2235 research outputs found
Sort by
Comparative analysis of spatial planning systems and policies: Case study of Montenegro, Republic of North Macedonia and Republic of Serbia
Get PDFThe paper contains an analysis and assessment of the planning system of three countries, Montenegro, Republic of North Macedonia and Republic of Serbia, located in the area of Southeastern Europe and the Western Balkans. Comparative analysis of development of the planning system includes several aspects - the level of the presence of the strategic and legal approach to the planning documents, adhering to the principle of sustainable development with a developed system of the preservation of environment, the types of plans and planning competence at different territorial levels with an assessment of achieved decentralization and democratization, connection between the private and the public sector, land management. The issue of vertical and horizontal coordination, including territorial cooperation, the existence of monitoring and implementation of plans, the coherence of planned objectives and developments in the area, the degree of representation of theoretical methodology in planning documents, the classification of three countries into one of the four European planning systems, as well as other numerous problems and challenges for the future in planning and in the space of the three states are contained in this paper
Ruralni turizam u funkciji demografskog razvoja u zaštićenim prirodnim i kulturnim dobrima - studija slučaja Parka prirode „Stara planina“
Get PDFU radu se analizira značaj seoskog turizma u očuvanju i unapređivanju demografske, ekonomske i ekološke vitalnosti ruralnog prostora u zaštićenim prirodnim i kulturnim dobrima. Težište rada je da se na primeru seoskih naselja u Parku prirode „Stara planina“ sagleda na koji nači je moguće kroz ekonomsku diverzifikaciju i razvoj ruralnog turizma angažovati raspoložive ljudske resurse kao potencijalne nosioce demografskog, ekonomskog, socijalnog i kulturnog razvoja. U radu su predstavljeni prirodni i antropogeni potencijali Stare planine, glavni trendovi razvoja ruralnog turizma i njegov značaj u procesu ruralne revitalizacije i kreiranja odgovarajućih modela i strategija ruralnog razvoja, sa posebnim osvrtom na mogućnostima obezbeđivanja demografske održivosti i vitalnosti ruralnih prostora i seoskih naselja.Urednici: Filipović Dejan, Velimir Šećerov, Bogdan Lukić, Uroš Radosavljević, Miroslav Mari
Significance of measure implementation in health protection as a precondition for controlling diseases related to environment
Get PDFSvetska zdravstvena organzacija (SZO) je definisala zdravstvenu politiku kao zbir odluka nadležnog državnog organa koje predstavljaju osnov za ostvarivanje definisanih ciljeva za unapređenje zdravlja.. Cilj ovog rada je da ukaže da implementacija mera zdravstvene politike predstavlja preduslov smanjenja bolesti povezanih sa životnom sredinom. Bolesti koje se javljaju posredstvom životne sredine su višestruke i evidentno je da veću pažnju treba posvetiti proučavanju faktora, pojava i procesa u životnoj sredini koje se održavaju na zdravlje. Identifikacija rizika iz životne sredine je neophodna kako bi se definisale mere zdravstvene politike. Zdravstvena poliika utiče na produživanje očekivanog trajanja života, kao i poboljšanje samog kvaliteta života. Osim lečenja bolesnih, zdravstvena politika mora uključivati i prevenciju, kao i promovisati zdraviji način života.Urednici: Miomir Pavlović, Miroslav Pavlovi
Značaj standardizacije geografskih informacija u istraživanjima medicinske geografije
Get PDFMedicinska geografija, kao naučna disciplina koja se bavi proučavanjem geografske sredine na zdravlje ljudi u tesnoj je vezi sa geografskim informacijama. Pravilno uređene geografske informacije, kao integrisani deo GIS-a, pospešuju istraživanja u medicinskoj geografiji. Upravo standardi koji definišu geografske informacije, usvojeni od strane Međunarodne organizacije za standardizaciju (ISO), Otvorenog GIS konzorcijuma (OGC) ili Instituta za standardizaciju Srbije, a implementirani Zakonom o standardizaciji i Zakonom o nacionalnoj infrastrukturi geoprostornih podataka, utiču na brža, efikasnija i preciznija istraživanja u medicinskoj geografiji. U ovom radu će se kroz predstavljanje ovih standarda objasniti značaj standardizacije geografskih informacija za potrebe istraživanja medicinske geografije, kroz primenu Zakona o standardazaciji i Zakona o NIGP.Urednici: Ljubica Duškov, Dušan Risti
Creative Economy in a Postsocialist Transitional Context: Spatial Distribution of Creative Activities and their Interrelation with Urban Milieus in City Quarters of Belgrade
No full textCreative economy is a broad concept which became popular among scholars and policy makers around the world since the 1990s as a response to contemporary economic and social trajectories. Post-industrial circumstances which have befallen traditional industrial urban regions supported the rise of the creative economy.
This dissertation pays attention to the spatial configuration and distribution of creative economy, its socio-economic significance and urban manifestations, as well as the interrelation between creative economy and urban environment. Historical and socio-economic changes in former Yugoslavia in the last decades imply that the development path of creative activities in the Serbian urban environment differs from the rest of Europe. This research should contribute to the discussion about the influence of creativity, of cultural and creative industries, as well as creative economy on urban developments and urban geographies.
The research focuses on the development of creative economy in Belgrade because of its socio-geographic and cultural centrality within the region of South-Eastern Europe. In addition, a delayed post-socialist transition with social, political, and economic manifestations has led to a unique urban development in Belgrade
Work Satisfaction of Female Scientists in the Serbian Post-Socialist Transformation Context
Get PDFThis article studies the level of female scientists’ work satisfaction, and general and gender-related factors that would contribute to greater work satisfaction. We applied an interdisciplinary approach – we draw on Bronfenbrenner’s ecological model of (professional) development, sociological analysis of the context and linguistic analysis of the text. A hundred Serbian female scientists filled in the online questio-nnaire. They reported moderate satisfaction with their work. Thematic analysis of their answers yielded nine general work satisfaction improvement factors: Creating a fair and effective management and improving relations with superiors, Improving social relationships with peers (Bronfenbrenner’s micro– and meso-system), Improving te-chnical resources, Increasing salaries, Professional improvement support, The moder-nization and application of scientific work, Improving human resources, Establishing transparent, consistent and fair system rules (exosystem) and Combating corruption and nepotism (macrosystem). Six gender-related factors were determined: Overcoming social obstacles related to pregnancy and child-care, Change in attitudes in cases of * This paper is the result of the projects: “Identification, measurement and development of cognitive and emotional competences important for the society oriented to European integrations” (grant number 179018), “Challenges of the new social integration in Serbia – concepts and actors (grant number 179035), and “Description and standardization of the contemporary Serbian language” (grant number 178021), all funded by the Ministry of Education, Science and Technological Development of the Republic of Serbia. harassment (micro– and meso-system), Overcoming legal obstacles related to pregnancy and child-care, Change in procedures in cases of harassment (exosystem), Achieving respect and equality, and Changing social image through personal efforts (macro-system). Recommendations for policy and practice improvement are discussed in the light of the dominant values in the Serbian post-socialist transformation context
Spomenik prirode "Tupižnička ledenica": status i značaj u prostornom planiranju opštine Knjaževac
Get PDF"Tupižnička ledenica" predstavlja krašku jamu sa interesantnim mikroklimatskim obeležjima i zadržavanjem snega i leda u većem delu godine. Jama je formirana u prekristalisalim neritskim bankovitim i masivnim donjokrednim krečnjacima (fosiloferni biomikriti) koji pripadaju mudstone mikrofaciji. Kao takva, “Tupižnička ledenica” predstavlja važan relikt koji oslikava značajne momente u razvoju Zemljine kore na teritoriji opštine Knjaževac. Početkom 2019. godine je dobila status Spomenik prirode i svrstana je u I kategoriju zaštićenog područja nacionalnog, odnosno izuzetnog značaja. Mogućnost ostvarivanja turističke ponude opštine Knjaževac na bazi prezentacije jedinstvenih prirodnih vrednosti “Tupižničke ledenice” predstavlja jedan od potencijala ove opštine. Osnovna ograničenja za efikasniju zaštitu “Tupižničke ledenice” mogu da se jave usled nepoštovanja režima zaštite zaštićenog prirodnog dobra, nedovoljne dostupnosti zbog nekvalitetne mreže puteva kao i nedovoljne integracije geonasleđa u turističku prezentaciju.Urednici: Filipović Dejan, Velimir Šećerov, Bogdan Lukić, Uroš Radosavljević, Miroslav Mari
Identifikacija pogodnih lokacija za primenu solarne energije na teritoriji opštine Pirot
Get PDFU ovom radu primenom geografskih informacionih sistema (GIS), metodom valorizacije
i eliminacije, izvršena je identifikacija pogodnih lokacija za primenu solarne energije, odnosno
izgradnju solarnih elektrana koje bi smanjile količinu sagorevanja fosilnih goriva i doprinele
održivom razvoju. Analizirani su prirodni i antropogeni uslovi. Od prirodnih uslova, kabinetskim
radom obrađene su morfometrijske karakteristike terena (nagib i ekspozicija), namena zemljišta,
prisutnost zaštićenih područja, a od antropogenih uslova istražena je blizina saobraćajnica. Svi
prirodni uslovi su kartografski prikazani u vidu tematskih karata, a kao konačan proizvod dobija
se finalna, sintezna karta pogodnosti lokacija za eksploataciju solarne energije. Najveći potencijal
solarne energije u Srbiji prisutan je u južnom i jugoistočnom delu zemlje, iz tog razloga je kao
studija slučaja, analizirana opština Pirot.Urednik: Zorka Jugovi
Nodal centres – factors of regional integration: case study Vojvodina
No full textCompared to other regions in the Republic of Serbia, Vojvodina had gone through different socio-historical stages of development. Until 1918, Vojvodina was a region within Austro – Hungarian monarchy, which had a clearly formulated policy of spatial and functional organisation of this region. Due to the planning development of the region, a morphological polycentric settlements network had been created, which is characterized by functionally developed (and independent) rural settlements with a population of several thousand inhabitants, as well as relatively large number of urban centres. At the time of accession of Vojvodina to the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (in 1918), there was no dominant urban centre in terms of number of population and functional capacity. In the next 100 years Vojvodina retained identical morphological urban structure, but functional relations have changed considerably. With its central position in the region, Novi Sad stands out as the dominant regional centre. Until the second decade of the 21st century, Novi Sad has developed into the urban centre of international rank and importance. In addition to Novi Sad, other cities (e.g. Subotica, Zrenjanin, Pančevo, Sombor, Sremska Mitrovica, Kikinda, Vršac, Inđija, etc.) also have an important role in functional organization of the region, as well as the realization, maintenance and consolidation of polycentric urban system of Vojvodina. The main aim of this paper is to use modern methods for the analysis of the level of spatial development of large urban centres, as well as the possibilities for achieving functional polycentricity at the regional level
Problemi upravljanja zaštićenim prirodnim dobrima na teritoriji gradskog naselja Beograd
Get PDFZaštićena prirodna dobra na teritoriji gradskog naselja Beograd zauzimaju približno 10.58km2, odnosno 2,72% ukupne površine (Samardžić I., 2017). Postoje mogućnosti proširenja zaštite i proglašenja novih zaštićenih prirodnih dobara (Forland leve obale Dunava, Stepin lug i dr.). Ipak, u postojećim zaštićenim prirodnim dobrima postoje problemi upravljanja što je i predmet istraživanja ovog rada. Ti problemi su: administrativno-organizacioni (politika zaštite životne sredine i proglašenje zaštite prirodnih dobara, neprofesionalni menadžment i kadrovska politika, nesprovođenje planskih dokumenata, neadekvatan rad inspekcijskih organa, izostanak koordinacije komunalnih preduzeća, nerešavanje komunalnih i drugih problema poput nelegalne gradnje, seče šuma, pošumljavanja, uklanjanja smetlišta i dr.), neefikasna kaznena politika (niske kazne ili izostanak kazni, obuka sudija), kapaciteti upravljača (ljudski resursi, mehanizacija), nedovoljna materijalna ulaganja, nizak nivo ekološke svesti stanovništva i specifični problemi zaštite pojedinačnih stabala. Cilj istraživanja je utvrđivanje predloga mera unapređenja upravljanja zaštićenim prirodnim dobrima na teritoriji gradskog naselja Beograd na osnovu analize planskih dokumenata i terenskih istraživanja.Urednici: Filipović Dejan, Velimir Šećerov, Bogdan Lukić, Uroš Radosavljević, Miroslav Mari