2235 research outputs found
Sort by
A Case Study on the Danube Limes in Serbia: Valorisation and Cartographic Analyses of Selected Tourism Products
Get PDFCultural assets in the area of the Danube Limes in Serbia are an integral part of the world
heritage “Roman Empire Borders”. The research presented in this paper includes the tourist and
cartographic visualization of 19 Roman sites in the Danube Limes region of Golubac–Radujevac,
to determine the real possibilities of tourism development in this area. The historical and cultural
heritage of this area is among the most attractive tourist destinations in Serbia, Djerdap National
Park and Djerdap Geopark. Despite its diverse cultural and historical values and the specific and
unique natural environment, this area is not sufficiently used for tourism. The research included
the evaluation of localities, which may serve as the basis to establish which activities should be
undertaken in order to plan, use, preserve, and protect such important cultural assets, under the
principles of sustainable tourism development. Information based on spatially referenced data in the
research process requires cartographic support, in order to understand the geospatial relations of
the site significance. Cartographic visualization enabled efficiently systematized data organization,
spatial identification, presentation, and the use of complex information from the mapped area in the
data analysis in this paper
Urbanizacija kao faktor nastanka degradiranih površina na teritoriji opštine Rakovica
Get PDFPredmet istraživanja rada su degradirane površine u opštini Rakovica. Zadatak istraživanja
je uvideti koje su antropogene aktivnosti dovele do pojave degradacije zemljišta i koje
su bile prirodne predispozicije koje su ubrzale taj proces. Cilj je dati predloge za sanaciju
degradiranih površina i predloge mera koje će doprineti održivom urbanom razvoju opštine
Rakovica. U radu je predstavljen istorijat urbanog razvoja naselja, razvoja industrije i privrede,
kao i sadašnje stanje. Degradirane površine koje su prouzrokovane urbanizacijom
i antropogenim delatnostima, a koje su obuhvaćene radom su: stambeni i industrijski
objekti, „divlje“ deponije, građevinsko zemljište, groblja, kamenolom, veštačka akumulacija
i saobraćajna infrastruktura. Upotrebom GIS-a navedeni podaci su kartografski prikazani. U
Opštini je u prošlom veku bila dominantna industrijska proizvodnja, a sada su tu „braunfild“
lokacije koje treba prenameniti. Kako bi se napredak opštine Rakovica usmerio ka održivom
urbanom razvoju, sa akcentom na zaštitu životne sredine i zaštitu urbanih predela, dati su
predlozi „reciklaže“ predela i prenamena „braunfild“ lokacija.Urednici: Svetlana Stanarević, Aleksandra Đuki
Development of a Calculation Concept for Mapping Specific Heat Extraction for Very Shallow Geothermal Systems
Get PDFHorizontal shallow geothermal applications are easy to install, and their installation process is less liable to legislation than other geothermal systems. Due to a lack of planning guidance, the opportunity to implement such systems is often overlooked, although geothermal installations are urgently needed as a sustainable energy source. To give a foundation for including very shallow geothermal systems in local heat supply planning, potential maps are crucial. To enable their utilization in energy use plans or similar elaborations for municipalities, location-specific and system-specific heat extractions are required. Since applicable standards are not available, it is nearly impossible to provide aggregate propositions, which are essential for potential maps. In this study, a concept was evolved for deriving very shallow geothermal potential maps with location-specific and system-specific heat extraction values. As a basis, VDI 4640 Part 2 information regarding heat extraction and respective climate zone references was utilized. Furthermore, climate information and a soil map were needed to apply the concept to the study area. The application of the concept in an Austrian study area resulted in appropriate potential maps. Moreover, this concept is similarly applicable in other areas of interest
Rebuilding post-communist city identity: The case of Novi Pazar, Serbia
Get PDFIn line with contemporary urban policy to build a competitive city identity, this article deals with the post-communist identity of Novi Pazar, a medium-sized city in southwestern Serbia. Research attention is centred on building urban identity through the dynamic interaction between actors and socio-spatial structures. Following Bourdieu’s notion of habitus, the concept of a city’s habitus is employed as well as Lefebvre’s concept of the social production of space. Special focus is placed on the challenges that post-communist cities face in re-establishing their identity following the former promotion of the “communist (industrial) city” and its subsequent decline. The analysis is based on a survey of residents of Novi Pazar (n = 299) and interviews with experts employed in local government and other local institutions/organizations (n = 14), as well as content analysis of the city’s official website. Novi Pazar is a city with a potentially strong identity but also with considerable structural constraints that block the local agency needed to activate the city’s identity potential
The Change in Educational Assortative Mating in Serbia and Slovenia, 1970–2020
Get PDFThis paper explores marital matching patterns from the perspective of the partners’ educational attainment, focusing on the link between gender asymmetry in education and educational hypergamy. In order to assess to what extent the tendency for women to marry men of higher educational status is related to the educational gender gap in Serbia and Slovenia, we calculate an index for women’s educational advantage, and an index for the prevalence of educational hypergamy. Our results confirm the following: the growth of education is associated with an increase in female educational advantage; the relationship between female educational advantage and educational hypergamy is strongly negative; and there are no significant differences in assortative mating patterns between Serbia and Slovenia
The impact of urbanization on rural economy based on sustainable development in Serbia: Case study of the Zlatibor District
No full textA prerequisite to the development of rural areas is the establishment of a stable ecological, economic and social environment that provides employment for the local population and investments aimed at environmental protection. In modern times, the natural and living environment of rural areas is greatly endangered by the process of urbanization and its attendant effects, which is reflected in particular by changes in the socio-economic status of villages. The paper presents possible ways to revive villages and rural economies in Serbia in line with the concept of sustainable development. Relevant indicators are used to classify urban and rural areas, providing a data base for planners and decision makers when creating future development strategies and other documents, ranging from local communities to entire national territories. Attention is focused on applying the mechanisms of small development nucleuses as potential bases to keep the population in rural areas, with the production of health food, energy from alternative sources, ecologically acceptable waste treatment technology, etc
Seoska naselja u Srbiji – stanje i perspektiva
Get PDFSeoska naselja čine složen, višeslojno kompleksan i dinamičan naseobinski skup na negradskom području, specifično ekološki i istorijski determinisan, socijalno i ekonomski oblikovan, prostorno izdiferenciran entitet. Obeležen je regionalnim razlikama u intenzitetu i dinamici razvojnih procesa, sa kompleksom geografskih i društveno–ekonomskih faktora koji su uslovili formiranje različitih tipova naselja, čija se dinamika transformacije i usklađivanje sa savremenim razvojnim trendovima odvijala različitim tempom. Njihove karakteristike i specifičnosti prostora u kojima su locirani determinisali su ulogu u sistemu mreže naselja i prostornoj organizaciji Srbije. Sistem seoskih naselja ne može se jednolično, linearno i ravnopravno tretirati, već se mora vezivati za identitet prostornih celina u kojima su ona razvijena, u koegzistenciji sa drugim prostornim i naseobinskim formama koje su u datoj celini razvijene. Kako bi se uvažile osobenosti prostornih celina i pospešila integracija ruralnog prostora, predložen je novi, dopunjen model prostorne organizacije, gde se u mreži seoskih naselja izdvajaju primarna naselja – sa bazičnim funkcijama; razvojni centri – sa centralnim funkcijama i razvojnom ulogom; i prigradska naselja – spona između ruralnog okruženja i urbanog centra.Urednici: Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljević, Marija R. Jefti
Uloga scenarija u planiranju na lokalnom nivou: razumevanje sistema i prepoznavanje javnog interesa
Get PDFProstorno planiranje, kao racionalno, vrednosno neutralno, sa pristupom odozgo-nadole se pokazalo kao neuspešno prilikom suočavanja sa složenim problemima pluralističkih društava u krizi. Povećanje heterogenosti društva dovelo je do stvaranja različitih koncepata javnog interesa, koji i danas muče prostorno planiranje. Zajedno sa krizom države blagostanja i demokratskog kapitalizma, došlo je do marginalizacije direktnog razmatranja javnog interesa u planiranju, dok je sa druge strane povećano razmatranje pitanja održivosti, otpornosti, nejednakosti, pravde, itd. Prepoznavanje različitih interesa javnosti i pojedinaca na različitim nivoima, razumevanje njihovih odnosa u prostoru i kasnije obezbeđivanje vertikalne i horizontalne koordinacije kroz usklađivanje planskih dokumenata, je postalo ključni izazov planera u oblasti njihovog delovanja. Ova potreba je posebno izražena na lokalnom nivou, gde je za razumevanje procesa u prostoru i javnog interesa potrebno koristiti naučne metode, tehničke veštine i etičke principe uz pomoću kojih bi došli do drugih vrsta znanja, kao što su lokalno, iskustveno i intuitivno. Međutim, prikupljanje različitih vrsta saznanja nije cilj samo po sebi. Cilj je izgradnja i jačanje kapaciteta za sprovođenje procesa tokom kojeg planeri uz participaciju javnosti, kreiraju nova znanja, koja su važna za prepoznavanje i zaštitu javnog interesa na lokalnom nivou, postizanje konsenzusa i donošenje odluka o akcijama i budućem pravcu prostornog razvoja. Metod scenarija, kao proces oblikovanja mogućih budućnosti, nudi osnovu za ostvarenje prethodno pomenutog cilja. Izrada scenarija ima ulogu da poveže racionalno planiranje sa uključivanjem javnosti u proces planiranja, kroz zamišljanje normativne budućnosti. Ovom ulogom izrada scenarija doprinosi boljem razumevanju procesa u prostoru i defi nisanju javnog interesa, tako što upotrebom kvantitativnih i kvalitativnih analiza uz učešće javnosti dovodi do kreiranja alternativnih ciljeva i planskih rešenja, do kojih se ne može doći isključivo korišćenjem podataka ili predikcijom zasnovanoj na matematičkim modelima.Urednici: Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljević, Marija R. Jefti
Rezervati biosfere – potencijali ili ograničenja razvoja ruralnih područja
Get PDFBazični pristup koncepcije UNESKO programa „Čovek i biosfera” (MaB) kojim je predviđena izgradnja globalne mreže rezervata biosfere, zasnovan je na harmoničnom poštovanju i primeni principa zaštite prirode, ekonomskog razvoja i očuvanju autentičnih kulturnih vrednosti lokalnih zajednica. Racionalno korišćenje prirodnih resursa nalazi se u osnovi funkcioalnog pristupa zaštiti biodiverziteta, geodiverziteta i diverziteta predela, te je od izuzetnog značaja za planiranje razvoja ruralnih područja koja se nalaze unutar granica rezervata biosfere. Sa teritorije Republike Srbije u globalnoj mreži rezervata biosfere nalaze se područja Golija – Studenica i Bačko Podunavlje, kao i prekogranični rezervat Mura – Drava – Dunav. Da li je ovaj međunarodno privilegovan status zaštite prirodnih vrednosti omogućio lokalnim stanovnicima nove razvojne potencijale (npr. održivi razvoj turizma) ili su strategije planiranja razvoja suočene sa nepremostivim ograničenjima? Ovim radom biće sagledane specifične mogućnosti koegzistencije multifunkcionalnog pristupa razvoju ruralnih područja koja se nalaze unutar granica MaB rezervata biosfere na teritoriji Republike Srbije. Primenom Q-gis softverskog alata i Corine Land Cover otvorene baze podatka biće analizirana namena zemljišta u rezervatima biosfere Golija-Studentica i Bačko Podunavlje u periodu od 1990. godine do 2018. godine. Cilj analize je da proceni da li je došlo do značajnije prenamene zemljišta in način funkcionisanja lokalnih zajednica u okviru rezervata prirode.Urednici: Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljević, Marija R. Jefti
Трансформација бања Србије у савремене центре spa и wellness туризма
Get PDFДанас се улога бања значајно променила, пре свега у мотивацији људи који их посећују. Да би опстале у новонасталим условима пооштрене конкуренције, бање су морале проширити дијапазон услуга и модернизовати понуду. У савременом бањском туризму све је више захтева за wellness програмима, који постају део туристичког производа са све јасније дефинисаним разликама у односу на изворно значење здравственог туризма у бањама. Пружање увида у потрошачко понашање бањских туриста у специфичном социокултурном контексту - земљи са одложеним и продуженим транзиционим процесима, чије бањске дестинације пролазе још један облик транзиције, а то је њихова трансформација од традиционалних бања до модерних spa и wellness центара, свакако је један од фокуса истраживања представљеног у овој монографији.
Ова монографија је резултат вишегодишњег научног истраживања аутора за потребе докторске дисертације, на чијим је резултатима и базирана. Монографија је намењена, пре свега студентима Географског факултета Универзитета у Београду, али је могу користити и студенти туризмологије, географије и сродних дисциплина са других универзитета. Књигу могу користити и сви стручњаци из области туризма, који су на било који начин повезани или
заинтересовани за бање и бањски туризам у Србији, и свакако сви читаоци који су заинтересовани да прошире знања из ове области