Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Памир и его значение в социально-экономическом развитии Таджикистана
No full textThe main goal of this article is to present issues related to the unique mountain region of the Pamir Mountains. The study presents issues relating to both the possibilities of social and economic development of Tajikistan, on the territory of which most of the Pamir area is located.Основная цель статьи – представить вопросы, связанные с уникальным горным регионом Памира. В исследовании представлены вопросы, касающиеся как возможностей социального, так и экономического развития Таджикистана, на территории которого расположена большая часть Памира
Japonia i Indie – dwie cywilizacje i dwie wizje współczesnego porządku normatywnego – podobieństwa, różnice, wyzwania [Japan and India – Two Civilisations and Two Visions of the Contemporary Normative Order – Similarities, Differences, Challenges / Япония и Индия – две цивилизации и два видения современного нормативного порядка – сходства, различия, вызовы], red. Joanna Marszałek-Kawa, Tomasz Łukaszuk, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2025, ss. 237
No full textDominanty zmian strukturalnych w ukraińskiej gospodarce: wymiar regionalny
No full textSubject and purpose of the work: Russian armed aggression sharply slowed down the socioeconomic development of Ukraine, causing colossal loss of human capital, productive and nonproductive assets, and disruption of logistics and economic ties. Under the influence of these losses and destruction, the Ukrainian economy underwent significant changes. The purpose of the article is to assess the determinants of the structural and spatial transformation of the economy of Ukraine in a regional context.
Materials and methods: The information base of the study was official data from the State Statistics Service of Ukraine. During the study, methods of trend analysis of indicators of the volume of sold products, gross added value, output, employment, and labor productivity in the context of basic types of economic activity and regions of Ukraine were applied. The justification of the determinants of the structural and spatial transformation of the Ukrainian economy was based on methods of comparative analysis, data systematization, and scientific abstraction.
Results: Based on the analysis of the values of the gross domestic product indicator of Ukraine, structural changes in the national economy were diagnosed during 2021-2023. Vectors of development of basic types of economic activity, in particular, industry, agriculture, trade, and construction, were established in comparison with the losses incurred in the conditions of a full-scale war. The emphasis was on the positive transformation of the structure of output of industrial and, in particular, metallurgical products in Ukraine. Changes in the export potential of the domestic processing industry by production were analyzed. Changes in the economic specialization of the regions of Ukraine were determined by the criterion of the share of basic types of economic activity in gross value added.
An assessment of the results of the functioning of the economies of the regions was carried out by indicators of the volume of products sold, output, employment, and labor productivity.
Conclusions: Despite significant losses and destruction as a result of a full-scale war, the economy of Ukraine is gradually recovering. All basic types of economic activity demonstrate positive development dynamics. The restoration of the industrial sector of the Ukrainian economy is taking place mainly through increasing the production of defense products, which stimulated the accelerated development of all segments of mechanical engineering. The prospects for further development of the Ukrainian economy lie in the plane of neo-industrialization.Przedmiot i cel pracy: Rosyjska agresja zbrojna gwałtownie spowolniła rozwój społeczno-gospodarczy Ukrainy, powodując kolosalne straty w kapitale ludzkim, majątku produkcyjnym i nieprodukcyjnym oraz zakłócenia logistyki i powiązań gospodarczych. Pod wpływem tych strat i zniszczeń ukraińska gospodarka przeszła znaczące zmiany. Celem artykułu jest ocena czynników determinujących strukturalną i przestrzenną transformację gospodarki Ukrainy w kontekście regionalnym.
Materiały i metody: Podstawą informacyjną badania były oficjalne dane Państwowej Służby Statystycznej Ukrainy. Podczas badania zastosowano metody analizy trendów wskaźników wielkości sprzedanych produktów, wartości dodanej brutto, produkcji, zatrudnienia i wydajności pracy w kontekście podstawowych rodzajów działalności gospodarczej i regionów Ukrainy. Uzasadnienie uwarunkowań transformacji strukturalnej i przestrzennej ukraińskiej gospodarki oparto na metodach analizy porównawczej, systematyzacji danych i abstrakcji naukowej.
Wyniki: Na podstawie analizy wartości wskaźnika produktu krajowego brutto Ukrainy zdiagnozowano zmiany strukturalne w gospodarce narodowej w latach 2021-2023. Ustalono wektory rozwoju podstawowych rodzajów działalności gospodarczej, w szczególności przemysłu, rolnictwa, handlu i budownictwa, w porównaniu ze stratami poniesionymi w warunkach wojny na pełną skalę. Nacisk położono na pozytywną transformację struktury produkcji wyrobów przemysłowych, a w szczególności metalurgicznych w Ukrainie. Przeanalizowano zmiany potencjału eksportowego krajowego przemysłu przetwórczego według produkcji. Zmiany w specjalizacji gospodarczej regionów Ukrainy określono na podstawie kryterium udziału podstawowych rodzajów działalności gospodarczej w wartości dodanej brutto. Ocenę wyników funkcjonowania gospodarek regionów przeprowadzono za pomocą wskaźników wielkości sprzedanych produktów, produkcji, zatrudnienia i wydajności pracy.
Wnioski: Pomimo znacznych strat i zniszczeń w wyniku wojny na pełną skalę, gospodarka Ukrainy stopniowo się odbudowuje. Wszystkie podstawowe rodzaje działalności gospodarczej wykazują pozytywną dynamikę rozwoju. Odbudowa sektora przemysłowego ukraińskiej gospodarki odbywa się głównie poprzez zwiększenie produkcji wyrobów obronnych, co pobudziło przyspieszony rozwój wszystkich segmentów inżynierii mechanicznej. Perspektywy dalszego rozwoju ukraińskiej gospodarki leżą w płaszczyźnie neoindustrializacji
Effect of structure–ground interaction on shrinkage stresses in foundation reinforced concrete elements
No full textThis paper presents a numerical analysis of the shrinkage of reinforced concrete foundations on the ground, known as mat foundations. It presents Finite Element Method (FEM) calculations of a beam and its verification with analytical solutions. Two numerical models of mat foundations have been adopted for the purpose of this study. The first model is a foundation resting directly on the ground, that is, on an elastic Winkler base. The second numerical model consists of layers, that is, a mat foundation and a substructure (lean concrete), taking into account the frictional forces between these layers. The Mohr–Coulomb model was used in the analyses. Conclusions were drawn from the numerical analyses on the influence of the soil substrate on the magnitude of the shrinkage stresses. Modelling the interaction between the foundation and a concrete sole using elastic bonds is clearly suboptimal. Using friction to model this connection is a better approach as it avoids underestimating shrinkage stresses. The differences can be up to an order of magnitude
“I am love and mercy itself”. Self-revelation of God in the “Diary” of St. Faustina in the context of Biblical self-revelations
No full textArtykuł podejmuje próbę teologicznej analizy formuły samoobjawieniowej Jezusa z „Dzienniczka” św. Faustyny: „Jestem miłością i miłosierdziem samym” (1273). Autor umieszcza ją w kontekście całej historii biblijnego objawienia Boga, konfrontując ją z obrazami miłości i miłosierdzia Boga Ojca oraz Jezusa Chrystusa w Starym i Nowym Testamencie. Wskazuje, że formuła ta nie jest wyłączną definicją Boga, lecz figurą retoryczną o charakterze egzystencjalnym i duszpasterskim, wyrażającą bliskość Jezusa względem grzesznika.
The article attempts a theological analysis of Jesus’ self-revelation formula from the “Diary” of St. Faustina: “I am love and mercy itself” (1273). The author places this statement within the broader context of the biblical history of God’s self-revelation, contrasting it with depictions of the love and mercy of God the Father and Jesus Christ in the Old and New Testaments. It argues that this formula is not an exclusive definition of God, but rather a rhetorical figure with existential and pastoral implications, expressing Jesus’ personal closeness to the sinner
“The grace of complete remission of sins and punishment”. Misterium indulgentiae — “ex thesauro ecclesiae”
No full textDnia 5 maja 2000 roku Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów ogłosiła, iż „Ojciec Święty Jan Paweł II łaskawie polecił, aby w Mszale Rzymskim po tytule «II Niedziela Wielkanocna» dodać określenie «czyli Miłosierdzia Bożego»”. Natomiast 29 czerwca 2002 roku, w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, Penitencjaria Apostolska podała do publicznej wiadomości, iż „Ojciec Święty rozporządził, że we wspomnianą niedzielę będzie można dostąpić odpustu zupełnego”. Ostateczne rozstrzygnięcie, mocą jurysdykcji Kościoła, wieńczy długi proces legislacyjny dotyczący objawienia z niedzieli 25 kwietnia 1937 roku, które odnajdujemy w „Dzienniczku”: „Pragnę udzielić odpustu zupełnego duszom, które przystąpią do spowiedzi i Komunii św. w święto Miłosierdzia mojego” (1109). Decyzja Stolicy Apostolskiej jest odpowiedzią na objawienia Jezusa, który obiecuje, iż „kto w dniu tym przystąpi do Źródła Życia, ten dostąpi zupełnego odpuszczenia win i kar” („Dzienniczek”, 300) oraz „która dusza przystąpi do spowiedzi i Komunii św., dostąpi zupełnego odpuszczenia win i kar” („Dzienniczek”, 699). Święto Miłosierdzia, przez swą teologiczną głębię i moc odziaływania duszpasterskiego, nabiera charakteru corocznie wyczekiwanego uroczystego jubileuszu miłosierdzia, uroczystego odpustu zupełnego, czyli najpełniejszego, wzywającego wiernych do świętości życia, niosącego nadzieję na pokój, odkrywającego wartość dzieł miłosierdzia i praktyk pokutnych. Zdefiniowanie, w toku podjętych rozważań, pojęcia odpustu oraz warunków koniecznych do uzyskania owego daru miłosierdzia potwierdza konieczność mediacji Kościoła oraz życia sakramentalnego, a w sposób szczególny — stałego przystępowania do sakramentu pokuty i pojednania, tak bardzo duszpastersko namacalnego w Święto Miłosierdzia.On May 5, 2000 The Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments announced that “the Holy Father John Paul II graciously recommended that the term ‘or Divine Mercy’ be added after the title ‘Second Sunday of Easter’ in the Roman Missal.” On June 29, 2002, the Solemnity of the Holy Apostles Peter and Paul, the Apostolic Penitentiary made public that “the Holy Father has decreed that a plenary indulgence may be granted on the aforementioned Sunday.” The final decree by the power of the Church’s jurisdiction crowns the long legislative process concerning the revelation of Sunday, April 25, 1937, and which we find in the “Diary” in No. 1109: “I wish to grant a plenary indulgence to those souls who go to confession and Holy Communion on the Feast of My Mercy.” The Holy See’s decision is a response to the revelations of Jesus, who promises that “whosoever comes to the Fountain of Life on this day shall obtain complete remission of trespasses and punishments” (“Diary”, 300) and “whichever soul comes to Confession and Holy Communion shall obtain complete remission of trespasses and punishments” (“Diary”, 699). The Feast of Mercy, by its theological depth and the power of its pastoral impact, takes on the character of an annually awaited solemn jubilee of mercy, a “solemn plenary indulgence,” i.e., the fullest one, calling the faithful to holiness of life, bringing hope for peace, revealing the value of works of mercy and penitential practices. Defining in the course of the deliberations undertaken the concept of indulgence and the conditions necessary to obtain this gift of mercy, it is confirmed the need for the Church’s mediation and the necessity of a sacramental life, especially the life of the sacrament of penance and reconciliation, so pastorally tangible on the Feast of Mercy
Japan’s foreign policy in the power cycle in the years 1960-2023 with a forecast to 2075
No full textSince the end of the Korean War, Japan has become a rapidly growing economic power, reaching its peak in 1994. This was also the peak of its power within the theory of the cycle of power, the foundations of which were laid by Charles Doran. The aim of this article is to explain the relationship between Japan's foreign policy and its place in the cycle of power. The thesis that politics in general, and relations with external entities in particular, are determined by a country's position in the power cycle is also accepted. This position is determined on the basis of calculations of a given country's power over a specific period of time. The author presents Japan's power cycle and the impact of its position in the power cycle on its foreign policy in the years 1960-2023, along with a forecast for the years 2030-2075. Japan's power was measured using the “Sułek model,” and estimates for 2030-2075 were made based on forecasts contained in the reports cited in the article.Japonia od końca okresu wojny koreańskiej stała się państwem z szybko rosnącą potęgą gospodarczą, której szczyt został osiągnięty w 1994 roku. Był to również szczyt jej potęgi w ramach teorii cyklu siły, której podwaliny stworzył Charles Doran. Celem artykułu jest wyjaśnienie zależności polityki zagranicznej Japonii od jej miejsca w cyklu siły. Przyjęto również tezę, że polityka w ogólności, a stosunki z podmiotami zewnętrznymi w szczególności, są zdeterminowane przez pozycję państwa w cyklu siły. Pozycję tę określa się na podstawie kalkulacji potęgi danego państwa w określonym przedziale czasu. Autor przedstawił cykl siły Japonii i wpływ pozycji w cyklu siły na politykę zagraniczną tego państwa w latach 1960–2023, wraz z prognozą na lata 2030–2075. Pomiar potęgi Japonii był obliczony na podstawie „modelu Sułka”, a szacunki na lata 2030–2075 wykonano na podstawie prognoz zawartych we wskazanych w artykule raportach
Generatywna sztuczna inteligencja a miejsca pracy – analiza potencjalnego oddziaływania na globalne zatrudnienie
No full textThis study presents a global analysis of the potential effects of generative AI on employment. Using the GPT-4 model, we estimate task-level exposure scores and assess their potential employment impacts globally and across country income groups. We find that clerical work is the only broad occupational category highly exposed to the technology, while other occupational groups such as managers, professionals and associate professionals exhibit much lower exposure levels. Consequently, the primary impact of generative AI is likely to be the augmentation of work rather than the full automation of occupations. Due to different occupational structures, employment effects vary across countries. In low-income countries, only 0.4 percent of total employment is potentially exposed to automation effects, compared with 5.5 percent in high-income countries. The effects are also highly gendered, with women more than twice as likely as men to be affected by automation. We find that 10.4 percent of employment in low-income countries has the potential to be augmented, compared with 13.4 percent in high-income countries. However, these estimates do not consider infrastructure constraints, which may significantly limit adoption in lower-income contexts.Badanie przedstawia globalną analizę potencjalnego wpływu generatywnej sztucznej inteligencji na zatrudnienie. Korzystając z modelu GPT-4, szacujemy wyniki na poziomie zadań i oceniamy ich potencjalne oddziaływanie na zatrudnienie w skali globalnej oraz w krajowych grupach dochodowych. Stwierdzamy, że praca biurowa jest jedyną spośród szerokich kategorii zawodowych w wysokim stopniu wystawionych na oddziaływanie technologii, podczas gdy inne grupy zawodowe, takie jak menedżerowie czy specjaliści, wykazują znacznie niższe poziomy ekspozycji. W związku z tym główny wpływ generatywnej sztucznej inteligencji będzie prawdopodobnie polegał na usprawnieniu pracy, a nie na pełnej automatyzacji zawodów. Ze względu na różne struktury zawodowe oddziaływanie na zatrudnienie różni się w zależności od kraju. W krajach o niskich dochodach tylko 0,4% całkowitego zatrudnienia może podlegać oddziaływaniu automatyzacji, w porównaniu z 5,5% w krajach o wysokich dochodach. Skutki automatyzacji są również silnie zróżnicowane ze względu na płeć, przy czym kobiety są ponad dwukrotnie bardziej podatne na wpływ automatyzacji niż mężczyźni. Ustaliliśmy, że 10,4 % zatrudnienia w krajach o niskich dochodach może zostać usprawniona w porównaniu z 13,4 % w krajach o wysokich dochodach. Szacunki te nie uwzględniają jednak ograniczeń infrastrukturalnych, które mogą znacząco ograniczać wdrażanie technologii w krajach o niższych dochodach
Analiza wydajności wybranych modeli językowych na komputerze Raspberry Pi
No full textW artykule omówiono możliwości implementacji wybranych dużych modeli językowych (LLM) na komputerze Raspberry Pi. W tym celu scharakteryzowano termin „duże modele językowe” (ang. Large Language Models - LLM) oraz omówiono możliwości komputera Raspberry Pi w wersji 5. Przedstawiono koncepcję, realizację oraz wyniki analizy wydajności modeli LLM. Przeanalizowano metryki dotyczące szybkości przetwarzania tokenów i czasu pracy modeli Llama 3.2, Llama 3.1, Phi 3.5 Mini oraz Gemma 2. Zbadano średnie zużycie mocy podczas korzystania z wybranych modeli oraz średnie zużycie mocy potrzebne do wygenerowania jednego tokena przez wybrane modele. Sformułowano wnioski końcowe
Ecological policy of the Mazowieckie Voivodeship Self-government against the background of changes taking place in the natural environment
No full textArtykuł zawiera analizę zmian zachodzących w środowisku województwa mazowieckiego w okresie 25-lecia, wywołanych czynnikami antropogenicznymi. Ocenie poddano zmiany zasobów wodnych, powietrza atmosferycznego oraz klimatu akustycznego. Analiza wykazała, że jakość środowiska ulega stopniowej poprawie, pozytywne zmiany dotyczą m.in.: gospodarki komunalnej, emisji zanieczyszczeń, liczby obiektów i instalacji spełniających standardy jakości czy częstotliwości przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu. Negatywne skutki wynikające z rozwoju gospodarczego i wzrostu konsumpcji niwelowane są poprzez działania naprawcze, będące konsekwencją realizacji polityki ekologicznej województwa, która prowadzona jest na podstawie uchwalanych dokumentów regionalnych, tj. programów ochrony środowiska, planów gospodarki odpadami, programów ochrony powietrza czy programów ochrony środowiska przed hałasem. Działalność mająca na celu podniesienie jakości zasobów naturalnych i środowiska, skierowana na eliminację emisji zanieczyszczeń, rozwój komunalnej infrastruktury technicznej, promowanie gospodarki niskoemisyjnej, zwiększanie efektywności energetycznej budynków, zmniejszenie uciążliwości akustycznej, utrzymanie wód i urządzeń wodnych, zwiększenie w bilansie energetycznym udziału odnawialnych źródeł energii czy wzrost świadomości społecznej, wymaga kontynuacji i wzmocnienia. Dalszy rozwój Mazowsza powinien nadal być prowadzony w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), przy wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań, przyjaznych dla środowiska.The article contains an analysis of changes taking place in the environment of the Mazowieckie Voivodeship over the course of 25 years, caused by anthropogenic factors. Changes in water resources, atmospheric air and acoustic climate were assessed. The analysis showed that the quality of the environment is gradually improving, positive changes include municipal management, pollutant emissions, the number of facilities and installations meeting quality standards, and the frequency of exceedances of permissible noise levels. The negative effects resulting from the economic development and consumption growth are eliminated through corrective actions resulting from the implementation of the voivodeship’s ecological policy, which is carried out on the basis of adopted regional documents, i.e. environmental protection programmes, waste management plans, air protection programmes or environmental protection programmes against noise. Activities aimed at improving the quality of natural resources and the environment, aimed at eliminating pollutant emissions, developing municipal technical infrastructure, promoting a low-emission economy, increasing the energy efficiency of buildings, reducing acoustic nuisance, maintaining water and water facilities, increasing the share of renewable energy sources in the energy balance or increase in social awareness, require continuation and strengthening. The further development of Mazovia shall be directed towards a circular economy (CE), based on modern, environmentally friendly solutions