GERY
Not a member yet
2232 research outputs found
Sort by
Thermal comfort in Belgrade, Serbia: UTCI-based seasonal and annual analysis for the period 1991-2020
Get PDFThe main goal of this research is to examine thermal comfort in the central area of Belgrade (Serbia), over a period of 30 years (1991-2020). The Universal Thermal Climate Index (UTCI) was used as a measure for evaluating outdoor thermal comfort (OTC). The obtained results were considered separately for each season, as well as at the annual level. The analysis was carried out on the basis of an extensive database, which included hourly values (7h, 14h, 21h CET) of meteorological parameters, as well as their average daily, minimum, and maximum values.
The obtained values of UTCIs show a positive growth trend during all four seasons. A significant
increase in the annual values of UTCIs was also recorded. Four of five years with the highest average UTCIs were recorded in the last decade of the survey, more precisely in the period 2015-2020. The years that stand out for the frequency of record spring, autumn and winter UTCIs values are 2017, 2018, 2019 and 2020. On an annual level, minimum UTCI value has rising trend of 0.099°C/year, while at maximum UTCI value, that trend is 0.081°C/yea
Agricultural Land Use Changes as a Driving Force of Soil Erosion in the Velika Morava River Basin, Serbia
Get PDFThe erosion potential model was applied to estimate the soil erosion status of rural settlements during the years 1971 and 2011. We used univariate and bivariate local Moran’s I indices to
detect and visualize the spatial clustering of settlements with respect to changes in erosion intensity
and agricultural land use, as well as their mutual spatial correlation. The study area was differentiated
into four statistically significant clusters using the calculated bivariate local Moran’s I indices. The
statistical analysis examined the two largest clusters, i.e., the high–high and low–low clusters, and
the results of the research indicate that the first four principal components explained 70.50% and
73.47% of the total variance, respectively. In the high–high cluster, the low rates of erosion reduction
(average Index Z = 98) in the most significant types of rural settlements were determined according to
demographic indicators (i.e., the higher population vitality and population density, the smaller share
of the old population and the lower average age of the population) and the large proportion of arable
land and Neogene sediments. In the low–low cluster, high erosion reduction rates were detected
(average index Z = 64). In this cluster, the more statistically significant influence of natural conditions
in combination with demographic–agrarian processes (i.e., the larger share of the old population,
the higher average age of the population, the lower vitality index and deagrarization) were decisive
factors in changing erosion intensit
Промене у етничкој структури становништва насеља АП Косово и Метохија у периоду од 1948- 2022. године
No full textAP Kosovo and Metohija is a unique geographical area in Europe, during which the most complex demographic processes, caused by: political conflicts, the NATO bombing of 1999, and took place during the 20th century and the first decades of the 21st century: killing, ethnic cleansing, persecution and segregation of the population. Since June 1999, about 220,000 people were displaced from Kosovo and Metohija. Most of them were Serbs, followed by non-Albanian populations: Montenegrins, Gorans, Roma and Ashkali. The mass persecution of the Serb and other non-Albanian populations has resulted in tremendous changes in the ethnic structure of the Province. Previously, heterogeneous settlements became ethnically homogeneous with a dominant Albanian population. With 93% of the total population Albanians is dominated, while other ethnic communities have a participation of 7%.АП Косово и Метохија је јединственa географскa регија у Европи, у којој су се током ХХ и првих деценија ХХI века одвијали најсложенији демографски процеси изазвани: политичким сукобима, НАТО бомбардовањем 1999. године, етничким чишћењем, прогоном и сегрегацијом становништва. Од јуна 1999. године са Косова и Метохије расељено је око 220.000 становника. Најбројнији су били Срби, а затим идруги неалбански народи: Црногорци, Горанци, Роми и Ашкалије. Масовни прогон српског и другог неалбанског становништва довео је до значајних промена у етничкој структури Покрајине. Раније хетерогена насеља постала су етнички хомогена са доминантним албанским становништвом. Са учешћем од 93% у укупном популацији доминирају Албанци, док остале етничке заједнице имају учешће од 7%
Initial results of the colorimetric indices of the oldest exposed pedocomplex (Titel loess plateau, Serbia)
Get PDFIn this study we present an in-depth description of the colorimetric values for the lowest section of the Dukatar Loess Palaeosol Sequence (LPS) pedocomplex S5. Formed during the Marine Isotope Stage (MIS) 13-15, it represents the oldest pedocomplex exposed at the base of the Titel loess plateau (TLP), near the confluence of the Tisa and Danube rivers in Vojvodina (northern Serbia). The results of low-field magnetic susceptibility measurements (χlf) were compared to colour properties (obtained by conventional methods as well as instrumental measuring) and quantified Soil Development Indices (SDI). Of these measurements we found that the Redness Index (RI1) yielded the most useful results, as this index appears most sensitive to lithological changes and soil development intensity. It was also observed that a high level of correlation existed between χlf, and a* chromaticity. The initial results of this study highlight the utility of colorimetric methods as an interdisciplinary tool when evaluating the presence of ferromagnetics, and the application of rock magnetism to the Middle and Upper Pleistocene LPS of the Middle Danube Basin. The presented approach can be used to observe the evolution of climatic and ecological conditions in the given study area, and for establishing correlations between sites extending over the Eurasian LPS provinces. © 2023, Croatian Geological Survey. All rights reserved
Geoportal VGI – service for publishing, collection and quality control of geospatial data
Get PDFРазвој ГИС-а иницирао је и развој многобројних софтверских платформи. Дигитализацијом производног процеса израде ГТМ у ВГИ, створени су услови за израду једне овакве платформе. У раду су представљене теоријска основа и практична примена Геопортала ВГИ у функцији сервиса за публиковање, прикупљање и контролу квалитета производа ВГИ.Уредници: Дејан Стојковић, Далибор Петровић, Срђан Дими
Recent Changes in the Structural and Regional Disparities of the Labour Market in Serbia-A Shift-Share Analysis
Get PDFThis paper provides a comparative analysis of the regional competitiveness of the labour market and the regional concentration of employment in Serbia for the period 2015–2020. A shift-share analysis was used to measure the spatial competitiveness. Based on the results, we have drawn up a typology of 25 regions (NUTS 3 level) in Serbia, and the main processes regarding structural changes and regional employment differentiation were identified as indicators of regional economic development. On this basis, conclusions about the state’s location policy in the given period can be drawn, in the context of both its institutional conditions and the accepted model of economic growth. The article provides a brief insight into the main methodological issues of the shiftshare analysis and proposes a new typogram for the classification of territorial units, which is applied in the interpretation of the results and the discussion. The aim of this study is to analyse the structural changes and regional differentiation of the labour market. The results are important for determining dynamics in the spatial distribution of employment and the regional competitiveness of the labour market and for improving regional and sectoral policies, regional planning, and labour market management at the regional and national levels
Višekriterijumska GIS analiza u funkciji razvoja rekreativnog turizma na primeru opštine Boljevac
Get PDFOvaj rad istražuje primenu geografskih informacionih sistema (GIS) za analizu razvoja rekreativnog turizma na primeru opštine Boljevac. Rekreativni turizam predstavlja granu turizma koja podrazumeva boravak na otvorenom (pešačenje, planinarenje, biciklizam i dr.). Opština Boljevac ima visok potencijal za razvoj rekreativnog turizma koji se ogleda u postojanju Bogovinske pećine, planine Rtanj, blizini Lazarevog kanjona i dr. Cilj istraživanja je identifikacija najpogodnijih lokacija u opštini Boljevac za razvoj rekreativnog turizma uzimajući u obzir različite kriterijume kao što su nadmorska visina, nagib terena, udaljenost od puteva, udaljenost od vodenih površina, udaljenost od naselja, namena površina, udaljenost od zaštićenih prirodnih dobara i udaljenost od kulturnih dobara. Primenjena metodologija zasniva se na Multi-objective optimization on the basis of ratio analysis (MULTIMOORA) metodu, a to podrazumeva prikupljanje, obradu i interpretaciju geoprostornih podataka u GIS okruženju. Na osnovu istraživanja u zaključku su date smernice za podršku u donošenju odluka pri razvoju rekreativnog turizma što omogućava efikasnije korišćenje prostora i adekvatnu zaštitu životne sredine.This paper examines the application of geographic information systems (GIS) for the analysis of the development of recreational tourism using the example of the municipality of Boljevac. Recreational tourism is a branch of tourism that involves spending time in the great outdoors (walking, hiking, cycling, etc.). The municipality of Boljevac has a high potential for the development of recreational tourism, which is reflected in the existence of Bogovinska Cave, the Rtanj Mountain, the surroundings of the Lazar’s Canyon, etc. The aim of the study is to identify the most suitable locations in the municipality of Boljevac for the development of recreational tourism, taking into account various criteria such as altitude, slope of the terrain, distance from roads, distance from water bodies, distance from settlements, land purpose, distance from protected natural resources and distance from cultural assets. The applied methodology is based on the Multi-objective optimization on the basis of ratio analysis (MULTIMOORA) method, which involves the collection, processing and interpretation of geospatial data in a GIS environment. Based on the research, the conclusion provides guidelines for decision making in the development of recreational tourism, allowing a more efficient use of space and adequate protection of the environment
Industrija u prostornoj strukturi srpskog Podunavlja
Get PDFUticaj reke na razvoj ekonomskih delatnosti predmet je velikog broja istraživanja u poslednja dva veka, od kada, pod uticajem industrijalizacije, reka postaje sve značajniji faktor razvoja, pre svega, sekundarnih privrednih delatnosti. Proces ubrzane industrijalizacije, prati i proces urbanizacije, odnosno razvoj velikih gradova, koji veoma često predstavljaju i polove razvoja, na obalama velikih reka. Tok industrijalizacije uticao je pozitivno i na razvoj uslužnih i drugih privrednih delatnosti.Na prostoru Republike Srbije, procesi industrijalizacije, urbanizacije i deagrarizacije karakteristični su za drugu polovinu 20. veka. Nakon otvaranja novih gigantskih industrijskih objekata na najpogodnijim lokacijama, usledile su i masovne migracije selo-grad. Najveći deo tih objekata bile su industrije vodnointenzivnog tipa, odnosno one koje zahtevaju velike količine vode za svoj proizvodni proces. Reka Dunav, odnosno gradovi na njenoj obali bili su centri novih postrojenja. Kao posledica svih tih procesa, veći značaj dobija i rečni saobraćaj, kao najjeftiniji vid transporta sirovina do industrijskih jedinica i gotovih proizvoda do tržišta. U poslednje tri decenije, kao posledica ekonomske tranzicije, javlja se jaka polarizacija na teritoriji Srbije, koja se ogleda u stvaranju jednog dominantnog i nekoliko manjih polova razvoja koji se nalaze duž reke Dunav.Urednici: Dejan Filipović, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđevi
Pregled i zaštita važnijih bigrenih akumulacija na teritoriji Srbije
Get PDFBigrene akumulacije su veoma zastupljene u Srbiji, i to najviše u okviru Dinarskog karsta, kao i Karpato-balkanida. Kako se bigar uglavnom taloži na vodopadima, aktivne bigrene akumulacije često imaju izuzetnu estetsku vrednost i značajan turistički potencijal. Dobar deo aktivnih, ali i fosilnih bigrenih akumulacija ima status spomenika prirode i nalaze se pod određenim režimom zaštite. Čak je i prvi zaštićeni spomenik prirode u bivšoj Jugoslaviji slap Ripaljka, sa naslagama bigra, zaštićen davne 1949. godine. Ovi režimi zaštite podrazumevaju zabranu korišćenja prirodnih resursa. Nepoštovanje ovih zakona, odnosno eksploatacija bigra uočena je na nekoliko lokaliteta u Srbiji prilikom terenskih istraživanja. U ovom radu dat je pregled važnijih zaštićenih bigrenih akumulacija na teritoriji Srbije, uz poseban osvrt na one gde je uočeno pomenuto nepoštovanje zakona. Takođe, dati su i predlozi kako poboljšati svest stanovništva o važnosti zaštite prirodnih dobara i poštovanja zakonskih regulativa
Prepoznavanje deforestacije digitalnom obradom slike
Get PDFDeforestacija je proces krčenja ili uklanjanja šuma ili drveća sa određenog područja. Često uključuje seču drveća kako bi se napravio prostor za poljoprivredu, urbanizaciju ili komercijalne svrhe i ima značajne ekološke posledice, uključujući gubitak biodiverziteta, narušavanje ekosistema i povećane emisije gasova sa efektom staklene bašte. U radu će biti predstavljeno kako pomoću satelitskih snimaka prepoznati proces deforestacije sa ciljem da se ukaže na važnost ovog problema. Python programski jezik danas predstavlja osnovu mnogih automatizovanih kompjuterskih procesa. Kao alat, Python može da posluži i za obradu slike u funkciji zaštite životne sredine. Ovakav pristup zahteva kvalitetne izvore podataka i poznavanje materije u oblasti u okviru koje se koristi, kao i poznavanje osnova programiranja. Biće korišćene različite Python biblioteke. Pomoću biblioteka moguće je istaći konkretan prostor gde je povećana deforestacija, a ceo proces se zasniva na prepoznavanju boje piksela na satelitskim snimcima. Snimci se učitavaju u program i kroz kod se proverava da li su zadovoljeni postavljeni uslovi (npr. boja piksela, rezolucija i dr.). Koristeći svestranost i prilagodljivost programskog jezika moguće je sprovesti efi kasno istraživanje uz maksimalnu uštedu vremena i fokus na najvažnije elemente