Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Legal Aspects of Performing Aesthetic Medicine Procedures – a Case Study
No full textThis paper deals with the issue of regulation of aesthetic medicine at the level of the Polish legal system. The starting point is the analysis of the institution of the patient’s consent to a non-therapeutic intervention the primary aim of which is improving appearance. The article pays particular attention to the conditions of the legality of the patient’s consent, taking into account the views of the doctrine of medical law and current case law of the Supreme Court of Poland. Theoretical considerations were based on a case study related to health complications in patients who underwent breast augmentation procedures with a preparation containing polyacrylamide. Drafts of future legislative changes regarding patient consent for aesthetic medicine procedures are proposed
An Approach to Perjury in Penitential Books in the Light of the Ancient Law
No full textThe task of every trial since the dawn of time has been to reach the truth and establish the factual state with a broad explanation of various facts and evidence. One of the important pieces of evidence has always been the testimony of witnesses, but since ancient times they have been approached with a certain amount of caution. This is exemplified by the Code of Hammurabi, which already in its first paragraphs addresses the issue of responsibility for the spoken word, and the Latin maxim Unus testis, nullus testis, describing the rule of evidence law. According to this legal principle, unconfirmed testimony from one witness should be rejected, because it is considered too unreliable to establish a fact. This principle had its roots in biblical sources and Roman law. The books of penance, which were created in the era of late Christian antiquity and the early Middle Ages and which are evidence of the development of penitential practice in the Church, stood, like ancient legal cultures, also on guard so that witnesses testifying in court trials were guided only by the truth, so that false testimony would not contribute to an unjust verdict. The aim of the article is to show, in the light of the books of penance against the background of ancient laws, what consequences threatened a person who answered affirmatively to the question that, according to Bishop Burchard of Worms, should be asked of the penitent: “Have you been a false witness, that is, have you testified falsely and claimed that what was false was true? If yes, did you do it for the sake of love for someone, for a financial benefit, or out of fear?”
Założenia formalne oraz ograniczenia modeli kołowych w typologizacji teorii psychologicznych i pedagogicznych
No full textThe article examines the limitations of circular models used in psychology and pedagogy, focusing on their inherent constraints due to their two-dimensional geometric structure. It highlights that circular models face challenges in maintaining interpretability and accuracy with an increasing number of variables, prompting the exploration of alternatives. Proposed spherical models, by introducing a third dimension, address the issue of "dimension compression," enabling more precise representation of relationships between variables.
A practical application example is the use of Support Vector Machines (SVM) with a Radial Basis Function (RBF) kernel, which allows efficient data analysis in three-dimensional space. The article also discusses potential benefits and limitations of spherical models and outlines directions for future research to support the development of methodologies and analytical tools.Artykuł omawia ograniczenia modeli kołowych w psychologii i pedagogice, które wynikają z ich inherentnej zależności od trygonometrycznych własności kątów i odległości w przestrzeni dwuwymiarowej. Modele kołowe, pomimo że są popularnym narzędziem do wizualizacji i klasyfikacji typów psychologicznych i pedagogicznych, napotykają problemy z dokładnością i niezawodnością w miarę zwiększania liczby analizowanych wymiarów. W odpowiedzi na te wyzwania, artykuł wprowadza modele sferyczne, które przez dodanie trzeciego wymiaru oferują możliwość lepszego odwzorowania złożonych struktur psychologicznych. Ponadto, zastosowanie maszyny wektorów nośnych (SVM) z jądrem Radial Basis Function (RBF) zostało zaproponowane jako metoda zdolna do efektywniejszej analizy i weryfikacji modeli sferycznych. SVM z jądrem RBF umożliwia transformację danych do przestrzeni wielowymiarowej, co pozwala na precyzyjniejsze modelowanie i klasyfikację złożonych wzorców. Artykuł podkreśla potrzebę rozwoju nowych narzędzi analitycznych, które mogłyby odpowiedzieć na specyficzne wyzwania związane z modelami sferycznymi, a także przyszłe możliwości ich zastosowania w badaniach psychologicznych i pedagogicznych. Dyskusja obejmuje również przegląd metod weryfikacji i potencjalnych kierunków rozwoju w kontekście teorii i praktyki
Opieka pielęgniarska stosowana wobec kobiety w ciąży ze zdiagnozowanym stanem przedrzucawkowym zgodnie z modelem adaptacji Roy: opis przypadku
No full textIntroduction. Preeclampsia is a complex, multisystem disorder characterized by hypertension and proteinuria, typically manifesting in the second half of pregnancy. Beyond elevated blood pressure and proteinuria, it involves widespread systemic effects that pose significant health risks to both the mother and fetus. Pregnancy complicated by preeclampsia presents unique challenges that require comprehensive and structured nursing care. Nursing theories and models provide a valuable framework for delivering such individualized care.
Aim. This case report aims to describe the nursing care provided to a pregnant woman diagnosed with preeclampsia at 29 weeks’ gestation, utilizing Roy’s Adaptation Model (RAM) as a guiding framework. Case study. To ensure confidentiality, the patient is referred to by the initials S.K. Following informed consent, data were gathered through observation, interviews, and review of medical records. The patient’s condition was assessed within RAM’s adaptive modes, including self-concept, role function, and interdependence.
Conclusion. Based on these assessments, targeted nursing interventions were developed and implemented to support adaptation and optimize health outcomes.Wstęp. Przedrzucawka to złożone, wieloukładowe zaburzenie charakteryzujące się nadciśnieniem i białkomoczem, zwykle objawiające się w drugiej połowie ciąży. Oprócz podwyższonego ciśnienia krwi i białkomoczu, obejmuje szeroko rozpowszechnione skutki ogólnoustrojowe, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia zarówno matki, jak i płodu. Ciąża powikłana przez przedrzucawkę stwarza wyjątkowe wyzwania, które wymagają kompleksowej i ustrukturyzowanej opieki pielęgniarskiej. Teorie i modele pielęgniarskie zapewniają cenne ramy do świadczenia takiej zindywidualizowanej opieki.
Cel. Niniejszy raport przypadku ma na celu opisanie opieki pielęgniarskiej świadczonej kobiecie w ciąży, u której zdiagnozowano przedrzucawkę w 29. tygodniu ciąży, wykorzystując jako ramy przewodnie Model Adaptacji Roya (RAM).
Opis przypadku. Aby zapewnić poufność, pacjentka jest określana inicjałami S.K. Po uzyskaniu świadomej zgody dane zbierano poprzez obserwację, wywiady i przegląd dokumentacji medycznej. Stan pacjentki oceniano w ramach trybów adaptacyjnych RAM, w tym samooceny, funkcji roli i współzależności.
Wnioski. Na podstawie tych ocen opracowano i wdrożono ukierunkowane interwencje pielęgniarskie w celu wsparcia adaptacji i optymalizacji wyników zdrowotnych
Free Movement of Workers and Right of Establishment in Light of the Barriers and Challenges of the Italian Labour Market: a Case Study of Highly Skilled Polish Women Professionals
No full textLabour migration from Poland to Italy initiated in the second half of the 1980s, being characterised by employment in the shadow economy and secondary segment of the labour market. In the following decades, significant changes in the nature of these flows have been registered as a result of the Iron Curtain’s fall, visa requirements abolition, Italian migration policy and finally with Poland’s accession to the EU. The aim of this article is to analyse to what extent the implementation of the free movement of workers and the right of establishment have equalised Poles’ employment opportunities in Italy, preventing their professional discrimination and ‘brain waste’. The research questions posed are the following: 1. have Poles improved their professional situation in Italy since 2004?; 2. what principal barriers and difficulties they faced; 3. and what strategies have they used to bypass the obstacles and build their careers? The discussion part of the paper is based on a case study of two mixed method research projects on highly skilled Polish female workers and women entrepreneurs in Italy. The choice of this target was driven by the predominance of women among Polish immigrants (feminisation) and the assumption that workers with high human capital and qualifications could potentially benefit most from the new adopted regulations. The results obtained lead to the conclusion that the structural and systemic barriers of the Italian labour market together with economic crisis and new emigration directions for Poles after 2004 have caused the myth of the attractiveness of the Italian labour market to collapse
Migration Decisions and Consumer Acculturation Process: Key Determinants Based on Polish Migrants’ Consumption Patterns in the United States
No full textThe paper aims, firstly, to indicate what role acculturation plays in the consumer decisions of Polish migrants. To this end, it uses the example of the exploratory buying behavior tendency (EBBT) of contemporary Polish migrants in the United States. Secondly, it aims to show how important consumer behavior is in decisions to remain in a host country. Initially, we present the most important assumptions of consumer acculturation theory and review existing research on the Polish migrant consumer. Then, key consumption patterns are described using a survey of a sample of Polish migrants and Americans of Polish origin (n=247) and, for comparative purposes, samples of Americans (n=300) and Poles (n=300). The study considers the heterogeneity of the study population and divides the migrant group into three segments by degree of acculturation. According to their various levels of acculturation, the Polish migrants exhibit different habits and make different decisions. The study also highlighted the social importance of understanding consumer acculturation, as it may be dysfunctional and may be an expression of social inequalities. This understanding may thus help eliminate such inequalities
Analysis of the functioning of Crime Victims Assistance Points in the context of the needs of seniors – challenges and prospects
No full textArtykuł jest poświęcony problematyce zjawiska przestępczości dotykającej ludzi starszych w Polce. Omówiona działalność Punktów Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem staje się pretekstem do rozważań nad zakresem instytucjonalnych działań państwa w kierunku poprawy sytuacji życiowej osób z obciążeniami różnej natury, doświadczonych trudną sytuacją. Poza wymiarem instytucjonalnym i uwzględnieniem ram prawnych funkcjonowania punktów zaznaczono też znaczącą rolę czynnika ludzkiego w pracy zawodowej przedstawicieli zawodów pomocowych. Tekst nakreśla obraz statystyczny zjawiska przemocy oraz skali innych przestępstw dokonywanych na szkodę osób powyżej 60. roku życia. Przywoływane są także aspekty składające się na powstawanie barier różnej natury, utrudniających efektywną pracę z osobami starszymi. Przedstawienie badań przeprowadzonych na grupie pracowników punktów pomocy wskazuje na ogólną dobrą samoocenę osób stykających się na co dzień z wieloma sytuacjami wymagającymi rozwiniętych kompetencji miękkich i pracy emocjonalnej. Wypowiedzi na temat pracy z osobami starszymi pozostawiają jednak pole do potencjalnych badań na temat poziomu przygotowania pracowników instytucji pomocowych do współpracy z grupami wrażliwymi, o specjalnych potrzebach.This article delves into the issue of crime targeting the elderly in Poland. The discussion of Victim Support Centers provides a framework for examining the extent of institutional state actions aimed at improving the lives of individuals burdened by various challenges and experiencing difficult circumstances. Beyond the institutional dimension and the legal framework governing these centers, the significant role of the human factor in the professional work of social service providers is highlighted. The text outlines statistical data on the prevalence of violence and other crimes committed against individuals over 60 years of age. It also addresses the various factors contributing to barriers that hinder effective work with the elderly. The presentation of research conducted among employees of victim support centers reveals a generally high self-assessment of individuals who daily encounter a range of situations requiring developed soft skills and emotional labor. However, statements about working with the elderly leave room for potential research on the level of preparedness of employees of support institutions to cooperate with vulnerable groups having special needs
A space for the activity and development of silver education at the Jan Kochanowski University in Kielce
No full textStarzejące się społeczeństwo ma odzwierciedlenie w wieku demograficznym ludności, a także wpływie na jego style życia i formy aktywności. Ważnym elementem aktywności i aktywizacji seniorów jest korzystanie z systemu edukacji. Edukację ustawiczną należy traktować jako działanie włączające i wzmacniające społeczne aspekty życia seniora.
W artykule zostały przedstawione przykłady form aktywności edukacyjnej i społecznej osób 60+ w formule uniwersyteckiej, ze szczególnym omówieniem działań realizowanych w strukturze szkoły wyższej, tj. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z uwzględnieniem obszarów tematycznych, które leżą w zainteresowaniach odbiorców srebrnej edukacji i mogą być doskonalone w ramach działań projektowych.
Istotne jest, by szkolnictwo wyższe w sposób systemowy otwierało się na nowego typu odbiorcę i proponowało ofertę kształcenia w obszarze srebrnej edukacji. Oferta programowa edukacji senioralnej powinna uwzględniać potrzeby osób 60+ oraz możliwości edukacyjne, w tym predyspozycje ludzi starszych do uczenia się oraz ograniczenia dorosłych związane z wiekiem.An ageing population is reflected in the demographic age of the population, as well as its impact on their lifestyles and activities. An important element of the activity and activation of seniors is the use of the education system. Lifelong learning should be treated as an activity that includes and strengthens the social aspects of senior life.
The article presents examples of forms of educational and social activity of people over 60 years of age in the university formula, with particular discussion of activities carried out in the structure of a university, i.e. the Jan Kochanowski University in Kielce, taking into account thematic areas that are of interest to the recipients of silver education and can be improved as part of project activities.
It is important that higher education is systemically open to a new type of recipient and offers an offer of education in the area of silver education. The curriculum offer of senior education should be
The Role of Cognitive-Behavioral Therapy in the treatment of depressive disorders in Older Adults
No full textCelem podjętej analizy było ukazanie znaczenia psychoterapii w procesie leczenia depresyjnych zaburzeń nastroju u osób starszych, a także poszerzenia wiedzy pedagogów społecznych i geragogów w zakresie podstawowych symptomów depresji.
Zaburzenia depresyjne, zgodnie z klasyfikacją DSM-5 American Psychiatric Association, obejmują m.in.: dezorganizujące zaburzenie regulacji nastroju, większe zaburzenia depresyjne, uporczywe zaburzenie depresyjne (dystymia), wywołane substancją oraz spowodowane stanem ogólnomedycznym. Występowanie zaburzenia depresyjnego powoduje kliniczne istotne cierpienie lub upośledzenie funkcjonowania człowieka w wielu obszarach życia (osobistym, rodzinnym, społecznym, zawodowym). Depresja w okresie starości nie powinna być zatem analizowana bez powiązania z indywidualnym i społecznym aspektem funkcjonowania człowieka starego. Należy jednak pamiętać, aby rozpatrywać jej objawy w kategorii choroby, a nie mylnie interpretować jako symptomy procesu starzenia się.
Choroby afektywne dwubiegunowe w okresie starości występują stosunkowo rzadko, natomiast częściej obserwowana jest depresja o niewielkim nasileniu lub z objawami nieukładającymi się w pełny zespół. Takie rozpoznanie uzasadnia uruchamianie przede wszystkim działań psychoterapeutycznych bądź ewentualne łączenie ich z farmakoterapią. Terapia CBT jest skutecznym rodzajem wspomagania osób starszych z zaburzeniami depresyjnymi w ich powrocie do zdrowia.The aim of this analysis was to highlight the significance of psychotherapy in the treatment of depressive mood disorders in older adults, as well as to expand the knowledge of social educators and geragogists regarding the basic symptoms of depression.
Depressive Disorders, according to the DSM-5 Classification by the American Psychiatric Association, include, among others: Disruptive Mood Dysregulation Disorder, Major Depressive Disorder, Persistent Depressive Disorder (Dysthymia), Substance/Medication-Induced Depressive Disorder, and Depressive Disorder Due to Another Medical Condition. The occurrence of Depressive Disorders causes clinically significant distress or impairment in functioning across various areas of life (personal, familial, social, and occupational). Therefore, depression in old age should not be analyzed without considering the individual and social aspects of an elderly person’s functioning. However, it is important to remember to consider its symptoms as a disease and not to misinterpret them as symptoms of the aging process.
Bipolar and Related Disorders occur relatively rarely in old age; however, mild depression or depression with symptoms that do not form a complete syndrome is observed more frequently. Such diagnoses justify prioritizing psychotherapeutic interventions or potentially combining them with pharmacotherapy. CBT therapy is an effective way to support older people with depressive disorders in their recovery
Ocena sprawności fizycznej i tolerancji wysiłkowej u pensjonariuszek Domów Pomocy Społecznej z otępieniem lekkiego stopnia
No full textIntroduction. Aging, Alzheimer’s disease, and other forms of dementia will become an increasingly serious public health problem with the global population demographic trend. Progressive dementia leads to a decrease in the ability to perform daily activities. Decline in intellectual and other cognitive functions is one of the most common changes in the aging process. People with dementia are more prone to limiting their activities, which promotes sarcopenia, reduced functional function and tolerance to physical exertion. Systematic, properly selected physical activity decreases the regression processes in the above areas.
Aim. The aim of the study was to assess whether the early stage of dementia in the subjects is a factor reducing the level of physical fitness and exercise tolerance.
Material and Methods. 74 women aged 80–84, residents of the nursing home, were examined. The subjects were divided. The first group consisted of 30 people diagnosed with mild dementia based on the assessment of the Mini Mental State Examination test. The second group consisted of 44 people without symptoms of dementia. Both groups underwent a Short Physical Performance Battery test to assess fitness and a 6-minute walk test to assess exercise tolerance.
Results. The mean value of the body mass index was in the first group (25.9±2.2), in the second group was (25.3±3), the difference was insignificant p<0.7. The mean value of the Short Physical Performance Battery test in the first group was (6±2.1), in the second group it was (6±2.4), the difference was insignificant p<0.2. The mean value of the 6-minute walk test in the first group was (234±91), in the second group was (222±85), an insignificant difference of p<0.6. The differences for all the analyzed traits are statistically insignificant, the studied groups of women did not differ significantly in terms of the analyzed features.
Conclusions. Dementia diagnosed at the mild level is not a factor significantly reducing the level of physical fitness and exercise tolerance. It is important to choose the right physical activity program aimed at this group.Wstęp. Wraz ze światowym trendem demograficznym populacji starzenie się, choroba Alzheimera i inne formy demencji stanie się coraz poważniejszym problemem zdrowia publicznego. Postępująca demencja prowadzi do spadku zdolności do wykonywania codziennych czynności. Obniżanie funkcji intelektualnych i innych funkcji poznawczych jest jedną z najczęściej występujących zmian w procesie starzenia. Osoby z demencją są bardziej podatne na ograniczanie swojej aktywności, co sprzyja sarkopenii, ograniczeniu sprawności funkcjonalnej i tolerancji na wysiłek fizyczny. Systematyczna odpowiednio dobrana aktywność fizyczna spowalnia procesy regresu w powyższych obszarach.
Cel. Celem pracy była ocena, czy występujący wczesny etap demencji u badanych jest czynnikiem obniżającym poziom sprawności fizycznej i tolerancji wysiłkowej.
Materiał i metody. Przebadano 74 kobiety w wieku 80–84 lata, pensjonariuszki Domów Pomocy Społecznej. Badane podzielono. Pierwszą grupę stanowiło 30 osób ze zdiagnozowaną demencją lekkiego stopnia na podstawie oceny Mini Mental State Examination test. Grupę drugą stanowiły 44 osoby bez objawów demencji. W obydwu grupach przeprowadzono test Short Physical Performance Battery służący do oceny sprawności oraz 6-minutowy test marszu w celu oceny tolerancji wysiłkowej.
Wyniki. Średnia wartość wskaźnika masy ciała w grupie pierwszej (25,9±2,2), w grupie drugiej (25,3±3), różnica nieistotna p<0,7. Średnia wartość Short Physical Performance Battery test w grupie pierwszej (6±2,1), w grupie drugiej (6±2,4), różnica nieistotna p<0,2. Średnia wartość 6-minutowego testu marszu w grupie pierwszej (234±91), w grupie drugiej (222±85), różnica nieistotna p<0,6. Dla wszystkich analizowanych cech różnice są nieistotne statystycznie — badane grupy kobiet nie różniły się znacząco pod względem analizowanych cech.
Wnioski. Demencja zdiagnozowana na poziomie lekkiego stopnia nie stanowi czynnika obniżającego istotnie poziomu sprawności fizycznej i tolerancji wysiłkowej. Istotne jest odpowiednie dobranie programu aktywności fizycznej skierowanej dla tej grupy