the foundation for systematic, accurate, effective, and innovative application and use of TEA in educational institutions; specifically designated sets of information and communication technology (ICT) tools and services – ICT toolsets – that support practical application of TEA; several application cases that implement the TEA framework and use different ICT toolsets for TEA in different educational contexts, showcasing the integration of best TEA practices into curricula; and a set of policies that enable educational institutions and their teachers to officially establish the use of the framework for TEA in their courses and daily work. The CUP of TEA initiative covers both formative and summative assessment and supports formal, non-formal, and informal learning and assessment. Conclusions: The ultimate goal of the initiative is not just better, faster, and more informative assessment. It is the creation of a robust teaching and learning assessment approach that improves and advances the quality and efficiency of education
Ograničavajući faktori i ekološki rizici opštine Lučani
Get PDFSavremenom čoveku je praktično nemoguće da izbegne uticaj na životnu sredinu, ali se taj uticaj može svesti na najmanju moguću meru. Problem istraživanja ovog rada usmeren je na sistematsko istraživanje ograničavajućih faktora životne sredine opštine Lučani. Cilj rada je da ukaže na neophodnost zaštite životne sredine navedene opštine i predstavi potencijalne opasnosti po životnu sredinu i zdravlje stanovništva navedene opštine. Kao rezultat datog istraživanja biće predstavljene karte zagađivača vazduha, voda i zemljišta, karta opasnog otpada, karta hazarda i degradiranih površina na teritoriji opštine Lučani, koje su rađene u softveru Geomedia Professional. Dati grafički prikazi mogu poslužiti kao osnova za primenu monitoringa životne sredine navedene opštine.Urednici: Miomir Pavlović, Miroslav Pavlovi
Održivi urbani razvoj i gradski saobraćaj (mobilni i stacionarni izvori zagađenja)
Get PDFDo sredine XXI veka gotovo dve trećine ukupnog svetskog stanovništva će živeti u gradovima. Ovi procesi ubrzane urbanizacije nose sa sobom značajne društvene i ekološke probleme koji su posebno istaknuti u zemljama u razvoju. Procenjuje se da udeo gradova u potrošnji ukupne svetske proizvedene energije ide čak i do 80% (OECD, 2010; UN-Habitat, 2018). Tome korespondira ogromna emisija CO2 (približno 70%) koja potiče najvećim delom iz saobraćaja i rezidencijalnog sektora (OECD, 2010). Usled izuzetno visokih transakcionih troškova smanjenje negativnih ekoloških efekata u sferi saobraćaja se pokazalo veoma komplikovanim, u poređenju sa stacionarnim izvorima zagađenja (industrija i zgrade). U pogledu održivog urbanog razvoja veliku ulogu igra sama urbana forma gradova, prvenstveno zbog jake međusobne zavisnosti koja postoji između nje i gradskog saobraćaja. Gradovi koje karakterišu visoke gustine naseljenosti, prostorna kompaktnost, izmešani gradski sadržaji i, u krajnjoj liniji, favorizovanje koncepta pristupnosti su značajno energetski efikasniji i pritom manje doprinose izmeni globalne klime. Stoga, orijentacija na održivi urbani razvoj se u velikoj meri zasniva na izmeni izgrađenog područja i saobraćajnih tokova, kao i na istinskom razmevanju njihove kompleksne međuzavisnosti. Кljučnu ulogu u postizanju ovih ciljeva ima urbano planiranje.It is estimated that by the middle of this century, nearly two-thirds of the world’s population will live in cities. These processes of accelerated urbanization carry considerable social and environmental problems, especially evident in developing countries. Some estimates suggest that cities account for as much as 80% of worldwide energy consumption (OECD, 2010; UN-Habitat, 2018). This corresponds to the enormous CO2 emission (approximately 70%) arising mainly from the transport and residential sectors (OECD, 2010). Due to the extremely high transaction costs, the reduction of negative transport environmental effects has proved to be very complicated, compared to stationary sources of pollution (industry and buildings). In terms of sustainable urban development, the urban form of cities plays a major role, primarily because of the strong interdependence that exists between it and urban transport. Cities characterized by high population densities, spatial compactness, mixed urban land use and, ultimately, favoring the concept of accessibility are significantly more energy efficient and thus contribute less to changing global climate. Therefore, the orientation to sustainable urban development is largely based on the revise of the built-up area and transport patterns, as well as on the true understanding of their complex interdependence. Urban planning plays a key role in achieving these goals
Ključni izazovi održivog razvoja - iscrpljivanje neobnovljivih energetskih resursa i izmena globalne klime
Get PDFUmereni pristup održivom razvoju stavlja u fokus kritični prirodni kapital kao onaj deo prirodnog kapitala koji je neophodan za obavljanje ključnih funkcija životne sredine i koji ne može biti supstituisan drugim vrstama kapitala (stvorenim i/ili ljudskim). U okviru prirodnih resursa posebno mesto zauzimaju energetski resursi, a u okviru njih neobnovljivi energetski resursi, kako zbog njihovog značaja za ekonomski razvoj i nivo društvenog blagostanja, tako i zbog činjenice da od njih zavise bitne funkcije prirodnih sistema. Ukupna svetska potrošnja energije se u protekle četiri decenije više nego duplirala, prvenstveno usled naglog porasta svetske populacije i ubrzanog ekonomskog razvoja. Oba ova procesa su posebno izražena u zemljama u razvoju. Uprkos otrežnjujućoj spoznaji o neverovatnoj dinamici iscrpljivanja neobnovljivih resursa i krajnje negativnim posledicama po životnu sredinu, učešće energetskih izvora u ukupnoj finalnoj potrošnji energije se nije značajno menjalo poslednjih decenija. Danas fosilna goriva podmiruju skoro 70% energetskih potreba. Najveći deo globalne emisije GHG gasova potiče upravo od sagorevanja fosilnih goriva, čak preko 60%. Slično kao i u pogledu potrošnje energije, zemlje u razvoju sve više dobijaju na značaju i u procesu emisije CO2 - njihovo učešće u svetskoj emisiji se dupliralo u poslednje četiri decenije. Danas su industrija i saobraćaj gotovo izjednačeni u ukupnoj svetskoj potrošnji energije. Posebno je značajno što potrošnja energije u saobraćaju raste po najvećoj stopi - u poslednje četiri decenije se skoro utrostručila. Takođe, nafta kao energetski izvor gubi na značaju u svim sektorima osim u saobraćaju
Investigating Attitudes and Intentions of the Population in Relation to Migration and Determining the Impact of Migration on Demographic Aging in Four Local Government Units, with the Purpose of Formu
Get PDFBispiraloconulus serbicus Schlagintweit, Bucur & Sudar, 2019 (arborescentni Bentoski foraminifer) i Torremiroella hispanica Brun & Canérot,1979 iz gornjobaremskog sedimentnog basena Kopet-Dag (SI Iran) i njihove paleobiogeografske revizije
Get PDFDuring micropaleontological investigations on the Lower Cretaceous successions of the Tirgan Formation in Kopet-Dagh sedimentary basin, some new achievements are yielded. In this regards, the first occurrence of Bispiraloconulus serbicus Schlagintweit, Bucur & Sudar in close association with Torremiroella hispanica Brun & Canérot is reported for the first time from the Upper Barremian of Kopet-Dagh sedimentary basin (NE Iran). The biostratigraphic investigations were carried out on a 197.5 m thick Gelian stratigraphic succession cropping out along the Tirgan Formation located 35 km southwest of Shirvan town. This study reviews the palaeogeographical distribution and age of Bispiraloconulus serbicus Schlagintweit, Bucur& Sudar and Torremiroella hispanica Brun & Canérot along the northern Tethyan margins and extends its palaeobiogeographical existence.Mikropaleontološka istraživanja donjokredne sukcesije formacije Tirgan u Kopet-Dag sedimentacionom basenu (SI Iran) su pružila nove podatke. S tim u vezi, prvi put je u sedimentima Gornjeg Barema dokumentovan Bispiraloconulus serbicus Schlagintweit, Bucur& Sudar u asocijaciji sa Torremiroella hispanica Brun & Canérot. Biostratigrafska istraživanja su obavljena na stratigrafskom profilu Gelian (Formacija Tirgan) ukupne debljine 197,5 m koji je otkriven 35 km jugozapadno od grada Shirvan. U radu je data revizija paleogeografskog rasprostranjenja i starosti foraminifera Bispiraloconulus serbicus Schlagintweit, Bucur & Sudar i Torremiroella hispanica Brun & Canérot duž severnogo boda Tetisa
Značaj kartografije u planiranu i zaštiti prirodnih i kulturnih dobara
Get PDFBitnost i istorijska vrednost prirodnih i kulturnih dobara Srbije zahteva
organizovan, odgovoran i profesionalan pristup pri njihovom planiranju, kompleksnoj
zaštiti i očuvanju u strateškim dokumentima. Bogatstvo prirodnih i kulturnih dobara
Srbije i svesnosti o njihovom značaju, nameće pitanje zaštite stvorenih kulturnih dobara
u interakciji sa prirodnim okruženjem. Mnogobrojni vidovi interakcija prirodnih i kulturnih
dobara i njihove forme mogu se efikasno sagledati 2D, 3D i 4D kartografskim prikazima.
Savremena kartografska produkcija usmerena je ka obradi, prezentaciji i distribuciji
velike količine geopodataka, za potrebe planiranja i zaštite prirodnih i kulturnih dobara u
prostornim i urbanističkim planovima. Potencijali digitalne grafike kartoprostora pružaju
široku mogućnost prilagođavanja prezentacije njihovih sadržaja. Ona služi kao: - grafička
baza podataka; - vizuelni putokaz; - način grafičkog saopštavanja; - alternativni prikaz
menjanjem perspektive, razmere, projekcije, stepena generalizacije; - za pridruživanje i
grafičku obradu dodatnih geopodataka iz različitih izvora-baza podataka i dr. Pored podataka
postojećeg stanja, tokom procesa planiranja i zaštite prirodnih i kulturnih dobara, formira
se i obimna produkcija prostornih podataka vezanih za planska rešenja. Kartografski prostor
se u toku tih istraživačkih, transformacijskih, reprodukcijskih i publikacijskih postupaka sve
više širi. Primena savremenih metoda geovizuelizacije omogućava fleksibilnost neophodnih
aplikacija (interaktivnosti, animacije, multimedija, multivarijantne prezentacije).
Prirodna i kulturna dobra Srbije predstavljaju njenu vrednost, koju treba prepoznati,
poštovati, odgovorno čuvati i prezentovati. U multidisciplinarnom sistemu razumevanja
geopodataka vezanih za prirodna i kulturna dobra, neophodan je jasan i objektivan prikaz
njihovog realnog stanja, njihovih funkcija, interakcija, značaja, saznanja o eventualnim
problemskim situacijama, ugroženosti, planskim promenama, pravcima razvoja i zaštite.
Prezentacija karakteristika prirodnih i kulturnih dobara kartografskim putem omogućava da
se one predstave i shvate stručno, jasno i očigledno. Pri tome, neophodno je poštovanje
zakonske regulative u oblasti prostornog planiranja i životne sredine.Urednici: Filipović Dejan, Velimir Šećerov, Bogdan Lukić, Uroš Radosavljević, Miroslav Mari
Prostor, aglomeracijske ekonomije i urbani razvoj
Get PDFIn the major theories of economic development, the spatial aspect has often been neglected. Within the evolution of regional development theories, not only is there a shift in focus from exogenous to endogenous factors, but also an increasing importance of human capital in the development process. Agglomeration economies are ultimately driven by savings in transport costs, related not only to the exchange of goods and services, but also to people and ideas. Large cities play crucial role in knowledge spillover because the interaction of educated and creative people stimulates innovation. Also, it is obvious that there is a very pronounced feedback principle between urban growth and the knowledge spillover. Contemporary urbanization trends are perfectly matched with the technological advances of the new age which led to sharp decrease of costs of communication and transfer of information. These processes (that trigger pronounced agglomeration diseconomies, such as pollution, rising cost of living and congestion), accompanied by the demographic explosion that is especially evident in developing countries, bring into focus the problems of urban development.U vladajućim teorijama ekonomskog razvoja prostorni aspekt je bio vrlo često zanemarivan. U evoluciji teorija regionalnog razvoja uočava se ne samo pomeranje fokusa sa egzogenih na endogene faktore već i rastući značaj ljudskog kapitala u procesu razvoja. Aglomeracijske ekonomije, u krajnjoj liniji, nastaju usled ušteda u transportnim troškovima, vezanim ne samo za razmenu dobara i usluga, već i ljudi i ideja. Veliki gradovi imaju presudnu ulogu u prelivanju znanja budući da, interakcija obrazovanih i kreativnihljudi stimuliše inovacije. Očigledno je i da između urbanog rasta i prelivanja znanja postoji veoma izražen princip povratne sprege. Savremeni trendovi urbanizacije se savršeno poklapaju sa tehnološkim napretkom novog doba koji je doveo do značajnog opadanja troškova komunikacije i prenosa informacija. Ovi procesi (koji izazivaju sve izraženije aglomeracijske disekonomije poput zagađenja, narastajućih troškova života i zagušenja) praćeni demografskom eksplozijom, posebno istaknuti u zemljama u razvoju, stavljaju ufokus problematiku urbanog razvoja