2235 research outputs found
Sort by
Osnovne odlike urbanizacije Republike Srpske (Bosna i Hercegovina)
No full textProces urbanizacija kao kompleksan naseobinsko-geografski i društveno-ekonomski
kontinuirani proces u Republici Srpskoj se može posmatrati sa geografskog, sociološkog,
urbanističkog, ekonomskog, demografskog, ekološkog, politikološkog i drugih aspekata.
Urbanu mrežu Republike Srpske (Bosna i Hercegovina), s obzirom na društveno-istorijski razvoj
i istorijsko-genetski (dis)kontinuitet kao i složenost fizičko-geografske osnove, zatim nejednak
nivo ekonomskog razvoja, rascepkanost teritorije itd, karakterišu funkcionalno neusaglašeni i
hijerarhijski nekompatibilni urbani sistemi. Prostorno i populaciono najveći gradovi, koji čine,
uslovno rečeno, kostur urbanog sistema Republike Srpske, locirani su duž transferzalnih i
longitudinalnih razvojnih osovina u dolinama velikih reka (Vrbas, Sava, Sana, Drina i Bosna).
U radu su istaknuti i analizirani problemi neravnomernog prostorno-demografskog razmeštaja
urbanih centara u Republici Srpskoj (BiH), kao i osnovne odlike procesa urbanizacije
Migracije u nacionalnom kontekstu – mapiranje istraživačkih izazova
No full textSavremene migracije stanovništva odlikuju se dinamičnom prirodom, te je od izuzetne važnosti da naučna saznanja, kao i mere javnih politika budu zasnovani na aktuelnim istraživanjima i tačnim i ažuriranim podacima. Jednako značajni mogu biti kako teorijski radovi koji objašnjavaju pojedine fenomene i koncepte, tako i empirijski radovi koji osvetljavaju konkretne probleme u procesu formulisanja ili sprovođenja mera javne politike. U nameri da se ukaže na jasne veze između nalaza sadržanih u nacionalnim časopisima međunarodnog značaja (u kategoriji M24) u Republici Srbiji i potreba kreatora javnih politika u oblasti migracija, identifikovan je i analiziran 41 rad u tri specifična tematska polja: migracije i razvoj, integracija migranata i upravljanje migracijama. Analiziranjem istraživačkih trendova, pristupa, tema i nalaza u domaćim naučnim radovima izvedeni su određeni zaključci i date su preporuke. Na osnovu detaljne analize utvrđeno je da izabrani radovi mogu poslužiti kao pouzdan i koristan izvor saznanja za donosioce odluka u procesu kreiranja javnih politika, što je od velike važnosti za koncipiranje efikasnih i pravovremenih odgovora države na izazove u sferi migracionih fenomena
European drought management and perception - insights from 2018 & 2019 events
No full textThe data provides all data from the manuscript:"Lessons from the 2018-2019 European droughts: A collective need for unifying drought risk management " as submitted to AGu- Earth future.Data material for: [https://doi.org/10.5194/nhess-22-2201-2022]Related to published version: [https://gery.gef.bg.ac.rs/handle/123456789/2066
Supranational Frameworks for Territorial Governance and Spatial Planning in the Western Balkans
No full textThe chapter offers a general overview of the most common supranational recommendations and initiatives as frameworks within which countries of the Western Balkans define and implement their spatial policies. By using a comparative approach, the aim of the chapter is to identify specific aspects in which reflection is the highest, as well as to contemplate on the necessity of creating a specific supranational framework for spatial planning and territorial governance for the WB countries. The latter could contain a set of recommendations and initiatives tailored to the experiences, opportunities and challenges of the region. Supranational frameworks, as instruments for better addressing the territorial development, should be created and implemented through the advanced forms of cooperation, taking into account all levels of governance, but especially finding the way to reach the local level. These are, however, particularly challenging in the Western Balkan region due to the small size of countries and the current political and economic context
Depopulacioni prostori u srbiji u 21. veku – od lokalnog do nacionalnog problema
Get PDFDepopulacioni ili napušteni prostori nastaju kao posledica pražnjenja naselja i potpunog iščezavanja ljudskog faktora u korišćenju prostora. Cilj rada je utvrđivanje veličine i strukture prostora – klastera koji se može smatrati napuštenim na regionalnom nivou, odnosno nivou administrativnih okruga. U radu je izdvojen prostor na nivou okruga u Srbiji u okviru kojeg su se desile značajne promene u korišćenju zemljišta u periodu 2000-2018. Analizirane su vremenske serije formalnih baza podataka i podataka dobijenih GIS alatima kako bi se uočile promene u strukturi površina i definisao trend srastanja odnosno povećanja praznog prostora tokom poslednje dve decenije. U radu su analizirani planski dokumenti i strategije kako bi se utvrdilo sa kojim problemima država identifikuje napuštene prostore i kakva planska rešenja su moguća.Urednici: Dejan Filipović, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđevi
Ocena potencijalne konfliknosti između zaštite prirode i razvoja ekoturizma na području posebne namene specijalnog rezervata prirode „Obedska bara“
Get PDFGIS zaštićenih prirodnih dobara je veoma važan jer pomaže upravljaču za bolje upravljanje zaštićenim prirodnim dobrom, za unapređenje stanja životne sredine na tom području, kao i razvoj određenih vidova turizma. Kako bi se odredila konfliknost na nekom zaštićenom području prvo se vrši ocena vrednosti prostora zaštićenog dobra u funkciji zaštite prirode, zatim ocena pogodnosti prostora zaštićenog dobra za određenu delatnost uz odgovarajuća ograničenja i na kraju sprovedene analize daje ocena potencijalne konfliknosti između zaštite prirode kao prioritetne aktivnosti na zaštićenom prostoru i izabrane delatnosti. U radu je određena ocena na prostoru specijalnog rezervata prirode „Obedska bara“ sa mogućnostima razvoja ekoturizma.Urednici: Dejan Filipović, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđevi
Konflikti privrednog korišćenja geoloških resursa i očuvanja prirode na području Fruške Gore
No full textU radu je analizirana raznovrsna geološka građa Fruške gore kao odraz njenog sastava od stena različitog mineraloškog sastava, načina postanka i starosti. Složena geološka prošlost i evolucija ove planine, uticala je na formiranje više ležišta mineralno-sirovinskih resursa. Najzastupljeniji su nemetali: ležište trahita („Kišnjeva glava“ kod Rakovca), ležišta cementnog laporca i tufa (kod Beočina), krečnjaka i dolomita (Paragovo, Sremski Karlovci, Jazak). Eksploatacija lesa i gline se koristi u industriji građevinske opeke. Lignit je zastupljen na severnim i južnim padinama, a najpoznatiji je nekadašnji rudnik mrkog uglja „Vrdnik“. Prikazan je teritorijalni razmeštaj geoloških resursa i načini eksploatisanja i korišćenja u funkciji privrednog razvoja. Cilj ovog rada je da se ukaže na konflikte između antropogenih aktivnosti na bazi korišćenja postojećih resursa u privredi sa jedne strane i značaja očuvanja ovog jedinstvenog prirodnog kompleksa od negativnog dejstva rudarske i industrijske delatnosti. U radu su izdvojeni predlozi i načini uspostavljanja ravnoteže između eksploatacije ležišta sirovina i očuvanja unikatnog zaštićenog prirodnog dobra.Urednici: Dejan Filipović, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđevi
Regional geoecological aspects of transformation of the hydrosphere of transboundary river basins of Europe
No full textAnalysis of the main regional geoecological aspects of the transformation of the hydrosphere of the transboundary catchment river basins of Europe – the Danube (Black Sea) and the Vuoksa (Baltic Sea); characteristics of the state of the transboundary groundwaters of the Middle Danube (Serbia) and Vuoksa (Russia); and analysis of the spectrum of pollutants of the hydrosphere of the regions
Artificial Snowmaking: Winter Sports Between State-Owned Company Policy and Tourist Demand
No full textDue to changing climatic conditions, artificial snowmaking has become a major method of ski resort adaptation globally. It is a financially intensive operation requiring high start-up investment and involving operating costs that are dependent on weather conditions. Operational costs and the expansion of artificial snowmaking systems increase the price of ski passes. In our work, we analyzed the operations of a public company that operates the largest ski resorts in Serbia and directs the flow of winter sports tourism. We tried to determine, by means of correlation, the extent to which ski pass prices in the biggest winter resort in Serbia are influenced by factors such as natural snow cover, number of tourist overnights, ski run length, and local wages. The results of the survey indicate an increasing transformation of the ski resort into a thematic attraction independent of climatic factors in terms of determining ski pass prices
Synoptic characteristics of an extreme weather event: the tornadic waterspout in Tivat (Montenegro), on June 9, 2018
Get PDFRecently Montenegro has often been faced with extreme weather events. The aim of this paper is to provide a detailed synoptic analysis of a severe weather event, a waterspout, and to confirm an indication that in most cases such events could potentially be forecasted, which is of great practical significance, since human lives and property can be saved. The paper presents the research results of synoptic and mesoscale weather conditions which created a favourable meteorological environment for a waterspout development in Tivat (Montenegrin coast) on June 9, 2018, around 01 UTC (03 CET). Based on field survey analysis, the rating of tornado intensity by the Fujita scale (F-scale) has been done by assessing the damage. The synoptic type for this situation was CLOSED-SW and was determined by a detailed examination of atmospheric circulation. The results presented in the manuscript can help decision makers in Montenegro to take certain adaptation measures (above all, in tourism and construction) in order to mitigate the negative consequences of weather extremes