GERY
Not a member yet
2232 research outputs found
Sort by
The application of scenario method in local spatial planning in Serbia
No full textУ условима велике неизвесности и ургентности тема које се намећу на глобалном, националном и локалном нивоу, својеврсан изазов просторног планирања је испитивање, одређивање и одлучивање о могућим будућностима. Примена метода сценарија, као помоћног алата за креирање и доношење одлука, приликом суочавања са неизвесношћу, један је од начина да се планирање успешно суочи са изазовима и оствари постављене циљеве. Предмет истраживања дисертације је примена метода сценарија у просторном планирању на локалном нивоу у Србији. Фокус је на развоју и тестирању методологије за израду експлоративно- трансформативних сценарија, која подразумева комбинацију Steinitz-овог оквира за Геодизајн (2012) и процеса израде сценарија који је дефинисао Schwartz (1996). Оквиром структурираним на основу научног истраживања и компетенција, дефинисани су кораци којим се избегава „парадокс избора“. Развој сценарија је посматран као део планског процеса, уз интегрални приступ планирању. Употребом система подршке планирању, у колаборативном окружењу, развијена су четири сценарија просторног развоја општине Ивањица. Њима су представљени различити токови акција ка достизању жељене будућности, у односу на различите приступе у планирању и управљању простором. Приказане су разлике између: наставка тренутног приступа који је доминантан у планирању на локалном нивоу - „Наставак постојећих трендова 2021-2050“; опције раног деловања - „Ко рано рани 2021-2035“ и „Ко рано рани 2035-2050“, и опције касног буђења - „Касно буђење 2035-2050“. Резултати указују на то да је примена метода сценарија начин да се избори дефинишу, анализирају и представе, пре доношења одлуке и усвајања плана и да се пружи увид у садашњост, препознају промене важне за будући развој и анализирају последице тих промена. Такође, да израда сценарија уз употребу система подршке планирању поспешује разумевање сложених просторно-временских интеракција, омогућава учење и размену знања између актера просторног развоја, колаборацију и заједничко креирање и доношење одлука, на било којој размери и у различитим планским системима.The application of the scenario method is one of the ways of planning to successfully cope with challenges and achieve set goals in conditions of great uncertainty and urgency of problems at the global, national and local level. The research subject of the dissertation is the application of the scenario method in local spatial planning in Serbia. The focus is on the development and testing of the methodology for the creation of exploratory- transformative scenarios, which includes a combination of the Geodesign framework by Steinitz (2012) and the scenario creation process defined by Schwartz (1996). The framework, structured based on scientific research and competencies, defines the steps that avoid the "paradox of choice". Using the planning support system, four scenarios for the spatial development of Ivanjica municipality were developed in a collaborative environment. They showed different possible actions to achieve the desired future, in conjunction with different approaches to spatial planning: continuation of the current approach to local spatial planning – “Non Adopter 2021-2050”; options for early action – “Early Adopter 2021-2035” and “Early Adopter 2035-2050”, and options for late awakening – “Late Adopter 2035-2050”. The results show that the application of scenario methods is a way to define, analyse and present choices before decision-making and adopting a plan; to provide insight into the present, to identify changes that are important for future development and to analyse the consequences of those changes. In addition, scenario building using planning support systems promotes understanding of complex spatio- temporal interactions, enables learning and co-creation and sharing of knowledge among spatial development stakeholders, collaboration, joint planning and decision-making at any spatial scale and across planning systems
Risk management of unexploded ordnance in the Republic of Serbia for environmental protection - Borovac case study
Get PDFIntroduction/purpose: Decades of dealing with unexploded ordnance (UXO) in some areas of the Republic of Serbia have confirmed that it presents a substantial hazard to the security of people, property, and the environment. Even though the terrain has been cleaned, various threats from difficult-tofind UXO components remain serious. Inadequate systemic solutions for UXO management can have significant harmful consequences. Methods: Based on the spatial distribution analysis and different UXO types and quantities, this article studies the effects of dangerous components of unexploded ordnance on human lives and the environment. Two different geospatial analyses were performed including the guidelines for risk management through risk elimination based on multiple criteria, the GIS, and the Remote Sensing analysis. Results: Two different geospatial analyses resulted in the areas at high risk of remaining UXO. Conclusion: The article significantly contributes to creating an environmental risk management strategy for UXO-contaminated regions. It presents an effective technique for addressing risk assessment challenges in such sites. The analysis considers both risk analysis and environmental protection options. Using the multi-criteria analysis and the GIS, it estimates the exposure of built structures, people, soil types, and plant species to UXO dangers in key locations. This paper serves as a guideline for environmental risk assessment
Održiva komunalna preduzeća - izazov savremenog grada (primer gradskog naselja Beograd, Srbija)
Get PDFPredmet istraživanja rada su delatnosti komunalnih preduzeća i pravci savremenih razvoja i transformacija u održive sisteme u GN Beograd. Kontekst problema upravljanja komunalnim preduzećima i komunalnom higijenom savremenog grada, zahteva moderne pravce razvoja i pretvaranje komunalnih preduzeća u održive sisteme od kojih će Osnivač imati stalne izvore prihoda. Zadatak istraživanja je prikazati savremene trendove sa osvrtom na konkretne primere u GN Beograd na koji način se uspostavlja sistem održivih komunalnih preduzeća. U radu su analizirana komunalna preduzeća koja posluju u GN Beograd, planska i strateška dokumentacija, interna dokumenta preduzeća i Grada, relevantna literatura i godišnji izveštaji. Metodološki rad je koncipiran kao kombinovanje dugogodišnjeg terenskog istraživanja, zatim analize kompleksne dokumentacije uz korišćenje statističkog metoda, analize i sinteze, metode klasifikacije i teledetekcione metode. Cilj istraživanja je prikaz mogućih načina transformacije postojećih komunalnih preduzeća i sublimirati pozitivne i negativne strane trenutnog načina upravljanja komunalnim preduzećima. Rezultate istraživanja moguće je iskoristiti za formiranja integralnog sistema upravljanja komunalnim preduzećima i komunalnom higijenom. U zaključku je dat prikaz osnovnih pravaca razvoja komunalnih preduzeća i redefinisanje pojedinih segmenata upravljanja.The subject of this research are the activities of utility companies and directions of modern development and transformation into sustainable systems in the urban settlement (hereinafter US) of Belgrade. The context of management problems of utility companies and communal hygiene of the modern city require modern directions of development and transformation of utility companies into sustainable systems, from which the Founder will have constant sources of income. One of the research tasks is to show contemporary trends with reference to concrete examples in US Belgrade, in which way a system of sustainable utility companies is established. The reaserch paper analyzes utility companies that operate in US Belgrade, planning and strategic documentation, internal documents of the companies and the City, as well as relevant literature and annual reports. The methodological work was conceived as a combination of many years of field research, then analysis of complex documentation with the use of statistical method, analysis and synthesis, classification and remote sensing methods. The aim of the research is to show the possible ways of transformation of the existing utility companies and to sublimate the positive and negative sides of the current way of managing utility companies. The results of the research can be used to form an integral management system for utility companies and communal hygiene. Conclusion of this paper provides an overview of the basic directions for development of utility companies and redefinition of certain segments of management
Spatial-temporal and Trend Analysis of the Traffic Accidents in the AP Vojvodina (northern Serbia)
Get PDFThe objective of this paper is to analyse the spatial-temporal pattern of traffic
accidents using ten years of data from 2011 to 2020 for the Autonomous Province of Vojvodina, northern part of Serbia. The spatial pattern of traffic accident hot spots and their temporal evolution were identified on the municipality level of the study area using hot spot analysis (Getis–Ord Gi*) techniques within the GIS environment. Trends in the traffic accidents on the municipality level were analysed using Mann-Kendall statistic. In majority of municipalities there were no trend detected. In 15 out of 45 local administrative units some kind of trend in the number of traffic accidents, fatalities and injuries was detected. In only two municipalities, Bački Petrovac and Žabalj, trend in the number of traffic accidents is decreasing, while in seven is increasing, Bačka Palanka, Bačka Topola, Kanjiža, Kikinda, Mali Iđoš, Novi Kneževac and Vrbas. In only three municipalities decreasing trend in the number of traffic fatalities was detected, Bačka Topola, Novi Bečej and Titel. Also, five municipalities have decreasing trend in traffic injuries, Opovo, Sečanj, Vršac, Zrenjanin and Žabalj. Hot spot analysis on the number of traffic accidents and
traffic injuries detected hot spots in seven municipalities – Bački Petrovac, Beočin, Irig, Novi Sad, Sremski Karlovci, Temerin and Žabalj. In the hot spot analysis on the number of traffic fatalities, there were no hot spots detected. The hot spot analysis on the traffic casualties weighted number showed similar results to the hot spot analysis on the traffic accidents, with only difference regarding persons in tractors. In this category, hot spots were detected in two municipalities – Nova Crnja and Žabalj. This research holds potential to enhance traffic safety by directing targeted safety measures toward identified hot spots. Such measures could ultimately lead to a reduction in traffic accidents, consequently curbing the number of both fatalities and injuries.Urednik: Slobodan Markovi
Agrarian potential in the function of economic development of the municipality of Varvarin
Get PDFThe paper analyzed the agrarian potential at the level of settlements in the municipality of Varvarin. This work aims to identify the most significant factors that affect agrarian potential. The following methods were applied: the method of successive dividers for determining the direction of agricultural land use, the weighting method for obtaining a reference value for calculating the agricultural potential, and the correlation coefficient for the analysis of cause-and-effect relationships between the value of the agricultural potential by settlements and used parameters. The paper provides an overview of the key problems in agriculture at the local, regional, national, continental, and global levels, including programs implemented by certain developed countries to revitalize agriculture
Strateško upravljanje Specijalnim rezervatom prirode "Osredak" u funkciji razvoja održivog turizma
Get PDFRazvoj održivog turizma nameće se kao jedan od prioriteta očuvanja životne sredine. Implementacija donetih planskih dokumenata od krucijalnog je značaja za sistemsko upravljanje zaštićenim područjima. U radu je analizirano strateško upravljanje na studiji slučaja Specijalnog rezervata prirode „Osredak” u funkciji razvoja održivog turizma. Cilj rada je ukazivanje na konflikt koji postoji između održivog turizma sa jedne strane i ostalih privrednih delatnosti sa druge strane. U tom kontekstu, u fokusu istraživanja su promene u nameni korišćenja zemljišta, transformacija industrijske delatnosti, razvoj saobraćajne infrastrukture, zanatstva i trgovine. U radu su istaknute glavne prirodne i antropogene turističke vrednosti kao potencijalni pokretači za razvoj turizma. Razmatrane su i perspektive za saradnju Grada Kruševca i opštine Trstenik na čijem području se nalazi Specijalni rezervat prirode „Osredak”. Primenom SWOT analize izvršena je sistematizacija ključnih snaga, slabosti, potencijala i pretnji iz okruženja kako bi se sadržajnije interpretirale i shvatile mogućnosti kojima pomenuti prostor raspolaže, a koje su u funkciji razvoja turizma.Urednik: Ivan Novkovi
Razvoj turizma u opštini Surdulica kroz mere za upravljanje zaštićenim prirodnim celinama
Get PDFOdrživo upravljanje zaštićenim područjima od fundamentalnog je značaja za razvoj turizma. Zaštita prirodnih celina ima presudnu ulogu u očuvanju biodiverziteta, prirodnih pejzaža i u održivom korišćenju prirodnih resursa. U radu je izvršena procena turističke ponude, razvijenosti infrastrukturnih sistema, kao i uticaja postojećih i potencijalnih turističkih aktivnosti na očuvanje prirode na teritoriji opštine Surdulica, gde se atraktivnošću ističu dva zaštićena područja: PIO „Vlasina” i PIO „Vardenik -Strešer”. Kako regulisanje turističkih aktivnosti u zaštićenim prirodnim celinama ima zadatak da svede na minimum negativne uticaje pomenute privredne delatnosti na prirodu, cilj ovog rada jeste analiza planskih mera, kroz obradu donetih planskih dokumenata koji tretiraju pomenute teritorije, a koje se odnose na zaštićene prirodne celine i razvoj turizma, kao i predlaganje daljih mera koje će podsticati ekonomski napredak proučavane teritorije uz uvažavanje prirodnih vrednosti. U fokusu rada su, pored ostalog, mere koje uključuju edukaciju stanovništva o zaštićenim područjima, unapređenje infrastrukture, saradnju lokalnih zajednica i promociju ekoturizma
Trends in cultural tourism in the Netherlands – changes in the structure of visitors
No full textКултурни туризам представља један од значајнијих трендова на глобалном туристичком тржишту. Аутентично градитељско наслеђе Холандије чини добру основу за утврђивање кључних атракција које у будућем периоду могу привући одговорне туристе који настоје да не угрозе постојеће природне и културне вредности. Циљ рада је да се укаже на могућности за квалитетно обликовање и усмеравање културне туристичке понуде ка одређеном сегменту туристичке тражње. Идентификовање поменутих атракција доприноси креирању позитивног имиџа и постизању успешних пословних и економских резултата у Холандији. У раду је коришћена SWOT анализа како би се сажето приказале уочене предности и шансе, као и слабости и претње, што може користити надлежним институцијама и организацијама у дефинисању будућих визија и стратегија развоја културног туризма на посматраном подручју.Cultural tourism is one of the most important trends in the global tourism market. The authentic architectural heritage of the Netherlands forms a good basis for determining the key attractions which in the future can attract responsible tourists who strive not to endanger the existing natural and cultural values. The aim of the paper is to point out the possibilities for quality shaping and directing the cultural tourism offer towards a certain segment of tourist demand. Identifying the mentioned attractions contributes to creating a positive image and achieving successful business and economic results in the Netherlands. In the paper, a SWOT analysis was used in order to summarize the observed strengths and opportunities, as well as weaknesses and threats, which can be useful to competent institutions and organizations in defining future visions and strategies for the development of cultural tourism in the observed area.Уредници: Марија Белиј Радин, Марина Весић, Сања Павлови
Analiza demografskih resursa Beogradskog regiona na početku XXI veka
Get PDFIntenzivno smanjenje radnog kontigenta i kontinuiran proces demografskog
starenja radne snage inicira pitanje razvoja ljudskog kapitala i potrebe rasta nivoa demografskih resursa. Srbija se već decenijama suočava sa negativnim demografskim tendencijama, poput dugogodišnjeg negativnog prirodnog priraštaja, emigracije stanovništva i poremećajа u demografskim strukturama, što je uslovilo stvaranje divergentnih polova razvoja. Svrha rada je da valorizuje i preciznije analizira prostorne razlike u vrednosti pokazatelja demografskog razvitka opština Beogradske oblasti tokom perioda 2011 – 2022. godine. Metodološki okvir rada jeste sintezni pokazatelj, indeks demografskih resursa, koji sagledava međuzavisnost prirodnih komponenti demografskog razvoja, starosne strukture stanovništva i obrazovnih karakteristika kao demografskog elementa razvoja ljudskih resursa. Međuzavisnost ovih komponenti ukazuje na vitalitet proučavanog prostora u sadašnjosti i demografskih potencijala u budućnosti. Rezultati su pokazali izrazitu polarizaciju između centralnih i periurbanih opština Beogradske oblasti. Više vrednosti proučavanog indeksa
centralne opštine duguju visokim udelima obrazovanog stanovništva i upisanih studenata, dok su vrednosti demografskog indeksa među opštinama prilično ujednačene
Novi Pazar - regionalni centar jugozapadne Srbije
Get PDFU radu su, na osnovu relevantnih teorijsko-metodoloških postavki i kvalitativnokvantitativnih indikatora, istaknute međuzavisnost i uslovljenost procesa prostorne i socijalno-ekonomske pokretljivosti stanovništva sa procesom funkcionalne transformacije naselja novopazarskog urbanog područja. Ovi procesi su uslovili diferenciranost teritorije Grada na urbano jezgro Novi Pazar, periurbani prsten - prigradska više-manje urbanizovana sela i agrarno okruženje. Model mikrorazvojnih nukleusa js predložen za instrument decentralizacije Grada i novopazarskog urbanog područja. Na temelju stepena prostornofunkcionalne integracije naselja, identifi kovana je mikrofunkcionalna - mikroregionalna struktura teritorije Grada.Urednici: Dejan Filipović, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđevi